II FSK 1770/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-14

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Stefan Babiarz, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bocznica kolejowa, która nie została wpisana do rejestru linii kolejowych i służyła jedynie do manewrów, może być uznana za linię kolejową w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uprawniającą do zwolnienia z podatku od nieruchomości?
Ratio decidendi
Bocznica kolejowa, nawet jeśli stanowi drogę kolejową, nie jest linią kolejową w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, a zatem nie może być podstawą do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Definicje legalne zawarte w ustawie o transporcie kolejowym, w szczególności rozróżnienie między linią kolejową a bocznicą kolejową, muszą być stosowane w interpretacji przepisów podatkowych.
Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. kwestionowała decyzję organów podatkowych odmawiającą jej prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2015 r. w odniesieniu do linii nr 674. Organ uznał, że linia ta jest torem dojazdowym do bocznicy, nie figuruje w ogólnodostępnych dokumentach jako linia kolejowa i została wpisana do infrastruktury kolejowej spółki dopiero w grudniu 2015 r. Spółka argumentowała, że manewr jest ruchem kolejowym, a linia 674 powinna być traktowana jako linia kolejowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1155/17 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2018 r., I SA/Gl 1155/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 września 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. 2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że organ I instancji decyzją z dnia 27 kwietnia 2017 r. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 1.224.090 zł. Jednocześnie organ odmówił spółce prawa do korzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. - dalej: u.p.o.l.) w doniesieniu do linii nr 674. Organ wskazał, że linia ta została skreślona z instrukcji Id-2, co oznacza, że w żadnym ogólnodostępnym dokumencie nie figurowała ona jako linia kolejowa. Organ wskazał, że linia ta stanowi tor dojazdowy do bocznicy oraz, że służyła tylko do wykonywania manewrów a także, że dopiero w grudniu 2015 r. linia ta została wpisana do posiadanej przez spółkę infrastruktury kolejowej. Zdaniem organu okoliczności te świadczą o tym, że ww. tor w roku 2015 nie stanowił linii kolejowej, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.c) W odwołaniu spółka podniosła, naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.o.p.l. oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 191 i art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) dalej powoływanej jako ord.pod. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazując na treść art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1297 ze zm., dalej jako "u.t.k.") oraz § 1 i 8 rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1444 ze zm., dalej jako "rozporządzenie") podniósł, że manewr stanowi rodzaj ruchu kolejowego, a zatem linię 674 należało uznać za linię kolejową. Jednocześnie podkreślił, że linia ta została objęta Autoryzacją Bezpieczeństwa co prawda od 23 grudnia 2015 r., jednakże ruch na niej w 2016 r. był prowadzony w taki sam sposób, jak w 2015 r., zaś wskazanie jej w ww. autoryzacji stanowi jedynie potwierdzenie, że droga ta stanowi linię kolejową. Jednocześnie podniósł, że brak jest podstaw do uzależnienia zwolnienia podatkowego ustanowionego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. od posiadania rozkładu jazdy z uwagi na treść art. 36 u.t.k. W zakresie postępowania dowodowego pełnomocnik wskazał, że pomimo posiadania przez organ nowszych opinii eksperta z zakresu kolejnictwa decyzję oparto na wcześniejszej opinii, która była jedynie opinią wstępną i ogólną. Jednocześnie pełnomocnik zakwestionował możliwość oparcia decyzji o pismo użytkownika linii, przy jednoczesnym braku uwzględnienia w toku postępowania pism i opinii Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. 3. Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego powołało na wstępie art. 4, art. 5 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 32 i art. 36 pkt 2 u.t.k. oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Analizując materiał dowodowy w kontekście powołanych przepisów, stwierdziło, że spółka od dnia 14 lipca 2014 r. stała się zarządcą infrastruktury kolejowej wobec wydania na jej rzecz Autoryzacji Bezpieczeństwa, a tym samym spółka mogła skorzystać ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. W odniesieniu do zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium dokonało analizy pism skarżącej składanych w toku postępowania w zakresie kwalifikacji linii 674 i stwierdziło fakt objęcia Autoryzacją Bezpieczeństwa dopiero od 23 grudnia 2015 r. odcinka 3.270 m torów linii 674. Jednocześnie podkreśliło, że linia 674 była torem dojazdowym o charakterze bocznicy, albowiem jedyny jej użytkownik potwierdził, że na torze tej prowadzony był ruch kolejowy o charakterze manewrowym, zaś o charakterze linii decyduje jej użytkownik. Tym samym w 2015 r. nie przysługiwało spółce zwolnienie o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium przywołało także obowiązującą od 15 lutego 2007 r. definicję legalną bocznicy kolejowej wynikającą z art. 4 ust. 10 u.t.k. oraz użytkownika bocznicy kolejowej z art. 4 ust. 10a u.t.k., a także drogi kolejowej (art. 4 ust. 1a u.t.k.) i linii kolejowej (art. 4 ust. 2 u.t.k.) i wskazało, że zestawienie powyższych definicji pozwala na sformułowanie poglądu, że pojęcie bocznicy kolejowej różni się od pojęcia linii kolejowej. W zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania Kolegium uznało, że były one skutkiem błędnej wykładni prawa materialnego poczynionej przez spółkę. 4. Na powyższą decyzję spółka wniosła skargę, zarzucając jej naruszenie: a) art. 187 § 1 w związku z art. 122 i art. 191 O.p. - poprzez brak odniesienia się do dowodów dostarczonych przez spółkę w toku postępowania, co skutkowało błędnymi ustaleniami w zakresie oceny zasadności zwolnienia z opodatkowania; b) art. 2a) ord. pod. - poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego oraz stanu faktycznego sprawy; c) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że spółka nie może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie, ponieważ linia kolejowa 674 nie jest linią kolejową, lecz torem dojazdowym stanowiącym szerokotorowy tor bocznicy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, wskazując, że przy rozstrzyganiu sprawy oparł się na podobnych uzasadnieniach wydanych w sprawach I SA/Gl 224/14, I SA/Gl 1087/16 i I SA/Gl 1191/17. Sąd zaznaczył, że spór dotyczy kwestii czy bocznica kolejowa spełnia kryterium linii kolejowej, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Odnosząc się do uznania bocznicy olejowej za linię kolejową, sąd pierwszej instancji wskazał, że brak podstaw, aby - tak jak to postuluje spółka – odstąpić od legalnej definicji pojęcia "linia kolejowa" zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.k. na rzecz powszechnego, słownikowego jego rozumienia. Pojęcie bocznicy kolejowej zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 4 ust. 10 u.t.k. Z kolei art. 4 ust. 10a) u.t.k. definiuje pojęcie użytkownika bocznicy kolejowej. Zdaniem sądu organy zasadnie przyjęły, że zestawienie definicji legalnych pozwala na sformułowanie poglądu, iż pojęcie bocznicy kolejowej jest różne od pojęcia linii kolejowej. Wynika z nich, że obie są drogami kolejowymi. Jednak wyrażenie, że bocznica "jest połączona z linią kolejową" nakazuje odrzucić pogląd jakoby mogła wchodzić "w skład linii kolejowej". Bocznica łączy się więc z linią kolejową, jednak nie jest jej częścią. Leży poza obrębem linii kolejowej. Kolegium zasadnie zatem uznało, że spółka, jako użytkownik bocznicy kolejowej, nie jest podmiotem uprawnionym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. 6. Powyższy wyrok spółka zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie: 1) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję SKO pomimo istnienia okoliczności przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez SKO art. 122, art. 187, art. 191 i art. 2a) ord. pod., 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy oraz brak wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, 3) art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. w związku z art. 4 pkt 2 i 10 u.t.k. – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku zastosowania do spółki zwolnienia przewidzianego w tym przepisie z uwagi na uznanie, że linia kolejowa nie jest linią kolejową, lecz torem dojazdowym stanowiącym szerokotorowy tor bocznicowy. Mając powyższe na uwadze, spółka wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu lub o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA i rozpoznanie sprawy co do istoty; - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach; - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W piśmie procesowym będącym odpowiedzią na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. Wskazać należy, że w zakresie infrastruktury kolejowej Naczelny Sąd Administracyjny już się wypowiadał (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2019 r., II FSK 1410/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to sprawa, w której rozpoznawana była skarga kasacyjna od wyroku, na który powoływał się sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w niniejszym składzie podziela stanowisko zawarte w ww. wyroku. 8. Poza sporem pozostaje, że spółka nie miała autoryzacji bezpieczeństwa w rozumieniu u.t.k. w okresie pierwszych miesięcy 2014 r. W u.t.k. zawarte są poszczególne pojęcia, którymi posłużył się ustawodawca podatkowy – infrastruktura kolejowa, linia kolejowa, zarządca infrastruktury. Ustawa ta określa także m.in. zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych oraz zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego (por. wyroki NSA z dnia z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 378/16, z dnia 19 czerwca 2018 r.; sygn. akt II FSK 1663/16, sygn. akt II FSK 1841/16, sygn. akt II FSK 1732/16, z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II FSK 2086/14; publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; dalej zwana: "CBOSA"). Pogląd, że analizowane zwolnienie powinno być interpretowane z uwzględnieniem u.t.k., a zwłaszcza zawartych w niej definicji nie tylko "infrastruktury kolejowej", ale także np. "zarządcy infrastruktury", "linii kolejowej", "bocznicy kolejowej" czy też "drogi kolejowej", prezentowany jest także w piśmiennictwie (por. np. L. Etel. Podatek od nieruchomości. Komentarz. Lex 2012 – komentarz do art. 7). W ramach mającej znaczenie priorytetowej wykładni językowej należy ustalić, czy dane pojęcie posiada ustalone znaczenie w języku prawnym. Dopiero brak definicji legalnej otwiera interpretatorowi możliwość oparcia się na znaczeniu, jakie ma ono w języku prawniczym (doktrynie i orzecznictwie), lub gdy należy do terminów specjalistycznych określonej dziedziny nauki, techniki lub praktyki na jego znaczeniu specjalnym, a dopiero gdy takiego znaczenia nie da się ustalić, danemu pojęciu należy nadać takie znaczenie jakie ma ono w języku potocznym (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 329-335, L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 97-124, A. Bielska-Brodziak, Interpretacja tekstu prawnego na podstawie orzecznictwa podatkowego, Warszawa 2009, s. 66; także w orzecznictwie zdecydowanie dominuje pogląd, że jeśli w tekście prawnym występują definicje legalne nie jest dopuszczalne, aby przyjąć inne znaczenie danego wyrażenia, niż przez nią wyznaczone – por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., FSA 2/00, Lex nr 44968, uchwała NSA z dnia 29 listopada 1999 r., FPK 3/99, Lex nr 40270). Zatem, jeśli w ustawie o transporcie kolejowym ustawodawca zawarł definicję legalną m.in. pojęć "zarządca infrastruktury", "linia kolejowa" i "bocznica kolejowa", to bez uzasadnionych powodów nie powinno się od nich odstępować. 9. Nie ma podstaw aby odstąpić od legalnej definicji pojęcia "linia kolejowa" zawartej w art. 4 pkt 2 u.t.k. na rzecz powszechnego, słownikowego jego rozumienia. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II FSK 2086/14 (publ. CBOSA) ustawa o transporcie kolejowym zawiera rozbudowany katalog definicji. Szeroka znaczeniowo jest definicja infrastruktury kolejowej. W ramach tego pojęcia mieszczą się linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Mając na uwadze to, że wymienione pojęcia nie mają na gruncie regulacji komentowanej ustawy swojej definicji legalnej, należy wskazać, że powinny one być rozumiane zgodnie z ich słownikowym (technicznym) znaczeniem. Pojęcie drogi kolejowej stanowi fundament ustalenia treści definicji legalnych takich terminów jak "linia kolejowa", a w rezultacie niemal wszystkich pojęć zawartych w treści słowniczka ustawowego z art. 4 u.t.k. (por. P. Wajda [red.], A. Celejewska, P. Ciszak, M. Karcz-Kaczmarek, R. Lewicka, M. Lewicki, A. K. Modrzejewski, A. Ostanek, M. Rypina, K. Wlaźlak, Komentarz do art. 4 ustawy o transporcie kolejowym, Komentarz, publ. Lex 2014). W myśl postanowień art. 4 pkt 1 u.t.k. infrastrukturę kolejową stanowią linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Zgodnie z art. 4 pkt 2 u.t.k. linią kolejową jest droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Natomiast droga kolejowa to nawierzchnia kolejowa wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi oraz gruntem, na którym jest usytuowana (art. 4 pkt 1a u.t.k.). Z kolei zawarta w art. 4 pkt 10 u.t.k. definicja legalna bocznicy kolejowej została oparta z jednej strony na elementach o charakterze przedmiotowym (droga kolejowa, linia kolejowa), natomiast z drugiej na elementach o charakterze funkcjonalnym (wykonywanie załadunku i wyładunku wagonów, wykonywanie czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych, przemieszczanie i włączenia pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej). Dodatkowo ustawodawca explicite wskazał, że elementem składowym bocznicy kolejowej są również – usytuowane w obrębie bocznicy – urządzenia związane ze sterowaniem ruchem kolejowym oraz inne urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego. Można byłoby zatem wskazać, że bocznicą jest część sieci kolejowej spełniająca pewne istotne funkcje z punktu widzenia ruchu kolejowego, wraz z urządzeniami technicznymi pozwalającymi na prowadzenie tamże ruchu kolejowego. Przytoczenie powyższych definicji infrastruktury kolejowej, linii kolejowej i drogi kolejowej oraz ich zestawienie pozwala wskazać na pewną nieracjonalność prawodawcy w obszarze budowania definicji legalnej bocznicy kolejowej. W świetle postanowień art. 4 pkt 2 u.t.k. linia kolejowa jest jednocześnie drogą kolejową, albowiem ustawodawca explicite wskazał na taki jej charakter. Natomiast w świetle postanowień art. 4 pkt 10 u.t.k. prawodawca dokonał rozdzielenia tych dwóch pojęć. Tym samym przyjęto, że jakkolwiek każda linia kolejowa jest drogą kolejową, to nie każda droga kolejowa jest linią kolejową. Istnieją zatem takie drogi kolejowe, które są liniami kolejowymi, jak również takie drogi kolejowe, które liniami kolejowymi nie są. Przy czym, do tej drugiej kategorii należą właśnie bocznice kolejowe. Wyjaśnienia wymaga relacja pomiędzy pojęciami bocznicy kolejowej i obszaru kolejowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.k. Z obowiązującej w 2015 r. definicji bocznicy kolejowej wynika, że jest nią "droga kolejowa połączona z linią kolejową i służąca do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej; w skład bocznicy kolejowej wchodzą również urządzenia sterowania ruchem kolejowym oraz inne urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, które są na niej usytuowane" (art. 4 pkt 10 u.t.k.). Użycie w tej ostatniej definicji terminu "droga kolejowa" mogłoby w istocie wskazywać na to, że bocznice kolejowe są zaliczone również do obszarów kolejowych w rozumieniu u.t.k. Obszarem kolejowym w świetle art. 4 pkt 8 u.t.k. jest bowiem powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajdują się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy (por. uzasadnienie projektu ustawy z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw Dz.U. Nr 191 poz.1374 – Sejm RP V kadencji, nr druku 2013). Pogląd ten nie znalazł jednak potwierdzenia w orzecznictwie sądów, gdzie stwierdzono, że teren bocznicy kolejowej obsługującej przedsiębiorstwo nie jest obszarem kolejowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt V CSK 121/08, publik. OSNC-ZD z 2009 Nr 4poz. 93). Rozstrzygając problem, czy bocznice kolejowe należą do gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową i jako takie są zwolnione na podstawie art. 8 u.t.k. od opłat z tytułu użytkowania wieczystego Sąd Najwyższy dokonał analizy wymienionych wyżej definicji ustawowych, a także terminów "infrastruktura kolejowa" i "linia kolejowa". Wykładnia historyczna, systemowa i celowościowa przepisów u.t.k., w tym zawartej w nich definicji legalnej, doprowadziła Sąd Najwyższy do sformułowania wniosku, że za obszar kolejowy należy uznać tylko takie grunty zajęte pod infrastrukturę kolejową, na których usytuowana jest linia kolejowa o przeznaczeniu wskazanym w art. 4 pkt 1 u.t.k. zawierającym definicję infrastruktury kolejowej. Określenie infrastruktury kolejowej obejmuje pojęcie linii kolejowej z art. 4 pkt 2 u.t.k. łącznie z innymi składnikami tej infrastruktury i powiązane zostało ze wskazanym w tym przepisie ich przeznaczeniem, którym jest świadczenie przez transport kolejowy usług o charakterze powszechnym. Objęcie pojęciem infrastruktury kolejowej linii kolejowych usytuowanych na obszarze kolejowym wskazuje, że nie obejmuje ono bocznic kolejowych będących liniami kolejowymi nieusytuowanymi na obszarze kolejowym. Sąd Najwyższy wskazał, że wobec niezmienionego brzmienia art. 4 pkt 1 u.t.k. zawierającego określenie infrastruktury kolejowej, i uwzględniając kolejne zmiany definicji z art. 4 pkt 8 i 10 tej ustawy należy dojść do wniosku, że bocznica kolejowa, która nie została określona jako linia kolejowa, ale jako droga kolejowa połączona z linią kolejową, nie jest taką linią. Obszar kolejowy jest związany z funkcjonowaniem linii kolejowej, a nie drogi kolejowej niebędącej taką linią (tak też: postanowienie NSA z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II OW 68/11; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1276/12; publ. CBOSA). Przedstawiona analiza definicji ustawowych, w szczególności art. 4 ust. 1 u.t.k., zawierającego określenie infrastruktury kolejowej, prowadzi do wniosku, że bocznica kolejowa, która nie została określona jako linia kolejowa, ale droga kolejowa połączona z linią kolejową, nie jest taką linią. Bocznica łączy się więc z linią kolejową, jednak nie jest jej częścią. Leży poza obrębem linii kolejowej. Nie stanowią więc infrastruktury kolejowej bocznice kolejowe i z tego względu nie są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. (por. wyroki NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 130/11 oraz z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 4102/14; publ. CBOSA). 10. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieprawidłowe przedstawienie stanu sprawy oraz brak wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia. W powołanym przepisie ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Sporządzenie uzasadnienia wyroku następuje po wydaniu wyroku i ma charakter sprawozdawczy, następczy. Uzasadnienie nie ma wpływu zatem na rozstrzygnięcie, które uzasadnia. niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa (por. wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, publik. CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3 poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. 11. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło