III SA/Wa 2241/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie rozpatrywania zarzutów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, a jeśli tak, to czy sąd administracyjny może badać legalność tego stanowiska?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zobowiązanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie organu nadzoru, może badać legalność stanowiska wierzyciela, jeśli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Spółka D. S.A. złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku VAT za listopad 2006 r., kwestionując m.in. nieistnienie obowiązku, przedawnienie, brak upomnienia, błędy w tytule wykonawczym oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organy egzekucyjne i nadzoru, związane stanowiskiem wierzyciela, uznały zarzuty za niezasadne lub niedopuszczalne. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując swoje argumenty. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
1.1. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ("DIAS") postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] ("NUS") z [...] marca 2017 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
1.2. W dniu 17 maja 2016 r.. Naczelnik [...] w W. wystawił wobec [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący podatek od towarów i usług za listopad 2006 r. w kwocie należności głównej [...] zł, plus należne od zaległości odsetki.
Podstawę prawną tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. nr [...] z [...] stycznia 2015 r.
Zawiadomieniem z 4 czerwca 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. w W.. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 8 czerwca 2016 r. W tym też dniu zawiadomienie wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego otrzymał zobowiązany. Bank pismem z 9 czerwca 2016 r. poinformował organ egzekucyjny, o braku środków na rachunku klienta umożliwiających całkowite lub częściowe zrealizowanie zajęcia.
Zawiadomieniem z 10 czerwca 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] Sp. z o.o. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Spółce
w dniu 13 czerwca 2016 r.
1.3. Pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. Spółka złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując jako podstawę zarzutów:
art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") z uwagi na nieistnienie względnie przedawnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym;
art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. z uwagi na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., zawierającego prawidłowe wyliczenie egzekwowanych kwot zobowiązań podatkowych, ewentualnie z uwagi na brak wskazania prawidłowej podstawy prawnej niedoręczenia upomnienia;
art. 33 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., z uwagi na nieistnienie części obowiązku objętego tytułem wykonawczym i określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia Dyrektora UKS w W. z dnia 21 stycznia 2015 r. [...], z uwagi na błędy tytułu wykonawczego co do okresu naliczenia i kwoty odsetek;
art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych Skarżącej.
1.4. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., na podstawie art. 56 § 3 w zw.
z art. 35 § 1 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
1.5. Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Naczelnik [...] w W., jako wierzyciel, uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, niespełnienia w tytule wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz uznał za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku, z uwagi na przedawnienie.
1.6. Wskutek zaskarżenia tego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej
w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
1.7. Postanowieniem z [...] września 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], jako organ egzekucyjny, uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz uznał za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie.
1.8. W związku z wniesionym zażaleniem na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na brak rozpatrzenia przez organ egzekucyjny zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
1.9. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z [...] marca 2017 r. uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz uznał za niedopuszczalny zarzut przedawnienia obowiązku.
W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 u.p.e.a. uwzględnił stanowisko wierzyciela i uznał je za nieuzasadnione, a zarzut przedawnienia obowiązku za niedopuszczalny. Następnie rozpatrując zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) organ egzekucyjny stwierdził, że wybór środka egzekucyjnego powinien być dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych. W przedmiotowej sprawie najmniej uciążliwym środkiem było zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym prowadzonym Spółce przez Bank [...] S.A.
1.10. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka uniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła w szczególności naruszenie przepisu: art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie tj. nieuwzględnienie zarzutu nieistnienia względnie przedawnienia obowiązku wynikającego z orzeczenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015r., art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie tj. nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. zawierającego prawidłowe wyliczenie egzekwowanych kwot zobowiązań podatkowych, ewentualnie z uwagi na brak wskazania prawidłowej podstawy prawnej niedoręczenia upomnienia, art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego, art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie zarzutu dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
1.11. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji DIAS stwierdził, że dokonując kontroli prawnej zaskarżonego postanowienia podziela rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
DIAS wskazał więc, że w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela, tj. Naczelnika [...] w W., który w postanowieniu z [...] lipca 2016 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z [...] sierpnia 2016 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia za niezasadny, a zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., z uwagi na przedawnienie, za niedopuszczalny.
Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku z uwagi na błędne naliczenie odsetek, wierzyciel wyjaśnił, iż w tytule wykonawczym uwzględnił przerwy w naliczeniu odsetek zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej oraz art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej "O.p."), wskazując na następujące przerwy
w ich naliczaniu: od 29.09.2008 r. do 5.09.2012 r., od 5.12.2012 r. do 11.01.2013 r., od 28.03.2014 r. do 9.02.2015 r.
Organ II instancji wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2016 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił Skarżącej za listopad 2006 r. kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł. W wyniku czego ujawnione zostały zaległości Spółki za listopad 2006 r. w wysokości [...] zł, na którą to kwotę składa się kwota zobowiązania określona decyzją i zaległość w kwocie [...] zł z tytułu nienależnie otrzymanego przez Spółkę zwrotu podatku. Od zaległości w kwocie [...] zł naliczono na dzień wystawienia tytułu wykonawczego odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku wierzyciel stwierdził, iż jest on niedopuszczalny, gdyż zarzut ten został uznany za niezasadny przez Dyrektora Izby Skarbowej w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2012 r., nr [...], a stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 września 2013r. sygn. akt III SA/Wa 492/13, pomimo wydania wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję. Powyższe, zdaniem DIAS, świadczy, iż przedmiotowy zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu: administracyjnym i sądowym. Tak więc zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a., zarzut ten zdaniem DIAS należało uznać za niedopuszczalny.
Odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku wierzyciel stwierdził, że Spółka nie wniosła odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej
w W. z dnia [...] stycznia 2015r. i decyzja ta jest ostateczna
w administracyjnym toku instancji. Zobowiązania z niej wynikające są wymagalne, natomiast argumenty stanowiące uzasadnienie złożonego zarzutu nie podlegają ocenie organu egzekucyjnego. Wierzyciel stwierdził bezzasadność zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wskazując, iż obowiązek objęty zaskarżonym tytułem wykonawczym wynika bezpośrednio z ostatecznej decyzji organu podatkowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia zawierającego prawidłowe oznaczenie podstawy i wyliczenie egzekwowanych kwot zobowiązań podatkowych organ stwierdził, iż zarzut jest bezzasadny, ponieważ Spółka nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, egzekucja należności wynika więc z ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] stycznia 2015r., a zatem mają do niej zastosowanie przepisy § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Zdaniem wierzyciela wskazanie rozporządzenia w części E poz. 9 tytułu bez konkretnego przepisu tego rozporządzenia jest wystarczające i stanowi podstawę prawną, do której odwołuje się art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a.
Ponadto w związku z podniesioną przez Skarżącą w zażaleniu okolicznością, iż złożyła ona odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania a wniosek Spółki o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania nie został do dnia dzisiejszego prawomocnie rozstrzygnięty, organ wyjaśnił, że: DIS w związku z wniesionym przez Skarżącą odwołaniem, postanowieniem z dnia [...].05.2015r., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Spółka wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji z dnia [...].01.2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia [...].09.2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2064/15, odmówił wstrzymania powyższych aktów, a następnie wyrokiem z dnia 12.07.2016r. oddalił skargę. Z kolei w związku z wniesionym przez Spółkę wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, DIS postanowieniem z dnia [...].05.2015r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Spółka wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji z dnia [...].01.2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...].09.2015r., sygn. akt IIl SA/Wa 2065/15 odmówił wstrzymania powyższych aktów, a następnie wyrokiem z dnia 12.07.2016r. oddalił skargę.
W dalszej kolejności DIAS wskazał, że w niniejszej sprawie Spółka wniosła również zarzut z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., tj. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wobec zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki. Artykuł 7 u.p.e.a. traktujący o ogólnych zasadach postępowania egzekucyjnego, w treści § 2 ustanawia zasadę stosowania w toku postępowania egzekucyjnego środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego (najłagodniejszego środka). Zastosowanie najmniej uciążliwego środka może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Wybór najłagodniejszego środka dotyczyć może tylko takich sytuacji, gdy kilka możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych powinno przynieść taki sam efekt. W przedmiotowej sprawie w ocenie organu najmniej uciążliwym środkiem było zajęcie wierzytelności w Banku [...] S.A.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował egzekucję z rachunku bankowego, która jest na czwartej pozycji w katalogu środków egzekucyjnych, po egzekucji z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego a także z renty socjalnej (art. 1a pkt 12a u.p.e.a.).
W sprawie niezasadny jest także zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10) z uwagi na niewskazanie w tytule wykonawczym okresów, za które należy naliczać odsetki (art. 27 § 1 pkt 3).
DIAS zaznaczył, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podlega rozpatrzeniu pod kątem zawarcia w tytule wykonawczym elementów wymienionych w art. 27 u.p.e.a., a nie pod kątem prawidłowości wypełnienia wszystkich pozycji w tytule wykonawczym. Odnosząc powyższą regulację na grunt przedmiotowej sprawy, organ nadzoru stwierdził, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a.
2. Pismem z dnia 26 maja 2017 r., Skarżąca zaskarżyła postanowienie DIAS. W skardze zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 12 i art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację przedstawioną w zażaleniu tj. argumentowano, że organ egzekucyjny jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., jako związane stanowiskiem wierzyciela nie rozpoznały merytorycznie żadnego z kluczowych zarzutów. Dlatego też Spółka ponownie podnosi, że w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r., nie wskazano okresów, za które należy naliczać odsetki. Skarżąca na podstawie treści zaskarżonego tytułu nie jest w stanie ustalić, czy kwota dochodzonego roszczenia została ustalona prawidłowo. Ponadto według Skarżącej, organ egzekucyjny błędnie i bezpodstawnie naliczył odsetki również za okres, w którym sprawę odwołania od decyzji wymiarowej procedował Sąd I instancji. W niniejszej sprawie odsetki nie powinny zostać naliczone za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego wobec Spółki do dnia doręczenia jej kolejnej (po uchyleniu pierwotnej) decyzji Dyrektora UKS w W. z dnia [...] stycznia 2015r. Powyższa argumentacja znajduje uzasadnienie w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2015 r. I FPS 2/15. Dalej Skarżąca twierdzi, iż w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. przedawnienia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji. W związku z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, jak również niepostawieniem żadnej z osób uprawnionych do reprezentacji Spółki zarzutów karnoskarbowych, a także uznaniem za niekonstytucyjny przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zaszły przesłanki z art. 208 § 1 O.p. Skarżąca podtrzymała również swoje stanowisko odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., stwierdzając, że samo wskazanie aktu prawnego na podstawie, którego organ odstępuje od doręczenia upomnienia jest niewystarczające.
3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
4.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
4.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
4.3. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] kwietnia 2017 r. wydane w przedmiocie zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego.
Natomiast istotę sporu pomiędzy stronami stanowi zasadność nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 3, 7 i 10 u.p.e.a.
4.4. Zdaniem organu egzekucyjnego i organu nadzoru stanowisko wierzyciela w odniesieniu do zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 3 i 7 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego, dlatego wobec uznania przez wierzyciela za niedopuszczalny zarzutu nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie, zaś pozostałych wniesionych zarzutów za niezasadne, organ egzekucyjny nie mógł zająć odmiennego stanowiska w tej kwestii. Skarżący nie akceptuje tego stanowiska i twierdzi, że organ egzekucyjny w ramach rozpatrywania zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego winien dokonać samodzielnie ustaleń, a nie opierać się wyłącznie na stanowisku wierzyciela w sprawie zarzutów. Organ nadzoru uznał natomiast zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. za niezasadny.
Rację w sporze dotyczącym związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów należy przyznać organowi egzekucyjnemu i organowi nadzoru. Przede wszystkim wskazać należy, że ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658) nadała nowe brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. – wyłączając spod kognicji sądów administracyjnych postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zobowiązanego. Pomimo to nadal obowiązuje art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie mógł zatem pominąć stanowiska wierzyciela i samodzielnie dokonać merytorycznej oceny zasadności zarzutów wniesionych na powyższych podstawach.
Oznacza to, że organ egzekucyjny, a za nim organ nadzoru prawidłowo przyjęły, że są związane stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3 i 7 u.p.e.a.
Sąd zauważa również, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie określonych zarzutów nie pozbawia wojewódzkiego sądu administracyjnego możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Z treści art. 134 i art. 135 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, także w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Niewątpliwie do końcowego załatwienia sprawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej konieczne jest zbadanie legalności stanowiska wierzyciela, skoro nie było to możliwe w innym trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2016r. II GSK 502/15). Nadto wskazać należy, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (I FSK 1740/15).
W realiach przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Naczelnik [...] w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r., działając jako wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz uznał za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
4.5. Zobowiązany wnosząc na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku uzasadnił go podnosząc okoliczności świadczące o wadliwości decyzji Dyrektora UKS z dnia [...].01.2015r.
Wierzyciel wskazał, że okoliczności uzasadniające ten zarzut powinny zostać podniesione w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru tego zobowiązania. Wskazał również, że Skarżąca wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Dyrektora UKS z dnia [...].01.2015r. W konsekwencji uznał ten zarzut za niezasadny.
W ocenie Sądu, prezentowane przez Skarżącą stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Skarżąca w ramach zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu nieistnienia obowiązku, domaga się bowiem w istocie merytorycznej kontroli decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, do czego organ egzekucyjny nie ma uprawnień. Wkraczając zaś w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Co za tym idzie – skutkowałoby to sytuacją, w której organ egzekucyjny byłby kolejną instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązek podlegający egzekucji został określony. Zatem, w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem i który był organem podatkowym w postępowaniu wymiarowym, ma zupełnie inną pozycję, mianowicie organu, który ma za zadanie doprowadzenie w postępowaniu odrębnym od wymiarowego, do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją. Żądanie zbadania ponownie sprawy pod względem merytorycznym jest więc niedopuszczalne i wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego wyznaczone przez przysługujące zobowiązanemu środki ochrony w prowadzonej egzekucji, które służą jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji. Innymi słowy, w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować nałożonego obowiązku, w tym wypadku jego nieistnienia, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, wydanej w innym postępowaniu.
Za niedopuszczalną należy zatem uznać sytuację, gdy w postępowaniu egzekucyjnym badana jest zasadność decyzji podatkowej. Odrębność postępowania administracyjnego oraz egzekucyjnego ustawodawca dostrzegł właśnie w art. 34 § 1a u.p.e.a., wprowadzając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia.
W powyższej sytuacji wierzyciel powinien uznać powyższy zarzut za niezasadny. Wskazać należy bowiem, że zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wówczas, gdy zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia. Powyższy zarzut nie jest i nie był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, a ponadto decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, jest ostateczna. Skoro Skarżąca nie wniosła w terminie odwołania od powyższej decyzji Dyrektora UKS z dnia [...].01.2015r., to brak podstaw do formułowania zarówno zarzutu nieistnienia obowiązku, jak i zarzutu braku wymagalności obowiązku. Samo złożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wywołuje skutku w postaci utraty cechy ostateczności przez decyzję, której dotyczy taki wniosek.
Należy wskazać, że DIAS wyjaśnił, że skarga Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 12.07.2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2064/15, zaś skarga Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 12.07.2016r., sygn. akt III SA/Wa 2065/15.
4.6. Wierzyciel uznając za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie wskazał, że ten zarzut był rozpatrywany i został uznany za niezasadny przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...].08.2012r., nr [...], a stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.09.2013 r., sygn. akt III SA/Wa 492/13.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że z mocy art. 153 P.p.s.a. jest związany oceną prawną wyrażoną w powyższym prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 24.09.2013r., sygn. akt III SA/Wa 492/13. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Uregulowania zawarte w art. 153 P.p.s.a. mają bowiem zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (zob. wyrok NSA z dnia 2 września 2016r., II OSK 2971/14).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego (wyrok NSA z 10 listopada 2015r. sygn. II OSK 541/14). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a więc, gdy – przykładowo – gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku (zob. wyrok NSA z 3 września 2008r., sygn. akt I OSK 1311/07), a także, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (wyrok NSA z 14 grudnia 2005r., sygn. II OSK 342/05). Tego rodzaju okoliczności, mogących skutkować odstąpieniem od związania oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z wyroku z dnia 24.09.2013r. w zakresie, w jakim odnosiła się ona do kwestii przedawnienia, nie stwierdzono.
Wobec powyższego zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie należy uznać za niezasadny.
4.7. Skarżąca podniosła zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., wskazując na niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez to, że w tytule wykonawczym nie wskazano okresów, za które nie nalicza się odsetek.
Wierzyciel uznał za niezasadny powyższy zarzut wskazując okresy, za które nie nalicza się odsetek, oraz stwierdzając, że wysokość odsetek została określona prawidłowo. Stwierdził również, że brak podstaw prawnych do wskazywania w tytule wykonawczym okresów, za które nie nalicza się odsetek. Niewskazanie takich okresów nie jest zatem niespełnieniem wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Wierzyciel stwierdził również, że brak podstaw do twierdzenia, że istnieje rozbieżność pomiędzy treścią obowiązku wskazaną w tytule wykonawczym a orzeczeniem stanowiącym podstawę do ich wydania.
Skarżąca wywodzi w skardze, że stosując art. 24 ust. 5 u.k.s. oraz art. 54 § 1 pkt 7 i art. 54 § 3 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s. należy przyjąć, że należy sumować cały okres załatwienia sprawy w przypadku uchylenia pierwotnej decyzji wymiarowej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, począwszy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia ponownej decyzji organu I instancji. Skarżąca przywołuje w tym kontekście uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2015r., sygn. akt I FPS 2/15, w której stwierdzono: "Artykuł 54 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 z późn. zm.) należy tak rozumieć, że w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, termin 3-miesięczny, o którym mowa w art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej należy liczyć – sumując czasookresy trwania postępowania przed organem pierwszej instancji – od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia ponownej decyzji organu pierwszej instancji."
Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Jako, że postępowanie podatkowe prowadzone było przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, należy zauważyć, że w myśl art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 z późn. zm., dalej w skrócie "u.k.s."), który obowiązywał w okresie prowadzenia wobec Skarżącej postępowania kontrolnego: w zakresie nieuregulowanym przepisami u.k.s. do postępowania kontrolnego stosowano odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej z wyłączeniem art. 54 i art. 290 § 3 tej ustawy. Zawarte w art. 31 ust. 1 u.k.s. wyłączenie dotyczące art. 54 O.p. wzbudzało poważne zastrzeżenia w doktrynie, gdzie zauważono, że takie rozwiązanie prowadzi do niczym nieuzasadnionego pogorszenia sytuacji podatnika tylko z tego względu, że postępowanie wobec niego wszczął organ kontroli skarbowej, a nie organ podatkowy. Problem ten dostrzegł również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 18 października 2011 r. SK 2/10 stwierdził, że przepis art. 31 ust. 1 u.k.s., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), w zakresie, w jakim wyłącza odpowiednie stosowanie art. 54 § 1 pkt 1 i 7 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z art. 84 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP.
Co prawda w sentencji przywołanego wyroku Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją RP przepisu art. 31 ust. 1 u.k.s. w zakresie, w jakim wyłącza on stosowanie art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p., to jednak oceniając skutki tego wyroku trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 54 § 2 O.p. jest uzupełnieniem normy prawnej wynikającej z art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p. Całą postać normy prawnej wyznacza tu nie jeden, lecz kilka przepisów. Przepisy art. 54 § 1 pkt 1 i 7 O.p. nie mają charakteru zupełnego. Ustawodawca zastosował w tym zakresie technikę rozczłonkowania treściowego normy prawnej, która polega na tym, że poza przepisem centralnym istnieją jeszcze jakieś inne przepisy (co najmniej jeden), które wpływają na treść tej normy, współwyznaczając ją z przepisem centralnym. Przepisy te doktryna określa jako modyfikujące przepis centralny, inaczej modyfikatory (zob. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2002, s. 115). Takim właśnie modyfikatorem przepisu art. 54 § 1 pkt 7 O.p. jest przepis art. 54 § 2 tej ustawy, który stanowi, że przepisu § 1 pkt 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.
Dlatego też w ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2011r. sygn. akt SK 2/10, stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisu art. 31 ust. 1 u.k.s. w zakresie w jakim wyłącza on stosowanie do postępowania kontrolnego art. 54 § 1 pkt 7 O.p., należy odnosić do pełnej postaci normy prawnej wynikającej z art. 54 § 1 pkt 7 O.p., której uzupełnieniem jest art. 54 § 2 tej ustawy. Tylko takie rozumienie skutków przywołanego wyroku TK pozostaje w zgodzie z motywami, którymi kierował się Trybunał wydając to orzeczenie. Trybunał wyraźnie wskazał, że celem tego orzeczenia było wyeliminowanie różnic w sytuacji prawnej podatników w zależności od tego, jaki organ ich kontroluje. Omawiana regulacja (art. 31 ust. 1 u.k.s.) stawiała w gorszej sytuacji podatników kontrolowanych przez organy kontroli skarbowej, pozbawiając ich prawa nienaliczania odsetek za okres trwającego na ich majątku zabezpieczenia zobowiązania podatkowego.
Z uwagi na powyższe uznać, należy że w okresie prowadzonego wobec Skarżącej postępowania przepis art. 31 u.k.s. nie miał zastosowania z uwagi na zakwestionowanie jego konstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny.
Zgodnie z art. 54 § 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.09.2009r. przepisy § 1 pkt 2, 3 i 7 stosuje się również w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni akceptuje pogląd zawarty w przywołanej powyżej uchwale I FPS 2/15, podziela także argumenty, które legły u podstaw tej oceny przyjmując je za własne.
Mając na uwadze poczynione wywody oraz to, że uchylenie decyzji skutkuje wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, a co za tym idzie, nie wywołuje ona przewidzianych skutków prawnych, art. 54 § 3 O.p. należy rozumieć w ten sposób, że trzymiesięczny termin, o którym jest mowa w art. 54 § 1 pkt 7 O.p., nie rozpoczyna swojego biegu na nowo wraz z doręczeniem organowi pierwszej instancji akt sprawy w celu ponownego rozpatrzenia sprawy. W konsekwencji tego odsetki za zwłokę nalicza się tylko za okres liczony od daty wszczęcia postępowania do dnia doręczenia takiej decyzji, która w toku kontroli instancyjnej nie została uchylona i została doręczona we wskazanym terminie trzech miesięcy.
Nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło w terminie trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania do wydania decyzji, która nie została uchylona w toku kontroli instancyjnej. Wierzyciel odstąpił zatem od naliczania odsetek za zwłokę za okresy, w których toczyło się postępowanie podatkowe.
Skarżąca uważa, że nie należało naliczać odsetek również za okresy, w których nie toczyło się postępowanie podatkowe, ponieważ sprawa zawisła przed sądem administracyjnym.
Odnosząc się do powyższej kwestii spornej między stronami należy zauważyć, że przepisy Ordynacji podatkowej regulujące zagadnienia o charakterze materialno - prawnym nawiązują często do instytucji proceduralnych uregulowanych w tej ustawie. Tak jest w art. 54 O.p. przewidującym odstępstwa od ogólnej zasady obowiązku zapłaty przez podatnika odsetek za zwłokę w razie nie zapłacenie podatku w terminie jego płatności. Skoro Ordynacja podatkowa reguluje kompleksowo zasadnicze kwestie prawa podatkowego, zarówno o charakterze materialnoprawnym, jak i procesowym, to należy założyć, że ustawodawca odwołując się do instytucji o charakterze procesowym miał na uwadze instytucję właściwą dla postępowania podatkowego, w szczególności uregulowaną w tej ustawie, chyba że zastrzegł jasno, iż nawiązuje do innej regulacji.
Intencją ustawodawcy, jak wynika z treści poszczególnych paragrafów i punktów art. 54 O.p., było wyłączenie pobierania odsetek od zaległego podatku za te okresy, w których niezapłacenie było lub mogło być spowodowane przyczynami leżącymi po stronie organów podatkowych albo za czas, gdy organ dysponował już stosownymi środkami pieniężnymi. Wyłączenie takie wynika z faktu, iż dla czynności organów podatkowych przewidziane zostały odpowiednie terminy czasu - na załatwienie sprawy, na przekazanie odwołania organowi odwoławczemu. Nienaliczanie odsetek jest konsekwencją ich niedotrzymania, ma mobilizować organy podatkowe do sprawnego działania. Odsetki za zwłokę są co do zasady naliczane, zgodnie z art. 53 § 4 O.p., od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego. Są one zatem naliczane także za okres trwania postępowania kontrolnego i podatkowego, poza wypadkami wskazanymi w art. 54. Wydanie decyzji określającej zaległość podatkową kończy postępowanie merytoryczne mające na celu ustalenie, czy podatnik wywiązał się właściwie z zobowiązań podatkowych. Ważne jest zatem, aby postępowanie podatkowe odbywało się sprawnie, gdyż do czasu doręczenia podatnikowi decyzji istnieje stan niepewności co do obciążającej podatnika kwoty podatku. Oczywiście stan takiej względnej niepewności może istnieć nadal, jeżeli podatnik zdecyduje się na sądową kontrolę decyzji podatkowych. Sądowa kontrola tych decyzji jest jednak jedynie kontrolą ich legalności i może się odbywać także po ich wykonaniu. Przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyznaczają sądowi określonych terminów na załatwienie sprawy podatkowej. Można zatem twierdzić, że te względy, które przemawiały za nienaliczaniem odsetek w sytuacjach określonych w art. 54 O.p., nie mają znaczenie w toku postępowania sądowego.
Podkreślić należy, że żaden z przepisów zarówno ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ani też przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają materialnoprawnych skutków prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie nienaliczenia odsetek za zwłokę. Tak więc norma prawna zawarta w art. 54 § 1 O.p. dotyczy tylko nienaliczenia odsetek w postępowaniu podatkowym (por. wyrok NSA z 7.07.2005r., sygn. akt FSK 2067/04).
Konkludując, jakkolwiek odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 54 § 1 pkt 7 O.p.), to odsetki nalicza się za okresy mieszczące się w powyższym przedziale czasowym, w których nie toczyło się postępowanie podatkowe. Wystąpienie takich okresów i wynikające stąd opóźnienie w wydaniu decyzji należy zakwalifikować jako opóźnienie powstałe z przyczyn niezależnych od organu.
Podsumowując, wierzyciel w prawidłowy sposób obliczył wysokość odsetek za zwłokę nie naliczając odsetek za okresy, w których toczyło się postępowanie podatkowe, zaś naliczając je za okresy, w których toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne. Zarzut Spółki w tym zakresie zasadnie został uznany przez wierzyciela za niezasadny.
4.8. Kontrolując zgodność z prawem stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., dotyczącym niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez to, że w tytule wykonawczym nie wskazano okresów, za które nie nalicza się odsetek, wskazać należy, że do odsetek za zwłokę stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowią one obowiązek podlegający egzekucji. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa, o czym stanowią przepisy Ordynacji podatkowej (art. 53 § 4 i § 5, art. 55 § 1). Skoro egzekwowanym obowiązkiem podatkowym jest należność pieniężna rozumiana jako należność główna oraz należność uboczna (wymagalne odsetki), to tym samym obu tych należności dotyczy warunek zawarty w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a zwrot "określenie jej wysokości" należy odnieść do obu rodzajów należności pieniężnych podlegającej egzekucji, tj. należności głównej i odsetek.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Trafnie zatem wskazuje się w orzecznictwie, że warunek wynikający z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jest spełniony wówczas, gdy w poszczególnych pozycjach tytułu wykonawczego wskazana zostanie kwotowo wysokość odsetek, a także okres, od którego odsetki są naliczane, ich charakter, rodzaj i stawka (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2014r., II FSK 2743/12, z 14 maja 2014r., II FSK 1408/12). Brak natomiast podstaw do podawania w tytule wykonawczym okresów przerw w naliczaniu odsetek. Wskazać również należy, że we wzorze tytułu wykonawczego ustalonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014r., poz. 650 ze zm.) nie przewidziano miejsca na podanie tego rodzaju informacji.
Jest oczywiste, że organ egzekucyjny egzekwując należność pieniężną musi znać jej wysokość, w tytule egzekucyjnym muszą zatem być podane wszelkie dane pozwalające na jej ustalenie. Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie wierzyciel w części E.1 poz. 3 tytułu wykonawczego wpisał kwotę [...] zł jako kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. W ten sposób został spełniony wymóg jednoznacznego określenia kwoty podlegających egzekucji odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Podkreślić należy, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do weryfikacji wysokości należności pieniężnych wskazanych w tytule wykonawczym jako należne wierzycielowi, ale jest zobowiązany do prowadzenia egzekucji aż do uzyskania takiej kwoty, jaka została wskazana w tytule wykonawczym jako należna. Nie ma zatem niebezpieczeństwa powstania sytuacji, w której wierzyciel w wyniku przymusowej realizacji obowiązku zapłaty odsetek, w odniesieniu do których wierzyciel nie wskazał okresów nienaliczania odsetek, uzyskałby kwotę wyższą od należnej. Bez znaczenia zatem z punktu widzenia organu egzekucyjnego pozostaje kwestia niewskazania w tytule wykonawczym okresów przerw w naliczaniu odsetek. Jeżeli natomiast zobowiązany kwestionuje prawidłowość obliczeń wierzyciela w tym zakresie, to może to uczynić wnosząc zarzut i kwestionując wysokość egzekwowanej należności, co zresztą Spółka uczyniła w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika natomiast z akt sprawy wierzyciel rozpoznając zarzut w powyższym zakresie w swoim postanowieniu szczegółowo opisał sposób wyliczenia odsetek oraz wskazał jakie przerwy w ich naliczaniu zastosowano. Sąd podzielił w tym zakresie ustalenia tego organu.
Konkludując, brak podstaw do formułowania tezy, że wierzyciel powinien w tytule wykonawczym wskazać okresy, za jakie odsetki nie będą naliczane. Tytuł wykonawczy niewskazujący takich okresów jest tytułem wykonawczym prawidłowo wystawionym, zawiera bowiem wszystkie wymagane informacje, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy nie ma podstaw do uznania, że wierzyciel naruszył prawo uznając za niezasadny zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Niezależnie od powyższego Sąd stoi na stanowisku, że gdyby nawet przyjąć, że w tytule wykonawczym winny być wskazane przerwy w naliczaniu odsetek, to w sytuacji, w której tak jak w rozpoznawanej sprawie, w tytule wykonawczym prawidłowo wskazano kwotę odsetek, tego rodzaju uchybienie nie mogłoby mieć wpływu na wynik sprawy.
4.9. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., z uwagi na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., zawierającego prawidłowe wyliczenie egzekwowanych kwot zobowiązań podatkowych, ewentualnie z uwagi na brak wskazania prawidłowej podstawy prawnej niedoręczenia upomnienia, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., w tytule wykonawczym należało wskazać datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Wierzyciel w kwestionowanym tytule wykonawczym jako podstawę prawną braku tego obowiązku wskazał w sposób ogólny rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2014 r. poz. 1494).
Na mocy § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. W rozpatrywanej sprawie orzeczenie takie stanowi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...].01.2015r., co odnotowano w rubryce E nr 3, 4 i 5 tytułu wykonawczego.
W ocenie Sądu, jeżeli w tytule wykonawczym powołano tylko ww. akt prawny - bez wskazania § 2 pkt 2 – równocześnie wskazując jako podstawę prawną prowadzenia egzekucji ostateczne orzeczenie określające wysokość należności powstających z mocy prawa, to okoliczność ta nie stanowi o wadliwości tytułu wykonawczego, która powoduje konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego.
4.10. W związku z powyższym za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w skardze. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia lub rozstrzygnięć je poprzedzających.
4.11. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło