I OZ 222/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 706/17 o wezwaniu E. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odwołania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. 3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 706/17 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania E. K. (dalej: "skarżąca") prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżonym zarządzeniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 706/17 wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w kwocie 200 zł. Skarżąca w zażaleniu na powyższe zarządzenie wniosła o jego uchylenie w całości oraz o jego sprostowanie i uzupełnienie. Jednocześnie zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej z wpisu sądowego w części i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca podniosła, iż zarządzenie do uiszczenia wpisu zawiera błąd formalno-prawny polegający na braku określenia, że postępowanie odwoławcze dotyczy modernizacji gruntów i budynków we wsi N. i wprowadzenia zmian do rejestru mapy ewidencyjnej. W ocenie skarżącej sprostowanie i uzupełnienie zarządzenia jest niezbędne, albowiem z jego treści nie wynika czego dotyczy postępowanie sądowo-administracyjne. Jednocześnie wskazała, że Sąd rozpoznając jej wniosek o prawo pomocy nie rozpoznał wnikliwie jej sytuacji finansowej. Do zażalenia dołączyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r. referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy dołączony do ww. zażalenia odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia od części wpisu od skargi i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 15 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia 15 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku regulują przepisy ustawy P.p.s.a. – podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 P.p.s.a.) czy też instytucję prawa pomocy (art. 243 i następne P.p.s.a.). Wysokość wpisu, zależnie od rodzaju sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, została określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 tego rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu nieruchomości wynosi 200 zł. Stąd też Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew twierdzeniom skarżącej zarządzenie w sposób prawidłowy określa do jakiej sprawy sądowej skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego. Zarządzenie zawiera bowiem zarówno oznaczenie skarżącej jak i organu na którego działalność skarżąca złożyła skargę, jak również w sposób precyzyjny wskazuje datę i numer zaskarżonej decyzji. Okoliczność, iż w treści przedmiotowego zarządzenia nie wskazano dodatkowo konkretnej nieruchomości której sprawa dotyczy nie może zatem mieć wpływu na prawidłowość wezwania skarżącej. Wyżej wskazane precyzyjne odwołanie się przez Sąd do zaskarżonej przez skarżącą decyzji umożliwia zidentyfikowanie sprawy. Odnosząc się do pozostałych kwestii podnoszonych w zażaleniu wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 706/17 prawomocnie rozstrzygnął o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienia NSA: z 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14; z 10 czerwca 2016 r., I GZ 379/16). Na obowiązek uiszczenia wpisu sądowego nie ma wpływu fakt złożenia przez skarżącą ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że każdy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z 1 marca 2017 r., I OZ 479/17; z 8 kwietnia 2014 r., II OSK 810/14; z 20 lipca 2011 r., II OSK 1380/11). Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia o odmiennej treści w przedmiocie udzielenia stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (por. postanowienie SN z 24 kwietnia 1999 r., I CKN 146/98, OSNC 1999/11/196). A zatem jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę, to brak jest przeszkód do stwierdzenia istnienia obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a więc i wezwania strony skarżącej do jego uiszczenia. Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (por. postanowienie NSA z 11 maja 2017 r., I GZ 104/17). W innym wypadku zupełna przypadkowość zdarzeń decydowałaby o skuteczności wezwania do uiszczenia wpisu już po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Ponadto w okolicznościach tej sprawy takie nowe okoliczności aktualnie nie wystąpiły, ponieważ po rozpoznaniu ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy także odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił ----------------------- 2