IV SA/Wr 210/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-05-23
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ewa Kamieniecka, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozostająca w konkubinacie, z którym ma wspólne dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko z poprzedniego związku na potrzeby przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba pozostająca w konkubinacie, z którym ma wspólne dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko z poprzedniego związku na potrzeby przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Kluczowe jest, że nowy związek nie wpływa na status rodzica jako samotnie wychowującego dziecko z poprzedniego związku, ponieważ konkubent nie ma obowiązków wobec tych dzieci wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd oparł się na wykładni przepisów uwzględniającej orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dwójki dzieci. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca pozostaje w konkubinacie i wychowuje wspólnie z konkubentem ich dziecko, co wyklucza status osoby samotnie wychowującej. Skarżąca podniosła zarzut błędnej wykładni przepisów, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi U.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]
|
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy M. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] odmawiającą U. P. przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz Gminy M. decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] przyznał stronie zasiłki rodzinne na dzieci I. P. i N. P. oraz dodatki do zasiłków rodzinnych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019.
Następnie w dniu 23 listopada 2017 r. strona złożyła do Burmistrza Gminy M. wniosek o przyznanie dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci I. P. i N. P.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci I. P. i N. P. Organ wyjaśnił, że ojciec dzieci nie żyje, jednakże wnioskodawczyni pozostaje w konkubinacie z M. W., z którym wychowuje wspólnie dziecko W. W. W skład rodziny wchodzi również F. W., syn M. W. z poprzedniego związku. Wobec powyższego nie zostały spełnione przesłanki ustawowe do przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci I. P. i N. P., wynikające z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952, zwanej dalej u.ś.r.), skoro strona wychowuje wraz z M. W. ich wspólne dziecko – W. W. W związkach (konkubinatach) wychowujących dzieci z różnych związków uznaje się, że rodzice tych dzieci i wszystkie dzieci, nad którymi sprawują oni opiekę tworzą rodzinę i wspólnie się utrzymują.
W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że organy powołały się na definicję osoby samotnie wychowującej dziecko, która została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. P 18/06. Skarżąca argumentowała, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko powinna być jednakowo interpretowana zarówno w przypadku wypłaty zaliczek alimentacyjnych, jak i świadczeń rodzinnych. Strona powołała się na wykładnię, zgodnie z którą ustawową przesłankę samotnego wychowywania dziecka spełnia rodzic wychowujący dziecko bez udziału drugiego z rodziców. Zdaniem skarżącej wypełnia ona wymogi ustawowe do przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowania dzieci, bowiem ojciec I. i N. zmarł, a nowy związek nie ma wpływu na prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało się na treść art. 3 pkt 17a u.ś.r., zgodnie z którym osoba samotnie wychowująca dziecko to panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Według SKO z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że osoba stanu wolnego wychowująca dziecko z wcześniejszego związku, a zarazem wychowująca co najmniej jedno wspólne dziecko (np. w konkubinacie) z jego rodzicem, to w myśl ustawy nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, także w odniesieniu do dzieci pochodzących z poprzedniego związku. Za osoby samotnie wychowujące dziecko nie uznaje się osób, które wychowują to dziecko wspólnie z konkubentem, niebędącym jego rodzicem, ale będącym rodzicem ich co najmniej jednego wspólnego dziecka.
W odniesieniu do podnoszonego przez skarżącą orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. P 18/06 organ argumentował, że Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 2 pkt 5 lit a) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby w związku małżeńskim, jak i prawo osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem do zaliczki alimentacyjnej. Zdaniem organu powyższy wyrok nie wywołał jakichkolwiek bezpośrednich skutków prawnych dla art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a jego brzmienie nie uległo zmianie. Ponadto organ podniósł, że w procesie stosowania prawa sąd jest związany przepisami prawa, a nie przepisem o treści i znaczeniu nadanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Zdaniem SKO zamiarem ustawodawcy było uwzględnienie w ramach przyznawanego wsparcia socjalnego osób, które faktycznie same wychowują dziecko. Stworzona definicja miała uniemożliwić przyznanie świadczenia osobom wychowującym dzieci w konkubinacie, niezależnie od tego czy są to ich dzieci wspólne, czy też dzieci wspólne i pochodzące z innych związków. W konkubinatach wychowujących dzieci, także z poprzednich związków, uznaje się, że rodzice tych dzieci i wszystkie dzieci tworzą rodzinę i wspólnie się utrzymują.
SKO zwróciło uwagę na rozbieżność pojęcia rodzina w obowiązującym systemie prawnym, która definiowana jest inaczej na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych, pomocy społecznej oraz inaczej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 3 pkt 16 u.ś.r. organ wskazał, że za rodzinę powinien być uznawany także związek nieformalny (konkubinat), w którym wychowywane są dzieci, zarówno wspólne, jak i własne każdego z małżonków. Dlatego też wychowywanie przez stronę wspólnego dziecka z jego ojcem powoduje, że nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Organ podniósł, że nie podziela linii ukształtowanej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bowiem art. 3 pkt 17a u.ś.r. nie został uznany za niekonstytucyjny i stanowi podstawę stosowania i orzekania przez organy administracyjne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła organowi naruszenie art. 11a ust. 1 w związku z art. 3 pkt 17a u.ś.r. oraz art. 71 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 18 Konstutucji RP przez zastosowanie błędnej wykładni art. 3 pkt 17a u.ś. r. i uznanie, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowująca dziecko. Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do pobierania należnych dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci lub uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca powołała się na decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania Karty Dużej Rodziny jej konkubentowi, w której uznano, że konkubent skarżącej jest ojcem biologicznym tylko dwójki dzieci wychowywanych we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą, zatem nie spełnia on warunków przyznania Karty Dużej Rodziny.
Skarżąca podniosła, że ustawowy warunek wspólnego wychowania co najmniej jednego dziecka z jego rodzicem należy odnosić wyłącznie do dziecka, którego dotyczy wniosek o przyznanie zasiłku. Rodzic może być więc uznany wobec jednego dziecka za samotnie je wychowującego, a wobec dziecka wychowywanego wspólnie z biologicznym rodzicem już za osobę wychowującą dziecko w rodzinie.
Ponadto skarżąca powołała szeroko orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych odnośnie właściwej wykładni art. 3 ust 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, opierającej się na motywach orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. P 18/06. Skarżąca wskazała, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył zaliczki alimentacyjnej, jednak dokonana w nim wykładnia osoby samotnie wychowującej dziecko powinna mieć zastosowanie również na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W orzeczeniu Trybunału punktem wyjścia były zagadnienia przyznania zaliczki alimentacyjnej, to jednak art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych stał się także przedmiotem oceny, a Trybunał podkreślił, że regulacja wymagająca od beneficjenta świadczenia służącego dziecku, aby pozostawał stanu wolnego jest z punktu widzenia klauzuli ochrony rodziny absolutnie niedopuszczalna, bowiem zmusza rodzica dziecka do poświęcenia swojego życia osobistego celem zabezpieczenia bytu dziecka.
Skarżąca zakwestionowała także odmienne stanowisko SKO w odniesieniu do ukształtowanej linii orzeczniczej, bowiem jej zdaniem organ powinien dostosować się do ukształtowanego orzecznictwa, a nie dokonywać odmiennej wykładni, nawet jeśli się z nią zgadza.
Według skarżącej uznanie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, użytej w ustawie o świadczeniach rodzinnych dla potrzeb ustawy o zaliczce alimentacyjnej powinno być rozpatrywane w ten sam sposób w stosunku do innych świadczeń na rzecz osób samotnie wychowujących dziecko.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przywołana w uzasadnieniu decyzji. Według organu, skarżąca nie wychowuje samotnie żadnego z trojga swoich dzieci, bowiem pomaga jej w tym obecny konkubent i dlatego nie może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 – dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik spraw, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Rozpoczynając rozważania należy zauważyć, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie jest sporny. Zarówno skarżąca, jak i organ nie kwestionują, że skarżąca jest matką dwójki małoletnich dzieci, których ojciec zmarł w 2009 r. Niesporny jest także fakt pozostawania obecnie skarżącej w związku konkubenckim, z którego pochodzi małoletnia córka, trzecie dziecko skarżącej.
Spór między stronami dotyczy interpretacji art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 8 pkt 3a u.ś.r., do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W świetle artykułu 11a ust. 1 u.ś.r. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;
2) ojciec dziecka jest nieznany;
3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Ustawodawca w art. 3 pkt 17a u.ś.r. wprowadził definicję legalną "osoby samotnie wychowującej dziecko". Osoba samotnie wychowująca dziecko to panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Dokonując analizy powyższego przepisu należy wyprowadzić wniosek, że ustawa stanowi o dwóch zasadniczych cechach, które warunkują uzyskanie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko. Po pierwsze chodzi o stan cywilny, czyli osoba musi pozostawać stanu wolnego, a po drugie konieczne jest wychowywanie dziecka samotnie, bez udziału drugiego z rodziców.
Mając na uwadze treść wyżej powołanych przepisów, a także orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego stanowiska organu nie można uznać za trafne. Sąd zauważa, że wykładnia art. 3 pkt 17a u.s.r. już wcześniej budziła wątpliwości interpretacyjne organów administracji, co spowodowało wypracowanie jednolitej i spójnej linii orzeczniczej w spornej kwestii, a konsekwentne utrzymywanie odmiennego stanowiska przez organ, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie pierwszorzędne znaczenie ma, wbrew twierdzeniom organu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. P 18/06 (Dz. U. Nr 119, poz. 770) , w którym TK w punkcie 2 orzekł, że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo: a) osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim, b) osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka.
Sąd ma na uwadze, że powyższy wyrok odnosi bezpośredni skutek jedynie w sprawie zaliczek alimentacyjnych, jednak nie może zostać pominięty także w odniesieniu do dodatku dla osób samotnie wychowujących dzieci na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis art. 2 pkt 5 lit a) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ma charakter blankietowy, a co za tym idzie uzależnia rozumienie pewnych pojęć od regulacji innego aktu prawnego, nie decydując bezpośrednio o tych kwestiach. Łączy zaistnienie okoliczności określonych w innych przepisach z powstaniem sprecyzowanych skutków prawnych na gruncie analizowanych przepisów. W konsekwencji przepis, do którego ustawodawca odsyła w przepisie blankietowym powinien być analogicznie interpretowany na gruncie ustawy macierzystej, jak i tej, do której następuje odesłanie. Skoro definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta w art. 3 pkt 17a u.ś.r. została uznana za niekonstytucyjną na gruncie ustawy o zaliczce alimentacyjnej, to tak samo należy ją ocenić dla potrzeb ustalania zaistnienia przesłanek do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W ocenie Sądu nietrafne jest więc stanowisko organu, że pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko będzie podlegało odmiennej wykładni na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej.
Należy w tym miejscu zauważyć, że Sąd nie powołuje się na związanie orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, bo takie orzeczenie sensu stricto nie zapadło, a jedynie na niekonstytucyjność przepisu odsyłającego. Jak słusznie zauważył organ, Trybunał Konstytucyjny nie dokonuje wiążącej wykładni ustaw, jednak niewątpliwie swoim autorytetem buduje podstawy interpretacji przepisów.
Należy też zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 orzekł w punkcie 1, że art. 3 pkt 17, art. 8 pkt 3 i 4, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 35, poz. 305, Nr 64, poz. 593 i Nr 192, poz. 1963) są niezgodne z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11). Trzeba zwrócić uwagę, że aktualnie istniejąca w ustawie o świadczeniach rodzinnych definicja osoby samotnie wychowującej dziecko, zawarta w art. 3 pkt 17a, jest praktycznie powtórzeniem definicji tego samego pojęcia zawartej w poprzednio obowiązującej wersji tej ustawy, to jest w art. 3 pkt 17. Poprzednia definicja różniła się od sformułowania aktualnie obowiązującego jedynie tym, że była sformułowana w sposób "przedmiotowy", a nie "podmiotowy". Definiowała bowiem "samotne wychowywanie", a nie "osobę samotnie wychowującą", co należy uznać za odmienność tylko techniczną. Istotne przesłanki, określające osobę samotnie wychowującą dziecko w istocie rzeczy w obu regulacjach prawnych są praktycznie takie same. Obie normy prawne, wynikające z tych regulacji są takie same. Nie ma więc przeszków, aby dokonywać wykładni art. 3 pkt 17a u.ś.r. Zgodnie z argumentacją zawartą w wyroku TK z dnia 18 maja 2005 r.
W kontekście obu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego istotną kwestią jest sposób wychowania dziecka, tj. kto go faktycznie wychowuje. Wykładnia zwrotu "chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem", nasuwa wniosek, że ustawodawca miał na myśli rodzica biologicznego tego dziecka. Zatem spełniona zostaje przesłana samotnego wychowania dziecka zawsze wówczas, kiedy dziecko jest wychowywane tylko przez jednego z biologicznych rodziców. W konsekwencji później zawarty związek konkubencki nie będzie miał znaczenia dla ustalenia uprawnienia do dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Innymi słowy, osobą samotnie wychowującą dziecko jest każdy rodzic, który wychowuje swoje dziecko bez udziału drugiego rodzica tego dziecka, bowiem ustawowy warunek "wychowuje co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem" odnosi się do nie do każdej osoby związanej z jednym z rodziców dziecka, ale do rodzica dziecka, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku. Powyższe stanowisko zostało także wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2012 r., sygn. IV SA/Wr 64/12, z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. IV SA/Wr 180/13, z dnia 21 lipca 2014 r., sygn. IV SA/Wr 225/14, z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. IV SA/Wr 304/17 i stanowisko to Sąd orzekający w pełni podziela.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd przyjął, że zawarcie nowego związku przez rodzica nie wpływa na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązku alimentacyjnego, a dziecko wychowywane w rodzinie rekonstruowanej utrzymuje status osoby wychowywanej przez samotnego rodzica (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 503/15, wyrok WSA w Krakowie z 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 653/17, wyrok WSA w Gdańsku z 22 czerwca 2017 r. sygn. III SA/Gd 385/17). Zatem pozostawanie skarżącej w związku konkubenckim oraz fakt, że z tego związku urodziło się dziecko wspólnie wychowywane przez rodziców nie ma znaczenia dla ustalenia, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dwójkę dzieci z poprzedniego małżeństwa. Konkubent matki nie ma obowiązków wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego względem jej dwójki dzieci pochodzących z małżeństwa.
Subiektywne stanowisko organu, które stoi w sprzeczności z linią wyznaczoną przez Trybunał Konstytucyjny oraz utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, nie może być podstawą prawidłowo wydanej decyzji. Organ wprawdzie przyznał, że znane mu są orzeczenia sądów, w których strona jest w stosunku do jednego dziecka traktowana jako osoba samotnie wychowująca dziecko, a w stosunku do kolejnego dziecka już nie posiada takiego statusu, ale się z nimi nie zgadza i nie uważa ich za prawidłowe. W tym miejscu należy zaznaczyć, że "prawidłowe tworzenie i odwoływanie się do linii orzeczniczej mam pierwszorzędne znaczenie dla jednolitości rozstrzygania spraw przez organy administracji, a w konsekwencji – z punktu widzenia pewności prawa, równości wobec niego oraz poczucia bezpieczeństwa jednostek" (Jakubowski A., Gajewski S.; Argument z linii orzeczniczej w orzecznictwie sądów administracyjnych; Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego; Warszawa s.10)
W świetle powyższego, na podstawie powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych Sąd uznał, że organ I, jak i II instancji naruszyły prawo materialne, a to przez zastosowanie błędnej wykładni art. 3 pkt 17a u.ś.r. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. postanowiono uchylić decyzje organów obu instancji.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ weźmie pod uwagę ocenę dokonaną przez Sąd, a w szczególności wykładnię art. 3 pkt 17a u.ś.r. Organ zważy, że ustawowy warunek "wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem" nie odnosi się do każdej osoby pozostającej w związku z jednym z rodziców, ale tylko do rodzica dziecka, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku. Ponadto należy zaznaczyć, że rodzic w odniesieniu do dzieci z poprzedniego związku może być traktowany jako samotnie je wychowujący, a w odniesieniu do dzieci z obecnego związku jako osoba wychowująca dziecko w rodzinie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło