II SA/Po 955/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-07
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać wydane solidarnie na małżonków, którzy są współwłaścicielami egzekwowanego obowiązku?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że każdy adresat nakazu rozbiórki jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku indywidualnie, nawet jeśli zakres odpowiedzialności wielu podmiotów jest tożsamy. Tożsamość odpowiedzialności nie oznacza solidarnego nałożenia obowiązku ani możliwości traktowania zobowiązanych jako jednego podmiotu. W związku z tym, postanowienie PINB o nałożeniu grzywny solidarnie na małżonków zostało uznane za wadliwe, a uchylenie go przez WWINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. i E. G. na postanowienie WWINB, które uchyliło postanowienie PINB o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki altany. PINB nałożył grzywnę solidarnie na małżonków, co WWINB uznał za nieprawidłowe, wskazując na indywidualny charakter obowiązku. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów u.p.e.a., brak wymagalności obowiązku z powodu trwających postępowań, wykonanie prac rozbiórkowych oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę L. i E. G. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 07 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 07 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi L. G. i E. G. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia L. i E. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z dnia [...] stycznia 2017r. znak: [...] o nałożeniu na L. G. i E. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł i wezwaniu do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych nr [...] oraz [...] w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania postanowienia, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowienie to wydano w następujących okolicznościach.
PINB pismem z [...] grudnia 2017 r. przesłał L. i E. G. upomnienie z wezwaniem zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki altany na działce nr [...] zlokalizowanej w S. L. na terenie PZD ROD "[...]". Obowiązek ten wynikał z decyzji PINB z dnia [...] października 2010r. utrzymanej w mocy decyzją WWINB z dnia [...] sierpnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 września 2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 oddalił skargę na ww. decyzję WWINB, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10.06.2014r. oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu I instancji. Powoduje to, że wyrok ten stał się prawomocny 10 czerwca 2014r. PINB wyjaśnił, że choć decyzją z [...] czerwca 2015r. stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia [...] października 2010 r., to WWINB decyzją z [...] kwietnia 2016r. uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji z [...] października 2010 r. Skargę na ww. decyzję WWINB z [...] kwietnia 2016 r. do WSA w Poznaniu złożyli L. i E. G., lecz nie została dotychczas rozpatrzona.
Następnie PINB w dniu [...] stycznia 2017r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] w stosunku do L. G. i nr [...] w stosunku do E. G.. W tym samym dniu nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, z wezwaniem do wykonania obowiązku określonego w ww. tytułach wykonawczych w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia.
Pismem z [...] lutego 2017 r. zobowiązani wnieśli zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego. PINB postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. uznał wniesione zarzuty za bezzasadne, a WWINB postanowieniem z [...] lipca 2017r. utrzymał ww. postanowienie w mocy.
Pismem z [...] lutego 2017 r. (uzupełnionym [...].03.2017r. i [...].05.2017r.) zobowiązani wnieśli zażalenia ww. na postanowienie z [...] stycznia 2017 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia WWINB w pierwszej kolejności na podstawie art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a.) zbadał dopuszczalność egzekucji wskazując, że w związku z uchylaniem się L. i E. G. od wykonania nałożonego na nich obowiązku rozbiórki przedmiotowej altany wierzyciel - PINB wezwał do wykonania ww. obowiązku poprzez wystosowane pismem z [...] grudnia 2016 r. upomnienie. Powołując przepis art. 26 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z [...] stycznia 2017r. w stosunku do L. G. oraz nr [...] w stosunku do E. G.. Zdaniem WWINB tytuły wykonawcze zawierają niezbędne elementy określone w art. 27 u.p.e.a. i wystawiono je na podstawie wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016r., poz. 1305, dalej: r.w.t.w.). Co do zastosowania grzywny w celu przymuszenia i jej wysokości (39 887,23 zł) organ II instancji wyjaśnił, że w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a. ustawodawca wymienił środki egzekucyjne, które organ egzekucyjny może zastosować w przypadku prowadzenia egzekucji należności niepieniężnych. Wśród nich znajduje się grzywna w celu przymuszenia. Organ powołał przepis art. 121 u.p.e.a. regulujący sposób ustalania wysokości nakładanej grzywny w celu przymuszenia. Uznając, że obowiązek egzekucyjny dotyczy obiektu budowlanego – altany, WWINB powołał definicję obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1332, dalej: p.b.) i stwierdził, że przedmiotowa altana działkowa posiada wydzieloną za pomocą przegród przestrzeń, fundamenty, dach, jak i jest trwale związana z gruntem. Prawidłowo więc PINB uznał, że grzywnę w celu przymuszenia powinno się obliczyć wg wzoru zawartego w art. 121 § 5 u.p.e.a. Dalej zdaniem WWINB trafnie organ egzekucyjny uznał w zaskarżonym postanowieniu, że w czasie nałożenia niniejszej grzywny tj. [...] stycznia 2017r. obowiązywała ogłoszona przez Prezesa GUS cena za 1m2 pow. użytkowej budynku mieszkalnego w III kwartale 2016r. tj. 3976zł za 1m2. Podczas kontroli z [...] marca 2016r. ustalono, że powierzchnia altany wynosi 50,16 m2 (pow. zabudowy części zamkniętej [budynek altany], która wynosi 36,76m2 oraz części otwartej [taras], wynoszącej 13,40 m2). Zdaniem WWINB prawidłowo więc PINB wskazał ww. powierzchnię przedmiotowego budynku. W związku z tym organ I instancji prawidłowo obliczył grzywnę w celu przymuszenia, gdyż po dokonaniu obliczenia (tj. 1/5 x 3976zł x 50,16m2) uzyskana wartość wynosi 39.887,23 zł.
Pomimo tego organ odwoławczy stwierdził, że PINB nieprawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia na oboje zobowiązanych solidarnie. Wyjaśnił, że zobowiązanym jest m.in. osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). Obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu nałożono na L. G. i E. G.. Obowiązek ten nie ma charakteru solidarnego, lecz wykonanie jego spoczywa na każdym z zobowiązanych z osobna. Z art. 119 § 1, art. 120 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a. wynika, że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. Ograniczeń w tym zakresie nie ma także wówczas, gdy obowiązek wykonania czynności nałożony został na kilka podmiotów. Nie ma podstaw do uznania grzywny w celu przymuszenia za zobowiązanie solidarne. Dlatego nieuprawniony jest pogląd o dopuszczalności wymierzenia zobowiązanym małżonkom jednej grzywny, w wysokości ustalonej na podstawie art. 124 § 4 i 5 u.p.e.a. na warunkach świadczenia solidarnego. Każdy adresat nakazu jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, który mieści się w wymienionym w art. 119 § 1 u.p.e.a. pojęciu obowiązku wykonania czynności. Dotyczy to też sytuacji, w której zakres odpowiedzialności wielu podmiotów zobowiązanych jest tożsamy. Dlatego WWINB uznał, że PINB w związku z egzekwowaniem obowiązku rozbiórki przedmiotowej altany działkowej nieprawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia na L. i E. G., wydając jedno postanowienie dla zobowiązania solidarnego. Dlatego uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.). Organ II instancji nakazał PINB, by w przypadku nałożenia grzywny w celu przymuszenia miał na uwadze fakt, że egzekwowany obowiązek nie ma charakteru obowiązku solidarnego, a to powoduje, że nałożona grzywna w celu przymuszenia również nie jest środkiem egzekucyjnym o charakterze solidarnym.
Wnosząc na powyższe postanowienie WWINB skargę do tutejszego S. L. i E. G. zarzucili organowi naruszenie:
- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wydaniu zaskarżanego orzeczenia pomimo wydania przez PINB postanowienia z [...] czerwca 2015 r. umarzającego postępowanie egzekucyjne w związku z wykonaniem w części obowiązku wskazanego w tytułach egzekucyjnych [...] i [...] z [...] kwietnia 2015r., na podstawie decyzji PINB stwierdzającej wygaśnięcie własnej decyzji z [...] października 2010 r. nakazującej rozbiórkę altany;
- art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak odroczenia terminu wykonania obowiązku z powodu zawisłości sporu wobec wniesionej:
a. skargi na decyzji WWINB z [...] kwietnia 2016 r. o uchyleniu decyzji PINB z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z [...] października 2010r. nakazującej rozbiórkę altany (zawisła przed WSA w Poznaniu pod sygn. akt II SA/Po 499/16);
b. skargi na postanowienie GINB z [...] lutego 2017r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WWINB z [...] sierpnia 2011r., w związku z wnioskiem do PINB o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] października 2010r. nakazującej rozbiórkę altany, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 k.p.a., z uwagi na zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej, co czyni, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (zawisła przed WSA w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa 934/17);
c. skargi na postanowienie WWINB z [...] maja 2017r. utrzymującego w mocy postanowienie PINB z [...] marca 2017r. uznającego za bezzasadną skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego (nr tyt. wyk. [...] i [...]) [zawisła przed WSA w Poznaniu pod sygn. akt II SA/Po 703/17];
d. skargi na postanowienie WWINB z [...] lipca 2017r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego (nr ww. tytułów wyk.) lub jego zawieszenia do czasu zakończenia kontroli sądowej, uchylenia decyzji PINB z [...] czerwca 2015r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej prowadzonej przez WWINB [zawisła przed WSA w Poznaniu].
e. skargi na postanowienie WWINB z [...] lipca 2017r. utrzymującego w mocy postanowienia PINB z [...] marca 2017 r. uznającego za bezzasadną skargę na czynności egzekucyjne [sprawa zawisła przed WSA w Poznaniu].
f. skargi na decyzję WWINB z [...] maja 2017r., w części której umorzono w całości postępowanie I instancji.
Nadto skarżący zarzucili brak wymagalności obowiązku z powodu:
- ww. trwających postępowań sądowoadministracyjnych.
- zrealizowanych prac rozbiórkowych które zakończyły się w 2015r., doprowadzających obiekt do wymogów zgodnych z ustawą o ROD z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw;
Wnieśli też, z ostrożności procesowej, o wskazanie ostatecznego terminu do kiedy rozbiórka ma zostać przeprowadzona. Zarzucili również naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w wysokości znacznie zawyżonej i art. 121 § 1 u.p.e.a przez nieprawidłowe obliczenie grzywny, przy zastosowaniu wadliwej powierzchni użytkowej obiektu budowlanego w trakcie budowy, oraz art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. przez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. polegające na braku stwierdzenia w tytule wykonawczym, że obowiązek jest wymagalny.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przypisanych.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w 2015 r. podjęli czynności rozbiórkowe altany o wym. 53,4 m2, zgodnie z wyliczeniem z wyroku WSA w Poznaniu z 7 września 2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11. Roboty te zakończyły się w chwili doprowadzenia budowy do zgodności z obowiązującym art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zaznaczyli, że obecnie altana ma wymiary 35m2, a weranda 12m2, zgodnie z obowiązkiem nałożonym w decyzji PINB z [...] października 2010r. Obowiązek wynikał z ww. decyzji PINB, która została utrzymana przez WWINB decyzją z [...] sierpnia 2011r. WSA w Poznaniu wyrokiem z 7 września 2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 oddalił skargę na ww. decyzję organu II instancji. NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014r. oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Poznaniu, co powoduje, że wyrok ten stał się prawomocny w dniu 10.06.2014r. Następnie PINB postanowieniem z [...] marca 2015 r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] i [...] nakładającym na skarżących solidarnie grzywnę w wysokości [...] zł. Skarżący wskazali, że stan zabudowy na przedmiotowej działce od [...] kwietnia 2015r. (dnia kontroli PINB) do czasu opracowania przez biegłych J. i T. N. opinii technicznej z [...] marca 2017r. nie zmienił się i nadal jego część naziemna liczona do 1m wys. od pow. gruntu altany to powierzchnia zabudowy do 35m2 i przylegająca zadaszona weranda do 12m2, która jest integralną częścią budynku. Opinia ta znana jest organom I i II instancji. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie z niej dowodu. Na podstawie powyższej kontroli PINB wydał zaświadczenie z [...] czerwca 2015r.
Dalej skarżący podnieśli, że PINB [...] stycznia 2017r. drugi raz wystawił tytuły wykonawcze nr [...] i [...] i w tym samym dniu nałożył na skarżących solidarnie grzywnę w celu przymuszenia w wys. [...] zł dla budynku altany. Organ przyjął wymiary altany w planie 50,16 m2, a nie wedle wymienionej w wyroku WSA w Poznaniu z 7 września 2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 – jako 53,4m2. Tymczasem wymiary wyliczone w postanowieniu WWINB z [...] sierpnia 2017r., w związku z kontrolą z [...] marca 2016r. wynoszą 50,16m2 (powierzchni zabudowy zarówno części zamkniętej (budynek altany) (winno być altany ogrodowej), która wynosi 36,76m2 oraz części otwartej (taras) (winno być werandy), wynoszącej 13,40m2). W związku z tym WWINB nieprawidłowo i celowo określa w swoich postanowieniach i decyzjach, obiekt jako budynek altanę i taras, jednak słusznie oddzielił część otwartą (werandę) od części zamkniętej (altany ogrodowej).
Skarżący wskazali, że zgodnie z art. 27 c u.p.e.a. organ mógł nałożyć na nich tylko jedną grzywnę, ponieważ obowiązek rozbiórki dotyczy ich majątku wspólnego. Ponadto WWINB naruszył art. 29 § 1 w związku z art. 27 c, u.p.e.a., albowiem egzekucję wszczęto i prowadzono w oparciu o wystawione błędnie 3 tytuły wykonawcze, a następnie 4 postanowienia o nałożeniu grzywny, podczas gdy obowiązek określony w decyzji o nakazie rozbiórki skierowany jest jedną decyzją łącznie do skarżących będących małżonkami i pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej. Tym samym organy naruszyły art. 121 § 4 u.p.e.a. wydając 4 postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w rzeczywistości nakładając grzywnę czterokrotnie, choć w przypadku egzekucji obowiązków wynikających z prawa budowlanego grzywna jest jednorazowa. Ponadto nie uwzględniły okoliczności wynikającej z zaświadczenia PINB z [...] czerwca 2015r. o doprowadzeniu i zgodności zabudowy na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Nie zawiesiły też postępowania egzekucyjnego mimo wniosku zobowiązanych i wystąpienia przesłanek z art. 97 k.p.a. Skarżący wskazali też, że PINB nie rozpatrzył ich wniosku z [...] lutego 2017 r. o uchylenie decyzji z [...] października 2010r. Wskazali też, że przed WWINB toczy się postępowanie w sprawie uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. ww. ostatecznej decyzji WWINB z dnia [...].08.2011r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] października 2010r. o nakazie rozbiórki altany. Biorąc to wszystko pod uwagę zdaniem skarżących brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia oraz niezasadne były twierdzenia WWINB o niesolidarności przedmiotowego obowiązku.
Wskazali, że kwotę grzywny naliczono od całości obiektu, a nie od ewentualnego nadmetraża, co stanowi naruszenie procedury. Grzywna została źle naliczona z naruszeniem zasady proporcjonalności. Stawki i podstawa prawna zawarta w postanowieniu WWINB dotyczy obiektów nie będących altanami na terenach ROD, do których nie przewidziano procedury legalizacyjnej. W postanowieniu o nałożeniu grzywny nie wskazano ile jest ewentualnego nadmetrażu oraz nie uwzględniono zezwolenia PZD ROD nr [...] z dnia [...] września 2005r. za które pobrano opłatę i stało się prawomocne. Zdaniem skarżących istniała możliwość dostosowania obiektu do stanu zgodnego z prawem w inny sposób, aniżeli przez jego rozbiórkę. Ponadto obecnie skarżący parametry obiektu dostosowali do wymogów altany działkowej określonej w art. 2 pkt. 9a ustawy o ROD, gdyż altana została w odpowiednim zakresie częściowo rozebrana, a zewnętrzna izolacja termiczna ścian zdemontowana.
Wobec powyższego skarżący zarzucili organom prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad określonych w art. 6, 7 i 8 k.p.a. Ich zdaniem do przedmiotowej altany powinny mieć zastosowanie przepisy art. 50 oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust. 3 p.b., które umożliwiają tryb naprawczy.
Skarżący podnieśli też, że definicja altany działkowej nie określa rodzaju tego obiektu budowlanego oraz żadnych warunków w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych i architektonicznych. Nie odsyła również do uzyskania zgłoszenia, jak to ma miejsce do budynków w rozumieniu Prawa budowlanego, które wymienia katalog obiektów wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wedle definicji leksykalnej PWN "altana" to nie budynek w rozumieniu prawa budowlanego. Nazwa "altana" i cechy budynku nie mogą przesądzać, że jest to budynek. Skoro więc altana działkowa nie jest prawnie budynkiem, to nie można wobec niej stosować nakazu rozbiórki budynków. Zaznaczyli, że wszelkie wątpliwości muszą być rozstrzygane na korzyść obywatela - strony postępowania, a organ działa w zgodzie z prawem i w jego granicach. Zdaniem skarżących zasady budowania altan działkowych obecnie reguluje ustawa o ROD. Wprowadziła ona z dniem 30 kwietnia 2015r. definicję altany działkowej. W konsekwencji w art. 29 w ust. 1 pkt 4 p.b. wprowadzono adekwatną zmianę dodając definicję "altany działkowej". W ustawie o ROD dodano art. 2 pkt 9a, który zachowując dotąd dopuszczalne wymiary altany godzi się jednak na nadmetraż jej zabudowy, ale nie przekraczający 12m2, na który składa się łączna powierzchnia tarasu, werandy lub ganku. Utrzymano dotychczasowe dopuszczalne wymiary dla obiektów gospodarczych posadowionych na działkach (to znaczy: dla takiego obiektu powierzchnia zabudowy nie może przekroczyć 35m2 oraz o wysokości 5m przy dachach stromych i 4m przy dachach płaskich). Wprowadzana regulacja przewiduje, że można wystąpić do właściwego organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgodność wybudowanej altany działkowej z wymaganiami określonymi w ustawie o ROD. Takie zaś zaświadczenie PINB wydał [...] czerwca 2015r. i znajduje się ono w obrocie prawnym. Poza tym ustawodawca zaproponował legalizację obiektów budowlanych wybudowanych na terenie rodzinnych ogrodów działkowych przed dniem wejścia w życie niniejszej nowelizacji, spełniających wymagania dla altany działkowej, określone w dodawanym pkt 9a w art. 2 ustawy o ROD. Za zalegalizowanie obiektów budowlanych działkowiec nie będzie obowiązany dokonać opłaty legalizacyjnej w rozumieniu p.b.
W odpowiedzi Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zważyć należy, że powodem, dla którego WWINB wydał rozstrzygnięcie kasacyjne była okoliczność solidarnego nałożenia przez PINB na zobowiązanych małżeństwo L. i E. G. grzywny w celu przymuszenia w wys. [...] zł.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że każdy adresat nakazu rozbiórki jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, który mieści się w wymienionym w art. 119 § 1 u.p.e.a. pojęciu obowiązku wykonania czynności. Dotyczy to także sytuacji, w której zakres odpowiedzialności wielu podmiotów zobowiązanych jest tożsamy. Przepis art. 27 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. normuje treść tytułu wykonawczego w zakresie tożsamości zobowiązanego i treści podlegającego egzekucji obowiązku. Z przepisu tego nie wynika, aby wielu zobowiązanych do wykonania jednego obowiązku odpowiadało w sposób solidarny w rozumieniu prawa cywilnego. Możliwe jest wskazanie w jednym tytule wykonawczym kilku podmiotów, jeśli zakres ich odpowiedzialności jest tożsamy (por. A. Skoczylas, W. Piątek [w:] "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", pod red. R. Hausera, A. Skoczylasa, s. 179). Taka tożsamość nie oznacza "solidarnego nałożenia obowiązku". Nie oznacza to także możliwości traktowania zobowiązanych do wykonania obowiązku jako jednego zobowiązanego (por. wyrok NSA z 23 marca 2010 r., II OSK 573/09, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Bez względu więc na to, czy został wystawiony jeden tytuł wykonawczy, w którym wskazano dwa podmioty zobowiązane, czy też zostały wystawione dwa tytuły wykonawcze, odrębnie na każdego zobowiązanego, każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Dlatego prawidłowo przyjął WWINB, że obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Z przepisów art. 119 § 1, art. 120 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a., że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. Ograniczeń w tym zakresie nie ma także wówczas, gdy obowiązek wykonania czynności nałożony został na kilka podmiotów (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11, dostępny j.w.). W konsekwencji, nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania egzekucyjnego odrębnie w stosunku do każdego zobowiązanego (por: wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1483/08, dostępny j.w.).
Zważywszy zatem, że PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nałożył grzywnę w celu przymuszenia solidarnie na zobowiązanych L. i E. G. rację miał organ II instancji uchylając to postanowienie i nakazując organowi I instancji wydać odrębnie wobec każdego z zobowiązanych – w przypadku niewykonania ciążącego na nich obowiązku – postanowień nakładających nań grzywny w celu przymuszenia.
Sąd podziela też w pełni pozostałe rozważania organu odwoławczego, co do kwestii wykonalności przedmiotowego obowiązku, dopuszczalności egzekucji i co do adekwatności zastosowanego środka egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10) u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] października 2010 r. PINB nakazał L. i E. G. rozbiórkę altany na działce nr [...] zlokalizowanej w S. [...] na terenie PZD ROD "[...]". Wskutek utrzymania tej decyzji w mocy decyzją WWINB z dnia [...] sierpnia 2011 r., decyzja nakazująca rozbiórkę, a określająca obowiązek ciążący na zobowiązanych – skarżących będący przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego, stała się ostateczna i wykonalna. Warto przy tym nadmienić, co przypomniał też organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powyższe decyzje były przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 tutejszy Sąd oddalił skargę L. i E. G. na decyzję WWINB z [...] sierpnia 2011 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ich skargę kasacyjną od wymienionego wyroku tutejszego Sądu (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 3018/12).
Wyjaśnić należy, iż powyższa decyzja PINB z dnia [...] października 2010 r. podlegała również od dnia [...] sierpnia 2011 r. wykonaniu, choć została zaskarżona do tutejszego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W związku z powyższym PINB jako wierzyciel, a jednocześnie organ egzekucyjny - w sytuacji stwierdzenia, że obowiązek o charakterze niepieniężnym nałożony tą decyzją nie został wykonany - miał podstawy do skierowania na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie do skarżącej, wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] i [...] i na jego podstawie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.).
Ustosunkowując się w tym miejscu do zarzutu skargi naruszenia przez organy egzekucyjne art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie i prowadzenie nowego postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy PINB postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w związku z wykonaniem w części obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych br [...] i [...] z [...] kwietnia 2015 r. na podstawie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z [...] października 2010 r. o nakazie rozbiórki altany, Sąd pragnie wyjaśnić, że jest on chybiony. Skarżący zdają się nie dostrzegać, że decyzja z [...] czerwca 2015 r. o wygaśnięciu decyzji rozbiórkowej z [...] października 2010 r., została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją WWINB z [...] kwietnia 2016 r., a postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji PINB z [...] października 2010 r. umorzono. Tym samym do obrotu prawnego przywrócona została ostateczna decyzja nakładająca na skarżących nakaz rozbiórki altany, a PINB w wyniku kontroli stwierdził, że zobowiązani obowiązku nie wykonali. Organ egzekucyjny miał zatem podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji do zastosowania środka egzekucyjnego.
W tym miejscu należy wskazać, że tak w dacie wszczęcia niniejszego postępowania egzekucyjnego, następnie w dacie wydania postanowienia PINB z dnia [...] stycznia 2017 r. o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia, jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (10.08.2017r.) decyzja PINB określająca obowiązek podlegający egzekucji w ramach niniejszego postępowania, nie podlegała wstrzymaniu wykonania. Zatem w okresie, kiedy doszło do wydania wobec skarżących postanowień organów egzekucyjnych obu instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce przedmiotowej altany, decyzja PINB z dnia [...] października 2010 r. nakładająca ów obowiązek podlegała wykonaniu. Stosownie zaś do treści art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części m.in. w razie wstrzymania wykonania obowiązku. Skoro więc przedmiotowy obowiązek podlegał wykonaniu, organy egzekucyjne nie miały podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu skarżących co do wygaśnięcia przedmiotowego obowiązku (zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) raz jeszcze wskazać należy, że na dzień wystosowania do zobowiązanych upomnień, wszczęcia postępowania egzekucyjnego i następnie nałożenia na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia nie było w obrocie prawnym decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji własnej tego organu z dnia [...] października 2010 r. nakładającej obowiązek rozbiórki przedmiotowej altany. Jak wynika z wyroku tutejszego Sądu z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 499/16 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) WWINB decyzją z [...] kwietnia 2016r. uchylił ww. decyzję PINB z [...] czerwca 2015 r. i umorzył postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji z [...] października 2010 r. Następnie nieprawocnym wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 499/16 tutejszy Sąd oddalił skargę L. i E. G. na powyższą decyzję WWINB z [...] kwietnia 2016 r. Choć postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało jak dotąd prawomocnie rozstrzygnięte, to kluczowe jest, że decyzja konstytuująca obowiązek, które organy egzekucyjne żądają wymagania w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym - jako ostateczna - pozostaje w obrocie prawnym i jest wykonalna. Nie można zatem uznać, że ów obowiązek nie jest wymagalny, czy wygasł.
W świetle tego skarżący nie mogą wywodzić skutków prawnych z nieaktualnego zaświadczenia PINB z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym stwierdzono, że przedmiotowa altana jest zgodna z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD.
Również bez znaczenia dla prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest fakt, że nie zakończyło się prawomocnie postępowanie, w którym wyrokiem z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. i E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WWINB z [...] sierpnia 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] października 2010 r. nakazującej skarżącym rozbiórkę altany na działce nr [...].
Podobnie rzecz się ma z postępowaniami, w których tutejszy Sąd:
- wyrokiem z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Po 703/17 oddalił skargę L. i E. G. na postanowienie WWINB z [...] maja 2017 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne dotyczące przedmiotowego obowiązku,
- wyrokiem z dnia [...] maja 2018 r. sygn. akt II SA/Po [...] oddalił skargę L. i E. G. na postanowienie WWINB z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie uznania bezzasadności zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także z
- wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Po 922/17 oddalił skargę L. i E. G. na postanowienie WWINB z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...]
Wyjaśnić należy, że rolą sądu administracyjnego w myśl 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych jest kontrola administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, co oznacza, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd dokonuje oceny legalności wydanych postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Skoro zaś w dacie wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...] sierpnia 2017 r. prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone, nie uwzględniono w jego ramach podniesionych zarzutów, a także oddalono skargę na czynności egzekucyjne, a obowiązek określony w decyzji PINB z [...] października 2010 r. nie wygasł, był wymagalny, a nie został wykonany, to brak było podstaw, aby uznać, że organy egzekucyjne dopuściły się naruszenia wspomnianego art. 33 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Sąd nie podzielił też zarzutu skargi co do wykonania przedmiotowego obowiązku. Decyzja PINB z [...] października 2010 r. określiła obowiązek będący przedmiotem wykonania w ramach niniejszego postępowania egzekucyjnego jako rozbiórkę altany zlokalizowanej na działce nr [...] w S. [...] na terenie PZD ROD "[...]". Zważywszy, iż bezsprzecznie w wyniku przeprowadzonych kontroli PINB ustalił, że obiekt ten nie został rozebrany w całości, jak tego wymaga ww. decyzja, nie sposób przyjąć, że nawet przeprowadzone w nim ewentualne prace modernizacyjne stanowiły wykonanie obowiązku. W związku z powyższym brak było podstaw do uznania, że obowiązek został wykonany, a tym samym do zastosowania art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nadto dodać należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; lecz nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym kontekście należało uznać za wykraczające poza zakres niniejszego postępowania zarzuty skarżących dotyczące zasadności wydania decyzji PINB z dnia [...] października 2010 r. o nakazie rozbiórki przedmiotowej altany i kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu.
Nie sposób też zgodzić się z zarzutem skarżących jakoby organ zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Co do obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego organowi egzekucyjnemu pozostaje wybór pomiędzy dwoma środkami egzekucyjnymi, które przewiduje przepis art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a. – pomiędzy grzywną w celu przymuszenia, a wykonaniem zastępczym. Stosownie do treści art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.). Z kolei wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt (art. 127 § 1 u.p.e.a.).
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażany w judykaturze, iż treść art. 122 § 2 u.p.e.a. co prawda nie stanowi o kolejności stosowania grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego, określając elementy postanowienia o nałożeniu grzywny, może jednak stanowić normę systemową pozwalającą na odczytanie wzajemnych relacji przepisów art. 119 oraz art. 127 u.p.e.a., a także zakresu obowiązywania reguł ogólnych sformułowanych w art. 7 § 2 u.p.e.a. w procesie egzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Przy egzekucji obowiązku wykonania robót budowlanych, zasadniczo w pierwszej kolejności należało stosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze (skutkiem czego wykluczone będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia) powinna mieć miejsce wyjątkowo np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 961/17, wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1961/16, dostępne j.w.). W przypadku obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest zatem preferowanym środkiem egzekucyjnym.
Grzywna w celu przymuszenia jest bowiem środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonali obowiązek. Nie jest ona karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się.
Ponadto dla oceny uciążliwości grzywny w celu przymuszenia zgodnie z zasadami z art. 7 § 2 u.p.e.a. znaczenie prawne ma treść art. 125 § 1 i § 2 e.p.e.a. Wykonanie obowiązku przez zobowiązanego daje podstawę do wystąpienia o umorzenie grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Także grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub części (art. 126 u.p.e.a.).
W związku z powyższym zdaniem Sądu organy egzekucyjne trafnie uznały, że wobec niemożności wykonania przedmiotowego obowiązku zasadnym jest nałożenie na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia, przed wykonaniem zastępczym. Bez wątpienia bowiem mniejsze są koszty wykonania rozbiórki metodą gospodarską, samodzielnie przez zobowiązanych, bądź przy pomocy innych osób, aniżeli zlecenie wykonania zastępczego przez organ egzekucyjny profesjonalnemu podmiotowi - wykonawcy. Ponadto wykonanie zastępcze wprowadza nowy podmiot – wykonawcę, który od momentu przystąpienia do prowadzenia robót, zgodnie z art. 132 § 2 u.p.e.a., decyduje o tym, czy odstąpi na wniosek zobowiązanego od kontynuowania prac. Stawia to zobowiązanych w zdecydowanie gorszej pozycji, bowiem odbiera im możność zdecydowania o samodzielnym wykonaniu obowiązku.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżących kwestii wysokości grzywny należy wskazać, że zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i [...] ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Oznacza to, że wysokość grzywny w tym wypadku ściśle zależy od powierzchni zabudowy obiektu. Kwestię ustalenia rzeczywistej powierzchni zabudowy przedmiotowej altany ze względu na kasacyjne rozstrzygnięcie organu odwoławczego należy pozostawić ustaleniu PINB, który ponownie wydając postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zobowiązany będzie ustalić, czy od czasu wydania decyzji PINB z dnia [...] października 2010 r. powierzchnia obiektu uległa zmianie. Jednocześnie zważyć należy, że organy egzekucyjne - związane na podstawie art. 170 p.p.s.a. wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 – winny, obliczając powierzchnię zabudowy obiektu, uwzględnić również powierzchnię tarasu i klatki schodowej.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze skarżącymi, którzy stwierdzili, iż organ egzekucyjny już czterokrotnie nakładał na nich grzywny w celu przymuszenia. Na tę okoliczność skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, akta sprawy nie wskazują zaś, by do tego doszło.
Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a. Zważyć należy, że granice kontroli postanowień wydanych w niniejszej sprawie sprowadzają się do oceny, czy prawidłowo organy egzekucyjne zastosowały określony środek egzekucyjny. Nie jest zaś rolą Sądu badanie zasadności zarzutów, które skarżący podniósł jednakowo w odrębnej sprawie (sygn. akt II SA/Po 921/17).
W ocenie Sądu nie można też zgodzić się z zarzutem skarżących naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieodniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego. Po pierwsze zważyć należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tylko gdy przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Tym samym przepisy k.p.a. stosuje się w administracyjny postępowaniu egzekucyjnym jedynie uzupełniająco. Odnośnie postępowania wyjaśniającego kwestie związane z obowiązkiem egzekwowanym w postępowaniu egzekucyjnym trafnie wskazały organy obu instancji, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 zd. drugie u.p.e.a.). Postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast umocowania, aby sięgać "wstecz" i badać prawidłowość sposobu, w jaki w fazie jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić się do zagadnień, związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla organu egzekucyjnego jest wykonywany akt administracyjny. Dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, organ prowadzący egzekucję jest nim związany. W żadnym wypadku nie może samodzielnie dokonywać jego weryfikacji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1138/14, Lex nr 2082790).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę L. i E. G. oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło