II SAB/Łd 172/17
WyrokWSA w Łodzi2017-12-19
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie prawidłowości nadbudowy budynku mieszkalnego, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniono to długotrwałym charakterem postępowania (od marca 2012 r.), mimo trzykrotnego stwierdzenia bezczynności przez sąd, brakiem zakończenia sprawy i nieprzestrzeganiem terminów. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na wyłączenie organu, wymierzył grzywnę, przyznał sumy pieniężne skarżącym oraz zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie prawidłowości nadbudowy budynku mieszkalnego. Postępowanie administracyjne w tej sprawie toczyło się od marca 2012 roku, a organ wielokrotnie wydawał decyzje, które były następnie uchylane przez organ odwoławczy. Pomimo wcześniejszych wyroków sądów stwierdzających bezczynność i przewlekłość postępowania, sprawa nie została zakończona. Skarżący domagali się zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz przyznania zadośćuczynienia pieniężnego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. Wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 2000 zł; 4. Przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. sumę pieniężną w kwocie 2000 zł; 5. Przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. sumę pieniężną w kwocie 2000 zł; 6. Zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących U. Z. i S. M. solidarnie kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego 1. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 5. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 6. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących U. Z. i S. M. solidarnie kwotę 197 (sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
W następstwie złożonego wniosku S. M. z dnia [...] oraz jego rozszerzenia z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie prawidłowości nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. A 25 w B.
W dniu [...] organ przeprowadził oględziny obiektu budowlanego i ustalił, że nadbudowa obiektu mieszkalnego została przeprowadzona na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...] z dnia [...], która to inwestycja została przyjęta do użytkowania bez sprzeciwu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 31 grudnia 2003 r. W dniu oględzin R. J. oświadczył, że przed wykonaniem nadbudowy budynek mieszkalny miał stropodach, następnie ze względu na zmiany zabudowy nieruchomości sąsiedniej tj. przy ul. A 27 inwestorzy, aby nie naruszyć obiektu sąsiada wykonali ją bez ogniomuru. W dniu kontroli nie stwierdzono występowania zarysowań na ścianach oraz elementach konstrukcji obiektu.
Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy.
Kolejne oględziny posesji odbyły się w dniu [...] w trakcie, których ustalono, iż nadbudowa budynku mieszkalnego została wykonana niezgodnie z zatwierdzoną decyzją o pozwoleniu na budowę projektem.
Wobec powyższego decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązał D. i R. J. do wykonania ścinany oddzielenia przeciwpożarowego w związku z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w zakresie prawidłowego usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Następnie decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. A 25 w B. obowiązek wykonania robót budowlanych w zakresie: wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obowiązujące w dacie budowy przedmiotowego obiektu).
Po rozpatrzeniu odwołania D. i R. J. oraz odwołania U. Z., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił powyższy akt administracyjny decyzją z dnia [...] nr [...].
W tym czasie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 7/14, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu stwierdzając, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z kolei wyrokiem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 736/14, Sąd oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin na załatwienie sprawy tj. do dnia [...].
W związku z faktem kolejnego udaremniania przez właścicieli obiektu czynności kontrolnych organ nie mógł zakończyć sprawy w wyznaczonym terminie.
Wyrokiem z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 135/15, po rozpatrzeniu skargi S. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ powiatowy do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku stwierdzając, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 roku w sprawie II SAB/Łd 167/15, rozpoznaniu skargi S. M., Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie dotyczącej wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. A 25 w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, odrzucił skargę w zakresie zobowiązania do wydania aktu, wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 2000 zł, przyznał S. M. sumę pieniężną w kwocie 1000 zł i zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania.
W dalszej kolejności w dniu [...] organ przeprowadził ponowne oględziny na posesji przy ul. A 25 w B., w trakcie których ustalono, iż budynek mieszkalny na dz. nr ewid. 454 został wykonany w technologii tradycyjnej murowanej (zabudowa bliźniacza). Obiekt został wybudowany w latach 70-tych na podstawie decyzji z dnia [...] Inwestorami przedmiotowej budowy byli D. i R. J. W 2000 r. obiekt został nadbudowany na podstawie decyzji z dnia [...] wydanej przez Starostę [...].
Wobec powyższego organ stopnia powiatowego wydał decyzję z dnia [...] nr [...], którą nałożył na D. i R. J. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych dotyczących nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. A 25 w B. na podstawie decyzji z dnia [...] wydanej przez Starostę [...] oraz wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez wysunięcie na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obowiązujące w dacie budowy przedmiotowego obiektu), w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 19 listopada 2016 r.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 271/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 2000 zł, przyznał na rzecz U. Z. sumę pieniężną w kwocie 1500 zł i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Decyzja organu powiatowego nr [...] została następnie uchylona w całości decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...].
Organ powiatowy zwrócił się z prośbą do Urzędu Miasta B. Wydziału Geodezji i Architektury o wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości oraz o udzielnie informacji czy rozbudowa budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. A 25 jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 4 sierpnia 2017 r. organ otrzymał odpowiedź stwierdzającą zgodność analizowanego przedsięwzięcia budowlanego z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego miasta B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...].
Pismem z dnia [...] S. M. i U. Z. wnieśli do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Z kolei pismem z dnia [...] S. M. i U. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie dotyczącej prawidłowości wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. A 25 w B. Wnieśli o zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez Sąd terminie aktu administracyjnego; stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto, wnieśli o przyznanie w trybie art.149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej U. Z. i skarżącego S. M. sumy pieniężnej w wysokości po 15 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący przedstawili stan faktyczny sprawy i podnieśli, że organ powiatowy prowadzi postępowanie pozornie od marca 2012 r., pozostając przez rozległe okresy czasu w zupełnej bezczynności. W toku tego postępowania skarżący korzystali z przysługującej im możliwości zaskarżenia bezczynności organu, przewlekłego prowadzenia postępowania, a także skargi na niewykonanie wyroku Sądu. Skarżący wyjaśnili, że ostatnią decyzją z dnia [...] nr [...] organ powiatowy orzekł o nałożeniu obowiązku, ale ta decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] nr [...]. Po tym zdarzeniu przez 5 kolejnych miesięcy organ powiatowy żadnych czynności nie podjął. Stwierdzili, że podejmowane w sprawie czynności były sporadyczne i pozorne. Okresy, w których organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a nawet ponad roczne. Takie postępowanie organu jest niekorzystne dla skarżących, pozbawia ich możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Orzeczone grzywny uznali za nieskuteczne, a zasądzone dotychczas kwoty pieniężne nie są, ich zdaniem, wystarczającą rekompensatą.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania, jest od niego niezależne. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz konieczność podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu powoduje niezależne od organu zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw. Nadmienił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podejmuje wszelkie możliwe środki umożliwiające usprawnienie pracy jednostki.
Decyzją z dnia [...] nr [...] organ powiatowy nałożył na D. J. i R. J. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego wykonane zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych dotyczących nadbudowy budynku mieszkalnego (...) (wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości).
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości powyższą decyzję organu powiatowego, przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. skarżący podtrzymali skargę, lecz wnieśli o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania aktu z uwagi na to, że postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] organ powiatowy został wyłączony od załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku takiej skargi niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 K.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 K.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skutecznie skargę. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną pozostaje wyczerpanie trybu zażaleniowego przez skarżących, co decyduje o formalnej skuteczności wywiedzionej przezeń skargi. Zażalenia wniesiono za pośrednictwem platformy e-puap w dniu [...].
Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że w toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Wobec zarzucanej jednocześnie w skardze bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu postępowania wyjaśnić należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza, że organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa, gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma z kolei miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Inaczej niż w przypadku przewlekłości postępowania, w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy. Z powyższych definicji obydwu kategorii wadliwości postępowania wynika, że w jednej sprawie możliwe jest ustalenie, że organ nie tylko przewlekle prowadzi postępowanie, ale też tak wadliwie procedując dopuszcza się bezczynności.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Postępowanie w sprawie dotyczącej prawidłowości wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. A 25 prowadzone jest od marca 2012 roku. Wprawdzie organ wydawał rozstrzygnięcia w sprawie, jednakże nawet z uzasadnienia odpowiedzi na skargę wynika, że zaniedbania w zakresie terminowości prowadzonego postępowania świadczą o przewlekłości w podejmowaniu przez organ czynności w sprawie.
Już sam fakt, że postępowanie administracyjne nie zostało zakończone, toczy się nadal pomimo trzykrotnego stwierdzenia przez tutejszy sąd rażącej bezczynności (wyroki w sprawach sygn. akt II SAB/Łd 7/14, II SAB/Łd 135/15, II SAB/Łd 271/16) oraz uznania, iż postępowanie toczy się w sposób rażąco przewlekły (wyrok w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 167/15 i II SAB/Łd 271/16) czynią zasadnym zarzut przewlekłości postępowania. Zasadnie zatem skarżący zarzucają nieefektywność działań, poza tym nie sposób nie zauważyć, że żadne prognozowane terminy załatwienia sprawy nie zostały przez PINB dotrzymane. Zarzut przewlekłości postępowania potwierdza też fakt uwzględniania przez organ odwoławczy zażaleń składanych na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. i wyznaczania organowi I instancji kolejnych terminów na załatwienie sprawy.
Oceniając zasadność skargi na bezczynność należy odwołać się do rozważań sądu, który w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Łd 271/16 stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (z uwagi na zobowiązanie do wydania aktu w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15), wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł i przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1500 zł. Treść i skutki powołanego orzeczenia mają istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Powyższą oceną bezczynności i przewlekłości sąd jest bowiem związany z mocy art. 153 p.p.s.a. Ponadto, na dzień wniesienia skargi organ nie wydał końcowego orzeczenia pomimo zobowiązania nałożonego wyrokiem w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 137/15, co skutkuje ponownym stwierdzeniem, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania mają cechy rażącego naruszenia prawa.
Warto dostrzec, iż organ nie zaprzecza ani przewlekłości postępowania, ani że pozostaje w bezczynności wskazując, że powodem takiego stanu rzeczy są trudności kadrowe. W ocenie składu orzekającego, wyjaśnienia te nie mogą odnieść skutku. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, wszystkie dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., wobec faktu, iż organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności podejmowane są przez organ w sporych odstępach czasu, nie charakteryzują się niezbędną do terminowego załatwienia sprawy koncentracją. Warto zwrócić uwagę, że akta z prawomocnym wyrokiem sądu, wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 271/16, zwrócono organowi 20 kwietnia 2017 r., a kolejne czynności w sprawie organ podjął dopiero w dniu 20 lipca 2017 r. zwracając się do Urzędu Miasta o informację dotyczącą zgodności wykonanej nadbudowy z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei decyzję merytoryczną organ wydał dopiero po wniesieniu skargi będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
Z uwagi na powyższe sąd orzekł, jak w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.
Postępowanie w zakresie żądania zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie należało w oparciu o art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć jako bezprzedmiotowe wobec informacji o wyłączeniu tego organu od załatwienia sprawy spornego budynku postanowieniem [...]WINB z dnia [...] (pkt 2 wyroku).
W świetle okoliczności sprawy, zdaniem sądu, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w wysokości 2000 zł, biorąc pod uwagę, iż za zachowanie do 14 grudnia 2016 r. organowi została już wymierzona grzywna (pkt 3). Sąd uznał, że jej wysokość jest adekwatna do stopnia naruszenia prawa, nadto uwzględnił, podnoszoną w odpowiedzi na skargę, trudną sytuację kadrową inspektoratu.
Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd przyznał na rzecz skarżących sumy pieniężne w wysokości po 2000 zł uznając je za adekwatne do okoliczności sprawy, a w szczególności do kolejnego okresu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ (pkt 4 i 5).
Na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. sąd zasądził na rzecz skarżących solidarnie koszty postępowania, uwzględniając stosownie do złożonego zestawienia koszty wpisu od skargi i koszty dojazdu na rozprawę sądową (pkt 6).
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło