III SA/Kr 653/17

WyrokWSA w Krakowie2017-08-23

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie wychowująca dziecko, która zawarła nowy związek małżeński, może być pozbawiona prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jeśli nowy małżonek nie jest rodzicem biologicznym dziecka i nie przysposobił go?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosując wykładnię literalną zamiast prokonstytucyjnej. Zawarcie nowego związku małżeńskiego przez rodzica samotnie wychowującego dziecko nie pozbawia go prawa do dodatku, jeśli nowy małżonek nie jest rodzicem biologicznym ani nie przysposobił dziecka. Dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu dziecka wychowywanego przez samotnego rodzica.
Stan faktyczny
Skarżący B. J. złożył wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki O. J. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżący zawarł nowy związek małżeński, co wyklucza go z definicji osoby samotnie wychowującej dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o świadczeniach rodzinnych, argumentując, że jego nowy związek małżeński nie wpływa na jego samotne wychowywanie dziecka, gdyż jego obecna żona nie jest matką biologiczną ani nie przysposobiła córki, a matka dziecka nie żyje.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Wójta Gminy decyzją z dnia [...] 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 20 w zw. z art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 11a, art. 24, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) – dalej u.ś.r., rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2015 r. poz. 2284) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r. poz. 1238), a także art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej k.p.a., oraz upoważnienia Wójta Gminy z dnia 5 stycznia 2006 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do prowadzenia postępowań w sprawach świadczeń rodzinnych oraz do wydawania decyzji indywidualnych w tych sprawach z zakresu należącego do właściwości Wójta Gminy, orzekł o odmowie przyznania B. J. – dalej skarżący, prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka: O. J. (ur. [...] 2008 r.). W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu 19 września 2016 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, tj. córki O. J. W ocenie organu należało ustalić zatem dwa uprawnienia wynikające ze stosowania przepisów prawa. W pierwszej kolejności organ wskazał na definicję osoby samotnie wychowującej dziecko zawartej w art. 3 pkt 17a u.ś.r. i podkreślał, że B. J. nie spełnia pierwszego warunku wynikającego z ww. przepisu, gdyż ponownie zawarł związek małżeński. Kolejno organ przytoczył treść art. 11a u.ś.r. wskazując, że z uwagi na fakt, iż matka O. J. nie żyje, to rodzina spełnia warunek wynikający z art. 11a pkt 1 ustawy. Niemniej jednak, rozpatrując wniosek, jak podkreślił organ, musi on bezwzględnie stosować się do sztywnych przepisów prawa od których nie ma odstępstw, a zatem zgodnie z art. 11a nierozerwalnie połączonym z art. 3 pkt 17a ww. ustawy przedmiotowy dodatek przysługuje samotnie wychowującym dziecko osobom w nim określonym, jeżeli drugi z rodziców nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Przy czym, w myśl art. 3 pkt 17a tej ustawy osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Zatem ustawa akcentuje stan cywilny rodzica, gdzie mąż czy mężatka nie mieszczą się w tej definicji. W tym stanie faktycznym i prawnym w ocenie organu orzekającego decyzja jest uzasadniona. W odwołaniu B. J. zarzucił naruszenie art. 1a ust. 1 w związku z art. 3 pkt 17a u.ś.r. oraz art. 71 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 18 Konstytucji RP. W jego ocenie wydając powyższą decyzję organ dokonał niekonstytucyjnej wykładni art. 3 pkt 17a u.ś.r. pozbawiając go prawa dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki, z uwagi na zawarcie nowego związku małżeńskiego. Tymczasem jak wskazał - jego obecna żona nie jest matką O. i nie przysposobiła tego dziecka, a więc nie ma obowiązku alimentacji, a matka O. J. nie żyje. Wskazał, że zgodnie z linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica, a dla takiej oceny nie ma znaczenia okoliczność, iż ojciec ubiegający się o dodatek do zasiłku rodzinnego pozostaje w nowym związku małżeńskim. Na poparcie powyższych rozważań skarżący wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., P 18/06 oraz na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. Wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 3 pkt 17a, art.1 ust. 1a ust. 1 i ust. 3 u.ś.r., oraz art. 2, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 201 5r., poz. 1659), utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ podkreślił, że decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych nie są decyzjami uznaniowymi i ustawodawca nie zostawił organom tak zwanego "luzu decyzyjnego", ani możliwości odwoływania się do zasad współżycia społecznego. Decyzje te mają charakter związany, co oznacza, że organ administracji publicznej jest zobligowany do przyznawania świadczeń wyłącznie w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek. Podano, że jak wynika z akt, decyzją z dnia [...] 2016 r. znak: [...] przyznano skarżącemu zasiłek rodzinny na dziecko O. J., na okres od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r., w wysokości 124,00 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018. W tej sytuacji skoro strona uprawniona jest do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku - to zgodnie z wnioskiem z dnia 19 września 2016 r. przysługuje jej m.in. - po spełnieniu dodatkowych przesłanek zawartych w art. 11a ustawy - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Kolegium wskazało, iż skarżący jest ojcem O. J., której matką jest nieżyjąca M. J., (o czym świadczy odpis skrócony aktu zgonu z dnia 22 września 2010 r.). W dniu 30 grudnia 2015 r. B. J. zawarł związek małżeński z R. K., co potwierdza załączony do akt sprawy odpis skrócony aktu małżeństwa Urzędu Stanu Cywilnego [...]. Wobec powyższego organ l instancji uznał, iż B. J. nie jest osobą samotnie wychowującą córkę, albowiem jest żonaty. Kolejno organ przytoczył treść art. 11a u.ś.r. oraz art. 3 pkt 17a u.ś.r. i podkreślił, iż są one ściśle ze sobą związane, zatem należy je razem nierozerwalnie ze sobą interpretować. Wobec tego, zdaniem organu, choć skarżący spełnia przesłanki z art. 11a ustawy do przyznania wnioskowanego świadczenia, to jasno wynikające z art. 3 pkt 17a ustawy ograniczenie dotyczące posiadanego stanu cywilnego uniemożliwia mu przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, tj. córki O. J. W skardze do WSA w Krakowie skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 11a ust. 1 i ust 3 w zw. z art. 3 pkt 17a u.ś.r., a w związku z tymi przepisami - art. 71 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 18 Konstytucji RP, powtarzając argumentację z odwołania. Wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy błędnie dokonały interpretacji art. 3 pkt 17a u.ś.r. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. orzekającą o odmowie przyznania B. J., prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka: O. J. (ur. [...] 2008 r.). Przedmiotem sporu jest interpretacja przepisu, stanowiącego materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji - art. 3 pkt. 17a u.ś.r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 11a ust. 1 u.ś.r., dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Jak wynika z treści cytowanego przepisu dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, zaś wymóg samotnego wychowywania dziecka odnosi się do wszystkich tych podmiotów. Pod pojęciem osoby samotnie wychowującej dziecko ustawa o świadczeniach rodzinnych rozumie pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem (art. 3 pkt 17 a u.ś.r.). A zatem legalna definicja osoby samotnie wychowującej dziecko, określona na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych, poza wskazaniem stanu cywilnego takiej osoby, kładzie również nacisk na fakt wychowywania przez taką osobę dziecka bez równoczesnego uczestnictwa w tym procesie jednego z jego rodziców, odpowiednio matki lub ojca tego dziecka. Oznacza to, że aby danej osobie można było przypisać status osoby samotnie wychowującej dziecko musi ona spełnić łącznie dwa warunki, a mianowicie: po pierwsze, powinna ona posiadać stan wolny, o którym mowa w art. 3 pkt 17a u.ś.r., a po drugie, musi ona samotnie, tj. bez udziału drugiego rodzica wychowywać dziecko. Przy wykładni analizowanego przepisu, wbrew argumentacji organu odwoławczego, nie można pominąć stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, wyrażonego w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt P 18/06 (Dz. U. nr 119, poz. 770), w którym orzeczono, że art. 2 pkt 5 lit. a nieobowiązującej już ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z ówczesnym art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo: a) osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim, b) osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. Trybunał wziął pod uwagę, że zaliczka jest świadczeniem wypłacanym dzieciom i osobom uczącym się do 24 roku życia, które mają sądownie przyznane alimenty, ale w praktyce ich nie otrzymują, przez co znajdują się w trudnej sytuacji materialnej (mierzonej dochodem w rodzinie), a ponadto spełniają pozostałe kryteria określone w ustawie. Zdaniem Trybunału nie do zaakceptowania z wartościami konstytucyjnymi byłaby sytuacja, że "Dziecko (...) na skutek zmiany stanu cywilnego przez jego rodzica (zawarcia małżeństwa) lub podjętych decyzji życiowych (konkubinatu i wspólnych dzieci z tego związku) traciłoby status osoby wychowywanej przez samotnego rodzica i byłoby pozbawione zaliczki z przyczyn od niego niezależnych, warunkowanych w dużej mierze wolą i decyzjami życiowymi osób dla niego obcych (nowego męża lub konkubenta matki, nowej żony lub konkubiny ojca)". Orzecznictwo sądów administracyjnych w sposób jednolity traktuje powyższy wyrok TK jako podstawę do prokonstytucyjnej wykładni późniejszych, analogicznych w brzmieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (por. przykładowe wyroki: NSA z 7 czerwca 2013 r., I OSK 2162/12; WSA w Gdańsku z 27 października 2016 r., III SA/Gd 633/16; NSA z 7 lipca 2016 r., I OSK 2822/14; WSA w Poznaniu z 15 października 2015 r., II SA/Po 560/15; WSA w Łodzi z 3 czerwca 2014 r., II SA/Łd 316/14, WSA w Bydgoszczy z 5 kwietnia 2011 r., II SA/Bd 191/11, WSA w Lublinie z 30 września 2010 r., II SA/Lu 353/10). W praktyce powołane orzeczenia (odwołujące się zresztą bardzo często do innych, analogicznych wyroków), które dotychczas zapadały w sprawach związanych z zasiłkami rodzinnymi, wskazują, że zgodnie z prokonstytucyjną wykładnią przepisów zawierających definicję "osoby samotnie wychowującej dziecko" dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej (tj. powstałej w wyniku zawarcia związku małżeńskiego rodzica z innym partnerem), nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. Dla takiej oceny nie ma znaczenia bowiem okoliczność, że rodzic pozostaje w nowym związku małżeńskim. Zaakceptowanie odmiennej wykładni obecnego art. 3 pkt 17a u.ś.r. byłoby podważeniem ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. kwestionującego konstytucyjność identycznej regulacji. Zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej ustawy celem zasiłku rodzinnego jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. To więc dziecko, a nie jego rodzic, jest faktycznym beneficjentem otrzymywanych świadczeń. Podobnie ma się rzecz z zaliczką alimentacyjną. W ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślał bowiem, że zaliczka jest świadczeniem wypłacanym dzieciom. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 200/17, w którym stwierdzono, że z uwagi na tożsamość norm zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny z późniejszymi przepisami o analogicznym brzmieniu można mówić o tzw. skutku niekonstytucyjności wtórnej. W takim przypadku orzecznictwo i doktryna zajmują stanowisko, że oczywista niezgodność przepisu z Konstytucją wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego na temat analogicznych przepisów, stanowią wystarczającą podstawę do odmowy zastosowania przez sąd administracyjny przepisu ustawowego. W rozstrzyganym przypadku będzie to raczej prokonstytucyjna wykładnia analogicznych przepisów zgodna z uwagami Trybunału Konstytucyjnego (wyrok Trybunału był tzw. wyrokiem zakresowym). W takim bowiem przypadku nie sposób oczekiwać, aby sąd miał obowiązek uruchomienia po raz kolejny procedury pytania prawnego (por. R. Hauser, A. Kabat, glosa do wyroku NSA z 14 lutego 2002 r., I SA/Po 461/01, OSP 2003/2/17; uchwała NSA z 16 października 2006 r., I FPS 2/06, ONSAiWSA z 2007/1/3). Należy podkreślić, że rolą sądu administracyjnego jest dokonywanie wykładni przepisów prawa w taki sposób, aby ich stosowanie następowało w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi, tzn. nie prowadziło do pozostawiania w obrocie prawnym aktów administracyjnych sprzecznych z tymi zasadami (por. wyrok NSA z 16 września 2016 r., I FSK 317/14). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie można zgodzić się z twierdzeniem organów, że skarżący pozostając w związku małżeńskim z R. K. (niebędącą matką biologiczną O. J.), nie może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko. Owszem mając na uwadze wykładnię literalną, skarżący jako żonaty nie spełnia kryteriów definicji zawartych w art. 3 pkt 17 u.ś.r., jednak wykładnia ta nie jest jedyną, należało bowiem w niniejszej sprawie zastosować wykładnię prokonstytucyjną zaprezentowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Fakt bowiem zawarcia nowego związku małżeńskiego przez rodzica samotnie wychowującego dziecko nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem tego dziecka. Dlatego mając na względzie powyższe, uznać należy, że dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. Dla takiej oceny nie ma znaczenia okoliczność, iż ojciec ubiegający się o dodatek do zasiłku rodzinnego pozostaje w nowym związku małżeńskim. Istotne jest w sprawie, na co zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny, że prawny status dzieci z poprzednich związków w rodzinach zrekonstruowanych jest tożsamy z dziećmi wychowywanymi faktycznie wyłącznie przez jednego rodzica. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, Sąd uznał, iż organy odmawiając skarżącemu prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka jedynie na tej podstawie, iż pozostaje on w związku małżeńskim, naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 11a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy, albowiem dokonały niekonstytucyjnej wykładni art. 3 pkt 17a tej ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wskazać należy, że uzasadnienie prawne decyzji nie może ograniczać się jedynie do przytoczenia przepisów prawnych bez odniesienia się do okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz zarzutów i twierdzeń strony. Rozpoznając ponownie sprawę organy stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. uwzględnią ocenę prawną wyrażoną przez Sąd, w szczególności wykładnię art. 3 pkt 17a ustawy. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uchylenie decyzji obydwu instancji przez sąd administracyjny jest niezbędne do końcowego załatwienia niniejszej sprawy, gdyż postępowanie w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie determinującym zakres kolejnych czynności organów, które nie mogą być przeprowadzane po raz pierwszy w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ II instancyjny, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło