VII SA/Wa 576/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przesłania kserokopii dokumentacji oddala skargę Przedmiotem skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], wydane w przedmiocie odmowy przesłania kserokopii dokumentacji. Z akt sprawy wynika, że pismem z 20 października 2016 r. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewody [...] o przesłanie kopii dokumentów budowlanych dotyczących dwóch nośników reklamowych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w W., których inwestorem była [...] Sp. z o.o. albo [...] Sp. z o.o. Wnosząc o powyższe Spółka wskazała na postępowanie wszczęte przez organ nadzoru budowlanego, dotyczące ww. nośników reklamowych i konieczność przedłożenia ww. dokumentów w tym postępowaniu. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...], znak: [...], wydanym na podstawie art. 123 oraz art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., odmówił przesłania kserokopii dokumentacji. W uzasadnieniu postanowienia podał, że stosownie do art. 73 k.p.a., organ nie ma obowiązku sporządzania odpisów i dostarczania ich stronom. Podał też, że ze złożonego w sprawie pisma nie wynika, aby istniały jakiekolwiek przeszkody, które uzasadniałyby przerzucanie obowiązku sporządzania odpisów ze strony wnioskującej na organ. Zauważył też, że strona wnioskując o uzyskanie dokumentów nie wskazała nawet żadnych cech charakterystycznych prowadzonych postępowań, uznając, że to organ ma obowiązek ustalenia postępowań, które były procedowane na wniosek ww. podmiotów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne nie jest zobowiązany do sporządzania kserokopii akt administracyjnych oraz doręczania ich stronie. Ciążący na organie administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronom w każdym stadium postępowania przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów nie oznacza, że strona może żądać, aby kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od użytych środków technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 10 maja 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 63/07 stwierdził, że rola organu administracji kończy się na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z uprawnień do sporządzania notatek, odpisów, bowiem z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. nie można wyprowadzić obowiązku organu do sporządzania kserokopii z akt administracyjnych lub ich odpisów i doręczenia ich stronie. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, organ II instancji podał, że inwestor przystępując do realizacji inwestycji winien zgromadzić wszelkie niezbędne do tego celu pozwolenia. W myśl art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 280 ze zm.) na inwestorze ciąży obowiązek posiadania wszelkiej dokumentacji budowlanej i udostępniania jej na żądanie organów nadzoru budowlanego. Przepis ten stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego (w myśl art. 17 Prawa budowlanego - również od inwestora) informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. W skardze do Sądu na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], skarżąca [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzucił naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 73 k.p.a. oraz art. 7 i art. 8, a także art. 12 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie opiera się na błędnej wykładni art. 73 § 1 k.p.a., ponieważ GINB wywodzi z powyższego przepisu brak obowiązku organu administracji publicznej sporządzenia na wniosek strony kserokopii dokumentu z akt administracyjnych. Zdaniem skarżącej zaskarżone postanowienie nie zawiera dokładnych ustaleń faktycznych i prawnych, nie uwzględnia słusznego interesu strony, nie podaje też żadnych danych o aktach sprawy, co umożliwiłoby stronie samodzielne wykonanie kopii dokumentacji budowlanej. W wyniku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z prawem. Ponadto, skarżąca podała, że we wniosku został wykazany "ważny interes prawny strony" do uzyskania przedmiotowych dokumentów, polegający na: wykonaniu obowiązku przedstawienia dokumentacji budowlanej w postępowaniu wszczętym przez nadzór budowlany oraz potrzebie wykorzystania dokumentów w postępowaniu nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r., odmawiające przesłania kserokopii dokumentacji budowlanej dotyczącej dwóch nośników reklamowych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w W., których inwestorem była Spółka [...] albo [...]. W ocenie Sądu, orzeczenie to odpowiada prawu. Wobec przedmiotu tego postanowienia, wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1 a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Stosownie do art. 74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 11/11, wykładnia literalna wskazanego przepisu art. 73 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że obowiązkiem organu jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek i odpisów dokumentów, także z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że to organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. Strona nie może domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie (por. wyrok NSA z 29 marca 2001 r. sygn. akt II SA 2580/00, wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 104/10). Z orzecznictwa sądów administracyjnych, ukształtowanego na tle art. 73 § 1 k.p.a., wynika, że strona może sama sporządzać kserokopie dokumentów z akt sprawy, jednak nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Organ nie ma takiego obowiązku, albowiem sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych (por. np.: wyrok NSA z 21 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1462/10, wyrok WSA w Lublinie z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 790/10, wyrok WSA we Wrocławiu z 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 831/12, wyrok WSA w Białymstoku z 29 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 122/12). W wyroku z 5 lipca 2005 r. sygn. akt GSK 898/04 Naczelny Sąd Administracyjny podał, że: "Skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania może żądać, aby takie kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych." Zatem, organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wykonywania w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego na wniosek strony czynności o charakterze techniczno-usługowym, bez względu na rodzaj czy charakter tej techniki (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 78/17). Kierując się powyższym, stwierdzić w efekcie należy, że w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym i prawnym organ orzekający zasadnie odmówił przesłania kserokopii dokumentacji budowlanej, gdyż żaden przepis k.p.a. nie uprawnia, ani nie zobowiązuje organu administracji do kserowania akt sprawy i przesyłania kserokopii stronie. Zadośćuczynienie takiemu żądaniu strony byłoby wyjściem poza ramy przepisu art. 73 k.p.a. Z tych też przyczyn, Sąd nie znalazł powodów, dla których skargę należałoby uwzględnić; Sąd stwierdza tym samym, że organ nie naruszył w sprawie ani art. 73 k.p.a., ani art. 7 czy art. 8 k.p.a. Ewentualne uchybienie zasadzie szybkości postępowania nie mogło natomiast w tej sprawie wywołać zamierzonego skutku; od tego jest skarga na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Podobnie należało ocenić zarzut wskazujący na brak określenia akt administracyjnych, w których znajdują się dokumenty żądane przez skarżącą. W tej kwestii wypada przede wszystkim stwierdzić, że skoro strona domaga się udostępnienia akt, to powinna wyraźnie sprecyzować o jakie akta jej chodzi; to strona określa bowiem swoje żądanie i jego zakres, a tym samym nie może oczekiwać, aby uczynił to za nią organ, związany jej podaniem (tym bardziej w sytuacji, gdy strona nie jest osobą nieporadną prawnie, co więcej – korzysta z profesjonalnego pełnomocnika). Niezależnie jednak od tego, złożone w niniejszej sprawie żądanie – określone jako wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, nie mogło być pozytywnie załatwione, z przyczyn powyżej przedstawionych a znajdujących swoje oparcie w treści art. 73 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, wskazującego na brak uwzględnienia przez organ słusznego interesu skarżącej w przesłaniu kserokopii dokumentacji budowlanej, Sąd zauważa, że zarzut ten jest całkowicie chybiony. Prawo strony do sporządzania z akt sprawy notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.) nie jest bowiem uzależnione od posiadania przez stronę ważnego interesu; nadto: na żadnym etapie w sprawie organy orzekające nie kwestionowały istnienia ważnego interesu po stronie skarżącej; nie było to przedmiotem oceny tych organów, ani przyczyną wydania negatywnego postanowienia w sprawie. Wskazać przy tym wypada, że stosownie do art. 73 § 2 k.p.a. wykazanie ważnego interesy przez stronę jest konieczne jedynie przy żądaniu uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Z tych przyczyn, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w okolicznościach sprawy prawa nie narusza. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.