I SA/Wa 480/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi D. Ż. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 732/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz D. Ż. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D.Ż. pismem z 7 lutego 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 732/15, którym to wyrokiem, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionej, zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania jej wniosku z 27 sierpnia 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...] hip. nr [...] reszta ozn. nr [...] z działu [...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 14 kwietnia 2016 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wniesioną w tym przedmiocie skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2017 r. I SA/Wa 1932/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych, stwierdzając jednocześnie,, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z 9 czerwca 2017 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku 21 stycznia 2016 r., a następnie wniosła przywołaną na wstępie skargę, w której wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania, podnosiła argument o bezskuteczności uprzednio zastosowanej wobec organu sankcji. W związku z czym żądała: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, biorąc od uwagę kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku 2016, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 16 lutego 2017 r.; przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny; uznania istnienia obowiązku organu do ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) i jego korelatu w postaci uprawnienia strony do otrzymania odszkodowania; a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a także dużą ilość spraw o odszkodowanie wpływających do organu Wskazywał nadto na wagę tych spraw i ich stopień skomplikowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 stycznia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 732/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 27 sierpnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta te wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu 14 kwietnia 2016 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 14 lipca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia mu z tego tytułu grzywny, Prezydent m. [...] zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy nie załatwił - to wniosek o wymierzenie mu z tego powodu kolejnej grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważywszy na jej uprzedni wymiar (1000 złotych), jak również okres jaki upłynął do wniesienia obecnej skargi od zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wymierzającym uprzednio grzywnę (niespełna 9 miesięcy), skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych będzie grzywna w wysokości 3000 złotych. Mając na względzie ogólna skalę przekroczenia terminu wyznaczonego przez Sąd (obecnie jest to dwa lata), jak też uprzednią ocenę prawną tego stanu rzeczy, wyrażoną w prawomocnym wyroku I SA/Wa 1932/16 , uzasadnione jest uznanie, że przybrała ona postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Mimo jednak rażącego naruszenia prawa jakiego przy procedowaniu sprawy dopuścił się organ, Sąd Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki i bezskuteczności uprzednio wymierzonych sankcji, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie im na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem, poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga jest pozbawiona. Z tego względu w części obejmującej to żądanie, podlega ona oddaleniu. Jeśli zaś chodzi o żądanie stwierdzenia przez Sąd istnienia po stronie skarżącej uprawnienia do odszkodowania i skorelowanego z nim obowiązku organu ustalenia tego odszkodowania i jego wypłaty., to ten wniosek nie mógł być uwzględniony. Tego rodzaju rozstrzygnięcie bowiem wykracza poza przyznane sądowi administracyjnemu przez ustawodawcę kompetencje. Co do zasady bowiem, w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne nie mogą przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego rozpatrzenia. Stanowiący zaś odstępstwo od tej zasady, art. 154 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. takich, które dotyczą spraw kończących się wydaniem innego niż decyzja czy postanowienie aktu lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącego praw lub obowiązków (por. wyrok WSA w Warszawie z 9.06. 2016 r. I SA/Wa 275/16, Lex nr 2137243). Do takich zaś sprawa o odszkodowanie nie należy. Stąd także w tym zakresie skarga i zawarte w niej żądanie podlegać musza oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.)