I OSK 278/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 891/17 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 891/17, oddalił skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Burmistrz M. odmówił umorzenia K. W. należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na dziecko J. W. w wysokości 2607,15 zł wraz z wypłaconymi zaliczkami alimentacyjnymi w wysokości 8704,50 zł. Od w/w decyzji K. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, które decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję administracyjną w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Kolegium, organ nie ustalił, czy K. W. posiada ruchomości, nieruchomości, które mógłby zbyć celem zaspokojenia roszczeń, jak również nie ustalił, czy posiada zasoby finansowe na pokrycie zadłużenia. Poza tym organ nie uzyskał informacji z Powiatowego Urzędu Pracy, czy w ogóle strona ma realne szanse znalezienia zatrudnienia w sytuacji, gdy jest osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, ze wskazaniami pracy chronionej na terenie Gminy D. lub na terenie sąsiednich gmin. Dodatkowo Kolegium zobowiązało organ I instancji do przeanalizowania sytuacji strony i ustalenia w jaki sposób zwrot żądanej kwoty będzie mieć wpływ na sytuację życiową zobowiązanego, w szczególności czy zwrot tej kwoty nie spowoduje takiego pogorszenia jego sytuacji materialnej, iż będzie zmuszony ubiegać się o dodatkowe świadczenia z pomocy społecznej, a także czy dłużnik spłacając świadczenia alimentacyjne pobrane przez osobę uprawnioną będzie w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędne potrzeby. W wyniku powyższego Burmistrz M. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] odmówił K. W. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami oraz zaliczki alimentacyjnej na rzecz osoby uprawnionej J. W. Organ nie znalazł przesłanek do zastosowania wobec dłużnika możliwości zawartych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.). Organ podał, że K. W. ma 40 lat, źródłem jego dochodów jest zasiłek stały w wysokości 604,00 zł, mieszka wraz z rodzicami, lecz prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego miesięczne wydatki to 150 zł na leki i leczenie. Pomagają mu finansowo rodzice, nie ma żadnego majątku. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 16 listopada 2015 r., z adnotacją – warunki pracy chronionej. Orzeczenie to wydane jest do dnia 31 grudnia 2018 r. Ponadto organ wykonując zalecenia Kolegium ustalił, iż K. W. nie figuruje w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. w rejestrze osób bezrobotnych i poszukujących pracy. Ostatnio był zarejestrowany w tym Urzędzie jako osoba bezrobotna w okresie od dnia 26 marca 2003 r. do dnia 25 marca 2004 r. Przygotowanie zawodowe odbył w okresie od dnia 15 maja 2006 r. do dnia 6 sierpnia 2006 r. Powiatowy Urząd Pracy w Ł. poinformował, iż na dzień wydawania zaświadczenia brak jest ofert dla osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.  Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzje organu i instancji. Organ uznał, że chociaż sytuacja życiowa strony jest trudna, to nie może ona zostać uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą umorzenie całej kwoty zobowiązania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą bowiem żadne okoliczności o charakterze szczególnym, czy nadzwyczajnym, które uznać można by za niezależne od samego dłużnika. Kolegium podkreśliło, że K. W. jest osobą młodą, w wieku aktywności zawodowej, może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Dłużnik może zatem i powinien podjąć starania w celu poprawy swojej sytuacji materialnej, czego nie czyni, bowiem nie figuruje w rejestrach Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. Posiadany stopień niepełnosprawności oraz wskazania zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności nie wyłączają dłużnika z możliwości wykonywania pracy. Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, trudna sytuacja materialna danej rodziny sama przez się nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a nie w stosunku do wszystkich innych rodzin. Zdaniem organu odwoławczego, z całą pewnością z okolicznościami takimi nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, bowiem posiadane przez dłużnika orzeczenie o niepełnosprawności ogranicza jedynie rodzaj pracy, którą może on wykonywać, ale nie eliminuje go z życia zawodowego w ogóle. Niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia nie może być zaś postrzegane jako okoliczność szczególna oraz nadzwyczajna. W ocenie Kolegium, nic nie stoi na przeszkodzie, by skarżący podjął zatrudnienie odpowiadające jego możliwościom psychofizycznym. Dodatkowo organ zaznaczył, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ma charakter czasowy, bowiem orzeczenie wydane zostało na czas określony, tj. do dnia 31 grudnia 2018 r., co oznacza, że w najbliższej przyszłości być może odwołujący się odzyska pełną sprawność organizmu. Tym samym, Kolegium stwierdziło, że niewywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego nie jest w niniejszej sprawie efektem czynników obiektywnych, bowiem zobowiązany ma możliwość poprawy swej sytuacji dochodowej. Na powyższą decyzję K. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 października 2017 r. oddalił skargę. Sąd wskazał, że z wniosku skarżącego z dnia 1 lutego 2016 r. wynika, iż skarżącemu chodzi o umorzenie wszystkich jego należności w całości, a więc na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 oraz art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Odnośnie art. 30 ust. 1 w/w ustawy Sąd stwierdził, że z przedłożonego przez Komornika Sądowego do akt zaświadczenia o dokonanych wpłatach nie wynika, iż egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna w okresach wymienionych w przepisie, a tym samym organ nie miał możliwości umorzenia należności na tej podstawie prawnej. Odnośnie zaś art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Sąd w pierwszej kolejności zauważył, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności ma charakter uznaniowy oraz podkreślił, że umorzenie należności alimentacyjnych jest instytucją wyjątkową, a jej zastosowanie wymaga istnienia szczególnych okoliczności po stronie dłużnika alimentacyjnego. Sąd I instancji w pełni podzielił ugruntowane już stanowisko judykatury, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 w/w ustawy jest możliwe wtedy, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu. Sąd wskazał, że w przypadku skarżącego zasadniczą przyczyną jego trudnej sytuacji materialnej jest brak zatrudnienia, jak również nieposzukiwanie zatrudnienia. Skarżący nie wykazał bowiem, by jego sytuacja nie mogła ulec poprawie i jest sytuacją szczególną, wyróżniającą go spośród innych dłużników alimentacyjnych. W ocenie Sądu, zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Zgromadzone w sprawie dowody zostały przez organy administracji ocenione prawidłowo i ocena ta nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzeczono się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: a) przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na mylnym przyjęciu, że przesłanki dotyczące sytuacji dochodowej oraz rodzinnej dłużnika nie zostały przez skarżącego spełnione, gdy w rzeczywistości sytuacja skarżącego istniejąca w momencie orzekania pozwala na wyczerpanie przesłanek określonych art. 3 ust. 2 ustawy alimentacyjnej; b) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), przez naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez tolerowanie wadliwości ustaleń stanu faktycznego w sprawie przez organy administracji w związku z naruszeniem przez organy: art. 7 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji niezastosowanie zasady uwzględnienia słusznego interesu strony w niniejszej sprawie, art. 8 k.p.a., przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji działanie nieuwzględniające zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz umożliwienia uregulowania jego sytuacji prawnej w oparciu o obowiązujące prawo, przy czym powyższe uchybienia proceduralne miały istotny wpływ na wynik sprawy, art. 107 § 3 k.p.a., przez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji SKO, a także poprzedzającej ją decyzji, w szczególności brak wyjaśnienia podstawy prawnej obydwu decyzji z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, art. 6 k.p.a. przez oba organy administracyjne przez naruszenie zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, przytaczanie w podstawie prawnej obydwu decyzji przepisów prawa, których zastosowanie nie zostało należycie wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji, art. 11 k.p.a. przez oba organy administracyjne przez nienależyte wyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, art. 77 § 1, 80 k.p.a., przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszelkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania dwóch niesłusznych decyzji, art. 136 k.p.a., w tym nieustalenie należycie stanu faktycznego niniejszej sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy powinny przede wszystkim dokonać prawidłowego ustalenia dochodu skarżącego, jego możliwości zarobkowych oraz stanu zdrowia, czego jednak nie uczyniły i doszło do wydania niesłusznych decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumenty na okoliczność, że sytuacja dochodowa skarżącego i jego możliwości dochodowe nie zostały ustalone należycie. Podkreślono, że stan dochodowy skarżącego nie jest spowodowany jego zawinionym działaniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Wniesiona skarga kasacyjna została oparta na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy. Strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu prawem przewidzianych podstawach - tj. zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należało ustosunkować się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, gdyż jedynie w przypadku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy można dokonać oceny subsumpcji relewantnych przepisów prawa materialnego. W odniesieniu do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podkreślić należy, że warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie tego przepisu jest ustalenie przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż nie stwierdzono takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Brak jest bowiem podstaw do kwestionowania rzetelności postępowania dowodowego i prawidłowości ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji odmawiających umorzenia przedmiotowych należności. Należy się zgodzić z Sądem I instancji, który w zaskarżonym wyroku stwierdził, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie jest być może wzorcowe, jednakże spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nietrafny jest zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Co do zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Zaznaczyć należy, że dokonując wykładni użytego przez ustawodawcę sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art. 2 pkt 3 ustawy. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Podkreślenia jednak wymaga, że taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Dokonując zatem wykładni art. 30 ust. 2 powołanej ustawy i tym samym sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie nie można pominąć, że przy ocenie tej sytuacji należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Inne są możliwości spłaty zadłużenia przez osoby np. legitymujące się orzeczeniem o niezdolności do pracy, czy też będące w podeszłym wieku, a inne osoby młodej, nie legitymującej się takim orzeczeniem, mającej perspektywy zarobku niekoniecznie na rynku lokalnym. Dlatego też nie można zarzucić Sądowi I instancji, że w zaskarżonym wyroku dokonał błędnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ administracji badając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego może bowiem, a wręcz powinien oceniać perspektywy i rokowania na przyszłość w tym zakresie, a perspektywy i rokowania co do sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika mogą leżeć u podstaw uznania administracyjnego w sprawie dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Tożsama wykładnia art. 30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów prezentowana jest w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. I OSK 53/14, z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. I OSK 273/14, z dnia 27 września 2016, sygn. 355/15, z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 1446/15, a także wcześniejsze wyroki, które dotyczyły umorzenia zaliczek alimentacyjnych pod rządem obowiązywania art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 544/07, z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 1166/09). Wskazać należy, że w niniejszej sprawie o umorzenie należności alimentacyjnych wystąpił człowiek młody, nieco ponad 40 – letni, posiadający orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na czas określony, mogący jednakże podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Zauważyć należy, że w w/w orzeczeniu wskazano, iż skarżący nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Posiadany stopień niepełnosprawności oraz wskazania zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności nie wyłączają go zatem z możliwości wykonywania pracy, ograniczają jedynie rodzaj pracy, którą może wykonywać, nie eliminują go natomiast z życia zawodowego w ogóle. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie, by skarżący podjął pracę odpowiadającą jego możliwościom. Natomiast okoliczność, że w danym momencie Powiatowy Urząd Pracy w Ł. oświadczył, iż na dzień jego wystawienia nie ma propozycji pracy z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie przesądza, że sytuacja taka nie ulegnie zmianie. Należy także mieć na względzie, że w/w orzeczenie zostało wydane na czas określony, tj. do dnia 31 grudnia 2018 r. Wobec powyższego nie można przyjąć, że aktualna sytuacja skarżącego przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia, tym bardziej że strona ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu płatności, a następnie rozłożenia należności na raty. Skarżący zaś ze swej strony nie wykazał, by jego sytuacja była sytuacją szczególną, wyróżniającą go spośród innych dłużników alimentacyjnych. Zaznaczyć także należy, że w razie pogorszenia sytuacji zdrowotnej, czy innej zmiany sytuacji życiowej i wykazania tej okoliczności właściwym dokumentem, dłużnik w każdym czasie może wystąpić ze stosownym wnioskiem o umorzenie. Wobec powyższego uznać należy, że nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut błędnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie jest także zasadny zarzut, że w sprawie nie ustalono dokładnie stanu faktycznego w zakresie możliwości dochodowych skarżącego. Tym samym skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok jest zgodny z przepisami obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny.