II SA/Kr 1599/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-28
Skład orzekający: Magda Froncisz, Paweł Darmoń, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, której długość wynosi zaledwie 30 metrów, może zostać uznana za inwestycję o znaczeniu lokalnym (gminnym), a także czy zarządca nieruchomości wspólnej (spółdzielnia) jest uprawniony do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia lokalizacji takiej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji należycie wykonały wytyczne sądu z poprzedniego postępowania. Potwierdzono, że budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, nawet o niewielkiej długości, może stanowić inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym, jeśli służy zaspokojeniu potrzeb zbiorowości, nawet ograniczonej grupy mieszkańców. Sąd uznał również, że zarządca nieruchomości wspólnej (spółdzielnia) był prawidłowo umocowany do reprezentowania wspólnoty w postępowaniu administracyjnym, gdyż czynność ta mieści się w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, zgodnie z umową o zarządzanie i przepisami ustawy o własności lokali.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Spółdzielnia zarzucała m.in. błędne uznanie inwestycji za cel publiczny o znaczeniu lokalnym, nieuzasadnione objęcie inwestycją jej działek oraz pozbawienie statusu strony postępowania współwłaścicieli nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poprzednio uchylił decyzje organów, wskazując na lakoniczne uzasadnienie znaczenia lokalnego inwestycji oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organy wydały nowe decyzje, które Spółdzielnia ponownie zaskarżyła.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego skargę oddala.
Prezydent Miasta K. decyzją z 14 czerwca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 54 i art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), dalej "u.p.z.p." w związku z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 121), dalej "u.g.n." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej DN 250 - DN 300 w ul. [...] w K. oraz budowa sieci wodociągowej DN 100 w ul. [...] w K. na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]".
Na skutek odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...]" z siedzibą w K. (dalej "Spółdzielnia") Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 12 sierpnia 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 50, art. 53, art. 54, art. 56 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 3 u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Spółdzielnia wniosła na powyższą decyzję skargę wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, polegające na pozbawieniu statusu strony postępowania, a co się z tym wiąże uprawnienia do udziału w postępowaniu współużytkowników wieczystych nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja;
- naruszenie art. 2 pkt 5 u.p.z.p., polegające na błędnym ustaleniu, że budowa (przedłużenie istniejącej) sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej do działki nr [...] stanowiącej prywatną własność przedsiębiorstwa budowlanego - dewelopera, stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym (gminnym);
- nieuzasadnione objęcie obszarem inwestycji - budowy sieci wodociągowej działek Spółdzielni nr [...] oraz [...], gdy istnieje możliwość bezpośredniego doprowadzenia sieci z działki nr [...] do działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że jakkolwiek planowane przez inwestora zamierzenie, polegające na budowie sieci wodociągowej i kanalizacji w rejonie ul. [...] w K., spełnia przesłankę z art. 6 pkt 2 u.g.n., to jednak organy nie do końca uzasadniły spełnienie przesłanki, zgodnie z którą przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu – w tym przypadku - lokalnym (gminnym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. W ocenie Sądu argumentacja organów przedstawiona w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jest zbyt lakoniczna i abstrakcyjna, nie zawiera analizy planowanej inwestycji pod tym kątem. Zabrakło informacji pozwalających na ustalenie, czy budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej będzie służyła społeczności lokalnej, czy też – jak wskazuje strona skarżąca – jedynie partykularnym interesom właściciela działki nr [...]. Zastrzeżenia te nabierają szczególnej wagi w kontekście niewielkich rozmiarów inwestycji – zaledwie 30 m sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
W świetle powyższych uwag Sąd stwierdził, że decyzja narusza treść ogólnych zasad z art. 8 i art. 11 K.p.a., co jest szczególnie istotne, skoro realizacja inwestycji celu publicznego umożliwia władzy publicznej ingerencję w sferę cudzej własności nieruchomości także poprzez jej ograniczenie lub pozbawienie (art. 112 i nast. u.g.n.).
Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyczerpująco uzasadnić, czy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki pozwalające na uznanie, że realizacja planowanych sieci stanowi realizację celu publicznego mając na uwadze, że atrybut lokalności przysługuje nie tylko takim celom, które służą wszystkim mieszkańcom gminy lub znacznej ilości mieszkańców.
Jako zasadny Sąd uznał również zarzut pominięcia w postępowaniu współwłaścicieli działki nr [...], zabudowanej budynkiem wielorodzinnym, w którym wyodrębniono własność poszczególnych lokali. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy o postępowaniu, a naruszenie to, prowadzące do pozbawienia stron możliwości udziału w sprawie, stanowiło samoistną podstawę uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Za stronę postępowania administracyjnego organy obu instancji prawidłowo uznały właściciela działki nr [...]. Organ I instancji w sposób nieuprawniony jednak przyjął, że Spółdzielnia, która sprawuje zarząd nieruchomością wspólną, jest uprawniona do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. (działka nr [...] obr. [...] (dalej: "Wspólnota") w postępowaniu. Takie ustalenie pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem Spółdzielni złożonym w piśmie z 19 kwietnia 2016 r., k. 89 akt administracyjnych, w którym wyjaśniono, że zarząd jest sprawowany w trybie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r., poz. 1892), dalej "u.w.l.", a w myśl umowy zarządca jest uprawniony jedynie do dokonywania czynności zwykłego zarządu.
Sąd przypomniał, że u.w.l., regulując kwestie związane z zarządem nieruchomością wspólną, rozróżnia zarząd (zarządzanie) sprawowany na podstawie umowy (zarząd umowny) i zarząd sprawowany na podstawie przepisów ustawy (zarząd ustawowy). W art. 18 ust. 1 u.w.l. nie określono zakresu zarządu powierzonego. W przepisie tym przyjęto, że reguły zarządu nieruchomością wspólną mogą być określone w umowie zawartej przez właścicieli lokali, a w szczególności właściciele mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Dopiero w sytuacji, gdy sposobu zarządu nie określono w umowie lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza (art. 18 ust. 2a u.w.l.), obowiązują zasady określone w rozdziale 4 u.w.l. zatytułowanym "Zarząd nieruchomością wspólną" (art. 18 ust. 3 u.w.l.). Powyższe oznacza, że zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy.
Dalej Sąd stwierdził, że zarządca nie może reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed organami administracji publicznej czy sądami, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy. Sąd wskazał, że celem ustalenia czy Spółdzielnia może reprezentować Wspólnotę, należało pozyskać treść umowy o zarządzanie, czego organ I instancji bezpodstawnie zaniechał. Sąd nadmienił, że nie ma takich wątpliwości co do legitymacji Spółdzielni do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym współwłaścicieli działki nr [...], bowiem spółdzielnia sprawuje tam zarząd powierzony na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.).
Odnosząc się natomiast do zarzutu kwestionującego przebieg planowanych do realizacji sieci sąd wskazał, że co do zasady rację ma organ, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej, co polega na tym, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli wniosek spełnia wymagania formalne i jest zgodny z przepisami. Ocenie organu zatem podlega zamierzenie inwestycyjne opisane we wniosku, łącznie z jego położeniem (wyznaczonymi granicami terenu inwestycji). Żaden zaś przepis prawa nie upoważnia organu rozpoznającego taki wniosek do modyfikacji jego elementów, w tym także mającej stanowić oceny celowości realizacji inwestycji w ogóle lub też w określonym miejscu.
Następnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta K. decyzją NR [...] z 22 czerwca 2017 r., znak sprawy [...], na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 54 i art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej DN 250 - DN 300 w ul. [...] w K. oraz budowa sieci wodociągowej DN 100 w ul. [...] w K. na działkach nr [...], [...],[...],[...] obr[...]".
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał i wyjaśnił normę z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 6 pkt 3 u.g.n. Następnie szczegółowo opisał parametry inwestycji oraz uzasadnił jej przebieg.
Dalej organ powołał się na istnienie ustanowionej przez Spółdzielnię aktem notarialnym z 13 października 2010 r., Rep. A nr [...], na rzecz MPWiK S.A. w K. służebności przesyłu na działce m.in. nr [...] i części działki nr [...] obejmującej sieć kanalizacyjną, polegającą na umożliwieniu MPWiK S.A. przyłączenia do sieci kanalizacyjnej właścicielom działek sąsiadujących bezpośrednio z obciążoną działką od strony zainstalowania sieci oraz przedłużenia sieci.
Następnie organ wskazał, że rozbudowane sieci objęte nin. wnioskiem będą służyć nie tylko działce [...], ale również działkom położonym wzdłuż wewnętrznego układu drogowego w kierunku ul. [...], które nie są zaopatrzone w miejską sieć kanalizacji ogólnospławnej.
Dalej organ stwierdził, że budowa i utrzymanie ww. urządzeń są zadaniami własnymi gminy, które obejmują w szczególności sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę i kanalizacji (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. z 2016 r., poz. 446; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1875, dalej "u.s.g." oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz.U. z 2017 r., poz. 328). Zadania własne gminy, w myśl art. 9 u.s.g., są zadaniami użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, zaś formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.
Organ wskazał, że wnioskodawca Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w K., na podstawie zezwolenia - decyzji Prezydenta Miasta K. - wykonuje na terenie Gminy K. zadania gminne związane z budową i utrzymaniem publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków, a zadania te realizuje na podstawie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.
Stwierdził, że w świetle przywołanych przepisów u.p.z.p., u.g.n. oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, inwestycja celu publicznego to m.in. działanie z zakresu budowy i utrzymania publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków dostępnych dla ogółu u użytkowników. Do działań takich należy z całą pewnością rozbudowa i utrzymanie rozbudowywanych odcinków sieci wodociągowej i kanalizacyjnej objętych nin. wnioskiem. Żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw nie wprowadza podziału podmiotów (inwestorów) ze względu na ich charakter bądź cel podejmowanych przez nich działań, ani też nie definiuje działań o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym.
Organ wskazał również, przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sprawach uznania rozbudowy nitki miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej mającej na celu doprowadzenie wody choćby do jednego budynku za lokalizację celu publicznego, wypowiedziały się twierdząco sądy administracyjne.
Organ podkreślił, że po wykonaniu wnioskowanych fragmentów sieci kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej, będą one służyć nie tylko do zasilania zabudowy planowanej na działce nr [...] obr. [...], ale także do zasilania wszystkich potencjalnych odbiorców odprowadzenia ścieków i zaopatrzenia w wodę w tym obszarze, o ile przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (MPWiK S.A.) uzna, iż istnieją ku temu techniczne i ekonomiczne warunki. Zatem niniejsze zamierzenie należy zakwalifikować do kategorii inwestycji celu publicznego, nawet jeżeli służyć będzie stosunkowo wąskiej grupie członków wspólnoty lokalnej (gminnej). Zresztą zazwyczaj inwestycja tego rodzaju zaspokaja potrzeby jedynie części mieszkańców gminy.
Organ zwrócił również uwagę na dodany z dniem 28 czerwca 2015 r. do art. 50 ustęp 2a u.p.z.p., w myśl którego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa sieci, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W kwestii ustalenia kręgu stron postępowania i ich reprezentacji w odniesieniu do działki nr [...] obr. [...] stanowiącej nieruchomość wspólną Wspólnoty i jej członków, organ wskazał, że na podstawie umowy nr [...] z 22 kwietnia 2010r. organ ustalił, że Wspólnota powierzyła zarząd nieruchomością wspólną składającą się z działek nr [...] i [...] Spółdzielni, w trybie art. 18 ust. 1 u.w.l. Na podstawie załącznika nr 1 do ww. umowy ustalił, że zarządzanie nieruchomością wspólną obejmuje czynności zwykłego zarządu, które w pkt 13 upoważniają zarządcę, tj. Spółdzielnię, do reprezentowania Wspólnoty na zewnątrz. Stan ten potwierdzają również akty notarialne ustanowienia odrębnej własności lokali, które w § 7 zawierają stosowny zapis o powierzeniu zarządu.
Organ wskazał też, że zgodnie z art. 22 u.w.l. reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej w sprawie z zakresu postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie mieści się w czynnościach przekraczających zwykły zarząd. Z tego powodu w przedmiotowej sprawie nie jest wymagane udzielenie dodatkowego pełnomocnictwa przez członków wspólnoty. Organ przywołał stanowisko doktryny, zgodnie z którym czynności przekraczające zwykły zarząd są to przede wszystkim czynności wymienione w art. 22 ust. 3 u.w.l. (A. Gola, Ustawa o własności lokali. Komentarz, Warszawa 2001).
Wobec powyższego organ uznał, że w odniesieniu do działki nr [...] za stronę postępowania należało uznać Spółdzielnię, sprawującą zarząd powierzony przez Wspólnotę, w trybie art. 18 ust. 1 u.w.l.
Organ obszernie przywołał i wyjaśnił stosowne przepisy u.p.z.p. Opisał uzyskane uzgodnienia i opinie oraz pozostałe, niekwestionowane przez Spółdzielnię okoliczności i przesłanki wydania decyzji dla przedmiotowej inwestycji.
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" z siedzibą w K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, że:
decyzja narusza art. 2 ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędne ustalenie, że budowa sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej do działki nr [...] stanowiącej własność prywatną przedsiębiorstwa budowlanego stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym (gminnym);
bez uzasadnienia objęto obszarem inwestycji działki Spółdzielni nr [...] i [...], gdy istnieje możliwość bezpośredniego doprowadzenia sieci z dz. nr [...] do dz. nr [...];
- naruszono art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie statusu strony postępowania i uprawnienia do czynnego udziału w sprawie współużytkowników wieczystych nieruchomości obejmującej dz. nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja.
W uzasadnieniu zarzutów wskazano m.in. na możliwy konflikt interesów pomiędzy Spółdzielnią a Wspólnotą, ze względu na fakt, że Spółdzielnia jest zainteresowana wyłączeniem działek nr [...] i [...] spod zakresu inwestycji, z racji możliwości poprowadzenia sieci bezpośrednio z działki nr [...] należącej do Wspólnoty. Podniesiono, że wobec wyłączenia członków Wspólnoty od udziału w sprawie nie jest znane ich stanowisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 4 września 2017r. znak [...], na podstawie art. 50, art. 52, art. 53, art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073; dalej jako "u.p.z.p.") w związku z art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.; dalej jako "u.g.n.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.; dalej jako "K.p.a.", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w szczególności, że analiza wytycznych Sądu, ujętych w wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16, w aspekcie zakresu przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego i jego wyników dowodzi, że wszystkie zalecenia Sądu zostały w całości zrealizowane, a poczynione w sprawie ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zasadnie więc Prezydent Miasta K. orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
Organ odwoławczy stwierdził, że budowa przedmiotowej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej będzie służyć świadczeniu usług na rzecz obecnych lub przyszłych mieszkańców K., w tym właścicieli mieszkań w projektowanym budynku wielorodzinnym na dz. nr [...] oraz innych nieruchomości położonych wzdłuż wewnętrznego układu drogowego w kierunku ul. [...], niezaopatrzonych w miejską sieć kanalizacji ogólnospławnej.
Ustalenie to, zdaniem organu, znajduje dodatkowe potwierdzenie w ustanowionej aktem notarialnym zawartym 13 października 2010 r. do Rep. A nr [...] na rzecz MPWiK S.A. przez Spółdzielnię na działce m.in. nr [...] i części działki nr [...] służebności przesyłu obejmującej sieć kanalizacyjną.
W podanym kontekście wnioskowana inwestycja mieści się w zakresie objętym pojęciem celu publicznego, jako przedsięwzięcie o znaczeniu dla tego rejonu, a przez to pośrednio o znaczeniu dla całej wspólnoty gminnej, której potrzeby jako całości będzie zaspokajać.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji kończącej postępowanie strony zostały zawiadomione w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, zaś inwestor oraz właściciele nieruchomości, na których planowana jest lokalizowana inwestycja celu publicznego, zostali zawiadomieni na piśmie.
W odniesieniu do zarzutu odwołania wskazującego na naruszenie przez organ I instancji art. 10 K.p.a. wobec pozbawienia możliwości wzięcia czynnego udziału w sprawie współużytkowników wieczystych nieruchomości obejmującej dz. nr [...], organ odwoławczy wyjaśnił, że WSA w Krakowie w wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16 zwrócił uwagę, iż w art. 18 ust. 1 u.w.l. nie określono zakresu zarządu powierzonego. W przepisie tym przyjęto, że reguły zarządu nieruchomością wspólną mogą być określone w umowie zawartej przez właścicieli lokali, a w szczególności właściciele mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.
Celem więc ustalenia, czy Spółdzielnia może reprezentować Wspólnotę, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu została pozyskana do akt sprawy umowa o zarządzanie. Karty nr [...] akt sprawy obejmują umowę nr [...] o zarządzanie nieruchomością wspólną, zawartą pomiędzy Wspólnotą a Spółdzielnią. W zapisie § 3 ust. 2 umowy zostało wskazane, że szczegółowy zakres zarządzania nieruchomością wspólną określa załącznik nr 1 do tej umowy, który z kolei w punkcie 13 ustala, że do czynności zarządzania nieruchomością wspólną, zawartych w stawce wynagrodzenia zarządcy obejmujących czynności zwykłego zarządu, należy reprezentowanie Wspólnoty na zewnątrz.
Mając na uwadze ten zapis, jak też przepis art. 22 u.w.l., organ odwoławczy stwierdził, że umocowanie Spółdzielni do działania w imieniu Wspólnoty w niniejszej sprawie wyraźnie znajduje podstawy prawne. Wskazał też, że reprezentowanie przez zarządcę powierzonego wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy tudzież lokalizacji inwestycji celu publicznego nie stanowi czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, albowiem stanowi czynność zachowawczą.
Wobec zatem wynikającego z umowy o zarządzenie nieruchomością wspólną umocowania zarządcy do działania w imieniu Wspólnoty, strona ta była należycie reprezentowana w postępowaniu. Warunkiem zaś uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty w sprawie, której przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej są decyzje lokalizacyjne, jest wykazanie przez tegoż członka naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego mającego umocowanie w określonej normie prawnej. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w tej sprawie.
Na powyższą decyzję Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. wniosła skargę do WSA w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 8 oraz art. 11 K.p.a., polegające na błędnym i nieumotywowanym w należyty sposób ustaleniu, że budowa (przedłużenie istniejącej) sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej do działki nr [...] stanowiącej prywatną własność przedsiębiorstwa budowlanego - dewelopera, stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym (gminnym);
2. nieuzasadnione objęcie obszarem inwestycji - budowy sieci wodociągowej działek Spółdzielni nr [...] oraz [...], gdy istnieje możliwość bezpośredniego doprowadzenia sieci z działki nr [...] do działki nr [...] oraz brak inicjatywy organu w zakresie doprowadzenia do modyfikacji wniosku przez inwestora;
3. naruszenie prawa, a to art. 10 § 1 K.p.a. polegające na pozbawieniu możliwości czynnego udziału w sprawie współużytkowników wieczystych nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W ocenie skarżącej ustalenie przez organy I i II instancji, że planowana inwestycja stanowi "działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym)" jest nadużyciem i nadinterpretacją tego ustawowego sformułowania, bowiem w istocie przedłużenie istniejących sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej na odcinku 30 m umożliwi uzbrojenie w tym zakresie tylko i wyłącznie działki nr [...], a zatem będzie to inwestycja zastępująca klasyczną instalację przyłączeniową, jaką zazwyczaj buduje się na wniosek i koszt właściciela nieruchomości zabiegającego o przyłączenie do sieci.
Dalej skarżąca wskazała, że niezasadny jest również argument organu odwoławczego dotyczący ustanowienia w 2010 r. przez Spółdzielnię na rzecz MPWiK S.A. służebności przesyłu obejmującej sieć kanalizacyjną, polegającej m.in. na "umożliwieniu MPWiK S.A. przyłączenia do sieci kanalizacyjnej właścicielom działek sąsiadujących bezpośrednio z obciążoną działką od strony zainstalowania sieci oraz przedłużenia sieci". Ustanowienie służebności na nieruchomości każdorazowo następuje bowiem według ściśle określonego przebiegu, który podlega ujawnieniu w księdze wieczystej i możliwy jest do ustalenia w terenie w oparciu o dokumenty stanowiące podstawę wpisu. Deklaracja w przedmiocie umożliwienia w przyszłości przyłączenia do sieci innych sąsiadujących nieruchomości wedle bliżej niesprecyzowanego przebiegu i miejsca włączenia jest prawnie bezskuteczna, bowiem nie spełnia warunku, o którym mowa w zdaniu poprzednim. Służebność przesyłu, podobnie jak służebność gruntowa, nie może być ustanowiona w sposób "blankietowy" na całej nieruchomości obciążanej, gdyż przeczy to zasadzie pewności obrotu prawnego.
Spółdzielnia podtrzymała również zastrzeżenia podniesione w toku postępowania, a zawarte w piśmie z dnia 10 maja 2016 r., że budowa sieci wodociągowej DN 100 w obszarze działek nr [...] oraz [...] nie jest uzasadniona, skoro sieć tę w sposób prostszy, krótszy, a więc i mniej uciążliwy z punktu widzenia społeczno-gospodarczego przeznaczenia i wykorzystania poszczególnych nieruchomości, można doprowadzić do działki nr [...] bezpośrednio z graniczącej z nią działki nr [...]. W tym zakresie zasadne było oczekiwanie modyfikacji planowanego zamierzenia przez wnioskodawcę.
Twierdzenie organu I instancji, podtrzymane przez organ II instancji, że jest związany przez inwestora określonym we wniosku zakresem i nie ma możliwości oceny celowości i zasadności zamierzenia inwestycyjnego, nie jest upoważniony do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych rozwiązań, stoi w sprzeczności z dalszym twierdzeniem, zgodnie z którym organ dokonuje jednak analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W celu wybudowania planowanej sieci inwestor będzie zmuszony uzyskać odpowiednie prawo do gruntu (służebność gruntową), po którym sieci te będą prowadzone zgodnie z projektem. W myśl stosownych przepisów odrębnych (art. 285 i nast. w zw. z art. 305 4 Kodeksu cywilnego) służebność winna być ustanowiona (poprowadzona), a następnie wykonywana z najmniejszym obciążeniem gruntów po których przebiega oraz w taki sposób, aby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej. Skoro istniejąca w terenie konfiguracja działek (stan faktyczny) umożliwia wybudowanie sieci wodociągowej w sposób mniej uciążliwy, tj. z pominięciem działek nr [...] oraz [...], to dokonanie przez organ właściwej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy winno skutkować skłonieniem wnioskodawcy do zmodyfikowania wniosku przed merytorycznym zakończeniem postępowania.
Skarżąca zauważyła także, że w oparciu o umowę o zarządzanie nieruchomością Wspólnoty, w trybie art. 18 ust. 1 u.w.l., sprawuje czynności zwykłego zarządu oraz czynności zarząd ten przekraczające, o ile do tych ostatnich uzyska stosowne umocowanie w uchwale. W zakresie uprawnienia do reprezentowania Wspólnoty właściciele lokali/współużytkownicy wieczyści nieruchomości podjęli na zebraniu w dniu 25 marca 2013 r. uchwałę nr [...] w sprawie udzielenia pełnomocnictwa zarządcy do reprezentowania Wspólnoty jedynie przed sądami powszechnymi w sprawach o zapłatę z tytułu kosztów utrzymania poszczególnych lokali oraz nieruchomości wspólnej. Zarządca nie posiada więc stosownego upoważnienia do reprezentowania ani Wspólnoty, ani poszczególnych jej członków/współużytkowników wieczystych nieruchomości w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym. Odmienne ustalenia organów w tym zakresie są nieprawidłowe i skutkować winny uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem ciążącego na organach obowiązku zapewnienia stronom możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 K.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 4 września 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że bezsporne w sprawie było, iż teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego zasadnie przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 50 i nast. u.p.z.p.
Dalej trzeba podkreślić, że Sąd w niniejszej sprawie był obowiązany do uwzględnienia faktu, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, była już przedmiotem oceny WSA w Krakowie – wyrok z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 1998 r., sygn. I SA 1663/96, powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), co w niniejszym przypadku nie zachodzi. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu.
Należy tu podkreślić, że WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16, stwierdził dwa zasadnicze uchybienia.
Po pierwsze Sąd stwierdził niewystarczające (lakoniczne i abstrakcyjne) uzasadnienie zaistnienia przesłanki, zgodnie z którą przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym), z uwzględnieniem niewielkich rozmiarów inwestycji – zaledwie 30 m sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Po drugie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez nieuprawnione przyjęcie, że Spółdzielnia jest uprawniona do reprezentowania Wspólnoty. Celem rozstrzygnięcia ww. kwestii Sąd nakazał organom wykazanie, czy Spółdzielnia legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też czy stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy. Sąd zatem zobowiązał organy do pozyskania treści umowy o zarządzanie.
Sąd w niniejszej sprawie stwierdza, że organy należycie wykonały ww. wytyczne, a poczynione w sprawie ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
W pierwszej kolejności warto odnieść się do konsekwentnie podnoszonego przez Spółdzielnię w kolejnych odwołaniach i skargach zarzutu nieuzasadnionego objęcia obszarem inwestycji działek Spółdzielni nr [...] oraz [...], gdy istnieje możliwość bezpośredniego doprowadzenia sieci z działki nr [...] do działki nr [...] oraz brak inicjatywy organu w zakresie doprowadzenia do modyfikacji wniosku przez inwestora.
Zarzut ten był już rozpatrywany przez WSA w Krakowie w sprawie zakończonej wyrokiem z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd jasno i jednoznacznie stwierdził, odnosząc się do zarzutu kwestionującego przebieg planowanych do realizacji sieci, że rację ma organ, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej, co polega na tym, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli wniosek spełnia wymagania formalne i jest zgodny z przepisami. Ocenie organu zatem podlega zamierzenie inwestycyjne opisane we wniosku, łącznie z jego położeniem (wyznaczonymi granicami terenu inwestycji). Żaden zaś przepis prawa nie upoważnia organu rozpoznającego taki wniosek do modyfikacji jego elementów, w tym także mającej stanowić oceny celowości realizacji inwestycji w ogóle lub też w określonym miejscu.
Stanowisko to w pełni podziela Sąd w niniejszej sprawie. Zatem mimo, że z charakterystyki najbliższego otoczenia planowanej inwestycji, a także istniejących fragmentów sieci wynika, iż rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej mogłaby w przedmiotowym rejonie być prowadzona nie tylko wzdłuż ul. [...], ale też łącznie lub alternatywnie wzdłuż ciągu pieszego od ul. [...] lub też od strony ul. [...], to powyższe okoliczności nie upoważniają organu, wobec związanego charakteru decyzji, do możliwości orzeczenia niezgodnie z treścią wniosku złożonego przez uprawnionego inwestora (pismo MPWiK S.A. z 26 czerwca 2014 r., k. 13 akt administracyjnych). Dlatego też zarzut dotyczący kwestionowanego przebiegu sieci nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Odnosząc się do przywołanego w skardze wyroku NSA z 3 marca 2009 r., sygn. II OSK 272/08, należy wskazać, że słusznie podnosiła skarżąca, iż ww. związanie nie ma charakteru bezwzględnego, bowiem w przypadku, gdy w trakcie analizy jego dopuszczalności powstaną wątpliwości co do jego treści, organ administracji publicznej powinien stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. wezwać inwestora do wyjaśnienia powstałych wątpliwości i uzupełnienia ewentualnych braków lub wprowadzenia do wniosku stosownych zmian. W działaniu tym organ administracji publicznej powinien kierować się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, wynikającymi z art. 7, 8 i 9 K.p.a.
Należy jednak podkreślić, że w ww. sprawie NSA orzekał w przypadku, gdy organ I instancji wydał decyzję o warunkach zabudowy, a organ odwoławczy decyzję tę utrzymał w mocy, natomiast Sądy za oczywistą przyjęły tezę, iż w sprawie powinna być wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji planowanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego.
Z kolei w niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek tego typu wątpliwości co do treści wniosku, a zatem podstaw do wskazanego wyżej działania organu. Źródłem takich wątpliwości, jak trafnie wskazał organ, nie mogą być co do zasady kwestie ekonomiczne, celowościowe oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia i wykorzystania poszczególnych nieruchomości z punktu widzenia operatora sieci.
Należy także wskazać, że zgoda (lub jej brak) użytkownika wieczystego nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja celu publicznego, nie ma doniosłości prawnej i nie wpływa na możliwość wydania decyzji w tym przedmiocie.
Przechodząc do kwestii pierwszego z uchybień dostrzeżonych przez Sąd w wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16, czyli niewystarczającego uzasadnienia zaistnienia przesłanki działania o znaczeniu lokalnym (gminnym), należy przybliżyć instytucję inwestycji celu publicznego, zdefiniowaną w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Stosownie do jego treści przez "inwestycję celu publicznego" trzeba rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Według tego ostatniego przepisu celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń oraz budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania (art. 6 pkt 2 i 3).
Przytoczona definicja inwestycji celu publicznego wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres, tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym, krajowym czy metropolitalnym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia, tj. czy stanowi ono realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi, by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50 – 58 u.p.z.p.
Spełnienie w sprawie drugiej przesłanki nie budzi wątpliwości Sądu, nie było też kwestionowane przez strony.
Nie budzi także wątpliwości Sądu, że co do zasady uzbrojenie terenu w sieć kanalizacji sanitarnej z pewnością może służyć lokalnej zbiorowości. Organ zobowiązany jest jednak do poczynienia w sprawie konkretnych ustaleń i rozważań, jakiej to zbiorowości ma służyć ww. inwestycja.
Publiczny charakter celu związany jest z powszechnym korzystaniem z jakiegoś dobra, przedmiotu, urządzenia itp. albo z korzystaniem z nich dla dobra powszechnego, przy czym powszechność oznacza dużą liczbę osób przebywających lub zamieszkujących na danym terytorium (wszystkich lub większość). Publiczny może też oznaczać dostępny dla dużej liczby (wszystkich lub większości) wspomnianych osób. Tak więc jeśli ma to być interes danej społeczności, to organ winien to ustalić na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, do czego zobowiązuje go art. 77 § 1 K.p.a.. Aby zatem dokonać prawidłowej oceny, czy w przedmiotowym wypadku, planowane przedsięwzięcie jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym), organ zobligowany był do ustalenia, czy otoczenie terenu inwestycji zawiera infrastrukturę w zakresie sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej, i jaki jest rzeczywisty krąg potencjalnych beneficjentów. Było to dodatkowo istotne, ponieważ z akt sprawy wynika, że nieco dalsze otoczenie terenu inwestycji zawiera infrastrukturę ww. sieci z kilku stron.
Aby uczynić zadość ww. obowiązkom, zaakcentowanym przez Sąd w wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16, organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie postanowieniem z 12 kwietnia 2017 r. nałożył na inwestora, na podstawie art. 77 K.p.a., obowiązek określenia, czy planowana sieć wodociągowa i kanalizacji sanitarnej, są działaniem o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym, tj. jaki jest rzeczywisty krąg potencjalnych podmiotów, którym mogą służyć planowane sieci.
W odpowiedzi pismem z 4 maja 2017 r. inwestor odpowiedział szczegółowo na wezwanie, załączając akt notarialny z 13 października 2010 r., Rep. A nr [...] z załącznikiem graficznym, a także graficzne przedstawienie istniejących w otoczeniu inwestycji należących do MPWiK S.A. sieci wodociągowych i kanalizacji (k. 328 – 342 akt adm.).
W oparciu o powyższe, jak i całokształt zgromadzonych akt, organ – realizując wytyczne Sądu – prawidłowo ustalił, że przedstawione we wniosku zamierzenie inwestycyjne jest działaniem lokalnym, technicznie koniecznym do realizacji celu publicznego. Zasadnie organ odwoławczy podkreślił, że budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, mającej w zamiarze inwestora wskazanym w piśmie z dnia 4 maja 2017 r. stanowić przedłużenie sieci miejskiej o takich samych parametrach, zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] obr. [...] wzdłuż ul. [...], będzie służyć świadczeniu usług na rzecz obecnych lub przyszłych mieszkańców K., w tym właścicieli mieszkań w projektowanym budynku wielorodzinnym na dz. nr [...] oraz innych nieruchomości położonych wzdłuż wewnętrznego układu drogowego w kierunku ul. [...], niezaopatrzonych w miejską sieć kanalizacji ogólnospławnej. Realizacja zamierzenia inwestycyjnego może pozwolić w przyszłości na dalszą rozbudowę miejskich sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Słusznie zatem organ wskazał, że po wykonaniu wnioskowanych fragmentów sieci, będą one służyć nie tylko do zasilania zabudowy planowanej na działce nr [...], ale także do zasilania wszystkich potencjalnych odbiorców odprowadzenia ścieków i korzystania z wodociągów w tym obszarze, o ile przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne uzna, że istnieją ku temu techniczne i ekonomiczne warunki.
Powyższe wpisuje się w stanowisko prezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2011 r., sygn. II OSK 672/11).
Podsumowując, organy wykazały, z poszanowaniem ogólnych zasad z art. 8 i art. 11 K.p.a., że przedmiotowa inwestycja będzie się wiązać z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie gminnym.
Przechodząc do kwestii drugiego z uchybień, stwierdzonych przez WSA w Krakowie w wyroku z 21 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 1218/16, należy wskazać, że Sąd w niniejszej sprawie podziela wywody organu dotyczące ustalenia kręgu stron postępowania i ich reprezentacji.
Decydujące dla sprawy okazało się rozstrzygnięcie, czy reprezentowanie właścicieli (Wspólnoty) przez zarządcę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego mieści się w zakresie zwykłego zarządu.
Organ I instancji, prawidłowo stosując się do wytycznych Sądu, 25 kwietnia 2017 r. wezwał Spółdzielnię do wyjaśnień na piśmie i przedłożenia umowy dotyczącej zarządzania przez Spółdzielnię nieruchomością Wspólnoty, a także uchwały w sprawie wyboru Zarządu Spólnoty, celem ustalenia reprezentacji członków Wspólnoty w postępowaniu administracyjnym.
Pismem z 5 maja 2017 r. Spółdzielnia odpowiedziała, że zarząd powierzony jest na podstawie art. 18 ust. 1 u.w.l. w pierwszej umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokalu stosownie do art. 18 ust. 2 tej ustawy. Stosowna informacja o powierzeniu zarządu była następnie powielana w kolejnych umowach o wyodrębnienie następnych lokali. Po zakończeniu wyodrębniania lokali na pierwszym zebraniu właścicieli 22 kwietnia 2010 r. pomiędzy Wspólnotą a Spółdzielnią została zawarta umowa o zarządzanie nieruchomością Wspólnoty, precyzując zakres czynności zarządcy jako wykonywanie zwykłego zarządu.
Spółdzielnia załączyła kopie powyższej umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu, umowy o zarządzanie z załącznikiem nr [...], precyzującym czynności zarządzania oraz uchwały z 25 marca 2013 r. nr [...] o udzieleniu przez Wspólnotę pełnomocnictwa Spółdzielni do reprezentowania Wspólnoty przed sądami wszystkich instancji właściwych w sprawach o zapłatę z tytułu kosztów utrzymania poszczególnych lokali oraz nieruchomości wspólnej.
Badając przedstawione dokumenty organ prawidłowo uznał, że zgodnie z § 3 ust. 2 umowy z 22 kwietnia 2010 r. nr [...] o zarządzanie nieruchomością wspólną, szczegółowy zakres zarządzania nieruchomością wspólną określa załącznik nr [...] do tej umowy. Jak słusznie wskazał organ, w punkcie 13 ww. załącznika zawarto postanowienie, że do czynności zarządzania nieruchomością wspólną, zawartych w stawce wynagrodzenia zarządcy obejmujących czynności zwykłego zarządu, należy reprezentowanie Wspólnoty na zewnątrz. Co więcej z pkt 11 załącznika wynika, że to samo dotyczy prowadzenia w imieniu Wspólnoty korespondencji z urzędami i kontrahentami. Mając na uwadze te zapisy, jak też przepis art. 22 u.w.l., organ odwoławczy trafnie stwierdził, że umocowanie Spółdzielni do działania w imieniu Wspólnoty w niniejszej sprawie ma stosowne podstawy prawne.
Wobec zatem wynikającego z umowy o zarządzenie nieruchomością wspólną umocowania Spółdzielni do działania w imieniu Wspólnoty, strona ta była należycie reprezentowana w postępowaniu administracyjnym.
Należy przy tym podkreślić, że przywoływana przez skarżącą uchwała z 25 marca 2013 r. nr [...] dotyczyła udzielenia pełnomocnictwa zarządcy do reprezentowania Wspólnoty przed sądami powszechnymi w sprawach o zapłatę z tytułu kosztów utrzymania poszczególnych lokali oraz nieruchomości wspólnej, natomiast nie zawężała jego umocowanego działania w żadnym zakresie. Dlatego też nie mogła skutkować uznaniem, że Spółdzielnia nie reprezentuje poszczególnych właścicieli w przedmiotowej sprawie.
Trzeba wskazać, że decyzja o ustaleniu inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja ustalająca warunki zabudowy, nie rodzi prawa do terenu oraz nie narusza prawa własności osób trzecich (por. wyrok NSA z 29 października 2013 r., sygn. II OSK 1280/13). Zatem na etapie postępowania poprzedzającego tę decyzję nie dochodzi do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co dopiero należałoby uznać za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu.
W kwestii reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej w tego rodzaju sprawach, działanie wspólnoty należy zaliczyć do czynności zachowawczych, a nie rozporządzających, a zatem mieszczą się one w formule zwykłego zarządu (por. wyrok NSA z 28 maja 2009 r., sygn. II OSK 852/08, LEX nr 574325).
Natomiast, jak słusznie wskazał organ, warunkiem uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty w sprawie, której przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej są decyzje lokalizacyjne, jest wykazanie przez tegoż członka naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego mającego umocowanie w określonej normie prawnej.
Innymi słowy warunkiem dopuszczenia właściciela wyodrębnionej nieruchomości lokalowej jako strony jest jednak wykazanie, że doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w tej sprawie. W szczególności właściciele poszczególnych lokali w pismach z 5 lipca 2016 r., ani w żaden inny sposób, nie uzasadnili naruszenia swojego interesu prawnego, a ograniczyli się do lapidarnych wniosków o traktowanie ich jako strony postępowania.
Podnoszony w skardze potencjalny konflikt interesów Spółdzielni i Wspólnoty sam z siebie nie uzasadnia kwestionowania reprezentacji Wspólnoty w niniejszej sprawie.
Podsumowując, interesy wszystkich stron były należycie respektowane przez organy, co przybrało wyraz m.in. w prawidłowym obwieszczeniu z 12 kwietnia 2017r., na podstawie art. 53 ust. 1 u.p.z.p., o ponownie prowadzonym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Organy prawidłowo ustaliły, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji istnieje sieć wodociągowa i kanalizacji sanitarnej, określiły również potencjalny krąg podmiotów, którym może służyć planowane zamierzenie inwestycyjne. Wykazały również prawidłowo ustalony krąg stron postępowania, analizując sposób reprezentacji Wspólnoty na podstawie stosownych dokumentów. Tym samym organy wypełniły wytyczne Sądu zawarte w wyroku uchylającym poprzednie decyzje, czyniąc zadość art. 153 P.p.s.a..
Warto też odnotować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu swego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. Sąd ma obowiązek odnieść się w motywach wyroku jedynie do tych aspektów sprawy, które są istotne dla przeprowadzenia oceny, czy zaskarżony akt był zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. I OSK 23/09). Sąd przy tym wskazuje, że podniesiony przez skarżącą Spółdzielnię zarzut nr [...] skargi (naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie statusu strony postępowania i uprawnienia do czynnego udziału w sprawie współużytkowników wieczystych nieruchomości obejmującej dz. nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja) należy w niniejszej sprawie ocenić jako oczywiście nieuzasadniony, bowiem podniesiony przez niewłaściwy podmiot.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło