I SA/Gl 1225/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2012-2013 oraz pobranej w nadmiernej wysokości 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] określającą A. C. dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2012-2013 w kwocie [...] zł oraz pobraną w nadmiernej wysokości w 2013 r. w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten skierowała na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołała się również na art. 61 § 3 wspomnianej ustawy. W obszernym uzasadnieniu skarżąca podniosła, że przedłożona dokumentacja potwierdza, że wykonanie decyzji może skutkować zaprzestaniem wykonywania przez nią działalności w zakresie prowadzenia szkoły, a w konsekwencji jej zamknięciem. Wskazała, że z dokumentów i jej oświadczeń wynika, iż poniosła w ubiegłym roku stratę z prowadzonej działalności, posiada wysokie zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zaś prowadzone przez nią szkoły utrzymują się dzięki otrzymywanym dotacjom, a pomimo to wykazują zadłużenie. Wykonanie zaskarżonej decyzji i dalsze prowadzenie egzekucji zagraża dalszemu funkcjonowaniu prowadzonej przez skarżącą szkoły, a w konsekwencji może spowodować utratę możliwości pobierania przez słuchaczy dalszej nauki, co należy wziąć pod uwagę mając na względzie słuszny interes społeczny. Ponadto skarżąca wyraziła wątpliwości co do legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek powinien wziąć pod uwagę nie tylko przedstawione przez nią okoliczności, ale także dokonać analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazując na orzecznictwo i słownikowe znaczenie pojęcia "wniosek" skarżąca podniosła, że przepisy dotyczące wstrzymania wykonania nie nakładają na skarżącego bezwzględnego obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek. Podkreśliła przy tym, że nie można także utożsamiać uprawdopodobnienia z udowodnieniem. Zaznaczyła, że prowadzenie szkół niepublicznych wiąże się z ponoszeniem szeregu wydatków, które stanowią m.in. opłaty z tytułu czynszu najmu pomieszczeń, wynagrodzenia pracowników i kadry nauczycielskiej, opłaty telefoniczne, zakup materiałów dydaktycznych dla uczniów. Wskazane opłaty znacznie przekraczają kwotę uzyskanej z budżetu gminy-miasta P. miesięcznej dotacji i rodzą konieczność ponoszenia dużych nakładów finansowych ze strony skarżącej. Podkreśliła, że nie pobiera od słuchaczy żadnych opłat, a jedynym źródłem prowadzonej działalności oświatowej są otrzymywane dotacje oświatowe. Podniosła, że egzekucja kwoty [...] zł spowoduje, że nie będzie w stanie utrzymać prowadzonej w P. szkoły, gdyż nie znajdzie środków na jej bieżące utrzymanie. Nadto zdaniem skarżącej nie bez znaczenia pozostaje fakt, że cała przekazana w latach 2012 i w 2013 wysokość dotacji, która stanowi należność objętą decyzją, została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących i wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Zaznaczyła, że zamknięcie szkoły uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdyż konsekwencje finansowe wykonania decyzji na obecnym etapie postępowania będzie ponosiła jeszcze przez wiele lat. Ponadto skarżąca wskazała, że wszczęcie egzekucji wiąże się z bezpowrotną utratą części wyegzekwowanych kwot, na które składa się opłata manipulacyjna i opłata za czynności egzekucyjne. Reasumując podniosła, że zagrożenia płynące z wykonania decyzji, całokształt okoliczności sprawy oraz wysokość kwoty objętej zaskarżoną decyzją uzasadniają wstrzymanie jej wykonania. Do wniosku skarżąca załączyła: zestawienie przychodów i kosztów funkcjonowania Liceum Ogólnokształcącego w P. (przychody: [...]; koszty: [...] zł) wg stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r., potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie: umowy zawartej pomiędzy skarżącą a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej rozłożenia na raty należności z tytułu składek z dnia 21 marca 2017 r. w kwocie [...] zł oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że nie zajął stanowiska w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast na podstawie art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że egzekucja kwoty wynikającej z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji spowoduje konieczność zamknięcia szkoły. Zdaniem Sądu nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje automatycznie taki skutek. Wnioskowanie takie uznać należy za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości sytuacji finansowej skarżącej. Zaznaczyć należy, że załączony do wniosku wydruk wpływów i wydatków dotyczących szkoły prowadzonej przez skarżącą w P., jak również umowa ratalna wskazująca na fakt zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz decyzja o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych, nie są wystarczające do oceny rzeczywistego stanu finansowego i majątkowego skarżącej. Pomimo bowiem przedstawienia powyższych dokumentów, nie jest jasne, jakimi środkami skarżąca dysponuje, a w konsekwencji jakie będą skutki wykonania zaskarżonej decyzji. Takie działanie wnioskodawczyni powoduje, że Sąd nie miał podstaw do ustalenia jej pełnej sytuacji majątkowej i oceny, czy wykonanie decyzji może wyrządzić stronie znaczną szkodę bądź spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci konieczności zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazać w tym miejscu przejdzie, że w orzecznictwie jednolity jest pogląd, że dla wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa nie jest wystarczającym sam wywód strony, dotyczący okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14). Tymczasem skarżąca nie przedłożyła innej dokumentacji, która pozwoliłaby ocenić jej sytuację majątkową, co z kolei powoduje, że Sąd nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13). Nie sposób więc ocenić słuszności twierdzeń strony skarżącej w tym zakresie. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (zob. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13). Wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ze swej natury ma charakter odwracalny. W sytuacji bowiem ewentualnego wzruszenia przez sąd decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Dodatkowo zaakcentować przyjdzie, że niniejsza sprawa jest kolejną sprawą skarżącej w przedmiocie zwrotu dotacji, w których używa podobnej argumentacji wnioskując o wstrzymanie wykonania, nie przedkładając przy tym żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami: z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 459/17 i II GZ 460/17, z dnia 23 marca 2016 r., II GZ 272/16 oraz z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 142/17 i II GZ 143/17 oddalił natomiast zażalenia strony skarżącej wniesione na postanowienia tutejszego Sądu o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, wskazując na konieczność przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej. Uchylając się zatem od przedstawienia tych dokumentów, strona powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym za uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał wysuwany przez skarżącą argument dotyczący wątpliwości co do legalności zaskarżonej decyzji. Przyjdzie bowiem zauważyć, że kwestia ta będzie badana przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na tą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.