I SA/Bd 255/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2018r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Burmistrz Ś. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. skierowaną do J. K., M. K. i P. K. zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012 z tytułu podatku od nieruchomości. P. z dnia [...] listopada 2017 r., nadanym na poczcie [...] grudnia 2017 r. (data wpływu do organu - [...] grudnia 2017 r.) M. K., działająca przez pełnomocnika doradcę podatkowego M. B.-K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Skarżąca wskazała, że w maju 2017 r. nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia jej męża J. K., który od 2003 r. leczy się na chorobę wieńcową i pozostaje pod stałą opieką kardiologiczną. Zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego, Skarżąca udała się wraz z mężem J. K. i synem P. K. do [...] celem zasięgnięcia opinii kardiologicznej przez J. K.. Skarżąca wskazała, iż przebywała poza granicami [...] przez kilka miesięcy, nie podała jednak konkretnych dat wyjazdu i przyjazdu do kraju. M. K. podała, iż po wizycie lekarskiej w dniu [...] listopada 2017 r. stan zdrowia jej męża poprawił się na tyle, że pozwolił mu na powrót do wykonywania działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że w czasie ich nieobecności przesyłki do nich kierowane były na adres, pod którym prowadzili działalność gospodarczą pod firmą M. E. W. s.c. J. M. P. K. przy ul. [...] w K. . Odbiór korespondencji został powierzony W. K., pracownikowi ww. spółki. Skarżąca podała, iż pracownik nie dopełnił jednak swoich obowiązków pracowniczych w zakresie odbioru korespondencji, co zostało odkryte przez wspólników w dniu powrotu do pracy przez J. K. oraz w momencie odbioru pisma z Urzędu Miejskiego w Ś., przy którym przesłano dokumenty z postępowania, w tym ww. decyzję, tj. w dniu [...] listopada 2017 r. Skarżąca wskazała, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, ponieważ z uwagi na kilkumiesięczny zagraniczny wyjazd spowodowany chorobą jej męża, należycie dbając o swoje interesy powierzyła odbiór korespondencji pracownikowi i miała prawo oczekiwać, że uprawniona osoba będzie odbierać kierowaną do Skarżącej korespondencję. Zdaniem Skarżącej, niedopełnienie przez pracownika ciążących na nim obowiązków w zakresie odbioru korespondencji jest obiektywną przesłanką umożliwiającą przywrócenie terminu. M. K. wskazała, iż o ww. decyzji dowiedziała się dopiero w dniu [...] listopada 2017 r., w którym to doręczono J. K. pismo z Urzędu Miejskiego w Ś.. Z uwagi na powyższe, zdaniem Skarżącej przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała właśnie w dniu [...] listopada 2017 r. Pełnomocnik Skarżącej do pisma z dnia [...] grudnia 2017 r. załączył kserokopie zaświadczeń lekarskich z dnia 25 maja i z [...] listopada 2017 r. Z pierwszego ze wskazanych dokumentów wynika, iż J. K. nie wyraził zgody na diagnostykę obrazową na oddziale kardiologii w G., natomiast wyraził zgodę na dalsze leczenie w [...]. Jak wynika z treści drugiego zaświadczenia, J. K. zaniechał ponownej kardiologicznej konsultacji w B. , ponieważ zaobserwował znaczną, subiektywną poprawę stanu swojego zdrowia. W treści ww. dokumentu wskazano również, iż pacjent powrócił do kraju, a w dniu [...] listopada 2017 r. przeprowadzono u niego test obciążeniowy, którego wynik wykluczył konieczność wykonywania inwazyjnych procedur na sercu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, co jest jedną z przesłanek przywrócenia terminu określoną w art. 162 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z przedstawionych przez Skarżącą zaświadczeń wynika, iż lekarz zalecił J. K. leczenie w B., jednak Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopobniła wyjazdu do [...]. M. K. nie wskazała kiedy wyjazd nastąpił i kiedy powróciła do kraju. Organ zwrócił uwagę, iż J. K. zaniechał konsultacji w B. ze względu na subiektywne odczucie poprawy stanu zdrowia. Wskazano, że Skarżąca podpisała w dniu [...] września 2017 r. w K. pismo zawierające zarzuty na prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], co oznacza, że powrót Skarżącej do kraju nastąpił dużo wcześniej niż miała miejsce wizyta u lekarza J. K. stwierdzona zaświadczeniem z dnia [...] listopada 2017 r. W ocenie organu fakt niewywiązania się przez pracownika z obowiązku odbioru korespondencji nie może świadczyć o braku winy Skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślono, iż Skarżąca miała możliwość ustanowienia na czas pobytu w [...] pełnomocnika w kraju do doręczeń albo pełnomocnika procesowego, czego jednak nie uczyniła. Kolegium wskazało również, iż Państwo K. nagminnie utrudniali postępowanie podatkowe w całym jego okresie, nie odbierali jakiejkolwiek korespondencji oraz połączeń telefonicznych, a także uniemożliwiali przeprowadzenie oględzin. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 162 oraz 163 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Skarżącej organ błędnie przyjął, bez jakichkolwiek dowodów np. opinii biegłego z zakresu medycyny, że przyczyna nieterminowego wniesienia odwołania spowodowana chorobą J. K. ustała [...] listopada 2017 r., a nie jak wynika z zaświadczenia lekarskiego [...] listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi w całości. Organ podkreślił, iż dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu, a nie dzień, w którym podatnik zapoznał się z jego treścią. Wskazano, iż przedmiotowej sprawie Skarżąca w dniu [...] września 2017 r podpisała się pod zarzutami na prowadzoną egzekucję, z czego wynika, iż najpóźniej tego dnia dowiedziała się o wydaniu decyzji, która stała się podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że: doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza prawa. Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiające uwzględnienia wniosku M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Ś. z dnia [...] czerwca 2017 r., zmieniającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 z tytułu podatku od nieruchomości. Podstawę prawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowi przepis art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800) (dalej O.p.). Regulacja ta w zakresie znajdującym zastosowanie w sprawie stanowi, że w razie uchybienia terminu należy termin ten przywrócić na wniosek zainteresowanego, o ile uprawdopodobni on, że do uchybienia doszło bez jego winy (art. 162 § 1 O.p.). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). Na podstawie art. 163 § 1 O.p. w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy, natomiast w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 2 O.p.). W niniejszej sprawie, bezsporne jest, iż Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania oraz dopełniła czynności, dla której określony był termin. Sporną jest natomiast kwestia spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie przez występującego z takim wnioskiem, że do uchybienia terminowi doszło na skutek okoliczności niezawinionych przez wnioskodawcę. W ocenie Sądu, przyjęta w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wykładnia art. 162 § ł O.p. jest prawidłowa. Podnoszone przez Skarżącą okoliczności nie dają - w świetle ugruntowanego w judykaturze kierunku rozumienia art. 162 § 1 O.p. - także i w ocenie Sądu podstaw do uwzględnienia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, iż przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy dochowaniu przez stronę wymaganej staranności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy zatem wskazać, iż przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności będzie dopuszczalne dopiero w przypadku uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (w rozumieniu zamierzonego działania sprzecznego z regułami postępowania), ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwiania własnych spraw (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 2530/16, LEX nr 2253647; z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 820/15, LEX nr 2232408; z dnia 4 kwietnia 2017 r, sygn. akt II FSK 585/15, LEX nr 2283161; z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 1868/17, LEX nr 2469253). Należy podkreślić, iż ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Strona postępowania powinna zatem uwiarygodnić swoją staranność stosowną argumentacją oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, iż Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. M. K. w uzasadnieniu skargi podała, iż organ błędnie przyjął, że przyczyna nieterminowego wniesienia odwołania ustała w dniu [...] listopada 2017 r., a nie jak wynika z zaświadczenia lekarskiego [...] listopada 2017 r. W ocenie Sądu nie jest to zarzut zasadny. W judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż sama choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminowi nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 791/17, LEX nr 2396972). Zatem sam fakt, iż przed [...] listopada 2017 r. J. K. nie był pewien czy mógł powrócić do aktywności zawodowej, nie przesądza, iż choroba uniemożliwiała mu dokonanie czynności w postępowaniu podatkowym czy też zachowanie szeroko pojętej dbałości o swoje interesy. W ocenie Sądu, organ słusznie nie uwzględnił również argumentacji Skarżącej wywodzącej brak winy z faktu, iż pracownik, któremu powierzono odbiór korespondencji, nie wywiązał się z tego obowiązku. Skarżąca planując kilkumiesięczny wyjazd za granicę, winna była rozważyć ustanowienie pełnomocnika procesowego, czy też pełnomocnika do doręczeń. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Państwo K. w toku całego postępowania podatkowego nie podjęli żadnej z 30 korespondencji kierowanej do nich przez organ podatkowy I instancji. W ocenie Sądu nie sposób zatem uznać, iż Skarżąca dołożyła należytej staranności do załatwiania własnych spraw. W niniejszej sprawie nie jest jednak najistotniejszy sam moment powrotu do zdrowia J. K., bowiem to nie tę datę organ uznał za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W sprawie kluczowy jest bowiem moment dowiedzenia się przez Skarżącą o wydaniu decyzji. M. K. podała, iż dowiedziała się o wydaniu decyzji [...] listopada 2017 r., ponieważ .tego dnia zostało doręczone jej mężowi pismo od Burmistrza Ś.. Jednak jak ustaliło Kolegium Skarżąca [...] września 2017 r. podpisała się pod pismem zawierającym zarzuty na prowadzoną egzekucję. W ocenie Sądu, organ słusznie zauważył, że skoro Skarżąca wniosła zarzuty na egzekucję prowadzoną na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie przedmiotowej decyzji, to najpóźniej w tym dniu musiała dowiedzieć się o jej wydaniu. Warto podkreślić, iż dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. Nie może to być data, w której podatnik zapoznał się treścią decyzji (wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r, I FSK 1473/15, LEX nr 2281035). W takiej sytuacji należy przyjąć, iż Skarżąca winna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia [...] września 2017 r. Dokonanie tej czynności w dniu [...] grudnia 2017 r. oznacza, iż Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w konsekwencji nie mógł on zostać uwzględniony. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę. T. Liwacz E. Kruppik-Świetlicka U. Wiśniewska