II GZ 742/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 328/17 o odrzuceniu skargi T.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 328/17 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę T.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Sąd I instancji wskazał, że postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. zostało doręczone skarżącej 7 kwietnia 2017 r., a skargę nadała ona w urzędzie pocztowym 8 maja 2017 r. na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Sąd ten przesłał skargę do organu właściwego w dniu 10 maja 2017 r. W tej sytuacji datą wniesienia skargi za pośrednictwem organu, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach jest data 10 maja 2017 r. W konsekwencji skarżąca nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia skargi, który upłynął 8 maja 2017 r., w wyniku czego Sąd odrzucił skargę, jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła to postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 53 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, że skarżąca złożyła skargę do WSA w Kielcach po upływie terminu do jej wniesienia, podczas gdy zastosowanie wskazanego przepisu powinno prowadzić do wniosku, że ustawowy termin trzydziestu dni na złożenie skargi od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiła argumentację na poparcie podniesionego zarzutu. Stwierdziła, że przepis art. 53 § 4 p.p.s.a. wszedł w życie w dniu 1 czerwca 2017 r., zatem obowiązywał w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jednak Sąd I instancji go nie zastosował. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 54 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę wniesioną po upływie terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że strona skarżąca jest zobowiązana wnieść skargę za pośrednictwem organu, którego działanie jest jej przedmiotem, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin jest terminem ustawowym, tj. nie może być skracany ani przedłużany przez sąd, prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesiona skargę, oraz terminem procesowym, a więc w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie skarżącemu (por. NSA w postanowieniu z dnia 25 września 2013 r. o sygn. akt II GSK 1765/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto przy tym zauważyć, że ani obowiązek, ani nawet możliwość przekazania skargi wniesionej bezpośrednio do sądu właściwemu organowi nie wynika ani z obowiązujących w sprawie przepisów rangi ustawowej, ani też wykonawczych. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że jeżeli skarga została zaadresowana i skierowana bezpośrednio do sądu administracyjnego, to wymaga procesowego załatwienia, do którego zakresu nie należy przekazywanie jej pismem innemu podmiotowi. W konsekwencji wyłącza to możliwość konwalidacji takiej czynności (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s.151-152 oraz powoływany tam W. Morys, Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, opubl. w: ZNSA 2007, Nr 2, s. 43). Zmiany w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonane ustawą nowelizującą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) w zakresie procedury wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, przewidują w dodanym do art. 53 § 4, że termin, o którym mowa w § 1 i 2 uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Jednakże przepis powyższy, którego brak zastosowania zarzuca Sądowi I instancji skarżąca, z mocy przepisów intertemporalnych zawartych w powołanej ustawie nowelizującej (art. 17) nie znajduje zastosowania do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, tak jak w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II OZ 1192/17, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W stanie prawnym obowiązującym w rozpoznawanej sprawie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowany został pogląd, że miarodajna dla zachowania terminu do wniesienia skargi z art. 53 § 1 p.p.s.a. jest data nadania (złożenia) skargi do organu właściwego w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. W sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ przekazuje sprawę właściwemu organowi. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje w takim wypadku data nadania skargi przez sąd lub organ na adres właściwego organu (por. NSA w postanowieniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 24/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżąca, wbrew dyspozycji powołanego art. 54 § 1 p.p.s.a., wniosła skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zamiast za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, który wydał zaskarżone postanowienie, mimo prawidłowego pouczenia w tym zakresie zawartego w treści zaskarżonego postanowienia. Należy zauważyć, że skarżąca wskazała na prawidłowy tryb wniesienia skargi (za pośrednictwem organu) w nagłówku skargi. Błędnie natomiast nadała tę skargę w Urzędzie Pocztowym wskazując na kopercie, w której znajdowała się skarga adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W zaistniałej sytuacji WSA w Kielcach – mimo braku ustawowego wymogu w tym zakresie – podjął próbę konwalidacji powyższej czynności przesyłając skargę w dniu 10 maja 2017 r. (data nadania przesyłki pocztowej) do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, jako organu właściwego w sprawie, a jakkolwiek próba ta okazała się nieskuteczna, a to z uwagi, że skarga została nadana w ostatnim dniu upływu terminu, to nie sposób byłoby czynić z tego powodu zarzut Sądowi I instancji. Z uwagi na powyżej poczynione wywody, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął datę 10 maja 2017 r. jako miarodajną do stwierdzenia, czy strona dochowała ustawowego terminu trzydziestu dni na złożenie skargi. W związku z tym, że postanowienie organu doręczono skarżącej w dniu 7 kwietnia 2017 r. to termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. upłynął w dniu 8 maja 2017 r. Jak wskazano powyżej, termin 30-dniowy przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. W zaistniałej sytuacji, skoro przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z nadaniem skargi bezpośrednio do Sądu, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.