II SAB/Wa 37/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-22
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty złożone przez kandydatów do lokalnych komisji etycznych, zawierające dane osobowe i kwalifikacje, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Dokumenty złożone przez kandydatów do lokalnych komisji etycznych, które dotyczą ich kwalifikacji i spełnienia wymogów formalnych, stanowią informację publiczną. Kandydaci aplikujący na stanowiska publiczne godzą się na udział w życiu publicznym, co ogranicza ich prawo do prywatności w zakresie informacji związanych z pełnieniem funkcji publicznych. Krajowa Komisja Etyczna do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach pozostawała w bezczynności, nieprawidłowo uznając te dokumenty za niebędące informacją publiczną.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach w przedmiocie udostępnienia dokumentów złożonych przez kandydatów do lokalnych komisji etycznych. Komisja uznała, że dokumenty te, zawierające dane osobowe i kwalifikacje, nie stanowią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) początkowo zobowiązał Komisję do rozpoznania wniosku, ale Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił ten wyrok, wskazując na konieczność wcześniejszego ustalenia, czy żądane dokumenty są informacją publiczną. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uznał, że dokumenty te stanowią informację publiczną i że Komisja pozostawała w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Zobowiązuje Krajową Komisję Etyczną do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2016 r. w zakresie udostępnienia dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów zakwalifikowanych do lokalnych komisji etycznych, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stwierdza, że bezczynność Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Piotr Borowiecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej 1. zobowiązuje Krajową Komisję Etyczną do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. w zakresie udostępnienia dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów zakwalifikowanych do lokalnych komisji etycznych w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżące Stowarzyszenie" lub "strona skarżąca") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Komisji [...] (dalej także: "Komisja" lub "organ") w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r. Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Krajowej Komisji [...], o udostępnienie - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p.") - "(...) dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych (kadencja 2015 - 2019) oraz protokołów wraz z załącznikami z posiedzeń, na których dokonano wyboru ww. członków".
Ustosunkowując się do powyższego wniosku skarżącego Stowarzyszenia, Przewodnicząca Krajowej Komisji [...] przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. przekazała stronie skarżącej skany protokołów z posiedzeń Komisji w dniach [...] grudnia 2015 r. i [...] stycznia 2016 r.
Jednocześnie, Przewodnicząca Komisji poinformowała skarżące Stowarzyszenie, że dokumenty złożone przez kandydatów do lokalnych komisji etycznych nie stanowią informacji publicznej. Przewodnicząca Komisji wskazała, że w ocenie organu, dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej, a do których organ zaliczył wnioskowane przez stronę skarżącą dokumenty, nie stanowią informacji publicznej. Organ uznał, że dokument prywatny, niezależnie od tego, czy wszczyna postępowanie w konkretnej sprawie przed organem administracji publicznej, czy też nie inicjuje takiego postępowania, współtworzy wespół z innymi dokumentami całość akt prowadzonej przed organem sprawy. Niemniej jednak, Komisja - powołując się m.in. na przepis art. 6 ust. 2 u.d.i.p. - uznała, że fakt, iż dokument prywatny trafia do organu administracji publicznej i służy realizacji powierzonych prawem zadań przez ten organ, nie oznacza, że nabiera on tym samym cech dokumentu urzędowego.
Krajowa Komisja [...]zauważyła, że tryb zgłaszania kandydatów do lokalnych komisji etycznych reguluje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji [...] oraz lokalnych komisji [...] (Dz.U. z 2015 r., poz. 630). Organ wskazał, że zgłoszenia kandydata dokonuje się na formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Do formularza, jak podniósł organ, dołącza się oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz o braku okoliczności, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 266 ze zm.).
Organ stwierdził, że powyższe dokumenty zawierają dane osobowe kandydatów na członków lokalnych komisji etycznych, informacje o ich wykształceniu, posiadanych kwalifikacjach oraz wiedzy lub doświadczeniu w zakresie wykorzystywania zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych. Tym samym, zdaniem Komisji, nie mają one charakteru dokumentu urzędowego, który podlegałby udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie, co znajduje potwierdzenie w linii orzeczniczej sądów administracyjnych (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 157/17.)
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. skarżące Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Komisji [...] w przedmiocie rozpatrzenia powyższego wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W petitum skargi skarżące Stowarzyszenie, zarzucając Komisji naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywna gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione nieudostępnienie wnioskowanych informacji w zakresie dokumentów złożonych w ramach naboru do lokalnych komisji etycznych - wniosło o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżące Stowarzyszenie, powołując się na przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - wskazało, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zdaniem strony skarżącej, prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Skarżące Stowarzyszenie uznało, że informacje, o których udostępnienie się zwróciło, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, albowiem stanowią informacje o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Jednocześnie, skarżące Stowarzyszenie - powołując się na art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - zauważyło, iż informacją publiczną są nie tylko dokumenty i informacje wytworzone przez podmiot publiczny (czyli wykonujący zadania publiczne lub wykorzystujący mienie publiczne), ale także dokumenty do takiego podmiotu odnoszone (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 54; podobnie: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, Legalis nr 106369 oraz z dnia 25 marca 2002 r., sygn. akt II SA 4059/02, Legalis nr 94936, a także z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06; Lex nr 291357).
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja [...] wniosła o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, Komisja stwierdziła, że zgodnie z art 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie wglądu do dokumentów urzędowych. W tej sytuacji, zdaniem organu, a contrario w ramach tego uprawnienia nie mieści się wgląd do dokumentów prywatnych, tak w sposób bezpośredni, jak i pośredni, np. poprzez pozyskanie kopii takiego dokumentu. Powołując się na regulacje prawne zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji [...] oraz lokalnych [...], Komisja uznała, że dokumenty składane przez kandydatów w postępowaniu mającym wyłonić członków lokalnych komisji etycznych są dokumentami prywatnymi, w rozumieniu art. 245 Kodeksu cywilnego, jak również z uwagi na zawarte w ich treści dane o charakterze stricte podmiotowym. Zdaniem organu, tego charakteru nie zmienia fakt, że sporne dokumenty są przedkładane właściwemu organowi i wykorzystywane (co oczywiste) przez ten organ w czynnościach prowadzących do dokonania wyboru. W ocenie Komisji, dokumenty te nie tracą tego charakteru także w przypadku wybrania danej osoby do składy lokalnej komisji. Organ podkreślił jednocześnie, że zgodnie z § 8 ust 2 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r., informację publiczną stanowi wskazanie imiennego składu każdej komisji lokalnej.
Skoro zatem, jak wskazała Komisja, żądane dokumenty są dokumentami prywatnymi, żądanie ich udostępnienia nie znajduje uzasadnienia w trybie ustawy z o dostępie do informacji publicznej.
Ponadto, organ zauważył, że z uwagi na fakt, iż powyższe ustalenie wyłączało konieczność wydania decyzji odmownej, załatwienie wniosku skarżącego Stowarzyszenia - poprzez skierowanie do niego pisma wyjaśniającego - czyni bezprzedmiotowym zarzut bezczynności podniesiony w skardze.
W wyniku rozpatrzenia, w trybie uproszczonym, skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 300/16, zobowiązał Krajową Komisję [...] do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej zobowiązał Krajową Komisję [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. w zakresie udostępnienia dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów zakwalifikowanych do lokalnych komisji etycznych, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność Krajowej Komisji [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że - w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - podmiot, do którego strona skarżąca skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji a sporne treści oznaczone we wniosku strony skarżącej można zakwalifikować jako informację publiczną. Sąd stwierdził jednocześnie, że organ, kwalifikując w sposób generalny wszystkie dokumenty dołączone do wniosków przez kandydatów do lokalnych komisji etycznych, jako nieposiadające charakteru informacji publicznej, dopuścił się znacznego uproszczenia, albowiem nie wskazał nawet tego, jakie to są dokumenty i czego dotyczą. Dokumenty prywatne mogą zaś, jak wskazał WSA w Warszawie, zawierać także informację publiczną, będąc jej nośnikiem. Sąd uznał bowiem, że mogą one zawierać dane, które wpływały na wybór danej osoby do komisji etycznej, która to niewątpliwie działa w sferze publicznej. Zdaniem Sądu, jeśliby zaś dokument prywatny zawierał takie dane, to tym samym byłby nośnikiem informacji publicznej i mógłby podlegać udostępnieniu w razie braku przeciwwskazań opisanych w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego też, w ocenie Sądu, dokumenty, których żąda skarżące Stowarzyszenie nie są dokumentami urzędowymi, lecz prywatnymi i nie muszą być udostępniane. Sąd stwierdził jednak, że organ winien ustalić, które z zawartych w tych dokumentach informacji, są informacją publiczną. Zdaniem WSA w Warszawie, dopiero po takim rozróżnieniu, powinna zostać udostępniona informacja publiczna, ale jej treść a nie postać. W konsekwencji, Sąd uznał, że organ popadł w bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia (...) stycznia 2016 r.
Ponadto, Sąd wskazał, że § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji [...] nie wprowadza odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej. Precyzuje on bowiem, jak zauważył Sąd, jedynie treści, jakie winny być ujawnione w Biuletynie Informacji Publicznej a informacje ujawnione w Biuletynie Informacji Publicznej danego organu, nie muszą i z reguły nie wyczerpują całego zakresu informacji publicznej, jaką posiada dany organ w związku ze swym działaniem w sferze publicznej.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2016 r. skargę kasacyjną wniosło Stowarzyszenie [...].
Skarżące Stowarzyszenie, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenia, że podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności w zakresie zrealizowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ewentualnie o uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zarzuciło:
- naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP - w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, poprzez naruszenie tego prawa w części dotyczącej prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, poprzez zaniechanie przez WSA w Warszawie ustalenia spełnienia w niniejszej sprawie zakresu przedmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. czy złożony przez skarżącego wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej;
- naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i nadmierne ograniczenie tego prawa, poprzez brak jednoznacznego stwierdzenia przez WSA w Warszawie, że w niniejszej sprawie został spełniony zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. ustalenia czy wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej;
- naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że konstytucyjne prawo do informacji o działalności organów władz publicznych i osób pełniących funkcje publiczne obejmuje także uzyskiwanie informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że informacje, objęte przedmiotem wniosku mogą stanowić dokumenty prywatne oraz przyjęciu, że dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej;
- naruszenie art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - przez dopuszczenie możliwości ograniczenia prawa do informacji niewynikającego z tego przepisu;
- naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez brak jednoznacznego stwierdzenia przez WSA w Warszawie, że w niniejszej sprawie został spełniony zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. ustalenia, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył udostępnienia informacji publicznej;
- art 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że informacje publiczne, objęte wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia, mogą stanowić dokumenty prywatne oraz uznaniu, że dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej.
Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że Sąd pierwszej instancji, choć uwzględnił wniesioną skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia dokumentów złożonych przez kandydatów zakwalifikowanych do lokalnych komisji etycznych, to jednak nie przesądził, czy informacje te stanowią informację publiczną, których dostępność może podlegać ewentualnemu ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, ustalenie zaś charakteru żądanej informacji jest niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Strona skarżąca uznała, że bez takiego ustalenia nie może być wydany ani wyrok uwzględniający skargę na bezczynność, ani też oddalający skargę na bezczynność. W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że uchybienie Sądu pierwszej instancji w tym przedmiocie miało istotne znaczenie, albowiem doprowadziło do naruszenia prawa skarżącego do Sądu w zakresie prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego Stowarzyszenia, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I OSK 358/17, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na wstępie, że dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i jednocześnie żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Tymczasem, jak zauważył NSA, Sąd pierwszej instancji, wydając sporny wyrok na podstawie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a., a tym samym potwierdzając bezczynność Krajowej Komisji [...] w rozpoznaniu złożonego przez skarżące Stowarzyszenie wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r., nie stwierdził jednakże, że żądana w tym wniosku informacja w postaci dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych (kadencja 2015 - 2019) stanowi informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem NSA, w uzasadnieniu spornego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził jedynie, że treści oznaczone we wniosku skarżącego można zakwalifikować, jako informację publiczną, przy czym wskazał jednocześnie, że to organ powinien był ustalić i wyszczególnić, jakie dokumenty zostały złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych, a następnie powinien dokonać analizy tych dokumentów pod względem umiejscowienia w nich informacji o charakterze publicznym. Sąd stwierdził również, że brak tych ustaleń uniemożliwił mu weryfikację poprawności działania organu.
W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił, że stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie do załatwienia złożonego przez skarżące Stowarzyszenie wniosku w sposób oczywisty narusza art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. NSA uznał bowiem, że uwzględnienie skargi na bezczynność możliwe jest jedynie w sprawie dotyczącej informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli natomiast, jak podniósł NSA, wniosek nie dotyczy takiej informacji, organ nie może dopuścić się bezczynności.
NSA stwierdził, że nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena we wskazanym powyżej zakresie należała do WSA w Warszawie. W tej sytuacji, zdaniem NSA, brak dokonania przez Sąd pierwszej instancji kwalifikacji żądanych przez skarżące Stowarzyszenie informacji, w kontekście art. 1 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uniemożliwiał temu Sądowi stwierdzenie bezczynności Krajowej Komisji [...] w rozpoznaniu złożonego wniosku i wydanie wyroku na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Co więcej, według NSA, w takiej sytuacji nie jest zrozumiałe, w jaki sposób organ powinien wykonać ten wyrok, albowiem w wypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, organ powinien w wyznaczonym przez sąd terminie udostępnić żądaną informację w drodze czynności materialno-technicznej albo też wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest możliwe dokonanie kwalifikacji złożonego przez skarżące Stowarzyszenie wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r., a tym samym stwierdzenie, czy żądane informacje stanowią informację publiczną.
Z uwagi na powyższe, NSA wskazał, że nie mógł odnieść się do podstaw kasacyjnych, które odnoszą się do tego żądania.
Z powołanych powyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że - w świetle art. 185 § 1 p.p.s.a. - zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
NSA zalecił, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, dokonał oceny, czy złożony przez skarżące Stowarzyszenie wniosek dotyczy informacji publicznej, o której stanowi art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym celu, jak wskazał NSA, Sąd pierwszej instancji winien odnieść się do przepisów regulujących sposób powoływania członków lokalnych komisji etycznych, zawartych w ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych oraz rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji [...] oraz lokalnych komisji [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Jednocześnie, należy wyraźnie wskazać w niniejszej sprawie, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.
Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie, uznać należy, że wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268; por. także: m.in. wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1388/06, czy też wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1223/15).
Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy.
Należy również bardzo wyraźnie wskazać, że z zakresu związania wykładnią można wykluczyć oceny i poglądy wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań (zob. m.in. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 i powołany tam wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1223/15).
W konsekwencji, należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez NSA wykładnią prawa - a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku sądu pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I OSK 358/17.
W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...], zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 300/16, iż Sąd ten, rozpatrując skargę wskazanego powyżej Stowarzyszenia, przede wszystkim nie dokonał oceny, czy złożony przez skarżące Stowarzyszenie wniosek z dnia [...] stycznia 2016 r. dotyczy informacji publicznej, o której stanowi art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, zobowiązany będzie dokonać powyższej oceny, odnosząc się do przepisów regulujących sposób powoływania członków lokalnych komisji etycznych, zawartych w ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych oraz rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji [...] oraz lokalnych komisji etycznych [...].
Rozważając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - mając na względzie wskazane powyżej zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I OSK 358/17 - uznał, że skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem Krajowa Komisja [...] była w bezczynności z uwagi na fakt, iż w sposób nieprawidłowy uznała, że przedmiot wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia (...) stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczył informacji, która nie miała charakteru informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Otóż, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznać należy, że - w świetle przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - żądana we wniosku strony skarżącej informacja w postaci "dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych (kadencja 2015-2019)" stanowi niewątpliwie informację publiczną.
Przechodząc do analizy niniejszej sprawy, zaznaczyć należy na wstępie, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero, bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W rozpatrywanej sprawie skarżące Stowarzyszenie sformułowało wobec Krajowej Komisji [...] zarzut bezczynności w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym strona skarżąca wniosła o przesłanie przez organ "dokumentów, które zostały złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani do lokalnych komisji etycznych (kadencja 2015-2019) oraz protokołów wraz z załącznikami z posiedzeń, ma których dokonano wyboru ww. członków".
Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy).
W ocenie Sądu, Krajową Komisję [...], ze względu na zakres jej działań uregulowanych w art. 33 ustawy z dnia z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, uznać należy za podmiot zobowiązany do udzielenia żądanej informacji zawartej we wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2016 r.
Sąd uznał, że wspomniana wyżej Komisja niewątpliwie należy do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, albowiem ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Należy bowiem uznać, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. m.in. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018).
Wskazać jednocześnie należy, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie zastrzega, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Z powyższego przepisu wynika ogólna zasada, że obowiązek informacyjny określonych podmiotów nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu ich działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją (tak również m.in. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1931/04, Legalis). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje podmioty, które taką informacją dysponują, uznać należy, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją, stanowi udzielenie informacji publicznej (zob. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 195/16, Legalis).
Ponadto, podnieść należy, że brak cech informacji publicznej powoduje, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma wówczas także obowiązku udostępnienia informacji. Organ, do którego wniesiono żądanie, powinien natomiast wystosować do wnioskodawcy pismo informacyjne o nienależeniu żądanej informacji do zakresu przedmiotowego ustawy.
Wobec wypełnienia zakresu podmiotowego ustawy o dostępnie do informacji publicznej, należy zbadać w dalszej kolejności, czy sprawa mieści się w zakresie przedmiotowym ustawy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu.
Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez niedokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi, więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego.
W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją, jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się jednocześnie, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357, a także wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14, publik. /w:/ https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Jeśli zatem żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy, to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy z wyjaśnieniem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, w rozumieniu u.d.i.p.
W literaturze również podkreśla się, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Podkreślić przy tym należy, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych, nie zaś niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, wskazuje się, że w pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. Prof. Marek Chmaj /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołane tam orzecznictwo).
Należy podkreślić jednocześnie, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Z kolei, kryterium przesądzającym o obowiązku udzielenia informacji publicznej jest nie charakter prawny organu, czy też zakwalifikowanie podmiotu do podmiotu publicznoprawnego, lecz kryterium przedmiotowe - wykonywanie zadań publicznych (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1897/15).
Rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd uznał, że należy przychylić się do stanowiska zaprezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż dokumenty związane z naborem kandydatów na stanowiska i funkcje w służbie publicznej, w tym w postaci imion i nazwisk kandydatów, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g u.d.i.p. w zw. z art. 60 i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, i dostęp do nich nie podlega ograniczeniu z uwagi na prawo do prywatności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2488/13; podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 392/13).
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (tu: prawa do informacji publicznej) mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, albowiem chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja RP dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, stanowiąc, że "mogą być ustanawiane tylko w ustawie", jak choćby właśnie w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Istotne przy tym jest jednak to, że ograniczenia w zakresie korzystania z praw i wolności mogą być wprowadzane tylko wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony wolności i praw innych osób.
Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Przepis ten określa zatem zakres ograniczenia w dostępie do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, wskazując, że z przewidzianej w nim ochrony nie korzystają informacje o osobach pełniących funkcje publiczne i mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji publicznej. Wolą ustawodawcy było więc zapewnienie dostępności do informacji dotyczących osób decydujących się na udział w życiu publicznym. Na taki wniosek pozwala nie tylko brzmienie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ale także przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g u.d.i.p.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, Krajowa Komisja [...], zwana dalej "Komisją" i lokalne komisje etyczne [...], zwane dalej "lokalnymi komisjami", są organami właściwymi w sprawie udzielania i zmiany zgód na prowadzenie doświadczeń.
Z kolei, sposób wyłaniania kandydatów na członków Krajowej Komisji [...] i lokalnych komisji [...] określa szczegółowo rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie Krajowej Komisji [...] oraz lokalnych komisji [...].
Zgodnie z § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r., zgłoszenia kandydata dokonuje się na formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia stanowi, iż do formularza dołącza się oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie, a także o braku okoliczności, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych.
Stosownie zaś do § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, Minister powołuje członków Komisji spośród kandydatów, których zgłoszenia spełniają wymagania formalne.
Z kolei, § 5 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, iż Minister ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra informację o powołanych członkach komisji, podając ich imiona i nazwiska.
W ocenie Sądu, sposób wyłaniania najlepszego kandydata, zmierzający w istocie do powierzenia mu funkcji publicznych, tworzy sferę faktów publicznych. Zgłaszając swoją aplikację na wolne stanowisko publiczne, kandydat musi więc liczyć się z tym, że jego imię i nazwisko, a także dokumenty wskazujące na spełnienie wymogów formalnych nałożonych na kandydatów rozporządzeniem, nie będą w procedurze naboru korzystać z ochrony prawa do prywatności. Jeśli bowiem, począwszy od momentu kandydowania na określone stanowisko publiczne do chwili zakończenia wykonywania funkcji publicznej, dana osoba godzi się na udział w życiu publicznym, to nie może budzić wątpliwości, że dla zachowania zasady jawności życia publicznego dokumenty dotyczące osoby spełniającej warunki formalne podlegają udostępnieniu.
Według Sądu, odsyłając w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g u.d.i.p. do przepisów odrębnych, ustawodawca ma na względzie szczegółowy zakres przedmiotowy tworzonej na potrzeby danego naboru informacji publicznej, ten zaś obejmuje treść ogłoszenia o naborze. Innymi słowy, imiona i nazwiska kandydatów zainteresowanych objęciem funkcji członka Lokalnej Komisji Etycznej [...] i spełniających kryteria formalne, pozyskane w odpowiedzi na ogłoszenie o naborze (tj. dokumenty złożone przez kandydatów), jako dane dotyczące funkcji publicznej, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zatem, w ocenie Sądu, uznać trzeba, iż nie tylko wynik naboru stanowi podlegającą udostępnieniu informację publiczną, ale również dokumenty złożone przez kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani w ramach danego naboru.
Zdaniem Sądu, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje mają znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji publicznej, albowiem społeczeństwo ma prawo wiedzieć, kto był kandydatem na członka Komisji i czy rzeczywiście spełnił warunki formalne podane w ogłoszeniu o naborze. Tego rodzaju wiedza mieści się w zakresie przejrzystości i transparentności życia publicznego. W tej sytuacji, podejmując decyzję o aplikowaniu na członka Komisji, kandydat godzi się na udział w życiu publicznym, co z kolei prowadzi do ograniczenia jego prawa do prywatności. Zatem kandydat, który został zakwalifikowany do lokalnej komisji etycznej staje się osobą pełniącą funkcje publiczne.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że nie może budzić wątpliwości to, iż informacje objęte wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia z dnia (...) stycznia 2016 r. stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Uznać należy jednocześnie, że treść przedmiotowego wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej jest w swej istocie w pełni zrozumiała, bowiem określa wyraźnie zarówno zakres podmiotowy, jak i zakres przedmiotowy żądania.
Na marginesie, zaznaczyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "osoby pełniącej funkcje publiczne". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osobą pełniącą funkcje publiczne i mającą związek z pełnieniem takiej funkcji będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa. Za pełniące funkcję publiczną uznać należy osoby, które wykonują powierzone im przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym. Cechą wyróżniającą takie osoby jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 5/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 663/14, czy też wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 395/14).
Analiza przebiegu postępowania w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że Komisja pozostawała w stanie bezczynności zarówno na dzień złożenia skargi, jak i na dzień rozstrzygania sprawy przez Sąd.
W ocenie Sądu, uznać należy, że nie udzielając stronie skarżącej w ustawowym terminie pełnej informacji publicznej objętej treścią jej wniosku z dnia (...) stycznia 2016 r., Komisja popadła w stan bezczynności, który - w świetle akt sprawy - nie ustał również po wniesieniu przez stronę skargi skierowanej do tutejszego Sądu, albowiem z akt sprawy nie wynika, aby organ przekazał skarżącemu wnioskowane informacje.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, iż zachodzi podstawa do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w zakresie wskazanym w sentencji wyroku.
Z uwagi na fakt, iż Komisja pozostawała na dzień wniesienia skargi, a także na dzień wyrokowania w bezczynności, Sąd obowiązany był jednocześnie rozważyć, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Sąd uznał jednak, że bezczynność Komisji w załatwieniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] stycznia 2016 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publik. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony skarżącej, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., został przez Komisję przekroczony.
Niemniej jednak, w ocenie Sądu, brak prawidłowej realizacji obowiązku przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie wynikał z działań, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa.
Zdaniem Sądu, uznać należy, że bezczynność Komisji nie wynikała z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Krajową Komisję [...], jako podmiot zobowiązany, do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej w zakresie szczegółowo wskazanym w punkcie pierwszym sentencji wyroku, działając w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jednocześnie rozstrzygając o charakterze stwierdzonej bezczynności, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 149 § 1a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło