II OSK 2482/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-11

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Małgorzata Masternak - Kubiak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd do pracy za granicą, połączony z koncentracją życia rodzinnego i zawodowego w innym kraju, stanowi trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego, uzasadniające wymeldowanie, ma miejsce, gdy osoba fizycznie opuszcza lokal i koncentruje swoje centrum życiowe w innym miejscu, co potwierdzają obiektywne okoliczności, a nie tylko deklaracje. Nawet jeśli przyczyna wyjazdu nie była dobrowolna, trwałe przeniesienie centrum życiowego bez podejmowania starań o powrót do poprzedniego lokalu zobowiązuje organ do wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody Śląskiego w przedmiocie wymeldowania Ł.G. z miejsca stałego pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Ł.G. nie opuścił lokalu na stałe, mimo że od trzech lat mieszkał i pracował w Niemczech z rodziną. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ł.G. od wyroku WSA, zarzucając sądowi pierwszej instancji błędne ustalenie trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 365/16 w sprawie ze skargi H.Ch. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 365/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi H.Ch. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania, uchylił zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę uznał, że skarga jest uzasadniona. Jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazany został art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U z 2015 r. poz. 388, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub pomiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przebywanie to ma mieć charakter świadczący o tym, że pod danym adresem koncentrują się sprawy życiowe osoby zameldowanej, na co zwracała uwagę strona skarżąca odwołując się do ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa. Za zamieszkiwanie nie może być uznane przebywanie w danym lokalu w sytuacji, gdy sprawy życiowe danej osoby koncentrują się pod innym adresem. Dla przyjęcia, że przebywanie pod danym adresem jest pobytem stałym, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, nie wystarczy sama wola danej osoby uznania danego adresu za pobyt stały. Przesądzające znaczenie ma bowiem stan faktyczny, dający podstawę do stwierdzenia, że rzeczywiście ktoś na stałe pod danym adresem zamieszkuje. W tym względzie istotne znaczenie ma treść art. 28 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z tych względów w ocenie Sądu pierwszej instancji organy orzekające choć prawidłowo zebrały materiał dowodowy w sprawie, to jednak dokonały wadliwej jego oceny, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w wymienionym powyżej art. 35 ustawy dające podstawę do wymeldowania uczestniczka postępowania Ł.G. z miejsca stałego pobytu w P. przy ulicy [...]. W ocenie Sądu z wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nastąpiło zerwania więzi, która łączyła uczestnika postępowania z przedmiotowym lokalem. Bezsporny pozostaje w sprawie fakt, że Ł.G. od ok. trzech lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. W tym czasie wyjechał on do Niemiec gdzie, jak ustalono w postępowaniu dowodowym, pracuje zarobkowo. Wkrótce dojechała do niego żona wraz z córką i oboje pracują tam zawodowo, a córka uczęszcza do szkoły. W realiach niniejszej sprawy centrum życiowe Ł.G. znajduje się Niemczech w K., gdzie wraz z żoną i córką tworzą rodzinę, która razem zamieszkuje. W mieszkaniu w Niemczech nocują, jedzą posiłki i odpoczywają, dokonując wszelkich czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Strona sama oświadczyła, że do mieszkania w Polsce przyjeżdża sporadycznie, okazjonalnie. Przebywając w Polsce nie przebywa w spornym lokalu. Potwierdzają to oględziny stanu tego mieszkania, który nie wskazuje na stałe w nim zamieszkiwanie. Mieszkanie pozostaje nieogrzane, nie ma w nim ciepłej wody ani prądu, ściany budynku są przemarznięte, przewody elektryczne zawilgocone, zaniedbane pozostają okna oraz wnętrze budynku. Ustalono też, że uczestnik w żadnym stopniu nie partycypuje w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu, nie dokłada się do kosztów utrzymania budynku choć były takie oczekiwania ze strony skarżącej. W takich okolicznościach trudno za zamieszkiwanie z zamiarem stałego w nim przebywania uznać przebywania w tym lokalu tylko dwa trzy razy w roku, w czasie przyjazdu do Polski w związku z odwiedzinami rodziny czy urlopem, który spędzany jest i tak w innym miejscu. Trudno uznać, że nie zostały zerwane więzi z tym lokalem, podczas gdy pozostaje on poza jakimkolwiek zainteresowaniem ze strony uczestnika. Z uwagi na czasokres i cel pobytu za granicą pobyt na terenie Polski w ocenie Sądu utracił charakter pobytu stałego. Oświadczenie uczestnika, w którym deklaruje on powrót do Polski, nie określając jednak żadnych bliższych danych związanych z tym powrotem, są gołosłowne i niczym nie poparte. Za brakiem takiego zamiaru przemawia fakt zupełnego zaniedbania lokalu pozostawionego w Polsce, brak opłacania kosztów jego utrzymania, powolna jego dewastacja. Twierdzenie w takich okolicznościach, że z tym lokalem wiązana jest przyszłość uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom organów nie występują czynniki, świadczące o łączącej uczestnika więzi z tym mieszkaniem, które dawałyby podstawę do przyjęcia zamiaru stałego w nim przebywania. Utrzymanie zameldowania uczestnika w tym mieszkaniu pozostawałoby w sprzeczności z art. 28 ust. 4 ustawy w myśl którego zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. W tym przypadku nie stanowiłoby to potwierdzenia faktu stałego pobytu w nim uczestnika postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Ł.G. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: a) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 202 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w związku z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli zaskarżonej decyzji "oraz uwzględnienia skargi H.Ch. pomimo, że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę charakteru opuszczenia lokalu przez Ł.G. pod względem trwałości; b) art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędne zostawanie, polegające na uznaniu, że Ł.G. opuścił dotychczasowe miejsce stałego zameldowania w sposób trwały, podczas gdy opuszczenie lokalu przez Ł.G. nie miało takiego charakteru; c) art. 25 ust. 2 i art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przez przyjęcie błędnej wykładni i nie rozważenie wszystkich przesłanek dotyczących wymeldowania z pobytu stałego i wydanie orzeczenie w oparciu o przesłanki warunkujące ustalenie pobytu czasowego, gdyż pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości, jak również nie uwzględnienie, że równocześnie można mieć jedno miejsce stałego pobytu i jedno miejsce pobytu czasowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę sytuacji Ł.G. dotyczącą kryteriów charakteru opuszczenia przez niego lokalu pod względem trwałości. Pominięto fakt, że od 1972 r. ojciec Ł.G. jako współwłaściciel nieruchomości do daty swojej śmierci w 2007 r. opłacał podatki od nieruchomości, a po jego śmierci podatki od nieruchomości realizuje Ł.G.. Pominięto rozeznanie związku majątkowego Ł.G. z przedmiotową nieruchomością, to jest okazany akt notarialny Państwowego Biura Notarialnego w M. z dnia [...]1972 r. Repertorium A Nr [...], dotyczący umowy darowizny mocą której S.G. i jego żona L. w częściach równych, czyli po 1/2 darowali swoim synom- R. ojcu Ł. i S. ojcu H.Ch. nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym dotyczącej niniejszej sprawy, ze wskazanym w akcie notarialnym zakresem użytkowania budynku mieszkalnego tak, że R.G. miał pomieszczenia na piętrze, a S. na parterze budynku. Ł.G. ustanowiony spadkobiercą spadkowym po R. w sprawie I Ns 880/07 Sądu Rejonowego w M. jest zatem współwłaścicielem spornej nieruchomości, o czym też zeznawali świadkowie i Ł.G.. Ł.G. nigdy nie zrezygnował ze swego prawa do nieruchomości, a H.Ch. nie zasiedziała jego udziału, w związku z czym nie jest jedyną właścicielką nieruchomości i nigdy nie korzystała z pomieszczeń na piętrze budynku. H.Ch. podjęła działania zmierzające do przejęcia nieruchomości poprzez wskazanie w postępowaniach spadkowych po swoich rodzicach, a następnie w sprawie o zniesienie współwłasności między nią i jej bratem I. przez podanie niezgodne ze stanem rzeczywistym, że jej ojciec był jedynym właścicielem spornej nieruchomości zamiast wskazania, że jego udział wynosił jedynie 1/2 nieruchomości, o jakim to fakcie dowiedział się Ł.G. w toku postępowania o wymeldowanie i wystąpił o dokonanie w dziale II księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości wpisu ostrzeżenia na jego rzecz. Zarzucono w skardze kasacyjnej brak respektowania nakazu wynikającego z art. 7 i art. 77 K.p.a. w zakresie ustalania prawdy obiektywnej w tej sprawie. Podniesiono w skardze kasacyjnej, że podczas wizji należało zwrócić uwagę, że w budynku znajdują się dwa liczniki energii elektrycznej i dwie instalacje centralnego ogrzewania, każda z oddzielnym piecem oraz że na piętrze budynku znajduje się licznik energii elektrycznej, a następnie sprawdzić, czy Ł.G. opłaca stale energię elektryczną dla wyjaśnienia jego związków z miejscem stałego pobytu. Świadkowie potwierdzali związki Ł.G. z nieruchomością, dokonaną przez niego wymianę okien na piętrze budynku, a ponieważ H.Ch. nie przedstawiła rachunku zakupu okien, przecząc nakładom Ł.G. fakt ten powinien być należycie rozeznany przez organ, organ administracji nie zażądał także, aby Ł.G. okazał umowy najmu lokalu za granicą dla wskazania, że umowy najmu lokalu, w którym mieszka w Niemczech przewidują jedynie czasowy pobyt. Dogłębna analiza stanu faktycznego dokonana przez organ administracyjny w kontekście obowiązujących przepisów prawa mogłaby prowadzić do ustalenia, że charakter opuszczenia lokalu przez Ł.G. nie był trwały. Skarżący kasacyjnie nie ma innego stałego miejsca zameldowania w Polsce, nie ma stałego zameldowania w Niemczech gdzie pracuje, wynajmując jedynie lokal mieszkalny. Ł.G. z uwagi na trudności finansowe wyjechał do pracy w Niemczech, gdzie przebywa wraz z rodziną. Skarżący Ł.G. nie wyjeżdżał z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami kraju, dlatego nie zgłosił swojego wyjazdu. Wyjazd Ł.G. w celach zarobkowych i wynikająca z tego faktu nieobecność w miejscu trwałego zamieszkania nie może być zatem traktowana jako podstawa do wymeldowania. W odniesieniu do zarzutu błędnej wykładni art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wskazano, że równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego, a w artykule 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wyjaśniono, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem. W przypadku Ł.G. nadal trwa usprawiedliwiony powód do czasowego zamieszkiwania w innym miejscu jakim jest wykonywanie pracy zarobkowej. Ł.G. wyraża wolę powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania, z którym jest związany prawem własności i dlatego uzasadnione jest utrzymywanie stałego meldunku w miejscu, w którym faktycznie nie przebywa. Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności zasadniczym elementem decydującym o możliwości wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu stałego mające charakter trwały i dobrowolny, tzn. takie, które wynika z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Opuszczenie lokalu powinno być połączone z zabraniem wszystkich rzeczy zajmowanego lokalu i skoncentrowaniem swego centrum życiowego poza miejscem pobytu stałego, zaś rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak i w drodze odpowiedniego zachowania się, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Skarżący kasacyjnie nie miał zamiaru zerwania związków z dotychczasowym lokalem, jak również rezygnacji z prawa do przebywania w lokalu będącego przedmiotem jego udziału we współwłasności nieruchomości z H.Ch. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a tym samym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W tej sprawie tak zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnie upatruje w błędnym ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji trwałości opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu mieszczącego się w miejscowości P. pod adresem ul. [...]. Zarzuty te nie są zasadne. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388, z późn. zm.) organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 tejże ustawy decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W doktrynie utrwalone jest stanowisko, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi obejmować nie tylko fizyczne opuszczenie lokalu, ale wiązać się z zamiarem zerwania więzi z miejscem pobytu. Oznacza to, że wymeldowanie z miejsca pobytu stałego powinno być uzasadnione zamiarem koncentracji swojej życiowej aktywności w innym miejscu. Opuszczenie lokalu jest równoznaczne z zaprzestaniem jego posiadania, z dobrowolnym wyprowadzeniem się do innego mieszkania (np. wyrok NSA z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1908/08; wyrok NSA z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OSK 2315/14; wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2065/14). Pod pojęciem opuszczenia miejsca pobytu rozumie się opuszczenie dobrowolne i trwałe. Dobrowolne opuszczenia lokalu ma miejsce wtedy, gdy to zachowanie osoby dotychczas przebywającej w tym lokalu (i zameldowanej w nim) świadczy o jej woli braku dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. Powinno to wynikać nie tylko z okoliczności samego zaprzestania zamieszkiwania w lokalu, ale także zachowania takiej osoby, która mogąc w lokalu zamieszkać, jednak ani w nim nie mieszka, ani też nie czyni rzeczywistych starań, aby w nim zamieszkać. Okoliczności te muszą obiektywnie świadczyć o chęci zamieszkiwania w lokalu, nie zaś być jedynie deklaracją takiej chęci strony. Ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały powinno być oparte na fatycznym (fizycznym) opuszczeniu lokalu oraz opróżnieniu lokalu z urządzeń niezbędnych do mieszkania w nim. Nie zawsze to musi być opuszczenie lokalu niejako "na zawsze". Także opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi dla uznania, że w sposób trwały dana osoba zorganizowała sobie nowe centrum życiowe w innym miejscu W tej sprawie strona skarżąca kasacyjnie niezasadnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędna wykładnię tego przepisu poprzez błędne przyjęcie, że w tej sprawie miało miejsce trwałe opuszczenie lokalu mieszkalnego przy ul [...] w miejscowości P.. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym w okolicznościach tej sprawy skarżący kasacyjnie opuścił w sposób trwały dotychczasowe miejsce zameldowania w Polsce (pod adresem: ul. [...] w miejscowości P.). Trafnie Sąd wojewódzki podniósł, że dobrowolne zamieszkiwanie skarżącego kasacyjnie od ok. trzech lat w Niemczech w miejscowości K. gdzie, jak ustaliły to organy administracyjne w postępowaniu dowodowym, skarżący pracuje zarobkowo. Wkrótce po wyjeździe Ł.G. dojechała do niego żona wraz z córką i oboje pracują tam zawodowo, a córka uczęszcza do szkoły. Tym samym centrum życiowe Ł.G. znajduje się Niemczech w K., gdzie wraz z żoną i córką tworzą rodzinę. W mieszkaniu w Niemczech skarżący kasacyjnie wraz z rodziną nocują, spożywają posiłki, odpoczywają, dokonują wszelkich czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Faktu trwałego opuszczenia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w miejscowości P. nie zmienia okoliczność sporadycznego i okazjonalnego przyjeżdżania skarżącego wraz z rodziną do Polski. Nawet bowiem w trakcie 2-3 krotnego krótkotrwałego przyjazdu do Polski, skarżący nie nocuje w lokalu przy ul. [...]. Potwierdzają to oględziny tego mieszkania, które nie wskazuje na stałe w nim zamieszkiwanie. Mieszkanie pozostaje nieogrzane, nie ma w nim ciepłej wody, nie ma prądu, ściany budynku są przemarznięte, przewody elektryczne zawilgocone, zaniedbane pozostają okna oraz wnętrze budynku. Sam skarżący kasacyjnie nie partycypuje w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu, nie dokłada się też do kosztów utrzymania budynku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił taki stan faktyczny w sprawie. W tym stanie sprawy nie ulega żadnym wątpliwościom, że opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania skarżącego Ł.G. nastąpiło w sposób trwały i dobrowolny. Także powoływanie się przez skarżącego na przyczynę opuszczenia lokalu mieszkalnego przy ul. [...]w miejscowości P., jaką była chęć zarobienia środków finansowych za granicą nie uzasadnia w tej sprawie braku podstaw do odmowy wymeldowania skarżącego. Gdyby skarżący pozostawił w tym mieszkaniu swoją rodzinę i zarabiane w Niemczech środki bezpośrednio przekazywał rodzinie na utrzymanie rodziny i mieszkania oraz chęć np. podniesienia standardu życia, to wówczas można byłoby uznać, że opuszczenie przez Ł.G. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] nie wypełnia przesłanek niezbędnych do jego wymeldowania. W tej sprawie tak jednak nie jest. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym np. w wyroku NSA z 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 352/07 (podobnie NSA w wyroku z 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 757/08; NSA w wyroku z 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 2/08; NSA w wyroku z 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1569/07) nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania, nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej zmierzającej do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. Stanowisko to odnosi się do rekonstrukcji przesłanek wymeldowania z pobytu stałego na tle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jednakże z uwagi na zbieżność regulacji pozostaje nadal aktualne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że także niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 25 ust. 2 i art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Powołane przepisy dotyczą pobytu czasowego, a w okolicznościach tej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący kasacyjnie opuścił trwale miejsce pobytu przy ul. [...]. Niezasadny jest kolejny zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej na podstawie kryterium zgodności z prawem. Strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała, aby w tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. jest przede wszystkim błędnie sformułowany. Strona skarżąca kasacyjnie nie powiązała naruszenia tych przepisów z dokonaniem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sądy administracyjne nie stosują przepisów postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu spraw sądowo-administracyjnych, a jedynie kontrolują zgodność z prawem zastosowania przepisów proceduralnych przez organy administracyjne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skargi kasacyjnej, sprowadzająca się w istotnym zakresie do historycznego przedstawienia sukcesji praw do nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze [...], na której wybudowano budynek z przedmiotowym lokalem mieszkalnym, nie ma znaczenia w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że zameldowanie służy jedynie celom ewidencyjnym, przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu pozostającym własnością innej osoby, która rzeczywiście w nim nie przebywa, a jedynie rości sobie prawo do zamieszkania w nim (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 345/15; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1760/13; wyrok NSA z 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1021/16). Wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby i jako takie nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądza o ich utracie. Przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło