III SA/Wa 2188/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-16
Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku lub niewszczęcie postępowania nastąpiło bez jego winy, ani nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. pełnienie funkcji członka zarządu w czasie powstania i płatności zobowiązań oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności nie udowodnił, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie lub że jego niezłożenie nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności B. S. jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślał, że sytuacja finansowa spółki była zła już w momencie objęcia przez niego funkcji, a jego działania miały na celu ratowanie spółki. Wskazywał na potrzebę przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz,, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant referent stażysta Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r. oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej "Organ") decyzją z dnia [...].04.2017 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (zwany dalej "Organ I instancji") z dnia [...].12.2016 r. znak [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze spółką [...] Sp. z o.o. (zwana dalej "Spółka") odpowiedzialności podatkowej B. S. (zwany dalej "Skarżący") za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w stanie faktycznym i prawnym, w którym
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...].04.2015 r. znak [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika [...] Sp. z o.o. oraz określił wysokość należności z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R) za miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2012 r. Decyzja doręczona została w dniu 18.05.2015 r.
Następnie postanowieniem z dnia [...].10.2016 r. nr [...] doręczonym w dniu 14.11.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął w stosunku do Skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe [...] Sp. z o. o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od dokonanych wypłat wynagrodzeń (PlT-4R) za miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...].12.2016 r. znak [...] orzekł o solidarnej ze spółką [...] Sp. z o.o. odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych od dokonanych wypłat wynagrodzeń (PlT—4R) za miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2012 r. w kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu [...].12.2016 r.
Od wyżej wymienionej decyzji pismem z dnia 09.01.2017 r. (złożonym osobiście) w terminie Skarżący złożył odwołanie, w którym zaskarżył decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania tj. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – zwana dalej "O.p.") poprzez zaniechanie przez Organ I instancji podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy,
2) przepisów postepowania tj. art. 187 § 1 O.p. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego,
3) prawa materialnego tj. art. 116 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie zachodzą negatywne przesłanki do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej ze Spółką.
Skarżący zarzucił, że Organ I instancji w sposób nierzetelny i pobieżny zebrał i zbadał materiał dowodowy, jak również nie zgadza się z tezą jakoby w sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne uzasadniające podjęcie decyzji o niepowoływaniu dowodu z opinii biegłego specjalisty, który miałby szczegółowo zbadać sytuację finansową Spółki. Podniesiony został zarzut, iż organ podatkowy nie ma wiedzy specjalistycznej aby zbadać finanse Spółki i stwierdzić z całą pewnością, że zgłoszenie przez Stronę wniosku o upadłość natychmiast po objęciu stanowiska doprowadziłoby do uspokojenia Urzędu Skarbowego. Zdaniem Skarżącego Organ I instancji nie przeprowadził dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach KRS Spółki, które zobrazowałyby w jak daleki sposób Spółka była przez Skarżącego osobiście dofinansowana. W momencie objęcia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółka była w złym stanie finansowym, co było skutkiem działań poprzedniego zarządu. Do Spółki wpłynęły ogromne środki finansowe od wspólników (w tym od Skarżącego) w formie podwyższenia kapitału zakładowego. Spółka zaczęła spłacać swoje zobowiązania i w dłuższej perspektywie miała szansę na wyjście z zadłużenia. W ocenie Skarżącego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w momencie zajęcia przez organ podatkowy nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych było czasem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Jednocześnie, w jego ocenie oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki na podstawie dyspozycji art. 13 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie uprawnia do przyjęcia stanowiska o braku winy Skarżącego w nie zgłoszeniu przedmiotowego wniosku w obowiązującym terminie. W ocenie Skarżącego analiza stanu zobowiązań Spółki powinna być dokonana na moment objęcia funkcji w zarządzie, zajęcia przez organ podatkowy nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych, zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący podnosząc, iż organ podatkowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, twierdzi, iż w aktach sprawy nie figurują dokumenty, obrazujące sytuację finansową spółki w okresie sprawowania funkcji członka zarządu w aspekcie zmian zachodzących w kapitale zakładowym, wypracowanych zysków, spłaconych zobowiązań. Wskazuje na zasadność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, celem ustalenia daty, w której wystąpiła przesłanka do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki oraz ustalenia, czy zgłoszenie przedmiotowego wniosku w dacie 7 stycznia 2013 r. nie było spóźnione dla możliwości zaspokojenia należności podatkowych. Zdaniem Skarżącego, ocena przedmiotowej przesłanki dokonana przez organ podatkowy nosi znamiona dowolności. Skarżący podniósł ponadto, iż organ podatkowy nie dokonał analizy sprawy w aspekcie wskazania przez Skarżącego majątku spółki w postaci systemu operacyjnego do prowadzenia gier i konkursów internetowych, który to umożliwiałby zaspokojenie się organu podatkowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z dnia [...].04.2017 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona w dniu 28.04.2017 r.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności orzeczenia o odpowiedzialności B. S. jako członka zarządu [...] Sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych za miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego, zatem przedmiotem analizy przez Organ jest wystąpienie w sprawie przesłanek określonych w art. 116 § 1 i 2 O.p.
Organ wskazał, że odnośnie przesłanki odpowiedzialności Skarżącego jaką jest w świetle art. 116 § 2 O.p. pełnienie funkcji członka zarządu w dacie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych, stwierdzić należy, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż B. S. sprawował funkcję wiceprezesa zarządu Spółki w dacie upływu terminów płatności dochodzonych zaskarżoną decyzją zobowiązań. Uchwałą zwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia [...].04.2012 r. Skarżący został powołany na wiceprezesa zarządu [...] Sp. z o.o., w tym dniu, stosownymi uchwałami zostali powołani do zarządu Spółki również dwaj inni członkowie zarządu – A. K. i Ł. W.. Z wpisów w KRS z dnia [...].09.2016 r. wynika, że zarząd ten do dnia 4.07.2013 r. był trzyosobowy, natomiast od tej daty był jednoosobowy. Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się rezygnacje z dnia 29.01.2013 r. A. K. i Ł. W. złożone na Spółkę i pokwitowane przez K. K. składającego podpis jako prokurenta. W aktach sprawy znajduje się również rezygnacja Skarżącego z dnia 9.12.2013 r. od dnia 1.12.2013 r., jednakże ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż została złożona do niewłaściwego w ww. sprawie organu tj. do Sądu G. - [...] Wydziału KRS. Organ wskazał jednak, że w odniesieniu do dochodzonych zaskarżoną decyzją zaległości Skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność ze Spółką oraz z pozostałymi członkami zarządu, gdyż wskazane wyżej rezygnacje poszczególnych członków zarządu nie wpływają na zakres ich odpowiedzialności, bowiem dotyczą okresu po powstaniu wyżej wymienionych zaległości. W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należy, że spełniona została pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności w trybie art. 116 § 2 O.p.
Organ wskazał ponadto, że w świetle art. 116 § 1 O.p. podstawowe znaczenie dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki ma nie tylko okoliczność powstania zaległości podatkowej osoby prawnej podczas pełnienia obowiązków członka jej zarządu, ale również bezskuteczność egzekucji z majątku podatnika. W ocenie Organu w niniejszej sprawie została spełniona również druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu tj. bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.
Organ podniósł, że w poszukiwaniu składników majątkowych Spółki, organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku [...] SA. Egzekucja z tego rachunku okazała się bezskuteczna z uwagi na brak środków. Ponadto wystąpił zbieg egzekucji z komornikiem sądowym P. G., który postanowieniem z dnia [...].08.2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku [...] Sp. z o.o. Powyższe postępowanie wszczęte zostało na wniosek wierzyciela ww. Spółki [...] S.A. Bezskuteczność egzekucji stwierdzona przez komornika sądowego potwierdziła brak majątku Spółki (nie odnaleziono ruchomości Spółki, brak środków na rachunku bankowym w Banku [...] S.A., zapytanie w systemie [...] nie ujawniło innych rachunków bankowych).
Organ wskazał również, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna wykluczająca odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki.
W ocenie Organu wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez zarząd na początku 2013 r. był spóźniony, gdyż członkowie zarządu winni byli złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od wystąpienia stanu niewypłacalności ww. podmiotu, za który przyjmuje się również nieregulowanie wymagalnych zobowiązań. Spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań w ww. podatkach i składkach, stan ten, począwszy od stycznia 2010 r. utrzymywał się na przestrzeni kolejnych lat. Spółka zalegała ze składkami ZUS i podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT-4R) już od stycznia 2010 r. (zaległości w PlT-4R za miesiące styczeń – grudzień 2010 r., styczeń – kwiecień 2011 r. zostały pokryte z nadpłaty VAT w wysokości [...] zł). Spółka ma również zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. oraz I i II kwartał 2013 r. Spółka posiadała ponadto zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, sięgające stycznia 2010 r. co potwierdza, w ocenie Organu, w sposób obiektywny regularne, trwałe niepłacenie przez Spółkę swoich zobowiązań co najmniej od początku drugiej połowy 2011 r. Zdaniem Organu powyższe stanowiło przesłankę do ogłoszenia upadłości na podstawie art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe i naprawcze obiektywnie już w lipcu 2011 r.
Skarżący, nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. złożył pismem z dnia 19.05.2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W złożonej skardze Skarżący podtrzymał swoje wnioski zawarte zarówno w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], jak i w korespondencji z Dyrektorem Izby Skarbowej w W.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 122 tej ustawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, mimo zaniechania podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, nie przeprowadzenia wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego, a mających istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy,
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, mimo nie zebrania i nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co miało wpływ na treść decyzji,
3) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. art. 116 § 1 O.p. w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzącą pozytywne przesłanki solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki,
4) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. art. 116 § 1 O.p. poprzez uznanie, że podatnik nie wykazał istnienia negatywnych przesłanek solidarnej odpowiedzialności ze Spółką w sytuacji, gdy wnioski dowodowe podatnika zmierzające w tym zakresie zostały oddalone, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 299 k.s.h. poprzez uznanie, że odpowiedzialność za zobowiązania Spółki ponosi jeden członek zarządu, podczas gdy zobowiązania podatkowe powstały w czasie, gdy zarząd Spółki był w składzie trzyosobowym.
Skarżący podkreślił, że jeżeli zarząd Spółki [...] Sp. z o.o. ma ponosić odpowiedzialność, to w pełnym składzie. W dacie powstania zobowiązania podatkowego zarząd spółki składał się z trzech osób tj.: A. K., B. S. i Ł. W..
Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] oraz wniósł o zwolnienie od poniesienia kosztów postępowania.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
2. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017., poz. 1369 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") stwierdził, że wydana decyzja jest prawidłowa.
3. Spór w sprawie sprowadzał się do tego, czy spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego oraz czy Skarżący wykazał istnienie przesłanek negatywnych orzeczenia tejże odpowiedzialności.
Zdaniem Organu spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego tj. pełnienie przez Skarżącego obowiązków w zarządzie w czasie powstania i w terminie płatności zobowiązania Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku. Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić go od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Zdaniem Skarżącego nie została spełniona pozytywna przesłanka orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku, a ponadto, że nie tylko on ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki, gdyż zobowiązania podatkowe powstały w czasie, gdy zarząd Spółki był trzyosobowy. Skarżący podkreślił również, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony w czasie właściwym, a ponadto, w jego ocenie, oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki na podstawie dyspozycji art. 13 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie uprawnia do przyjęcia stanowiska o braku winy Skarżącego w nie zgłoszeniu przedmiotowego wniosku w obowiązującym terminie.
4. W ocenie Sądu rację w tym sporze, należy przyznać Organowi.
Istotne w niniejszej sprawie jest rozważenie, czy zostały spełnione przesłanki do przypisania Skarżącemu odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. W ocenie Sądu niespornym jest, że Skarżący w okresie, w którym upływał termin płatności wskazanego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące: kwiecień, maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2012 r. był jednym z członków trzyosobowego zarządu Spółki. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z dnia [...].09.2016 r. Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu od dnia 18.06.2012 r., a zarząd ten do dnia 4.07.2013 r. był trzyosobowy, natomiast od tej daty był jednoosobowy. Uchwałą zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki nr [...] z dnia [...].04.2012 r. Skarżący został powołany na wiceprezesa zarządu [...] Sp. z o.o. Funkcję tę pełnił do dnia 1.12.2013 r. zgodnie ze złożoną pisemną rezygnacją z dnia 9.12.2013 r. Powyższe potwierdza zatem, że w terminie płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2012 r. Skarżący był członkiem zarządu Spółki, a zarząd ten był trzyosobowy.
Należy wskazać, że istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla ustalenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. W myśl tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Pozytywną przesłanką ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, publ. LEX nr 465091). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 233/06, publ. LEX nr 364426).
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 O.p., powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego, które obecnie regulowane jest przepisami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
Aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można było przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Wynika to z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09 (publ. LEX nr 509153), w świetle której członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe). W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego przedsiębiorca zobowiązany jest nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki. Czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości, liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując tego terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor zawarty w art. 5 § 1 Prawa upadłościowego jest emanacją naczelnej zasady tego rozporządzenia (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 O.p.
W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, że:
1) w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p.;
2) odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości;
3) z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie; w każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony;
4) jeśli w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p.;
5) w decyzji podjętej na podstawie art. 116 § 1 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. W przypadku orzeczenia odpowiedzialności byłych członków zarządu tych spółek, badanie przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność z uwagi na podstawy ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego może dotyczyć wyłącznie okresu, w którym osoby te pełniły obowiązki członka zarządu i dotyczyć zobowiązań podatkowych powstałych w tym okresie (art. 116 § 2 O.p.);
6) badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, określając zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych w rozpoznanej sprawie, których niespełnienie zarzucał Skarżący, Sąd wziął pod uwagę konieczność wykazania istnienia przesłanek upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie.
Kolejną przesłanką ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki jest kwestia nie wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wskazane mienie musi:
- faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych,
- przedstawiać realną i identyfikowalną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 989/15, publ. LEX nr 2305356).
Możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, wymaga wskazania takiego mienia, z którego egzekucja faktycznie jest możliwa. Dlatego też ocena spełnienia przesłanek uwolnienia od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki powinna uwzględnić to, czy egzekucja ze wskazanego majątku jest możliwa, a nie to, czy mienie to ma jakąkolwiek wartość rynkową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1286/16, publ. LEX nr 2350912).
Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 899/10, publ. LEX nr 1082301). Ponadto wskazanie mienia spółki, do którego możliwa byłaby egzekucja nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14, publ. LEX nr 1772769). W wyroku z 13 maja 2015 r. sygn. akt I FSK 294/14 (publ. LEX nr 1772724) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił z kolei, że tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, czyli miejscem położenia, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Za wskazanie mienia spółki nie można uznać zgłoszenia wniosków dowodowych, które mają dopiero wykazać, że mienie spółki istnieje (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1032/15, publ. LEX nr 2252675).
Podkreślić należy, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki, organy podatkowe nie są zobligowane do poszukiwania mienia. Obowiązek wskazania majątku spełniającego wymogi, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. spoczywa bowiem bezwzględnie na stronie postępowania. Organ podatkowy obowiązany jest natomiast do zweryfikowania wskazywanych w tym zakresie dowodów, co w przedmiotowym postępowaniu niewątpliwie uczynił. Wskazanie mienia, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy czasu po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. Z brzmienia przepisu wynika, że chodzi o sytuację, w której najpierw egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a następnie członek zarządu wskazuje mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie chodzi więc o ujawnienie majątku w toku egzekucji, ale po jej zakończeniu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 3 lutego 2012 r., sygn. akt II UK 121/11, publ. LEX nr 1135993; z 15 lipca 2011 r., sygn. akt I UK 325/10, publ. LEX nr 1217295; z 9 marca 2017 r., sygn. akt I UK 93/16, publ. LEX nr 2296623, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 432/15, publ. LEX nr 2055271).
Zgodnie z art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 K.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.
Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych przewidzieć, że zaistniała w Spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/GI 1513/08, publ. CBOSA). Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., sygn. akt II UK 381/07, publ. LEX nr 785534).
Należy wskazać, że prowadząc działalność w trudnej sytuacji gospodarczej, jak również podejmując działania naprawcze mające na celu ratowanie spółki, organ zarządczy podejmuje działania należące do kategorii tzw. ryzyka gospodarczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że powyższe oznacza, iż członek zarządu powinien liczyć się z koniecznością ogłoszenia upadłości spółki także w sytuacji, gdy podejmowane działania nie przyniosą zamierzonego rezultatu lub z poniesieniem odpowiedzialności za nagromadzone długi. Kwintesencję powyższej tezy stanowi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2010 r., sygn. akt. II FSK 110/10 (publ. CBOSA), zgodnie z którym nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. Ponadto, brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10, publ. LEX nr 844740).
Podkreślenia wymaga fakt, że jeżeli istnieją przesłanki do ogłoszenia upadłości, zaś zarząd nie składa takiego wniosku, licząc na poprawę sytuacji gospodarczej, podejmuje to na własne ryzyko. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1251/10 (publ. LEX nr 1137494) sformułowanie art. 116 § 1 pkt 1 O.p. prowadzi do wniosku, że w zamiarze ustawodawcy, od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie, a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie danego członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji.
Subiektywne przekonanie członka zarządu, że mimo niepłacenia długów spółce uda się jeszcze poprawić kondycję, a więc przekonanie, że niespłacanie długów jest spowodowane przejściowymi trudnościami, nie ma znaczenia dla oceny przesłanki egzoneracyjnej członka zarządu od odpowiedzialności. To bowiem na zarządzie spoczywa obowiązek monitorowania spraw spółki i oceny, czy dochodzi do krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów na skutek przejściowych trudności czy też dochodzi do zaprzestania płacenia długów w sposób trwały. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie może polegać na samej nadziei na wpływy i zyski (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w R. z 10 maja 2017 r., sygn. akt [...], publ. LEX nr 2310585).
Zwolnieni od odpowiedzialności będą ci członkowie zarządu, którzy po objęciu swojej funkcji i ustaleniu stanu interesów spółki, we właściwym czasie złożyli odpowiedni wniosek. Podobnie członek zarządu, który sprawuje tę funkcję krócej niż przez okres przewidziany na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki, o której mowa w art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych, ponieważ nie można mu przypisać winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt [...], publ. LEX nr 2340971).
W ocenie Sądu przywołać należy tezę uchwały Sądu Najwyższego z 25 listopada 2003 r., sygn. akt III CZP 75/03 (publ. LEX nr 81620) dotyczącej art. 299 Kodeksu spółek handlowych: "Odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przewidziana w art. 299 § 1 k.s.h. obejmuje także jej zobowiązania powstałe dopiero po spełnieniu się przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości".
Jakkolwiek powyższe tezy w części dotyczą art. 299 Kodeksu spółek handlowych to jednak wskazują też na sposób wykładni art. 116 O.p., poprzez podobieństwa normatywne między tymi przepisami.
Przenosząc na grunt rozpatrywanej sprawy powyższe poglądy odnośnie do prawa materialnego, które Sąd podziela i przyjmuje za własne, podkreślenia wymaga to, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Dotyczyło to także ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części, z uwzględnieniem oceny dowodów stwierdzających lub podważających tę przesłankę (art. 191 O.p.).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika niewątpliwie, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań przez Spółkę. Zobowiązania, za które Skarżący odpowiada były wymagalne w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, nie były przedawnione.
W ocenie Sądu organy zgromadziły dostateczny materiał dowodowy uzasadniający orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej Strony oraz dokonały trafnej jego oceny, właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a stan faktyczny i prawny sprawy ustalono zgodnie z wymogami zawartymi w Ordynacji podatkowej.
Należy podkreślić, że stan faktyczny sprawy wskazuje, że organ miał wszelkie przesłanki, aby przyjąć, że egzekucja z majątku Spółki jest bezskuteczna, co na podstawie art. 116 § 1 (wstęp do wyliczenia in fine) w związku z art. 108 § 3 O.p. otwierało przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącego. Komornik sądowy stwierdził, że Spółka nie posiada majątku oraz nie ma środków na rachunku bankowym, co doprowadziło do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a w konsekwencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki w zakresie zaległości objętych zaskarżoną decyzją. Organ trafnie podniósł, że powyższe potwierdza też raport sporządzony 25 listopada 2014 r., w którym stwierdza się, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległość w podatku od towarów i usług za okres: 12/2012, I i II kwartał 2013 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za okresy rozliczeniowe z lat 2011-2013, w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za okres 11/2011, 4-10/2012 z wierzytelności z rachunków bankowych okazało się nieskuteczne. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystosowano zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, które okazały się częściowo skuteczne, ale uzyskane środki nie wystarczyły na pokrycie całości zaległości.
Odnosząc się do kwestii, czy wniosek o ogłoszenie upadłości złożono we właściwym czasie, należy wskazać, że Sąd uznaje za prawidłową analizę, którą przeprowadziły organy podatkowe w tym przedmiocie. Analiza ta wskazuje na stale pogarszającą się sytuację finansową Spółki. Jak wskazał organ, Spółka miała zaległości podatkowe już wcześniej tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4R za różne okresy 2010 r. i 2011 r., (przedmiotowe zaległości zostały pokryte poprzez zaliczenie nadpłaty z podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji VAT - 7K za III kwartał 2012 r.). Ponadto Spółka zalegała z zapłatą podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4R za różne okresy w latach 2011-2013 oraz z zapłatą pobranego, a niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 11/2011 r. i kilka miesięcy 2012 r., w tym w okresie 7-10/2012 r. Spółka nie uregulowała swoich zobowiązań w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. oraz za I i II kwartał 2013 r., spółka również posiadała zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych sięgające okresu od 2010 r., w tym za 11/2012-02/2013. Organy wyprowadziły z tego prawidłowy wniosek, że regularne, trwałe niepłacenie przez Spółkę swoich zobowiązań co najmniej od początku drugiej połowy 2011 r. stanowiło przesłankę do ogłoszenia upadłości na podstawie art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe i naprawcze obiektywnie już w lipcu 2011 r.
W ocenie Sądu, nie można jednak tracić z pola widzenia faktu objęcia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki z dniem 19 kwietnia 2012 r. Organowi ta kwestia nie umknęła. Jak wyżej wykazano, obiektywne przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki istniały w roku 2011 r. Uwzględniając datę powołania Strony do zarządu spółki tj. 19 kwietnia 2012 r., to w odniesieniu do tej daty należało ocenić ewentualne wystąpienie przesłanek egzoneracyjnych. Organy mają rację przyjmując, że okres ponad 2 miesięcy tj. od daty powołania Strony do zarządu - był to czas umożliwiający na rzeczywiste zapoznanie się z dokumentacją finansową [...] Sp. z o. o. oraz realiami jej funkcjonowania. W tym czasie Skarżący pełniąc funkcję członka zarządu oraz wykonując swoje prawne obowiązki winien już wiedzieć, w jakiej sytuacji finansowej znajduje się Spółka oraz musiał mu być znany fakt powstawania zaległości w regulowaniu danin publicznych. W piśmie stanowiącym wypowiedzenie się odnośnie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, Skarżący wprost wskazuje, że w dacie objęcia funkcji członka zarządu, sytuacja finansowa Spółki "była zła".
Sąd nie neguje dobrych intencji, którymi kierował się Skarżący podejmując się misji ratowania Spółki ani osiągnięć zarządu w zakresie poprawy wyników finansowych Spółki oraz jej dofinansowania. Mimo, że jak twierdzi Skarżący "spółka wychodziła na prostą" to jednak Skarżący musiał wiedzieć, że Spółka ma zaległości podatkowe, także powstałe już w czasie pełnienia funkcji członka zarządu. Zaległości, za które Skarżący odpowiada nie zostały uregulowane w czasie, gdy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu.
Należy podkreślić ponadto, że Sąd nie odmawia Skarżącemu prawa do podjęcia ryzyka gospodarczego, prowadzenia działalności Spółki w trudnej sytuacji, jak również podejmowania działań naprawczych w celu ratowania spółki, nawet jeżeli to ryzyko wyraża się w opóźnianiu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący ma prawo do subiektywnej oceny perspektyw rozwojowych Spółki. W sytuacji jednak, gdy jego subiektywne oceny okazują się nadmiernie optymistyczne, a wniosek o ogłoszenie upadłości zostaje obiektywnie spóźniony to konsekwencji podjętego przez siebie ryzyka gospodarczego nie może przerzucać na wierzyciela, którego zaległości nie zostają zaspokojone. Wierzyciel podatkowy ma wtedy prawo oczekiwać, że jego należności zostaną w tej sytuacji zaspokojone, na zasadzie posiłkowej odpowiedzialności osoby trzeciej wobec Spółki, z majątku osobistego członka zarządu Spółki.
Zdaniem Sądu, badanie różnych możliwych scenariuszy losów Spółki na różne momenty jej działalności jest zbędne. Celem postępowania dowodowego nie jest bowiem dywagowanie w temacie rozmiarów ryzyka gospodarczego jakie zarząd Spółki podejmował nadal nią kierując, ale ocena faktów które miały miejsce przy zastosowaniu adekwatnych przepisów prawa. Nie można skutecznie wnosić o uwolnienie się od odpowiedzialności tylko dlatego, że scenariusze rozwojowe miały – być może - szanse powodzenia. Organ, a co za tym idzie Sąd, ocenia fakty a nie retrospektywne prognozy ryzyka gospodarczego, które podejmował zarząd Spółki.
W ocenie Sądu, należy za prawidłowe uznać stanowisko organów podatkowych, że Skarżący nie wykazał, iż zasadnym było zgłoszenie wniosku o upadłość dopiero w grudniu 2012 r., podczas gdy właściwy do tego czas zaistniał - po uwzględnieniu okoliczności przyjęcia funkcji w zarządzie Spółki z dniem 19 kwietnia 2012 r. i konieczności zapoznania się z kondycją finansową zarządzanego podmiotu - do połowy lipca 2012 r. Zbyt późne wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki przez jej zarząd potwierdza postanowienie z [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Prawo upadłościowe i naprawcze.
W realiach sprawy nie sposób dopatrzyć się braku winy Skarżącego w spóźnieniu wniosku o ogłoszenie upadłości.
Odnosząc się do natomiast do zarzutu Skarżącego, że za zaległości [...] Sp. z o.o. (jeżeli już) to winien odpowiadać zarząd w pełnym składzie, należy wskazać, że na pozostałych członków zarządu również wydane zostały decyzje przez organ podatkowy pierwszej instancji orzekające o ich solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki, które organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzjami wydanymi w odniesieniu do Ł. W. - z dnia [...].04.2017 r. znak [...],[...] oraz z dnia [...].04.2017 r. znak [...] oraz w odniesieniu do A. K. - z dnia [...].04.2017 r. znak [...] i [...] oraz z dnia [...].04.2017 r. znak [...]. W niniejszej sprawie za miesiące objęte zaskarżoną decyzją Skarżący odpowiada zatem solidarnie z pozostałymi członkami zarządu oraz ze Spółką.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego tj. pełnienie przez Stronę obowiązków w zarządzie w czasie powstania i w terminie płatności zobowiązania Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku. Strona nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić ją od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Zdaniem Sądu zarzuty naruszenia art. 116 § 1 O.p. są niezasadne. Stan faktyczny sprawy został bowiem prawidłowo ustalony i oceniony. Zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. również jest chybiony. Skoro decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa to należało utrzymać ją w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., a więc zarzut naruszenia tego przepisu także jest nietrafny.
Sąd nie znajduje ponadto powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez stronę skarżącą, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. W konsekwencji postawione w skardze zarzuty nie zasługiwały na akceptację, zaś zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
5. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło