I SA/Wr 239/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-05-08

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska, Daria Gawlak-Nowakowska, Kamila Paszowska-Wojnar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego prawomocnym wyrokiem sądu podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego prawomocnym wyrokiem sądu nie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten dotyczy wyłącznie świadczenia głównego (odszkodowania lub zadośćuczynienia), a nie świadczeń ubocznych, jakimi są odsetki. W związku z tym, odsetki te stanowią przychód podlegający opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł.
Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała odszkodowanie i zadośćuczynienie wraz z odsetkami na mocy prawomocnego wyroku sądu. Po odliczeniu kosztów, odsetki stanowiły kwotę podlegającą opodatkowaniu. Skarżąca uważała, że odsetki, jako świadczenie akcesoryjne, powinny korzystać z tego samego zwolnienia podatkowego co świadczenie główne na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Organ interpretacyjny uznał odsetki za przychód podlegający opodatkowaniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o PIT oraz Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi J.D. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ) wydana na rzecz J.D. (dalej: strona, skarżąca) z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oraz piśmie z dnia 30 listopada 2017 r. podano, że prawomocnym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r. sąd powszechny zasądził na rzecz skarżącej kwotę 300.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 stycznia 2010 r. do dnia zapłaty - tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania w związku ze śmiercią męża. Podmiot odpowiedzialny w dniu 6 października 2016 r. zrealizował wyrok, wypłacając na rzecz skarżącej należność główną w kwocie 300.000 zł oraz odsetki ustawowe w kwocie 234.049,32 zł. Po odliczeniu honorarium w kwocie 43.182,10 zł skarżąca, jako inne źródła (odsetki od wypłaconego odszkodowania i zadośćuczynienia) wskazała kwotę 190.867,22 zł podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym i z tego tytułu uiściła podatek w kwocie 56.447 zł. Obecnie skarżąca zamierza złożyć wniosek o zwrot nadpłaconego podatku, albowiem jej zdaniem odsetki od zadośćuczynienia i odszkodowania, jako świadczenie akcesoryjne w stosunku do należności głównej, nie podlegają opodatkowaniu. Tym samym uiszczona przez podatniczkę kwota 56.447 zł tytułem podatku dokonana została bezzasadnie. W związku z powyższym opisem (precyzując w piśmie z dnia 30 listopada 2017r.), zadała następujące pytanie: czy odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego skarżącej prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.), czy też podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.? Przedstawiając własne stanowisko skarżąca stwierdziła, że analiza art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że zasądzone wyrokiem sądu odszkodowanie i zadośćuczynienie wraz z odsetkami było zwolnione z opodatkowania na podstawie wspomnianego art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Przepis ten zwalnia od podatku odszkodowania lub zadośćuczynienia orzeczone wyrokiem sądowym bez względu na sposób ich kalkulacji, jak też bez względu na okoliczności, które spowodowały wypłatę tych świadczeń. Jedyne ograniczenia, wynikające z podpunktów a) i b) (tj. z art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a i lit. b u.p.d.o.f.), w żaden sposób nie dotyczą skarżącej z następujących powodów: 1) po pierwsze otrzymane odszkodowanie nie dotyczyło prowadzonej działalności gospodarczej, 2) po drugie trudno w zaistniałym stanie faktycznym (w obliczu śmierci męża) uznać, że otrzymując zasądzone zadośćuczynienie i odszkodowanie skarżąca osiągnęła korzyści majątkowe (tzn. wzbogaciła się). Ponadto przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie różnicuje odszkodowań, czy zadośćuczynień otrzymanych w wyniku szkody majątkowej czy niemajątkowej (tzn. za doznaną krzywdę), co oznaczało, że świadczenie otrzymane przez stronę wraz z odsetkami podlegało pod normę prawną tego przepisu i było w całości zwolnione z opodatkowania. Wywodziła skarżąca, że wypłacone wraz z odszkodowaniem odsetki ustawowe stanowiły część składową zasądzonej sumy pieniężnej, a zarazem formę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zatem, zdaniem skarżącej uiszczony przez nią podatek został zapłacony bez podstawy prawnej. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyrok NSA z 17 stycznia 2014 r. w sprawie sygn. II FSK 289/12 (publ. W CBOSA), wskazując, że w orzeczeniu tym NSA przyjął, iż odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób. Odsetki mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane. We wskazanej na wstępie interpretacji indywidualnej, organ uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu, przytaczając treść art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., art. 481 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r, nr 16, poz. 93 ze zm. dalej K.c.) wskazał, że odsetki będące skutkiem niewykonania zobowiązań są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Powołując się na pogląd przedstawiony w uchwale NSA z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16 (publ. W CBOSA) wywodził organ, iż odsetki za opóźnienie w zapłacie powstają z mocy ustawy, a nie czynności prawnej, a czynność prawna, zobowiązująca do spełnienia świadczenia w określonym terminie jest zdarzeniem jedynie pośrednio mającym wpływ na ich powstanie. Po powstaniu odsetki stają się długiem samodzielnym, niezależnym od długu głównego. Zatem, wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Zdaniem organu zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie, jak przykładowo w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a, pkt 130b u.p.d.o.f. Skoro otrzymanych przez skarżącą odsetek nie można utożsamiać ani z odszkodowaniem ani też z zadośćuczynieniem, to nie mogą być one objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., na podstawie którego wolne od podatku są odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej. Zatem, wypłacone skarżącej odsetki ustawowe od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego prawomocnym wyrokiem sądu - w myśl art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. są przychodem podlegającym opodatkowaniu z tytułu innych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. i nie korzystają ze zwolnienia na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wnosząc o uchylenie interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania zarzuciła naruszenie: 1) art. 21 ust 1 pkt 3b u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że odsetki ustawowe oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego prawomocnym wyrokiem sądu nie korzystają ze zwolnienia na podstawie ww. przepisu; 2) art. 3 ust 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że przedmiotowe odsetki są przychodem podlegającym opodatkowaniu z tytułu innych źródeł określonych w art. 10 ust 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w zw. z art. 20 ust 1 u.p.d.o.f. 3) art. 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: O.p) poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na niekorzyść podatnika. Podniosła skarżąca, że powołana przez organ uchwała NSA z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16 odnosi się do innego stanu faktycznego i prawnego - przede wszystkim do opodatkowania odsetek za nieterminowe uiszczenie ceny za zbycie akcji. Zdaniem skarżącej odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób. Odsetki mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane. Przytaczając orzecznictwo wywodziła skarżąca, iż odsetki, jako świadczenie akcesoryjne, są bezpośrednio i ściśle związane ze świadczeniem głównym, w tym przypadku przychodem z tytułu wypłaconego odszkodowania. Źródło odsetek stanowi wprawdzie nieterminowe wywiązanie się dłużnika z obowiązku zapłaty świadczenia głównego, niemniej jednak odsetki nie mogłyby przecież powstać, gdyby właśnie nie obowiązek jego wypłaty. Nie ma zatem uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że świadczenia te, ze względu na ich odrębny charakter, powinny być przypisane do dwóch niezależnych od siebie źródeł przychodów. Zgodnie bowiem z wyrażonym w orzecznictwie, zdaniem skarżącej trafnym, poglądem, odsetki powinny być przypisane do tego samego źródła co należność główna. Podniosła nadto skarżąca, że za zwolnieniem odsetek od odszkodowania i zadośćuczynienia wypłaconego członkom rodzinny zmarłego przemawia prokonstytucyjna wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W świetle bowiem art. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP należy uznać, że pobieranie podatku dochodowego od osób fizycznych od odsetek zasądzonych od niewypłaconego w terminie świadczenia (w stanie faktycznym sprawy przytoczonej przez skarżącą – przez pracodawcę) z tytułu zaistniałej krzywdy jest działaniem trudnym do zaakceptowania społecznie, albowiem w istocie obniża wysokość realnie zasądzonej stronie rekompensaty. Burzy to przeciętne poczucie słuszności i racjonalności, jak też nie urzeczywistnia zasady sprawiedliwości społecznej, postrzeganej również - w sprawie powołanej przez skarżącą - przez pryzmat szczególnej pomocy niepełnej rodzinie. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2a O.p. nakazującego rozstrzyganie na korzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego skarżąca wywodziła, iż zasada z art. 2a O.p. będzie mogła mieć zastosowanie, jeśli zostaną spełnione trzy warunki: 1) muszą istnieć wątpliwości dotyczące treści przepisów prawa podatkowego, 2) istniejące wątpliwości powinny mieć taki charakter, że nie da się ich rozstrzygnąć, 3) eliminacji wątpliwości musi towarzyszyć możliwość przyjęcia takiego rozwiązania, którego efektem będzie istnienie korzyści dla podatnika. Zdaniem skarżącej ww. warunki w sprawie zostały spełnione. Skarżąca wskazała na wątpliwości dotyczące stosowania art. 21 ust. 1 pkt. 3b u.p.d.o.f.; istnieją orzeczenia potwierdzające przejętą przez organ tezę, ale istnieją także orzeczenia wyraźnie z nią sprzeczne. Skoro do tej pory istnieją wątpliwości w świetle niejednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, to mają one charakter nieusuwalny, przynajmniej do czasu kiedy NSA podejmie uchwałę w trybie art.187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.); w złożonym przez siebie wniosku interpretacyjnym skarżąca wskazała, że akceptowana przez nią wykładnia art. 21 ust. 1 pkt. 3b u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że odsetki za zwłokę od zasądzonego na jej rzecz odszkodowania i zadośćuczynienia korzystają ze zwolnienia podatkowego, w tym przepisie przewidzianego. Nie tylko subiektywnie, ale i obiektywnie taka wykładnia przepisów jest dla niej korzystna. W odpowiedzi organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (teksy jedn. Dz. U. z 2016 r. poz.1647), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie art. 3 p.p.s.a.. W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). W sprawach tych, stosownie do art. 57a p.p.s.a., sąd administracyjny związany jest zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Skarga jest bezzasadna. Kwestią sporną w sprawie jest opodatkowanie odsetek od wypłaconego skarżącej zadośćuczynienia i odszkodowania, zasądzonego w wyroku sądu cywilnego. Skarżąca stoi na stanowisku, że odsetki od zasądzonego jej zadośćuczynienia i odszkodowania, powinny być zwolnione z opodatkowania na tej samej zasadzie, co świadczenie główne - na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Odsetki należy bowiem przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób. W sprawie, otrzymane przez skarżącą świadczenie główne, jest zaś zwolnione z podatku. W zaskarżonej interpretacji organ przyjął, iż otrzymanych przez skarżącą odsetek nie można utożsamiać z odszkodowaniem i zadośćuczynieniem. Z tego powodu odsetki nie mogą być objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., na podstawie którego odszkodowania zasądzone wyrokiem sądu powszechnego są zwolnione od podatku. W ocenie Sądu, w sporze należy przyznać rację organowi. Sąd wskazuje, że wykładnia prawa podatkowego we wskazanym zakresie była już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Szereg najnowszych orzeczeń świadczy, iż w przedmiocie ww. wykładni ukształtowała się linia orzecznicza, potwierdzająca stanowisko organu. W wyrokach: WSA w Krakowie z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1275/15 - poddanym kontroli przez NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 968/16 (wyrok NSA dotychczas niepublikowany); NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2426/15; NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 1122/16; NSA z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1684/17; NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 686/16 (publ. w CBOSA) jednolicie przyjęto, iż odsetki od należności wypłacanych z opóźnieniem na mocy wyroku sądowego - są opodatkowane. Ww. wyroki odwoływały się m.in. do powołanej w niniejszej sprawie przez organ uchwały NSA z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16, wskazując, iż rozważania i argumentacja przedstawione w tej uchwale mają zastosowanie w analizowanej kwestii, gdyż odnoszą się do charakteru odsetek za zwłokę jako odrębnego źródła przychodów. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone w tych wyrokach i przyjmuje je za własne. Tezy i twierdzenia w nich zawarte zostaną szeroko powołane niżej w uzasadnianiu, jako szczególnie trafne. Zgodnie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej - do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie (...). Sąd wskazuje, że zakres unormowania przytoczonego przepisu należało ustalić z uwzględnieniem dyrektyw interpretacyjnych, jakie obowiązują przy wykładni przepisu wprowadzającego zwolnienie podatkowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie się bowiem przyjmuje, że w odniesieniu do przepisów wprowadzających ulgi i zwolnienia podatkowe, zasadnicze znaczenia ma wykładnia językowa i przepisy takie powinny być rozumiane zgodnie z ich literalnym brzmieniem (ściśle). Oznacza to, że niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na tej podstawie norm wykraczających poza literalne i klarowne brzmienie przepisu. Odczytując treść przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. należy zwrócić uwagę, że wprowadzone tym przepisem zwolnienie podatkowe ustawodawca odnosi do otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody - odszkodowania lub zadośćuczynienia. Z brzmienia art. 361 K.c. wynika natomiast, że naprawienie szkody obejmuje pokrycie strat, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Wysokość szkody wyznacza więc rozmiar obowiązku odszkodowawczego, a zasada restytucji wyklucza dopuszczalność wzbogacenia się poszkodowanego. W prawie cywilnym istnieje rozróżnienie pojęć "szkoda" i "krzywda". Pierwsze z nich odnosi się do majątkowego skutku naruszenia dóbr, a drugie, stosownie do art. 444 K.c. i art. 445 K.c., oznacza niemajątkowy skutek naruszenia dóbr osobistych. Pojęcie "odszkodowania" jest odnoszone do pokrywania uszczerbków o charakterze majątkowym, a pojęcie "zadośćuczynienia" do pokrywania uszczerbków o charakterze niemajątkowym, czyli krzywd. Oba pojęcia oznaczają główne, tj. zasadnicze świadczenie pieniężne związane z naprawieniem szkody. Taka redakcja przepisu statuującego zwolnienie podatkowe, przy uwzględnieniu konieczności jego wykładni w granicach możliwego sensu słów (w nim użytych), niedozwolonym zabiegiem interpretacyjnym czyni przyjęcie, że zakres normowania art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. obejmuje, oprócz świadczenia głównego (odszkodowania, zadośćuczynienia), także świadczenie uboczne jakim są odsetki. Tak dalece idąca wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie znajduje bowiem uzasadnienia w językowych ramach analizowanego przepisu, który wyraźnie traktuje o odszkodowaniu oraz zadośćuczynieniu. Ustawodawca posługując się pojęciami "odszkodowanie", "zadośćuczynienie" we wskazanych wyżej przepisach nie nadał im ponadnormatywnego, szerokiego znaczenia. Należy mieć na uwadze, na co już wyżej wskazano, że przepisy regulujące zwolnienia podatkowe powinny być interpretowane ściśle. Nie należy ich interpretować rozszerzająco. Skoro odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem, to nie mieszczą się w zakresie zwolnienia podatkowego. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, jeśli ustawodawca nie wymienił odsetek od odszkodowania, jako podlegających zwolnieniu to przyjęcie odmiennego poglądu, byłoby przejawem niedopuszczalnego zastosowania wykładni rozszerzającej (zob. wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., sygn. II FSK 2780/15 i powołane w nim orzecznictwo – dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obok wykładni językowej również wynik wykładni systemowej wewnętrznej doprowadza do wniosku, że przedmiotowe odsetki nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W przepisie art. 21 u.p.d.o.f. zostały zawarte zwolnienia dotyczące innego rodzaju odsetek. I tak - wolne od podatku są odsetki wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95 i pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b u.p.d.o.f., gdzie wyraźnie wyodrębniono świadczenie odsetkowe jako przedmiot zwolnienia podatkowego. Ustawodawca nie pomija zatem odsetek w swoich uregulowaniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w jego ocenie zasługują na szczególną ochronę. Tym samym, skoro ustawodawca w ramach art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. (a więc w obrębie jednej i tej samej jednostki redakcyjnej) wyraźnie określa przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne od podatku, to wynika z tego, że tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego. Inaczej rzecz ujmując, wynik wnioskowania a contrario wskazuje, że odsetki, które nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu. Trafnie zatem w przedmiotowej sprawie wskazał organ interpretacyjny, iż zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie, jak przykładowo w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a, pkt 130b u.p.d.o.f. Zatem, zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 21 ust 1 pkt 3b u.p.d.o.f. oraz art. 3 ust 1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że odsetki ustawowe oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od zadośćuczynienia i odszkodowania przyznanego prawomocnym wyrokiem sądu nie korzystają ze zwolnienia na podstawie ww. przepisu cytowanej ustawy oraz są przychodem podlegającym opodatkowaniu z tytułu innych źródeł określonych w art. 10 ust 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust 1 u.p.d.o.f. – należy uznać za bezzasadne. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. art. 2a O.p. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na niekorzyść podatnika. Zgodnie z art. 2a O.p. niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika (tzw. zasada in dubio pro tributario). W orzecznictwie podkreśla się, iż ww. zasada znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według standardowych metod wykładni, nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej. Tylko wówczas nie wolno przypisać jej znaczenia, które byłoby niekorzystne dla podatnika (tak wyrok WSA w Gorzowie z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Go 482/17, publ. w CBOSA). Zasada in dubio pro tributario nie może być rozumiana w ten sposób, iż w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2017 r. , sygn. akt I SA/Po 730/17, publ. w CBOSA). W rozstrzyganej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wykładnia językowa art. 21 ust 1 pkt 3b u.p.d.o.f., potwierdzona dodatkowo wykładnią systemową wewnętrzną, przyniosła jednoznaczny rezultat – konstatację, iż z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wynika, że zwolnione z podatku są tylko zasądzone odszkodowania i zadośćuczynienia, czyli świadczenie główne, a nie odsetki za zwłokę. Nadto pojęcia "niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa" z art. 2a O.p., nie można utożsamiać, jak chciałaby tego strona, wyłącznie z rozbieżnościami w orzecznictwie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i oddalił ją w całości na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło