I OZ 789/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 813/18 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 813/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku M. K., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2017 r. za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 6 lutego 2018 r. (zachowując termin) jednakże na kopercie, jako adresata wskazano: "Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego" i błędny (poprzedni) adres, tj. Al. Jerozolimskie 28, 00-024 Warszawa. Wobec wadliwego zaadresowania przesyłki operator Poczta Polska zwróciła przesyłkę do nadawcy. Ponownie, już prawidłowo zaadresowaną przesyłkę, wysłano do organu w dniu 12 lutego 2018 r., tj. z uchybieniem terminu. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym strona wskazała, że na skutek zmiany adresu pocztowego przesłała pismo na poprzedni adres organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu powołał się na art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Błędne zaadresowanie koperty ze skargą, tj. wskazanie nieaktualnego adresu organu (ulicy, kodu pocztowego) stanowiło niestaranność skarżącego i nie może świadczyć o wyłączeniu jego winy przy wywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi. Sąd zaznaczył, że pod wskazanym przez skarżącego adresem nie mieściła się siedziba Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Operator pocztowy nie miał więc prawa pozostawić przesyłki u innej osoby niż adresat wskazany na kopercie. Podkreślono również, że doręczona skarżącemu decyzja zawierała jasne w swojej treści i jednoznaczne pouczenie o sposobie i trybie zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. W pouczeniu tym wskazano również właściwy adres organu (Plac Bankowy 3/5, 00-950 Warszawa) i wskazano, że skarga powinna być wniesiona za pośrednictwem tego organu. Brak staranności skarżącego w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonej decyzji nie spełnia również warunku "braku winy" w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. K., zarzucając naruszenie art. 88 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a także art. 87 w zw. z art. 86 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sposób przez siebie zawiniony wysłał skargę z uchybieniem terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarga została wysłana do organu, do którego powinna zostać złożona, zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. W ocenie skarżącego wysłanie skargi w formie przesyłki poleconej do określonego z pełnej nazwy organu pozwala w pełni na jego zidentyfikowanie, a w konsekwencji stwierdzenie, czy została ona wysłana, a tym samym złożona w terminie za pośrednictwem tego organu. Wysłanie skargi do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 6 lutego 2018 r. wraz ze wskazaniem, że organ ten mieści się w Warszawie oznacza, że skarga została złożona za pośrednictwem organu, którego działanie jest jej przedmiotem przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji, a więc zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a. i w terminie w nim wskazanym. Istotne znaczenie ma bowiem data wysłania przesyłki do organu, a nie data doręczenia jej organowi. Ponadto, omyłkowe wskazanie nieprawidłowego adresu organu należy uznać za błąd drobny, nie przesądzający o nieznajomości i braku świadomości za pośrednictwem jakiego organu skarga kierowana jest do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niewłaściwe zaadresowanie przesyłki zawierającej skargę stanowi wyraz niedbałości i nie może być postrzegane jako przeszkoda od strony niezależna i trudna do przezwyciężenia. Decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie oraz trybie wniesienia środka zaskarżenia. Wskazano w nim, że skarga przysługuje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – Wydziału Geodezji Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie Plac Bankowy 3/5 00-950 Warszawa, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że błędne zaadresowanie koperty ze skargą poprzez mylnie oznaczenie adresu organu, co skutkowało zwróceniem przesyłki do skarżącego i niezłożeniem skargi w terminie, nie może świadczyć o wyłączeniu winy skarżącego w niewywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi. Pouczenie jest integralną częścią decyzji (art. 107 § 3 zd. 2 k.p.a.), a zatem na stronie należycie dbającej o swoje interesy spoczywa obowiązek uważnego prześledzenia treści całej decyzji, nie wyłączając informacji skierowanych do strony umieszczonych w końcowej jej części. Zwrócić należy także uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że wskazanie przez skarżącego na kopercie listu zawierającego skargę błędnego adresu organu odwoławczego nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, zwłaszcza gdy skarżący był prawidłowo pouczony o właściwym adresie tego organu i stanowi przejaw niedbalstwa, a ponadto nie może być uznane za przeszkodę nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 153/11, z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I FZ 341/12, z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 229/14, z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 784/16, z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 194/17; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że w świetle art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie nie można podzielić stanowiska, że skarżący złożył skargę za pośrednictwem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Z uwagi bowiem na wysłanie skargi na niewłaściwy adres przesyłka ją zawierająca nie została temu organowi doręczona. Bez znaczenia była zatem okoliczność wpisania na przesyłce prawidłowej, według skarżącego, nazwy adresata. Strona nadała bowiem przesyłkę w sposób uniemożliwiający wniesienie skargi zgodnie z wymogami art. 54 § 1 P.p.s.a. (tj. za pośrednictwem organu). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.