I SA/Bd 388/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-07-03
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Leszek Tyliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, gdy doręczenie tej decyzji nastąpiło w trybie zastępczym, a strona twierdziła, że nie otrzymała jej z powodu błędów technicznych i nie poinformowała o zmianie adresu elektronicznego?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ decyzja została skutecznie doręczona w trybie zastępczym po upływie 14 dni od przesłania pierwszego zawiadomienia. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, miała obowiązek zawiadomić organ o likwidacji skrzynki elektronicznej, czego nie uczyniła, co skutkuje domniemaniem doręczenia pod dotychczasowym adresem. Brak uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, mimo obowiązku informowania o zmianie adresu elektronicznego, uzasadnia stwierdzenie uchybienia terminu.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzja Naczelnika została wysłana elektronicznie i nieodebrana w terminie, co skutkowało jej doręczeniem w trybie zastępczym. Skarżący twierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy z powodu błędów technicznych i nieotrzymania decyzji na skrzynkę ePUAP, mimo że nie poinformował organu o likwidacji tej skrzynki. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
I SA/Bd 388/18
UZASADNIENIE
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] września 2017 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., od II do IV kwartału 2012 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za I kwartał 2012 r.
Decyzja została wysłana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego organu podatkowego – ePUAP w dniu [...] września 2017 r. Z informacji znajdujących się na Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (UPD) wynika, iż dokument ten nie został odebrany przez adresata w terminie 14 dni od dnia wysłania pierwszego UPD.
W związku z powyższym, ww. decyzja organu pierwszej instancji została doręczona
w dniu [...] października 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi przepis art. 152a § 3 Ordynacji podatkowej.
Po rozpatrzeniu odwołania, postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Naczelnika została skutecznie doręczona w dniu [...] października 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego. W świetle powyższego, odwołanie z dnia [...] listopada 2017 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto Dyrektor postanowieniem z dnia
[...] marca 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem
w ocenie organu odwoławczego Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy
w uchybieniu terminu do jego wniesienia.
W ocenie organu nadając w urzędzie pocztowym w [...] listopada 2017 r. odwołanie od decyzji Naczelnika Skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do jego złożenia, bowiem termin ten upłynął z dniem [...] października 2017 r. W konsekwencji uchybienie temu terminowi powoduje, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji.
W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie:
art. 162 § 1 w zw. z art. 146 i art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej O.p.) poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, mimo że Strona uprawdopodobniła,
że uchybienie nastąpiło bez jej winy;
art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego;
art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów państwowych poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa,
a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ zasadnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia oraz kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania
14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i to one w efekcie przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2015r., sygn. akt
I FSK 340/14, CBOSA).
We wniosku z dnia [...] października 2016 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika zaznaczono, iż w całym postępowaniu nie został oficjalnie wskazany elektroniczny adres do doręczeń na profilu ePUAP. Zdaniem strony na jakąkolwiek skrzynkę elektroniczną pełnomocnika nie wpłynęła przedmiotowa decyzja i nie zachodzi nawet konieczność wnoszenia o przywrócenie terminu, bowiem decyzja nie została doręczona nawet w sposób zastępczy. Jednak kierując się ostrożnością procesową strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazała, że o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu [...] października 2017 r.,
a decyzję do wglądu otrzymała w dniu [...] października 2017 r. Strona podała, że inne postanowienia docierały na skrytkę /[...]/kancelaria, więc prawdopodobnie wystąpił błąd techniczny niezawiniony przez stronę. Strona wskazała, że decyzja została do niej wysłana na skrytkę /[...]/ogólna lub inna z początkiem /[...]/. Próby wysłania na skrytkę Kancelarii zakończyły się niepowodzeniem, co oznacza, że istnieje błąd w systemie albo organ wysłał korespondencję na inna skrytkę. Strona podała, że nie posiada adresu /[...]/ogólna czy innej tego typu skrzynki.
Zgodnie z poglądem, który tut. Sąd całkowicie aprobuje, wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 869/16, zarówno brak możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, jak
i brak możliwości odczytu pisma na tej platformie, mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, ale tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni te fakty. Samo powołanie się na istnienie bliżej nieokreślonych trudności technicznych nie może być uznane za uprawdopodobnienie istnienia owych trudności technicznych. Należy podkreślić, że z treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej nienależna, czego strona skarżąca zdaniem nie dowiodła.
Jak wynika z akt sprawy sama strona, w dniu [...] czerwca 2017 r. zainicjowała sposób komunikacji z organem , składając za pomocą portalu elektronicznego wniosek o wydłużenie terminu na wykonanie wezwania organu o przedstawienie szczegółowego opisu zleconych badań, które strona wykonała na zlecenie (k. 52 akt administracyjnych). Pismo to zostało odebrane przez organ (o czym świadczy tzw. urzędowe poświadczenie odbioru, k. 51 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, od tego momentu, zgodnie z art. 144 a § 1 O.p., organ miał prawo uznać, że ta droga komunikacji z pełnomocnikiem strony jest prawidłowa. Strona również zaakceptowała ten tryb wymiany pism, o czym świadczy fakt, że korespondencja od organu wysyłana do strony była zawsze odbierana. Dotyczy to postanowień organu z dnia [...]. Ostatnie postanowienie organu zostało odebrane przez pełnomocnika w dniu [...] września 2017 r. W tym postanowieniu organu znalazła się informacja, że decyzja merytoryczna zostanie wydana do dnia [...] września 2017 r.
W tym samym dniu tj. [...] września 2017 r. pełnomocnik strony zlikwidował ten adres elektroniczny i mimo prawnego obowiązku nie poinformował organ o tym fakcie, mimo, że zgodnie z art. 146 § 1 ustawy ordynacja podatkowa: "W toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy
o zmianie swego adresu, w tym adresu elektrycznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę."
Zatem nie ulega wątpliwości w świetle powołanego art. 146 § 1 ustawy, że na stronie postępowania, jej przedstawicielu i pełnomocniku ciąży obowiązek zawiadomienia organu o zamianie adresu, pod który dokonuje się doręczeń. W § 2 tego przepisu określono natomiast konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku – w razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczenia pisma za pośrednictwem operatora pocztowego (...), pismo uważa się doręczone pod dotychczasowym adresem. W niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 152 a § 3 O.p.
w myśl, którego w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.
W sprawie nie jest sporne to, że skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika nie dopełniła obowiązku poinformowania organu o likwidacji skrzynki, co wynika
z analizy akt sprawy i argumentacji zawartej w pismach procesowych strony, pomimo, że strona miała świadomość toczącego się w stosunku do niej postępowania, a nadto, jak wynika z treści odebranego postanowienia, skarżąca miała wiedzę o tym, że decyzja zostanie wydana do [...] września 2017 r.
W tej kwestii ugruntowana jest linia orzecznicza – porównaj wyrok NSA z 30 listopada 2017r. w sprawie I FSK 370/16 , I FSK 2092/15 oraz z 30 stycznia 2018r. w sprawie
II FSK 122/16.
Zatem zasadnie uznano, że decyzja została doręczona w dniu [...] października 2017r. w trybie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 152 a § 3 O.p. Skoro Spółka takie odwołanie złożyła [...] listopada 2017 r. to zasadnie organ uznał, że zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. Organ zasadnie uznał, że w tej sytuacji miał obowiązek wydać zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Spółka natomiast nie złożyła odwołania w ustawowym terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji. Zatem organ poprawnie, stosownie do treści art. stwierdził w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
E. Kruppik-Świetlicka T. Liwacz L. Tyliński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło