I OSK 1629/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-12
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Zygmunt Zgierski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu odmowy podjęcia proponowanego zatrudnienia jest uzasadniona, gdy bezrobotny powołuje się na długotrwałe oczekiwanie na rozmowę z kierownikiem i nieodpowiednie warunki oczekiwania, a następnie podnosi kwestię urazu ortopedycznego?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo pozbawiły skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Długotrwałe oczekiwanie na rozmowę z kierownikiem (około 25 minut, a nie ponad godzinę, jak twierdził skarżący) oraz nieodpowiednie warunki oczekiwania nie stanowiły uzasadnionej przyczyny odmowy podjęcia zatrudnienia. Kwestia urazu ortopedycznego, podniesiona po raz pierwszy w skardze do sądu administracyjnego, nie mogła być uwzględniona jako podstawa do usprawiedliwienia rezygnacji z rozmowy, zwłaszcza że skarżący nie skorzystał z możliwości poproszenia o umożliwienie oczekiwania w pozycji siedzącej.Stan faktyczny
Skarżący J. Ż. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niepodjęcia zatrudnienia po otrzymaniu skierowania. Skarżący twierdził, że długo czekał na rozmowę z kierownikiem w nieodpowiednich warunkach. Organy administracji uznały jego wyjaśnienia za nieuzasadnione, powołując się na monitoring wskazujący na krótszy czas oczekiwania i wpis pracodawcy o odmowie rozmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. Ż.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1087/17 w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od J. Ż. na rzecz Wojewody Zachodniopomorskiego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018r. sygn. akt II SA/Sz 1087/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. Ż. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnego.
Wspominany wyrok zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Starosta Koszaliński decyzją z dnia [...] lipca 2017r. Nr [...], powołując się na art. 9 ust. 1 pkt 14a, art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017r. poz. 1065 ze zm.), przywoływaną dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia", orzekł o utracie przez J. Ż. statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych z dniem 8 lipca 2017r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona nie podjęła po otrzymanym skierowaniu formy pomocy określonej w ustawie, tj. zatrudnienia, a podana w jego oświadczeniu przyczyna została uznana za nieuzasadnioną. Skarżący wniósł od niej odwołanie, w którym podał, że otrzymując ofertę pracy z PUP w [...] do firmy [...] od razu się udał w to miejsce. Osobą do kontaktu była pani K. F., która kazała mu czekać na korytarzu, natomiast po upływie jakiegoś czasu przyszła osoba, która zaprowadziła go do kierownika. J. Ż. podniósł ponadto, że kierownik kazał mu czekać pod drzwiami, w wąskim, brudnym i ciemnym bez okien korytarzu, bez krzeseł i nie podał, o której może z nim rozmawiać, oraz, że w tym miejscu stał godzinę, nikt się jego osobą nie zainteresował, a kierownik w tym czasie wychodził z pokoju trzy razy. Skarżący podniósł także, że w związku z dokonanym wpisem na skierowaniu przez panią K. F., że odmawia on kontaktu z kierownikiem zakładu, sam dokonał na nim stosownego wpisu.
Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), dalej przywoływanej jako "K.p.a.", oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia, po rozpatrzeniu odwołania J. Ż., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ ustalił, że w dniu 7 lipca 2017r. skarżący otrzymał skierowanie do pracy na stanowisku montera w firmie [...]. Z oferty pracy wynika, że praca miałaby być wykonywana w systemie pracy jednozmianowej w godzinach od 7:00 do 15:00, z wynagrodzeniem wynoszącym 2400zł brutto, plus 20% premia oraz umowa o pracę. Strona w dniu 11 lipca 2017r. zgłosiła się do pracodawcy, który następnie na druku skierowania dokonał wpisu, że strona odmówiła rozmowy z kierownikiem. Na druku skierowania z kolei sam J. Ż. dokonał także wpisu o treści: "Pan kierownik produkcji nie znalazł czasu dla mnie".
Zdaniem organu ze złożonego przez skarżącego w dniu 13 lipca 2017r. oświadczenia wynika, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, że to skarżący odmawia podjęcia zaproponowanego mu zatrudnienia. W konsekwencji organ I instancji wydał w dniu [...] lipca 2017r. decyzję administracyjną, na mocy której orzekł o utracie przez J. Ż. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 8 lipca 2017r., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu osoby bezrobotnej tego bezrobotnego, który po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania, na okres wskazany w pkt 3. W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia, bowiem bezrobotny, po otrzymaniu skierowania, pracy tej nie podjął. Dalej organ stwierdził, że oświadczenie z dnia 13 lipca 2017r. o odmowie oferowanego i odpowiadającego definicji odpowiedniej pracy zatrudnienia wyklucza skarżącego z katalogu osób, do których adresowana jest ustawa o promocji zatrudnienia. Oświadczenie skarżącego, iż odmawia przyjęcia zatrudnienia świadczy bowiem o tym, iż nie jest on osobą bezrobotną gotową i oczekującą na pracę, czy aktywizację zawodową. Tym samym skarżący nie może zachować statusu osoby bezrobotnej.
Odnosząc się do zarzutów odwołującego Wojewoda zauważył, iż przedłożona stronie oferta zatrudnienia spełnia wszelkie wymogi odpowiedniej pracy, wskazując że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia, ilekroć w ustawie jest mowa o odpowiedniej pracy – oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga się miesięcznie wynagrodzenie brutto w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.
Odnosząc się także do twierdzeń J. Ż. zawartych w oświadczeniu z dnia 13 lipca 2017r. tyczących oczekiwania na pracodawcę ponad godzinę, organ odwoławczy wskazał, że dokonał analizy czasu pobytu skarżącego w firmie z udostępnionego przez pracodawcę nagrania monitoringu, z którego wynika, że J. Ż. po oczekiwaniu na rozmowę z kierownikiem opuścił pomieszczenie po 25 minutach i 43 sekundach, nie oczekując dłużej na pracodawcę, który wcześniej przekazał mu informację, by na rozmowę z nim zaczekał. Wojewoda podniósł także, że skarżący nie wskazał żadnych uzasadnionych przyczyn odmowy przyjęcia propozycji pracy – oprócz tego, że oczekiwał na pracodawcę ponad godzinę i nikt się nim nie zainteresował. Zaznaczył, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż uzasadnione przyczyny odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia to okoliczności, na które bezrobotny nie miał wpływu, a więc przeszkody powstałe niezależnie od jego woli.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. Ż. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W jej uzasadnieniu wskazano, że w dniu 13 maja 2016r. skarżący uległ wypadkowi w pracy i jego leczenie jeszcze nie jest zakończone. Według skarżącego organy nie przedstawiły mu dokumentacji, na podstawie której wydane zostały rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego, w sprawie nie miała miejsca odmowa przyjęcia zatrudnienia i w tym zakresie ma świadków.
W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2018r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego w całości podtrzymał skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Koszalińskiego i umorzenie postępowania. Podniósł, że organy I, jak i II instancji, wydając zaskarżone decyzje, całkowicie pominęły okoliczności istotne nie tylko z punktu widzenia skarżącego, ale również społecznego – wobec zadań realizowanych przez PUP jako jednostkę powołaną do pomocy i wspierania obywateli w zakresie właściwego zatrudnienia. Nieakceptowalną jest bowiem sytuacja, w której organ, nie uwzględniając specyficznych warunków osobistych skarżącego, zmierza swoim działaniem jedynie do pogorszenia jego sytuacji faktycznej, bez podjęcia jakiejkolwiek próby udzielenia stosownego wsparcia. Autor pisma wyjaśnił, że utrata pracy nastąpiła dopiero w następstwie wypadku w pracy, w wyniku którego wystąpiło poważne, wymagające rehabilitacji schorzenie ortopedyczne. To dopiero za jego sprawą skarżący został zmuszony do korzystania z pomocy PUP, pozostając jednocześnie przez długi czas bez środków do życia. Wprawdzie nagranie z monitoringu przedstawia, jakoby skarżący po upływie niespełna 30 minut opuścił poczekalnię w siedzibie pracodawcy, jednak skarżący w dalszym ciągu pozostaje na stanowisku, iż całość wizyty trwała ponad godzinę. Ponadto warunki, w których skarżący oczekiwał na rozmowę z upoważnionym pracownikiem spółki były skandaliczne, szczególnie w kontekście ograniczonych możliwości związanych z jego ortopedycznym urazem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. Ż. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przytoczył treść art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia i podkreślił, że niepodjęcie po skierowaniu formy pomocy określonej w ustawie pociąga za sobą pozbawienie statusu bezrobotnego – od następnego dnia po dniu skierowania. W stanie faktycznym sprawy następnym dniem po dniu skierowania był dzień 8 lipca 2017r. Od tego też dnia skarżący został pozbawiony statusu bezrobotnego na okres 120 dni, bowiem na taki okres pozbawia się bezrobotnego statusu bezrobotnego w przypadku pierwszej odmowy, w oparciu o art. 33 ust. 3a ustawy o promocji zatrudnienia. Równocześnie z utratą statusu bezrobotnego skarżący utracił też prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Sąd zauważył następnie, że skarżący posiada przygotowanie zawodowe do wykonywania pracy na stanowisku montera, stąd przedstawiona mu oferta pracy spełniała wszystkie przesłanki odpowiedniej pracy, wynikające z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia.
Przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia dotyczące powodu opuszczenia siedziby pracodawcy – w ocenie Sądu I instancji – nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżący jako przyczynę opuszczenia siedziby pracodawcy wskazał długotrwałość oczekiwania na rozmowę z osobą upoważnioną do podjęcia decyzji o zatrudnieniu, a także złe warunki oczekiwania. Zdaniem skarżącego łączny czas oczekiwania to półtorej godziny. Odnośnie warunków oczekiwania skarżący wskazał na brudny, ciemny, bez okien i krzeseł korytarz. Sąd wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się nagranie z kamery przemysłowej obejmującej przedmiotowy korytarz. Wynika z niego, że na korytarzu skarżący przebywał około 25 minut. Zdaniem Sądu jednocześnie trudno stwierdzić, czy korytarz był brudny, natomiast przylegał do hali produkcyjnej. Nie był wąski i ciemny, bowiem poprzez okna i wejście otwarte na halę produkcyjną wpadało światło. Skarżący na tym korytarzu oczekiwał na rozmowę z kierownikiem produkcji, stojąc oparty o znajdujący się tam stół. Fakt opuszczenia zakładu bez dalszego oczekiwania na rozmowę z wyznaczonym kierownikiem potwierdza adnotacja na skierowaniu sporządzona przez głównego specjalistę ds. organizacyjno-pracowniczych pracodawcy K. F. – "odmowa rozmowy z Kierownikiem Produkcji." Jednocześnie w szerszym wyjaśnieniu przesłanym na prośbę PUP K. F. wyjaśniła szczegółowo przebieg obecności J. Ż. w [...] Spółce z o.o. w [...].
Sąd zauważył przy tym, że skarżący jakkolwiek zarzuca, że K. F. mija się z prawdą, to jako jedyną przyczynę opuszczenia zakładu wskazuje zbyt długi okres oczekiwania na rozmowę i nie przeczy temu, że z własnej woli opuścił firmę. Tymczasem możliwość usprawiedliwienia takiej sytuacji orzecznictwo łączy jednoznacznie z obowiązkiem wykazania uzasadnionej przyczyny. Sąd podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego zdarzenia związane z przytoczonymi przez niego okolicznościami nie wyczerpują znamion "uzasadnionej przyczyny" pozwalającej uwzględnić naruszenie podstawowego obowiązku bezrobotnego, który sprowadza się do stawienia się u wskazanego pracodawcy w celu ustalenia możliwości zatrudnienia. W ocenie Sądu I instancji prawidłowo organy administracji nie przychyliły się do argumentacji prezentowanej przez skarżącego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą bowiem stanowić uzasadnienia przyczyny opuszczenia zakładu pracy bez rozmowy z osobą upoważnioną do podjęcia decyzji w sprawie zatrudnienia skarżącego. Sąd dodał jednocześnie, że skarżący choć podniósł w skardze, że ma świadków, kwestii tej nie rozwinął i nie wskazał na jaką okoliczność. Ponadto postępowanie dowodowe toczyło się w niniejszej sprawie przed PUP w [...] i tam należało składać ewentualne wnioski dowodowe. W końcowej części wyroku Sąd wskazał, że choć uzasadnienie decyzji organu I instancji zostało sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., to uzasadnienie organu odwoławczego spełnia podstawowe wymagania tego przepisu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł J. Ż. Zaskarżając wyrok w całości, podniósł następujące zarzuty:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utratą przez J. Ż. statusu osoby bezrobotnej i w konsekwencji zasiłku dla bezrobotnych;
II. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.:
a. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia, a co wynika z tego, że zawiera ona niemal tożsame błędy jak wcześniejsze decyzje organu w tej samej materii;
b. art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego w tych przepisach określonych, co przejawiało się wybiórczą, a nie swobodną oceną materiału dowodowego w sprawie, zaniechaniem informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych i mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw lub obowiązków w postępowaniu, co finalnie skutkowało orzeczeniem o utracie przez J. Ż. statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych.
W oparciu o powyższe wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu kasacyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że skarżący podtrzymuje zarzuty sformułowane na dotychczasowych etapach postępowania, a mianowicie zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 K.p.a., wskazując że naruszenia tychże przepisów dopuścił się również sąd administracyjny, aprobując stanowisko wyrażone przez organy postępowania. W ocenie skarżącego kasacyjnie przeprowadzone przez organy, a następnie powielone przez sąd postępowanie dowodowe ocenić należy jako jednostronne i godzące w słuszny interes strony postępowania, a nadto w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Skarżący kasacyjnie podkreślił, że nie podjął zatrudnienia jedynie z powodu zaistnienia okoliczności, które należy ocenić przez pryzmat art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Jest bowiem osobą cierpiącą z powodu poważnego urazu ortopedycznego, uniemożliwiającego mu, ze względu na duży ból, długotrwale przebywanie w pozycji stojącej. Dopiero, mając na względzie tę okoliczność, zasadnym jest dokonywanie oceny, czy jego zachowanie można łączyć z wystąpieniem tzw. "uzasadnionej przyczyny". Niespornym w sprawie pozostaje bowiem fakt długotrwałego oczekiwania przez skarżącego na możliwość odbycia rozmowy z właściwym pracownikiem zakładu, do którego został skierowany, a także warunków, w których został pozostawiony. Skarżący kasacyjnie wskazał jednocześnie, że zdaje sobie sprawę, iż priorytetem w zakładzie pracy jest utrzymanie płynności jego funkcjonowania, jednak nic nie stało na przeszkodzie, aby umożliwić mu oczekiwanie na właściwego pracownika w godnych, ludzkich warunkach. Podkreślił, że wobec takiego stanu rzeczy, zwracając się do K. F., podjął próbę umówienia rozmowy na inny dzień, co nie odniosło jednak żadnego skutku, albowiem ww. nie była w stanie określić innego terminu rozmowy. Załączony do sprawy materiał w postaci nagrania z kamery odzwierciedla jedynie część jego wizyty, która w rzeczywistości była o wiele dłuższa. Ponadto organ, mając na względzie zaistniałą sytuację oraz treść składanych przez strony oświadczeń, winien był podjąć chociażby próbę udzielenia stosownego wsparcia. Skarżący kasacyjnie stwierdził, iż w interesie społecznym jest aby odpowiedzialność za takie zachowania spoczywała nie na pracowniku, a na pracodawcy wyznaczanym przez urząd pracy, zwłaszcza w sytuacji, gdy pracownik jest faktycznie zainteresowany podjęciem zatrudnienia.
W dalszej części skargi kasacyjnej podkreślono, że pomimo pisemnego wniosku skarżącego do tej pory nie zostały mu udostępnione akta sprawy PUP w [...]. Skarżący kasacyjnie wskazał, że nie zaprzecza, iż w dniu 13 lipca 2017r. podpisał dokument zawierający stosowne pouczenia, jednak mając na względzie zasadę zaufania obywateli do organów administracji publicznej, zwłaszcza w kontekście formułowanych wniosków, nie sposób wywodzić z tego negatywnych dla niego skutków.. Udzielenie bowiem stosownych wyjaśnień oraz wskazanie na faktyczne możliwości rozwiązania zaistniałego sporu stanowi minimalny wymóg spełnienia zasad określonych w art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie organu w zaistniałych okolicznościach faktycznych Sąd I instancji właściwie zastosował art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia, stwierdzając, iż przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia dotyczące powodu opuszczenia siedziby pracodawcy, nie zasługiwały na uwzględnienie, prawidłowo więc organy pozbawiły J. Ż. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Z okoliczności faktycznych wynika bowiem, iż odmowa przyjęcia propozycji zatrudnienia przez skarżącego kasacyjnie jest subiektywna i nie znajduje usprawiedliwienia. Zdaniem organu J. Ż. nie wykazał, czy faktycznie miał zamiar podjęcia pracy. Trafnie zatem Sąd I instancji ocenił, że zdarzenia związane z przytoczonymi przez niego okolicznościami nie wyczerpują znamion uzasadnionej przyczyny pozwalającej uwzględnić naruszenie obowiązku bezrobotnego stawienia się u wskazanego pracodawcy w celu ustalenia możliwości zatrudnienia.
Ponadto Wojewoda Zachodniopomorski zauważył, iż naruszenie prawa materialnego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy same ustalenia faktyczne nie są kwestionowane. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniany próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Tymczasem skarżący kwestionuje przeprowadzone postępowanie dowodowe oraz jego wyniki, jednocześnie podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów kasacyjnych wypada wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (vide: wyrok NSA z dnia 27 lipca 2004r. sygn. akt OSK 628/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt II OSK 1580/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014r. sygn. akt II GSK 1560/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013r. sygn. akt I GSK 1151/11; wyrok NSA z dnia 11 września 2012r. sygn. akt I OSK 1234/12; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012r. sygn. akt II OSK 2395/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób dostrzec którejkolwiek z ww. sytuacji, zaś skarga kasacyjna w swych motywach nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia powyższego zarzutu. Natomiast naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można upatrywać w sytuacji wadliwego (nierzetelnego) rozpatrzenia przez sąd I instancji materiału dowodowego, gdyż powyższy przepis nie reguluje zagadnienia oceny przez sąd administracyjny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. uznać wypada za bezzasadny.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego uregulowanych w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 K.p.a. (zasady bezstronności) i art. 9 K.p.a. (zasady informowania stron postępowania) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., to wypada wskazać, iż argumenty przytoczone w skardze kasacyjnej na ich poparcie nie dostarczają argumentów przemawiających za zasadnością tych zarzutów.
Stawiając zarzut wadliwego powielenia przez Sąd I instancji wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), skarżący kasacyjnie wskazał wyłącznie na nie wzięcie pod uwagę stanu jego stanu zdrowia, będącego następstwem przebytego urazu ortopedycznego, który uniemożliwiał mu długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej. Powyższe okoliczności – po raz pierwszy podniesione w skardze do sądu administracyjnego – trafnie nie zostały uwzględnione przy ocenie przyczyn zrezygnowania przez skarżącego z rozmowy z kierownikiem produkcji i oddalenia się z terenu zakładu pracy. W toku postępowania administracyjnego skarżący wskazywał bowiem, iż wyłączną przyczyną jego zachowania było długotrwałe, bowiem trwające ponad godzinę, oczekiwanie na rozmowę z kierownikiem produkcji. Ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego w sposób jednoznaczny wskazują, iż oczekiwanie to wynosiło około 25 minut i w tym czasie skarżący miał okazję przekonać się, że wydłużenie oczekiwania jest następstwem zaangażowania kierownika produkcji w bieżące sprawy zakładu. Skarżący nie jest osobą niepełnosprawną, lecz aktywną zawodowo, w wieku produkcyjnym. W takiej sytuacji oczekiwanie nawet kilkudziesięciu minut na rozmowę w sprawie pracy nie może być uznane za przekraczające dopuszczalne normy społeczne. Natomiast ewentualne dysfunkcje skarżącego, na które aktualnie się powołuje, a które uniemożliwiałyby mu długotrwałe stanie, dostatecznie usprawiedliwiały zwrócenie się do pracowników zakładu o umożliwienie dalszego oczekiwania na rozmowę w pozycji siedzącej. Skarżący z takiej możliwości nie skorzystał. Nie sposób zatem formułować zarzutów, iż dokonując ustaleń w zakresie przyczyn "uzasadnionej odmowy" przyjęcia propozycji pracy pominięto okoliczności związane z urazem ortopedycznym skarżącego. Skoro obowiązkiem organ administracji jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), nakazującym zarówno zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), jak i ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), to organy z powyższego obowiązku wywiązały się należycie, w sposób prawidłowy konstatując, iż rezygnacja przez skarżącego z podjęcia zatrudnienia nie ma oparcia w obiektywnych i nadzwyczajnych przesłankach. Tym samym zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. uznać wypada za bezzasadny.
Natomiast analizując zarzuty naruszenia art. 8 i art. 9 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należy wskazać, iż nie doczekały się one uzasadnienia odnoszącego się do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy, bowiem za takie nie może być uznane przeświadczenie skarżącego kasacyjnie, iż został on zbyty przez organy administracji. Tak sformułowany zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej i świadczy o wadliwym sporządzeniu skargi kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy bowiem podanie nie tylko konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji, ale i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania także wykazanie istotnego wpływu tego naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył sąd I instancji i na czym owo naruszenie polegało. Stąd też uzasadniając zarzut błędnej wykładni wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany (vide: wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1592/17; wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Dodatkowo uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść rozstrzygnięcia (vide: T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016r., uwaga 21 do art. 145; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 566/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), bowiem warunkiem uchylenia zaskarżonego orzeczenia jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 6 do art. 145); wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt I OSK 407/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższych elementów pozbawione jest uzasadnienie zarzutów naruszenia art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a., a tym samym zarzuty te uznać wypada za bezzasadne.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia prawa materialnego uznać wypada, iż zastał on wadliwie sformułowany, a to uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę legalności zaskarżonego wyroku przez pryzmat tegoż zarzutu. Wadliwości zarzutu naruszenia art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia należy upatrywać w błędnym określeniu naruszonych przepisów, pomijającym przybliżenie konkretnych jednostek redakcyjnych owego ustępu. Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a. nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. To do autora skargi kasacyjnej należy przede wszystkim wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) rozumiane jako podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji. Jeżeli przepis dzieli się na kilka jednostek redakcyjnej (np. paragrafy, ustępy, punkty, litery), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które – zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną – zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (vide: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997r. sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004r. sygn. akt GSK 356/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2011r. sygn. akt II OSK 2520/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przepis art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia w 12 punktach reguluje sytuacje mające autonomiczny charakter, w których starosta pozbawia bezrobotnego statusu bezrobotnego. Skoro skarżący kasacyjnie nie wskazuje, która z tych regulacji została niewłaściwie zastosowana w okolicznościach niniejszej sprawy przez Sąd I instancji, to powyższe nie pozwala nawet określić granic zaskarżenia badanej skargi. Tym samym zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia uznać wypada za bezzasadny.
Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 206 P.p.s.a. odstępując od uwzględnienia żądania w tym zakresie zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, z uwagi na status skarżącego i przedmiot sprawy.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega natomiast rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (art. 258 – 261 P.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło