I SA/Op 276/18
WyrokWSA w Opolu2018-10-10
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Grzegorz Gocki, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy hala namiotowa, posadowiona na płycie betonowej i połączona z nią śrubami, może być uznana za budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, a nie budowla?Ratio decidendi
Hala namiotowa, która posiada dach, jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), jest trwale związana z gruntem poprzez płytę betonową pełniącą funkcję fundamentu, na którym konstrukcja nośna jest zamocowana śrubami, spełnia definicję budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega opodatkowaniu jako budynek. Określenie "trwale związany z gruntem" należy rozumieć w znaczeniu językowym, a nie cywilistycznym, a możliwość demontażu konstrukcji nie wyklucza trwałego związania z gruntem.Stan faktyczny
Spółka A wykazała w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 r. grunty, budynki i budowle. W toku postępowania podatkowego ustalono, że Spółka nie wykazała dwóch obiektów budowlanych: hali namiotowej i hali magazynowej. Spółka wyjaśniła, że hala namiotowa nie jest budynkiem ani budowlą, a hala magazynowa została zbudowana przez inną firmę. Organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego, uznał halę namiotową za budynek i określił zobowiązanie podatkowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując kwalifikację hali namiotowej jako budynku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi A spółka jawna w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę.
W ramach złożonej w dniu 17 stycznia 2014 r. w Urzędzie Miejskim w Gogolinie deklaracji na podatek od nieruchomości na 2014 r. A sp.j. J. P., A. P. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Spółka"), wykazało do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budowle o wartości amortyzacyjnej 5.258 zł, od których to zadeklarowało podatek w łącznej kwocie 66.404 zł. Deklaracja ta była następnie, już po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r., trzykrotnie korygowana, a to; w dniu 16 czerwca 2015 r. Spółka dodatkowo ujęła do opodatkowania budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 - użytkowane przez B sp. z o.o. (łączna kwota podatku: 71.480 zł); w dniu 6 października 2015 r. wykazała do opodatkowania budowle o wartości amortyzacyjnej 46.250,00 zł (łączna kwota podatku: 72.300 zł ), natomiast w dniu 14 stycznia 2016 r. dokonała korekty powierzchni budynków i wartości budowli, wykazując do opodatkowania budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budowle o wartości amortyzacyjnej 61.196,93 zł i kwotę podatku 67.185 zł.
W toku prowadzonego postępowania podatkowego Burmistrz Gogolina wezwał Spółkę do złożenia wyjaśnień w sprawie niewykazania w deklaracjach na podatek od nieruchomości za rok 2014 i 2015, w podstawie opodatkowania, dwóch obiektów budowlanych: hali namiotowej i hali magazynowej w stosunku do których wydano uprzednio pozwolenia na budowę. Spółka w piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. wyjaśniła, że hala namiotowa nie została wymieniona w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., w brzmieniu z roku 2014) / dalej: "p.b"/, stąd nie można jej opodatkować podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Spółki hala jako tymczasowy obiekt budowlany nie stanowi budynku, bo nie posiada fundamentów. Nie jest też budowlą bo nie jest trwale związana z gruntem. Natomiast w odniesieniu do hali magazynowej wyjaśniono, że zbudowana została przez firmę B sp. z o.o. na dzierżawionej od Spółki działce i zgodnie z umową dzierżawy to ta firma jest zobowiązana wypełniać obowiązki podatkowe. Jednakże jeżeli nie dokonała ona zapłaty podatku od nieruchomości od tej hali, to Spółka zdaje sobie sprawę, że to ona będzie obciążona od niej podatkiem i się na to godzi.
Nadto przedłożono organowi I instancji dodatkową dokumentację, a to
✓ decyzję Starosty Krapkowickiego nr [...] z 30 sierpnia 2012 r. ([...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch hal namiotowych o powierzchni zabudowy [...] m2 i [...] m2 w miejscowości[...], ul. [...], działka nr a z k.m. 2, kategoria obiektu: XVIII; według treści decyzji hale nie są tymczasowymi obiektami budowlanymi;
✓ decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim nr [...] z 10 kwietnia 2013 r. ([...]) udzielającą pozwolenia na użytkowanie hali namiotowej zlokalizowanej w [...], ul. [...], działka nr a;
✓ ewidencję środków trwałych;
✓ metrykę projektu dot. obiektu hali namiotowej o powierzchni zabudowy [...] m2;
✓ opis techniczny obiektu dot. hali namiotowej magazynowej o powierzchni zabudowy [...] m2; w części opisu poświęconej fundamentom wskazano, że "nie przewiduje się posadowienia przedmiotowej hali na fundamentach. Posadowienie konstrukcji namiotu bezpośrednio do podłoża za pomocą kotew"; w części opisu poświęconej podłogom i posadzkom stwierdzono, że projektuje się zbrojoną płytę betonową o grubości 15 cm;
✓ rysunki techniczne obrazujące halę, wg rysunku podłoże hali stanowi płyta betonowa grubości 15 cm, chudy beton grubości 10 cm, tłuczeń 30 cm.
W dniu 14 lipca 2015 r. pracownicy Urzędu Miasta Gogolin, przy udziale pełnomocnika Spółki, przeprowadzili oględziny nieruchomości, uwzględniając w protokole oględzin informacje, że halę wykonano w konstrukcji nośnej - ramy z profili albuminowych w rozstawie 5 m; wykończenie zewnętrzne - blacha stalowa, trapezowa, ocynkowana; w 1 części ściany szczytowej tkanina plan dekowa; fundamenty - płyta betonowa gr. 15 cm; dach - konstrukcja nośna z ram aluminiowych, dodatkowo wzmocniona krokwiami drewnianymi i słupami drewnianymi; pokrycie dachu - ocynkowana blacha stalowa trapezowa na łatach drewnianych; naświetla z trapezowych płyt poliwęglanowych; brama stalowa przesuwna; instalacje wewnętrzne - instalacja elektryczna oświetleniowa; mocowanie hali namiotowej do podłoża - słupy aluminiowe posadowione są na płycie pośredniej, która przytwierdzona jest do płyty betonowej przy pomocy dwóch śrub rozporowych. W toku oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną obiektu.
Następnie postanowieniem z 31 sierpnia 2015 r. Burmistrz Gogolina powołał biegłego - dr inż. D. B. w celu wydania opinii na temat, czy hala namiotowa posadowiona w [...] przy ul. [...] na działce nr a stanowi budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w roku 2014.
W sporządzonej przez biegłego opinii stwierdził on , że w pierwszej kolejności należało ustalić, czy przedmiotowy obiekt spełnia kryteria pozwalające na przypisanie mu definicji budynku, tj. czy jest trwale związany z gruntem, czy został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz czy posiada fundamenty i dach. Dopiero posiadanie tych wszystkich wymienionych wyżej cech jednocześnie może stanowić podstawę do uznania danego obiektu za budynek. Za fundamenty biegły uznał takie elementy konstrukcyjne jak ławy, stopy, płyty, podwaliny, pale i studnie, które przenoszą obciążenie od elementów konstrukcyjnych obiektów budowlanych (ściany, słupy) na podłoże gruntowe. Przyjął też, iż trwałość związania z gruntem jest zagwarantowana wówczas, gdy fundamenty bezpiecznie i stabilnie przenoszą obciążenie na podłoże gruntowe, nie powodując nadmiernych deformacji obiektu w każdym z trzech kierunków w przestrzeni, tworząc zależność przyczynowo-skutkową wzajemnych relacji pomiędzy obciążającą konstrukcją a obciążanym podłożem gruntowym. W badanym przypadku duże znaczenie ma lekkość konstrukcji tworzącej powierzchniowy "żagiel", gdzie połączenie z fundamentem i jego masa zabezpieczają halę przed negatywnymi skutkami podrywów wiatru, np. w momencie otwarcia bramy itp. Za przegrody budowlane autor opinii uznał konstrukcje pionowe, które ograniczają lub dzielą obiekty budowlane na wymagane przestrzenie i przenoszą obciążenia od ciężaru własnego, kondygnacji wyższych (o ile takie występują) oraz od wiatru, drgań i ewentualnych obciążeń pojazdami - będą to zarówno ściany betonowe, murowane, a także wykonane z blach fałdowych lub falistych tworzyw, samonośne lub mocowane do dodatkowych konstrukcji ryglowych. Za przegrody budowlane uważa się również ściany o niepełnej wysokości wówczas, gdy ich szerokość pokrywa się z szerokością obiektu, niezależnie od tego, czy wieńczą ściany do nich prostopadłe górą czy też nie sięgają na pełną wysokość kondygnacji. Za dach, przyjął poziomą lub ukośną konstrukcję wraz z pokryciem, niezależnie od materiału i technologii, w jakiej została ona wykonana, zabezpieczającą wnętrza pomieszczeń przed oddziaływaniem środowiska zewnętrznego, tj. opadami atmosferycznymi, wiatrem, przedostawaniem się zanieczyszczeń.
W celu ustalenia wielkości powierzchni użytkowej hali biegły , jako zasadę do jej wyliczenia przyjął wymiary po wewnętrznej długości ścian. Ponieważ ściany wykonane są w technologii lekkiej, którą stanowi tu obudowa ze stalowych blach fałdowych, stąd do obliczenia powierzchni użytkowej przyjęto wymiary w "świetle" fałd ww. blach, bliższych środka pomieszczenia. Wielkość powierzchni użytkowej wynosi [...] m x [...] m = [...] m2.
W ocenie biegłego, będący przedmiotem opracowania obiekt pn. "hala namiotowa" jest budynkiem zarówno w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obiekt ten jest trwale związany z gruntem poprzez płytę fundamentową, a konstrukcja nośna została połączona z tą płytą za pomocą śrub. Zauważył, iż w definicji legalnej nie chodzi o jakiekolwiek konkretne połączenie techniczne, takie jak śrubowe, spawane itp., lecz o scalenie obiektu i podłoża, mające zapewnić mu bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowe. Hala namiotowa jest więc trwale połączona z fundamentem, jaki stanowi dla niej płyta. Dodatkowo, została ona wzmocniona uzupełniającą konstrukcją drewnianą w celu bezpiecznego przeniesienia obciążeń zewnętrznych. Tak, więc przedmiotowa hala jest budynkiem o konstrukcji szkieletowej, wykończonej "lekką" obudową.
Na potwierdzenie tego wniosku biegły przytoczył treść decyzji Starosty Krapkowickiego nr [...] (pozwolenie na budowę) z 30 sierpnia 2012 r., w której obiekt ten zaliczono do kat. XVIII , co wg załącznika do ustawy - Prawo budowlane oznacza budynki przemysłowe, takie jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty. Tak, więc wybudowanie hali wymagało uzyskania decyzji administracyjnej, tj. pozwolenia na budowę, udziału uczestników procesu budowlanego, a następnie uzyskania pozwolenia na użytkowanie, czego nie stosuje się do obiektów tymczasowych lub też obiektów nie będących budynkami lub budowlami. Biegły sporządził też dokumentację fotograficzną badanego obiektu budowlanego.
W piśmie z 28 września 2015 r. Spółka zgłosiła uwagi do opinii biegłego zarzucając jej liczne nieścisłości. Według niej niezgodne z rzeczywistością jest zawarte w opinii stwierdzenie że "konstrukcję nośną oparto na posadzce, którą stanowi tu płyta fundamentowa", albowiem w rzeczywistości konstrukcja ta została oparta na wylewce betonowej poziomującej teren. Gdyby biegły dokładniej zbadał posadzkę hali namiotowej zauważyłby, że nie ma ona zbrojeń typowych dla płyty fundamentowej oraz stwierdził istnienie listw dylatacyjnych pozostałych po wylaniu posadzki. Dodatkowo podniesiono , że w metryce projektu budowlanego, będącego podstawą do udzielenia zezwolenia na budowę hali magazynowej, na stronie 17 projektu w pkt. 7.1 Fundamenty napisano: "w ramach opracowania nie przewiduje się posadowienia przedmiotowej hali na fundamentach". Wylewka betonowa, znajdująca się pod halą namiotową została wykonana w celu wypoziomowania powierzchni i nie stanowi elementu konstrukcyjnego osadzonego w gruncie. Nieprawdziwe jest zatem stwierdzenie biegłego, że "hala namiotowa jest więc trwale połączona z fundamentem jaki stanowi jej płyta", gdyż w rzeczywistości hala namiotowa jest połączona nietrwale śrubami i nakrętkami, nie z fundamentem, ale z wylewką betonową poziomującą powierzchnię działki. Działka w tym miejscu nie jest pozioma. Znajdujące się obok niej stanowiska parkingowe i zjazd z drogi też są wykonane z betonu, ale z racji nierówności terenu nie są poziome, stąd konieczność wylewki poziomującej. Całość hali ma charakter nietrwały. Po odkręceniu śrub można całość zdemontować i przenieść w inne miejsce, bez uszkodzenia posadzki. Zatem obiektu budowlanego, w którym dolna płaszczyzna fundamentu znajduje się na poziomie terenu, a jego przeniesienie lub rozebranie nie wiąże się z wykonywaniem robót ziemnych, nie można uznać za trwale związany z gruntem. Reasumując, Spółka uznała, że sporządzona opina biegłego jest błędna, gdyż zawiera niewłaściwe ustalenie faktów, co do trwałego związania hali namiotowej z gruntem oraz posiadania przez nią fundamentu. Przedmiotowa hala namiotowa została wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada dach, ale nie posiada fundamentu, a jego istnienie jest jednym z elementów niezbędnych do uznania, iż zostały spełnione przesłanki pozwalające na zakwalifikowanie danego obiektu jako budynku. Z kolei w kwestii określenia trwałego związania z gruntem danego obiektu , co budzi najwięcej wątpliwości z uwagi na brak definicji legalnej, a także bardzo enigmatyczne w tym zakresie orzecznictwo i wypowiedzi doktryny, według Spółki odwoływać należy się w tym zakresie do unormowań art. 47 § 1 i 2 k.c., a więc o trwałym związaniu obiektu z gruntem świadczy brak możliwości oderwania go od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji oraz to, że nie został on wzniesiony do przemijającego użytku. Pierwsza z tych cech oznacza takie połączenie konstrukcji z gruntem (a więc w przypadku budynku - z fundamentem), aby możliwe było zdemontowanie (oderwanie, odłączenie) bez uszkodzenia tejże konstrukcji. Drugą cechą niezbędną do uznania, iż istnieje trwałe związanie z gruntem jest brak przemijającego, tymczasowego charakteru wzniesionego obiektu (budynku). Jednocześnie cecha ta może przesądzać o braku trwałego związania nawet w sytuacji, gdy obiekt posiada fundamenty i jest trwale związany z gruntem, ale został wzniesiony do czasowego użytkowania. W spornym w niniejszej sprawie przypadku, brak jest danych aby przyjąć stały charakter tej konstrukcji, nie jest ona trwale związana z gruntem oraz nie posiada fundamentu. Reasumując według Strony, ponieważ konstrukcja hali w żaden widoczny sposób nie została trwale umocowana w wykonanej wylewce betonowej poziomującej powierzchnię (konstrukcja ta nie została również zatopiona w wylewce betonowej), abstrahując od tego, czy hala posiada fundamenty czy też nie, sam fakt braku jakichkolwiek trwałych umocowań do wylewki wskazuje na możliwość odłączenia całej konstrukcji od gruntu bez jej uszkodzenia.
Odpowiadając także na kolejne wezwanie organu Spółka przedłożyła kopię książki obiektu budowlanego - hali namiotowej oraz dodatkowo podała, że hala namiotowa posadowiona jest na płycie betonowej wykonanej na podbudowie z tłucznia. Nawierzchnia betonowa została wykonana w technologii analogicznej jak istniejące powierzchnie utwardzone i place manewrowe na terenie zakładu. Według założeń projektowych na dachu hali namiotowej nie może zalegać śnieg i wymaga on odśnieżania. Na obiekcie umieszczono tablicę informacyjną o zakazie użytkowania hali przy nieodśnieżonym dachu. W celu usprawnienia odśnieżania dachu materiał plandekowy na dachu został zastąpiony blachą trapezową. W celu wyrównania podłoża na podbudowie z tłucznia wykonano nawierzchnię betonową która pierwotnie służyła jako plac parkingowy, a obecnie stanowi posadzkę hali namiotowej i podłoże do zamontowania konstrukcji namiotu za pośrednictwem kotew. Wszystkie zmiany wprowadzone względem zatwierdzonego projektu budowlanego zostały uznane jako nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zmiany te zostały naniesione w dokumentacji powykonawczej dołączonej do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. W dniu 9 kwietnia 2013 r. podczas obowiązkowej kontroli obiektu Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim stwierdził zgodność wybudowanego obiektu z decyzją pozwolenia na budowę oraz nie wniósł uwag do załączonych dokumentów zakończenia budowy. Na tej podstawie została wydana decyzja pozwolenia na użytkowanie nr [...] z 10 kwietnia 2013 r.
Według książki obiektu budowlanego hala namiotowa wolnostojąca, jednonawowa jest posadowiona na nawierzchni betonowej wykonanej na podbudowie z tłucznia, stanowiącej utwardzenie placu manewrowego. Ściany zewnętrzne: konstrukcja nośna - ramy z profili aluminiowych. Wykończenie zewnętrzne blacha stalowa, trapezowa ocynkowana, w części ściany szczytowej tkanina plandekowa. Dach: konstrukcja nośna z ram aluminiowych dodatkowo wzmocniona krokwiami drewnianymi. Pokrycie dachu: ocynkowana blacha stalowa trapezowa Tl 8 na łatach drewnianych. Naświetla z trapezowych płyt poliwęglanowych. Brama stalowa przesuwna. Instalacje wewnętrzne: instalacja elektryczna oświetleniowa. Powierzchnia zabudowy: [...] m2. Powierzchnia użytkowa: [...] m2. Kubatura: [...] m2.
Do akt sprawy włączono ponadto kserokopię strony 6 książki obiektu budowlanego - hali namiotowej o treści odmiennej niż opisano wyżej. Zgodnie z nią fundamenty hali to płyta żelbetowa gr. 15 cm wykonana na warstwie chudego betonu i podbudowie z tłucznia.
Odnosząc się do złożonych przez Spółkę uwag i zastrzeżeń do sporządzonej opinii biegły podtrzymując ją w całości dodatkowo wyjaśnił, że posadowienie konstrukcji hali bezpośrednio do podłoża za pomocą kotew M24 długości 500 mm świadczy o jej połączeniu z gruntem. W punkcie 11 opisu technicznego "Podłogi i posadzki" zapisano: w ramach opracowania projektuje się płytę betonową o grubości 15 cm, ze zbrojeniem siatką z prętów 08 w rozstawie, co 15/15 cm. O ile Inwestor oświadcza, że tę płytę wykonał inaczej i jej nie zbroił, to powinien był do wniosku o pozwolenie na użytkowanie zgłosić odstępstwo od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę. Na rysunkach projektu budowlanego hali: rzut poziomy i przekrój wyraźnie zapisano, że podłoże stanowi tu betonowa płyta grubości 15 cm. W uwagach zamieszczonych na rysunku A-l znajduje się zapis: ... kotwienie słupów za pomocą kotew M24. Słupy kotwić w podłożu przed zalaniem posadzki betonowej. Na rysunku przekroju pokazano warstwową budowę podłoża nośnego hali: płyta betonowa gr 15 cm, chudy beton gr. 10 cm, tłuczeń 30 cm. Wg projektu słupy miały być połączone z płytą betonową, a poprzez nią z gruntem za pomocą kotew. W tym przypadku warstwę wyrównawczą i podbudowę powinien stanowić tłuczeń, który jest tu gruntem nasypowym, a nie zalegającym naturalnie w podłożu, natomiast warstwa podbetonu (chudy beton) jest także warstwą wyrównawczą i pomocniczą do ułożenia zbrojenia i ewentualnej izolacji. W Książce obiektu budowlanego założonej przez właściciela hali, w rozdziale IV "Dane techniczne charakteryzujące obiekt" zamieszczono zapis: Fundamenty: płyta żelbetowa gr. 15 cm wykonana na warstwie chudego betonu i podbudowie z tłucznia. (...). Ponownie też podkreślił, iż zaliczono przedmiotową halę do kat. XVIII obiektów budowlanych, co jednoznacznie wskazuje na przypisanie mu definicji budynku, a którego to zapisu inwestor nie oprotestował po otrzymaniu pozwolenia budowlanego oraz pozwolenia na użytkowanie obiektu."
Na wezwanie Burmistrza Gogolina Spółka dodatkowo przedstawiła dokumentację powykonawczą hali namiotowej z rysunkami zamiennymi.
Przeprowadzono także dowód z przesłuchania w charakterze świadka P. Ć. w (protokół z 20 listopada 2015 r.) będącego kierownikiem budowy i autorem projektu konstrukcji hali namiotowej położonej w miejscowości [...] ul. [...] na działce nr a. Odnosząc się do treści strony 6 książki obiektu hali namiotowej (tylko on dokonywał wpisów do książki obiektów) stwierdził on, że ten wpis został przeze niego dokonany, ale jest to wpis pierwotny. Obiekt nie posiada fundamentów jest posadowiony na powierzchni betonowej. W zapisie tym pomylił się i w późniejszym czasie dokonał zmiany zawartych tam danych technicznych, które obecnie są zgodne ze stanem faktycznym. Podane pierwotnie dane techniczne zostały opracowane na podstawie projektu budowlanego pierwotnego, a nie jego wersji ostatecznej - dokumentacji powykonawczej. Prawdopodobnie mylny wpis został wykonany metodą "kopiuj-wklej" podczas edytowania opisu. Nowe dane techniczne obiektu są zgodne z projektem i dokumentacją powykonawczą. W trakcie wykonywania robót budowlanych były wprowadzone zmiany w projekcie i dotyczyły one: 1) wykonania płyty betonowej (nawierzchni namiotu) bez zbrojenia, 2) zmiany pokrycia dachu z plandeki na blachę stalowo-trapezową 3) wykonanie naświetli w ścianach bocznych, 4) wykonanie instalacji elektrycznej oświetlenia. Według stanu faktycznego aktualnego wykonano płytę betonową bez zbrojenia, której nie można nazwać fundamentem, gdyż nie zachowano w posadowieniu płyty wymaganej głębokości posadowienia, z uwagi na przemarzanie gruntu. Według niego, zmiany te w zakresie danych technicznych nie wpływały na bezpieczeństwo konstrukcji obiektu oraz osób je użytkujących. Nie zakrywały też ewentualnych wad konstrukcyjnych ani usterek w obiekcie. Wylewka betonowa została wykonana na podbudowie z tłucznia. Innych utwardzeń nie było. Ponieważ zmiany projektu nie wymagały zmiany pozwolenia na budowę, zostały one naniesione w dokumentacji powykonawczej, a nadzór budowlany uczestnicząc w odbiorze końcowym obiektu, nie wnosił w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.
W piśmie z 2 grudnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim stwierdził, że zgodnie posiadanymi dokumentami w trakcie budowy zostały wykonane roboty nie odstępujące w sposób istotny od zatwierdzonego projektu oraz warunków pozwolenia na budowę, które zostały naniesione powykonawczo w dokumentacji załączonej do wniosku o pozwolenia na użytkowanie, stanowiącej załącznik oświadczenia kierownika budowy. Powyższe stanowiło podstawę do udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Do pisma załączono dokumentację powykonawczą hali namiotowej oraz oświadczenie kierownika budowy, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę oraz obowiązującymi przepisami.
W dniu 15 grudnia 2015 r. pracownicy Urzędu Miasta Gogolin przeprowadzili dodatkowe oględziny obiektów budowlanych położonych w [...] przy ul. [...] na działce nr a. W toku tej czynności ustalono i odnotowano w protokole powierzchnie użytkowe budynków, a także - powierzchnię użytkową spornej hali namiotowej. Stwierdzono istnienie wiat, zbiorników paliwowych i kontenerów blaszanych. Teren działki jest utwardzony nawierzchnią asfaltową i płytami betonowymi. Do protokołu załączono wypis z kartoteki budynków, wydruk z rejestru gruntów, dokumentację fotograficzną i kserokopię księgi środków trwałych.
Nadto przy piśmie z 10 stycznia 2016 r. Spółka przesłała kopię ewidencji środków trwałych i tabelę amortyzacyjną środków trwałych. A sp.j., a w kolejnym piśmie z dnia 23 stycznia 2016 r., przedstawiła uwagi do odpowiedzi biegłego na złożone przez nią zastrzeżenia do opinii , wskazując, że opinia ta nadal została oparta na błędnych założeniach i z pominięciem części dokumentów, co spowodowało wyciągnięcie fałszywych wniosków.
W tym stanie sprawy decyzją z 11 marca 2016 r., nr [...], Burmistrz Gogolina określił A sp.j. J. P., A. P. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2014 w wysokości 80.265 zł , uchyloną następnie w wyniku uwzględnienia odwołania Strony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu / dalej: "SKO", "Kolegium"/ decyzją z dnia 10 października 2016 r. nr [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania Burmistrz Gogolina, pismem z 5 kwietnia 2017 r., zwrócił się do biegłego – D. B. o udzielenie dodatkowych odpowiedzi odnośnie sporządzonej opinii technicznej w następującym zakresie:
1) precyzyjne ustalenie na czym faktycznie posadowiona jest przedmiotowa hala, czy podłoże jest fundamentem czy nie i w oparciu o jakie ustalenia biegły wysnuł takie wnioski?
2) precyzyjne ustalenie sposobu połączenia hali z podłożem, czy jest on wystarczająco trwały aby oprzeć się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, dlatego istotna jest masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa?
3) szczegółową analizę wraz z wnioskami o sposobie obecnego montażu (słupy przykręcone do płyty fundamentowej), w stosunku do rozwiązań obecnych stosowanych połączeń nietrwale związanych z gruntem (szpilki stalowe wbijane w grunt)?
4) jednoznaczne określenie (uzasadnienie), że płyta betonowa o grubości 25 cm stanowi dla niniejszej konstrukcji fundament, na którym posadowione są słupy konstrukcyjne hali?
5) jednoznaczne wyjaśnienie, czy przedmiotowy obiekt jest halą namiotową z uwagi na fakt, że zgodnie z definicją obiekt powinien być przykryty w całości plandeką a z dokumentacji oraz oględzin wynika, że pokrycie dachu wykonane jest ocynkowaną blachą stalową trapezową Tl8 na łatach drewnianych oraz ściany są również zrobione z blachy trapezowej.
W odpowiedzi, w piśmie z 21 kwietnia 2017 r. biegły wyjaśnił, że termin "wylewka betonowa" (poziomująca o grub. 25 cm), niebędąca wg Spółki odpowiednikiem fundamentu, to nazwa potoczna, która nie znajduje żadnego uzasadnienia w polskich i europejskich normach oraz przepisach z zakresu budownictwa. Przedmiotowa konstrukcja hali posadowiona jest na fundamencie. Podłoże jest tu warstwą nośną znajdującą się pod fundamentem, na którą przekazuje on obciążenia. Za fundamenty biegły uznał ławy, stopy, płyty, podwaliny, pale i studnie, które przenoszą obciążenie od elementów konstrukcyjnych obiektów budowlanych (ściany, słupy) na podłoże gruntowe. Fundamentem jest konstrukcja przekazująca obciążenie na podłoże gruntowe. Nie ma tu znaczenia, czy taka konstrukcja jest lub zostanie wykonana z betonu, cegły drewna łub nawet z samego, zagęszczonego lub stabilizowanego kruszywa (takie ławy fundamentowe również wykonywano w przeszłości i nazywano je fundamentami). Nie ma też znaczenia, czy będzie ona zbrojona czy też nie. O tym decyduje projektant na podstawie przeprowadzonych obliczeń i analiz. W kwestii niewykonania odkrywek fundamentów i bazowania jedynie na dokumentacji obiektu (projekcie budowlanym i książce obiektu budowlanego) oraz wydanych decyzjach, biegły stwierdził, że taki zarzut mógłby wskazywać na to, że obiekt nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem oraz pozwoleniem na budowę, co mogłoby oznaczać, że w rzeczywistości został on inaczej wykonany. Dokumentacja powykonawcza powinna być wiarygodną dokumentacją obiektu z naniesionymi zmianami podczas jego realizacji (w tym z kwalifikacją odstępstw od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę). Powinna ona stanowić nieodłączny dokument książki obiektu budowlanego i być na tyle wiarygodną aby mogła służyć m.in. do celów późniejszych badań i analiz tak, żeby za każdym razem nie zachodziła konieczność odkrywania np. fundamentów. W celu doprecyzowania swojej odpowiedzi na powyższe pytanie biegły przywołał cztery pierwsze fotografie zamieszczone w swojej opinii z września 2015 r.:
1) na pierwszej fotografii, wyraźnie widoczna jest betonowa płyta wystająca ponad powierzchnię utwardzenia placu, czyli konstrukcja hali nie została ustawiona bezpośrednio na płycie parkingu (jak twierdzi A), chociaż utwardzenie parkingu mogłoby być dla niej również fundamentem, gdyby posiadało odpowiednią nośność,
2) znajdująca się na pierwszym planie, na drugiej fotografii drewniana konstrukcja będąca wzmocnieniem uszkodzonej, aluminiowej konstrukcji wiaty została bezpośrednio oparta (posadowiona) na betonowej płycie,
3) na trzeciej fotografii widoczna jest wydzielona płytowa konstrukcja betonowa, której wymiary w rzucie pokrywają się praktycznie z obrysem hali,
4) trwałość połączenia konstrukcji aluminiowej z konstrukcją betonową posadzki (a nie jest to połączenie z gruntem) przedstawiono na fotografii czwartej.
Dla utrzymania trwałych i bezpiecznych połączeń konstrukcji nie ma żadnego znaczenia możliwość odkręcenia łączników (śrub) i przeniesienia hali w inne miejsce. Każdą nawet bardzo odpowiedzialną konstrukcję szkieletową hal przemysłowych, łączoną z fundamentami na śruby można w taki sam sposób zdemontować bez żadnej szkody dla jej stanu technicznego. Jeżeli natomiast chodzi o używanie słowa posadzka lub podkład betonowy posadzki i porównywanie ich do fundamentu płytowego to biegły jednoznacznie stwierdził, że posadzka i jej podkład nośny jest powierzchniowym dźwigarem (tak jak płyta fundamentowa), przeznaczonym do przenoszenia obciążeń:
1) równomiernie rozmieszczonych (np. od składowanych materiałów),
2) skupionych (punktowych) o dużych wartościach, np. od nóg regałów,
3) konstrukcją precyzyjnych obrabiarek, nieposiadających wydzielonego fundamentu np. ze względu na drgania,
4) konstrukcji nośnych obiektów budowlanych,
5) wózków widłowych, pojazdów technologicznych o dużych naciskach kół, itp.
Bardzo często są to obciążenia znacznie przekraczające wielkości reakcji przekazywanych przez konstrukcje szkieletowe hal.
Odnosząc się z kolei do pytania dotyczącego trwałości połączenia z gruntem zwykłej ławy czy płyta fundamentowa, przyznał wprawdzie, iż takie połączenia nie istnieją, a fundamenty te nie są "przykręcane" do podłoża gruntowego. Nie mniej jednak to projektant odpowiada za prawidłowość swoich rozwiązań i w przedmiotowej sprawie przewidział dla tego obiektu kotwienie podstaw słupów za pomocą śrub - kotew M24, co można uznać za element trwałego połączenia konstrukcji szkieletu hali z podkładem betonowym i gruntem. Te kotwy mają na celu zapobieżenie odrywaniu lekkiej konstrukcji aluminiowej hali od elementów jej posadowienia oraz jej deformacjom. Biegły, w projektowanych przez siebie konstrukcjach nie zaryzykowałby bezpośredniego (i tylko takiego) połącznia konstrukcji hali z gruntem np. sypkim (a taką mamy tu podbudowę, w postaci tłucznia), wyłącznie na "szpilki". Gdyby jednak założyć możliwość zastosowania takiego połączenia, to mogłyby być próbą trwałego zakotwienia konstrukcji obiektu w gruncie, czyli jego trwałego połączenia z gruntem. W takim przypadku, fundamentem dla konstrukcji hali byłaby tu stalowa lub też aluminiowa blacha podstawy słupa. Według biegłego grubość płyty podkładu (fundamentowej) dobiera się obliczeniowo w stosunku do rodzaju i wielkości przykładanego do niej obciążenia oraz warunków gruntowo-wodnych. Może być ona zarówno cieńsza jak i znacznie grubsza od 25 cm. O tym decyduje projektant obiektu. Zdaniem biegłego, nie ma też większego znaczenia rodzaj pokrycia obiektu budowlanego, jeżeli skutecznie spełnia ono funkcję przegrody odpowiedniej do przewidywanych warunków jego eksploatacji. Na zamianę obudowy hali z plandekowej na blachę wyraził zgodę projektant. Jest to dla obiektu znacznie korzystniejsze rozwiązanie, ponieważ blacha jest obudową znacznie sztywniejszą od wiotkiej plandeki i - o ile obiekt będzie mógł nadal utrzymywać zakładaną dla niego funkcję - taka wymiana nie zmienia jego charakteru. Problemem eksploatacyjnym hal namiotowych o wiotkich zadaszeniach jest m.in. zsuwanie się śniegu z powierzchni dachu do niecek utworzonych przez uginające się pokrycie, co zmienia układ obciążeń dachu z równomiernie rozmieszczonego na obciążenia punktowe (skupione). Podobna sytuacja mogła stać się powodem uszkodzenia pierwotnej konstrukcji hali i koniecznością jej podparcia dodatkową konstrukcją drewnianą.
Dodatkowo biegły jeszcze zauważył, iż 1) w pozwoleniu na budowę, wydanym przez Starostę Krapkowickiego wyraźnie podkreślono, że nie dotyczy ono obiektu tymczasowego, wykreślając pkt. 2 i 3, mówiące o czasie użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych oraz o terminach rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych; 2) w książce obiektu budowlanego, na stronie "Dane techniczne charakteryzujące obiekt" znajduje się zapis: "fundament - płyta żelbetowa grubości 15 cm wykonana na warstwie chudego betonu i podbudowie z tłucznia";3) projektant w swoim opracowaniu zaliczył halę namiotową do I kategorii geotechnicznej, która obejmuje posadawianie niewielkich obiektów budowlanych, o statycznie wyznaczalnym schemacie obliczeniowym w prostych warunkach gruntowych, w przypadku których możliwe jest zapewnienie minimalnych wymagań na podstawie doświadczeń i jakościowych badań geotechnicznych, takich jak: 2-kondygnacyjne budynki mieszkalne i gospodarcze, ściany oporowe i rozparcia wykopów, jeżeli różnica poziomów nie przekracza 2,0 m, wykopy do głębokości 1,2 m i nasypy budowlane do wysokości 3,0 m wykonywane w szczególności przy budowie dróg, pracach drenażowych oraz układaniu rurociągów.
W piśmie z 29 maja 2017 r. Spółka wskazała, że biegły nadal według niej nie udzielił odpowiedzi, czy sporna hala jest tymczasowym obiektem budowlanym oraz że nie zapoznał się z dokumentacją powykonawczą. Dodatkowo Strona poinformowała , że wystąpiła do PINB w Krapkowicach (pismo z 24 maja 2017 r.) o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego - hali namiotowej na użytkowanie na czas oznaczony do 31 grudnia 2032 r. W kolejnym piśmie z 24 lipca 2017 r. Spółka podniosła , że hala w roku 2016 została pozbawiona części osłon słupów, a co za tym idzie nie posiada wszystkich przegród budowlanych.
Z kolei Starosta Krapkowicki w piśmie z 8 sierpnia 2017 r. powiadomił organ podatkowy o wniesieniu sprzeciwu co do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego - hali namiotowej na czas oznaczony do 31 grudnia 2032 r. (decyzja z 27 czerwca 2017 r., nr [...]).
Decyzją z dnia 18 września 2017 r. nr [...],Burmistrz Gogolina, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 80.266 zł.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w oparciu o ewidencję gruntów i budynków ustalono, że w roku 2014 Spółka była właścicielem działki położonej na terenie Gminy Gogolin, tj. w[...], arkusz mapy [...], oznaczonej nr a, o powierzchni [...] m², sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe Ba, objętą księgą wieczystą nr [...] oraz jest właścicielem postanowionych na niej budynków. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, jak również rejestr środków trwałych A sp.j., a także protokół oględzin z 15 grudnia 2015 r. Łączna powierzchni użytkowa budynków wyniosła [...] m2. Dane dotyczące budynków oraz ich powierzchni nie były kwestionowane przez Spółkę i nie budziły wątpliwości organu podatkowego I instancji, za wyjątkiem budynku uwidocznionego w ewidencji środków trwałych podatnika jako obiekt budowlany pod nazwą "hala namiotowa", a co do którego według organu, podstawą jego opodatkowania winna być powierzchnia użytkowa, bowiem obiekt ten jest budynkiem. Przedmiotowa hala namiotowa nie została wybudowana na czas określony, o czym świadczy brak odpowiednich w tym względzie zapisów zarówno w pozwoleniu na budowę (decyzja Starosty Krapkowickiego nr [...] z 30 sierpnia 2012 r.) jak i w pozwoleniu na użytkowanie (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 10 kwietnia 2013 r.). W decyzji Starosty Krapkowickiego nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany z udzieleniem pozwolenia na budowę hali namiotowej o powierzchni zabudowy [...] m2 w miejscowości [...] ul. [...], działka nr a z k.m. 2, kategoria obiektu: XVIII - wyraźnie podkreślono, że nie dotyczy ono obiektu tymczasowego, wykreślając pkt-y 2 i 3, mówiące o czasie użytkowania tymczasowych obiektów. Ponadto , jak zauważono Spółka nie zdołał zmienić sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu występując do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krapkowicach ze zgłoszeniem zmiany decyzji zezwalającej na użytkowanie hali namiotowej na decyzję na użytkowanie hali na czas oznaczony do 31 grudnia 2032 roku.
Sporna hala namiotowa wybudowana została zgodnie z metryką projektu, co wynika z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Według opinii biegłego dr inż. D. B. z uprawnieniami budowlanymi w zakresie do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, obiekt jest związany z gruntem poprzez płytę fundamentową a konstrukcja nośna została połączona z tą płytą za pomocą śrub. Hala namiotowa jest więc trwale połączona z fundamentem, jaki stanowi dla niej płyta. Dodatkowo, została ona wzmocniona uzupełniającą konstrukcją drewnianą w celu bezpiecznego przeniesienia obciążeń zewnętrznych. Podłożem jest tu warstwa nośna, znajdująca pod fundamentem, na które przekazuje on obciążenia. Hala jest budynkiem o konstrukcji szkieletowej, wykończonej "lekką" obudową. Obiekt ten zaliczono do kat. XVIII ,co oznacza budynki przemysłowe, takie jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty. Dla utrzymania trwałych i bezpiecznych połączeń konstrukcji nie ma znaczenia możliwość odkręcenia łączników (śrub) i przeniesienia hali w inne miejsce. W przedmiotowej sprawie, dla oceny czy dany obiekt jest budynkiem czy budowlą, nie ma znaczenia rodzaj pokrycia obiektu budowlanego, jeżeli skutecznie spełnia ono funkcję przegrody budowlanej, odpowiednią do przewidywanych warunków jego eksploatacji.
W zakresie opodatkowania budowli dokonano ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego przedłożonego przez Stronę, w tym w kwestii wartości budowli przyjętej do opodatkowania wynikającej z ewidencji środków trwałych. Przedłożona ewidencja środków trwałych korespondowała też z ustaleniami poczynionymi w trakcie oględzin obiektów. Ustalenia dot. wartości budowli nie zostały zakwestionowane przez podatnika, który sam ujął je w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 rok złożonej w dniu 26 lutego 2016 r. Łączna wartość amortyzacyjna podlegających opodatkowaniu budowli wynosi zatem 72.599,44 zł., a ponieważ zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Gogolinie nr XXXVIII/384/2013 z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2014 rok (dalej Uchwała) stawka podatku od budowli wynosi 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 849, w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., dalej: "upol"), zatem podatek w tej części wyniósł 1.451,99 zł.
W roku 2014 Strona była też właścicielem gruntów położonych na terenie gminy Gogolin, podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości o łącznej powierzchni [...]m2. Przewidziana w Uchwale stawka podatku od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków wynosi 0,86 zł od 1 m², zatem w tej części podstawy opodatkowania podatek wyniósł 28.033,42 zł.
Z kolei, ponieważ w 2014 r. Spółka była właścicielem budynków położonych na terenie gminy Gogolin podlegających opodatkowaniu o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, a zgodnie z ww. Uchwałą stawka podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 21,87 zł od 1 m², zatem podatek od powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyniósł 50.780,39 zł.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Spółka w wniesionym od niego odwołaniu, odnośnie części dotyczącej opodatkowania hali namiotowej, zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a to:
1) art. 2 ust. 1 pkt 3 upol w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez bezpodstawne i błędne przyjęcie przez organ, iż hala namiotowa jest budynkiem oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie ustalenia czy hala namiotowa jest budynkiem;
2) art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ przy jej wydawaniu;
3) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 6 i art. 8 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji w sposób umniejszający zaufanie podatnika do organów państwa, a w szczególności - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo bezspornych dowodów stwierdzających, że hala namiotowa nie ma cech budynku.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania Spółka wyjaśniła, że w dniu 31.05.2012 r. nabyła używaną halę namiotową o konstrukcji aluminiowej z dachem i ścianami z plandeki, jednakże uległa ona na skutek poważnych opadów śniegu załamaniu, ulegając daleko idącym uszkodzeniom. W okresie od czerwca 2013 r. do czerwca 2014 r. była ona naprawiana, po czym została postawiona na parkingu betonowym, zgodnie z projektem budowlanym i uzyskanym stosownym zezwoleniem. W 2016 roku hala pozbawiona została, z powodu zużycia, części blaszanych osłon bocznych (nadal ich nie posiada) i ponadto wymienione zostały elementy brezentowe.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy powyższa hala namiotowa podlega podatkowi od nieruchomości jako budowla czy też jako budynek. W ocenie Spółki, zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów, przepisami oraz zdrowym rozsądkiem hala namiotowa jest budowlą i powinna być opodatkowana jak budowla, gdyż wprawdzie posiada dach, lecz nie ma fundamentu ani wydzielonych przegród budowlanych. Nie jest też trwale związana z gruntem.
Odnosząc się w dalszej części uzasadnienia do treści sporządzonej opinii biegłego Spółka podniosła, że biegły bez jakichkolwiek badań napisał na str. 4 opinii z września 2015 r., iż obiekt ten jest trwale związany z gruntem poprzez płytę fundamentową, w sytuacji gdy nie posiada on płyty fundamentowej. W posadzce, która stanowi podłoże hali nie ma żadnych zbrojeń. Brak jest przy tym w sporządzonej opinii rzetelnych informacji, na podstawie jakich badań biegły doszedł do swoich wniosków o istnieniu fundamentu, skoro nie robił badań, a jedynie oparł się na dokumentach, z których wprost wynikał fakt ich braku. Zarówno sam projekt, jak i książką obiektu wyraźnie "nie przewiduje się posadowienia przedmiotowej hali na fundamentach. Posadowienie konstrukcji namiotu bezpośrednio do podłoża za pomocą kotew". Podobnie w dokumentacji wykonawczej gdzie na stronie 6 jest stwierdzenie: "posadzka betonowa" a w dzienniku budowy, na str. 2 zapisano: "niwelacja terenu - wykonano betonową płytę jako posadzkę pod namiot".
Z tych dokumentów bezspornie wynika, że podłoże pod halą namiotową nie jest fundamentem, a hala jest nietrwale połączona z gruntem i może być z łatwością przeniesiona w inne miejsce. Biegły nadal też nie wykonał żadnego z zaleceń SKO zawartych we wcześniejszej decyzji uchylającej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nie określił bowiem jak głęboko jest posadowiona "płyta fundamentowa" w gruncie, nie dokonał odkrywki gruntu, ani też nie dokonał żadnych badań na terenie firmy. Dlatego Spółka ponownie zakwestionowała zarówno opinię biegłego jak i jego odpowiedź na zadane mu w ponownym rozpoznaniu sprawy pytania uzupełniające, uznając je za nierzetelne.
Rozpoznając powyższe odwołanie, Kolegium odwoławcze , zaskarżoną obecnie do tut. Sądu decyzją z dnia z dnia 5 marca 2018 r. nr [...] , nie podzielając ponoszonych w nim zarzutów, utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.
Odnosząc się do istoty sporu wskazano, że w sprawie nie budziła wątpliwości kwestia posiadania - przez opodatkowaną halę namiotową - dachu. Dach należącej do podatnika hali stanowiła konstrukcja nośna z ram aluminiowych, dodatkowo wzmocniona krokwiami drewnianymi i słupami drewnianymi. Pokrycie dachu stanowi ocynkowana blacha stalowa trapezowa na łatach drewnianych.
Z kolei odnośnie wydzielania budynku z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych wskazano, iż nie muszą to być jednak ściany w tradycyjnym rozumieniu. Przegrodą budowlaną mogą być filary, słupy i kolumny, które w sensie konstrukcyjnym mogą pełnić tę samą funkcję co ściana i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni. Ewentualnemu uznaniu hali magazynowej namiotowej za budynek nie stoi na przeszkodzie to, że powłoka ścian jest wykonana np. z blachy, drewna, plandeki czy też innych materiałów o podobnym charakterze. Najważniejsze jest to, aby rzecz spełniała kryteria określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 upol. Funkcja przegrody budowlanej to wyodrębnienie budynku od okalającej go przestrzeni. Opodatkowaną halę namiotową wykonano w konstrukcji nośnej wykonanej z ram z profili albuminowych. Wykończenie zewnętrzne hali stanowi blacha stalowa, trapezowa, ocynkowana, a w części ściany szczytowej tkanina plandekowa. Hala posiada więc przegrody budowlane (ściany wykonane z blachy i częściowo z plandeki, wg stanu w roku 2014).
Dalej zważono, iż za budynek może być uznany obiekt, który jest trwale z gruntem związany, a brak tej cechy nie pozwala na uznanie danej rzeczy za budynek na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Odwołując się następnie do orzecznictwie sądowym wyjaśniono, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy też przemieszczenie na inne miejsce (wyroki NSA: z 1 października 2009 r" sygn. akt II OSK 1461/08; z 11 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 323/11). Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, że opiera się czynnikom (np. atmosferycznym) mogącym zniszczyć tę konstrukcję. Podobny pogląd wyraził NSA w wyrokach z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt IIFSK 3891/14 oraz z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt IIFSK 630/15. NSA stwierdził, że techniczna konstrukcja całego obiektu powinna stanowić miarodajne kryterium i punkt odniesienia dla ustalenia czy dany obiekt budowlany - dla celów jego opodatkowania - jest czy nie jest budynkiem.
Z kolei według wyroku WSA w Olsztynie z 3 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 910/13). okoliczność, iż dany obiekt jest przestawny, rozbieralny, składa się z typowych elementów składowych montowanych ze sobą w jedną całość i zawiera fundament powierzchniowy, nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, iż nie jest on trwale związany z gruntem. Podobny tok rozumowania przyjął WSA w Warszawie w wyroku z 22 listopada 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 612/12). Okoliczność, że obiekt jest przestawny, a stopa fundamentowa ustawiana powierzchniowo, nie oznacza, że nie jest on trwale związany z gruntem. Stanowisko to podzielił także NSA w wyroku z 1 marca 2012 r. (sygn. akt II OSK 2558/10).
Następnie podkreślono, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość ich zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (wyrok WSA w Warszawie z 22.10.2012 r., VII SA/Wa 1299/12). Żaden też z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany. O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób, w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika, w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa
Określenie "trwale związany z gruntem", na co zwrócono uwagę w wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II FSK 630/15), na gruncie ustawy upol nie powinno być rozumiane w znaczeniu, o którym mowa w art. 47 § 2 i 3 Kodeksu cywilnego (dalej: "kc") w związku z art. 48 kc (trwale związane z gruntem jest to, co nie może być od niego odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego), lecz w znaczeniu językowym. W języku potocznym "trwały" to istniejący przez dłuższy czas lub nieulegający szybkim zmianom, zdatny do użytku przez dłuższy czas.
Mając na uwadze wyżej wskazane rozumienie pojęcia trwałego związania z gruntem w ocenie Kolegium, sporna w sprawie hala magazynowa namiotowa, posadowiona jest trwale na gruncie, posiada fundamenty (tę funkcję mogą pełnić stopy fundamentowe, bloczki fundamentowe i inne materiały, których zadaniem jest przeniesienie ciężaru obiektu budowlanego na grunt) i została zamocowana do podłoża w ten sposób, że słupy aluminiowe posadowione są na płycie pośredniej, która przytwierdzona jest do płyty betonowej przy pomocy dwóch śrub rozporowych oraz posiada ściany i dach. Zatem powinna być uznana za budynek i tak też opodatkowana podatkiem od nieruchomości. Również według ustanowionego w sprawie biegłego obiekt pn. "hala namiotowa" jest budynkiem. Obiekt ten jest trwale związany z gruntem poprzez płytę fundamentową konstrukcja nośna została połączona z tą płytą za pomocą śrub. Nastąpiło więc scalenie obiektu i podłoża, mające zapewnić mu bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowe. Hala namiotowa jest trwale połączona z fundamentem, jaki stanowi dla niej płyta. Dodatkowo, została ona wzmocniona uzupełniającą konstrukcją drewnianą w celu bezpiecznego przeniesienia obciążeń zewnętrznych. Przedmiotowa hala według biegłego jest budynkiem o konstrukcji szkieletowej, wykończonej "lekką" obudową.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy należał zatem uznać, że zarówno w świetle wykładni prawa, dokumentacji budowlanej oraz treści opinii biegłego, opodatkowana hala namiotowa jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, a tym samym spełnia więc ustawową definicję budynku i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek. Nie stanowi też tymczasowego obiektu budowlanego. Wprawdzie w definicji tymczasowego obiektu budowlanego prawodawca wymienia przykrycia namiotowe, nie definiując tego pojęcia, niemniej jednak nie można ich utożsamiać z halami magazynowymi namiotowymi posadowionymi na fundamentach. Wskazane przykrycia namiotowe to obiekty, które rozstawia się np. na odpustach, straganach, rynkach, podczas imprez okolicznościowych, na krótki okres. Znajdująca się w posiadaniu podatnika hala magazynowa namiotowa nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany. Tego typu obiekty, o czym świadczy treść art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego, wznoszone są maksymalnie na okres 120 dni (w stanie prawnym z roku 2014) od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Końcowo odnosząc się do zarzutów i argumentów strony poniesionych w stosunku do opinii biegłego, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, zaś sama opinia biegłego, uzupełniona o dodatkowe wyjaśnienia, stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Opracowanie to, po jego uzupełnieniu o dalsze wyjaśnienia autora, jest kompletne, opatrzone uzasadnieniem, przekonująca i zrozumiałe dla osoby nieposiadającej wiadomości specjalnych w zakresie budownictwa. Opinia ta nadto koresponduje z pozostałymi ustaleniami organu podatkowego poczynionymi w czasie oględzin nieruchomości oraz z treścią dokumentacji budowlanej obiektu, a także treścią decyzji: pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie obiektu. Opinia, ta wbrew sugestii Strony, w ocenie zespołu orzekającego, nie wymaga też uzupełnienia.
Faktem jest, że w projekcie budowlanym nie przewidziano wykonania fundamentów pod halę, jednakże halę przymocowano do płyty betonowej za pomocą kotew. Jak wyjaśnił biegły, w przypadku opodatkowanej hali, wzmiankowana płyta betonowa spełnia funkcję fundamentu, a sam sposób zamocowania hali do płyty betonowej za pomocą śrub zapewnia jej trwałe związanie hali z gruntem.
Nie znajdują też uzasadnienia sformułowane przez podatnika zarzuty naruszenia prawa procesowego. Wprawdzie postępowanie podatkowe było prowadzone według przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) / dalej zwanej "op"/, a nie - jako omyłkowo wskazała strona – według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mniej jednak analogiczne zasady prowadzenia postępowania podatkowego sformułowane w Ordynacji podatkowej również nie doznały uszczerbku. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w całości z zachowaniem zasady czynnego udziału strony (art. 123 op), stan sprawy został zbadany wyczerpująco, materiał dowodowy jest kompletny, wystarczający do wydania decyzji i został oceniony w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 op). Żadnemu dowodowi nie odmówiono wiarygodności.
Końcowo wskazano, iż w sprawie prawidłowo zastosowano stawki podatku wynikają z uchwały Rady Miejskiej w Gogolinie nr XXXVIII/3 84/2013 z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, a
.podstawy opodatkowania ustalono na podstawie danych ewidencji gruntów i budynków, danych ewidencji środków trwałych podatnika, opinii biegłego i pomiarów powierzchni użytkowych przeprowadzonych przez organ podatkowy I instancji.
W skardze wniesionej do tut Sądu Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, poniosła zarzuty naruszenia:
1) art. 195 - 197 op , w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 3 op, a także w związku z art. 210 § 1 pkt 6, § 4 oraz art. 124 op wskutek przyjęcia przez organ odwoławczy w swojej decyzji pełnej wiarygodności sporządzonej we wrześniu 2015 roku opinii biegłego D. B. oraz jej uzupełnia w formie odpowiedzi na dodatkowo zadane pytania,
2) art. 233 § 2 op, w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 op, wskutek nie uzupełnienia we właściwym zakresie opinii biegłego zgodnie z zaleceniami zawartymi w uprzednio wydanej decyzji SKO z dnia z dnia 10 października 2016 r. nr [...] uchylającej decyzję Burmistrza z dnia 11 marca 2016 r. nr [...], a dotyczących okoliczności faktycznych, które winny zostać zbadane w toku ponownego rozpoznania sprawy przez Burmistrza, obejmujących: konieczność uzupełnienia opinii o precyzyjne ustalenie na czym faktycznie posadowiona jest przedmiotowa hala, ustalenia czy podłoże to jest fundamentem, a także uzasadnienia tezy o trwałości połączenia hali z gruntem oraz wskazania w oparciu o jakie ustalenia biegły wysnuł swoje wnioski,
3) art. 197 op, w związku z art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 5, pkt 6 oraz § 4 op, na skutek sporządzenia przez biegłego opinii w przedmiocie wyłącznie prawnej oceny charakteru hali - na tle przepisów obowiązującego prawa, w tym prawa podatkowego tj. regulacji upol, a zatem w zakresie kompetencji przypisanych wyłącznie organom podatkowym orzekającym w sprawie, podczas gdy intencją realizacji środka dowodowego z opinii biegłego (w normatywnym założeniu posiadającego wiedzę specjalistyczną w określonej materii technicznej), miały być przede wszystkim okoliczności zakreślone przez SKO w decyzji z dnia 10 października 2016 r. nr [...] uchylającej decyzję Burmistrza z dnia 11 marca 2016r.
4) art. 233 §2 op, w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 op, wskutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, mimo nie uzupełnienia przez biegłego we właściwym zakresie sporządzonej uprzednio opinii dla potrzeb prowadzonego postępowania podatkowego,
5) art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 op w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o dowolnie i wybiórczo oceniony materiał dowodowy sprawy i poprzestanie w postępowaniu dowodowym wyłącznie na ocenie okoliczności wynikających z treści wadliwej opinii biegłego,
6) art. 2 ust 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust 1 pkt 1 upol polegające na jego błędnym zastosowaniu w sprawie i objęciu hali podatkiem od nieruchomości, podczas gdy obiekt ten jako pozbawiony fundamentów oraz trwałego powiązania z gruntem nie stanowi przedmiotu opodatkowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca szczegółowo omówiła dotychczasowy przebieg postępowania przed organami obu instancji, wskazała na wadliwość ich stanowisk zawartych w podjętych rozstrzygnięciach, a przede wszystkim ponownie odniosła się zarówno do samej treści opinii biegłego D. B. jak i udzielonych przez niego dodatkowych wyjaśnień na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, uznając je za wadliwe i nierzetelne, a także odnoszące się do zagadnień oceny prawnej spornego obiektu budowlanego, do czego nie był on umocowany prawem.
Przywołano zatem poszczególne fragmenty z samej opinii oraz dodatkowej wypowiedzi biegłego wskazując, z jakich powodów nie można ich uznać za wiarygodne i odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy. Wskazano też na braki w logicznym uzasadnieniu zajętego przez niego stanowiska co do charakteru spornej hali.
Jednocześnie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 t.j.) /dalej p.p.s.a/, wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, a to Opinii Technicznej z dnia 4 lipca 2018 r. sporządzonej przez J. K., biegłego sądowego w zakresie m.in. budownictwa ogólnego o specjalności konstrukcyjno-budowlanej w przedmiocie konstrukcji budowlanej hali namiotowej zlokalizowanej w [...] przy ul.[...], na działce [...], a który to dowód w opinii Skarżącej , jest istotny dla pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy mających wpływ na ocenę treści zaskarżonego rozstrzygnięcia , w szczególności dla wskazania faktu niepełnego zebrania w sprawie materiałów dowodowych oraz ich dowolną ocenę.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosząc o jej oddalenie podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do złożonego przez Skarżącą wniosku dowodowego, oponując jego dopuszczeniu na tym etapie rozpoznania sprawy podniesiono, że dowód ten został wytworzony już po zakończeniu postępowania podatkowego i nie był znany organom w dacie orzekania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych charakteru należącej do Spółki konstrukcji hali namiotowej położonej w miejscowości [...] ul. [...] na działce nr a, jako ewentualnego przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w roku 2014. Na wstępie dalej czynionych rozważań wskazać należy, zgodnie z art. 2 ust. 1 upol, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części(pkt 2) oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ( pkt 3).
Przy czym stosownie do art. 1a ust. 1 upol pod pojęciem budynku należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (pkt 1), zaś "budowla" to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (pkt 2).
Z kolei prawo budowlane do którego odsyła art. 1 a ust. 1 upol, definiuje – w art. 3 pkt 1 p.b., obiekt budowlany stanowiąc, że należy przez to rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury.
Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Natomiast przez tymczasowy obiekt budowlany – w myśl art. 3 pkt 5 p.b. – należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Obecnie też nie budzi wątpliwości, zwłaszcza w świetle uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r. sygn. P 33/09, że zawarte w ustawie podatkowej odesłanie do "przepisów prawa budowlanego" oznacza wyłącznie odesłanie do przepisów ustawy Prawo budowlane albowiem dotyczy ono określenia przedmiotu opodatkowania, a zgodnie z art. 217 Konstytucji RP przedmiot opodatkowania winien być uregulowany w wyłącznie w ustawie.
Pomiędzy stronami nie ma sporu co do tego, że rozpatrywany obiekt budowlany posiada dach. W ocenie Sądu na etapie postępowania podatkowego przez organami początkowo nie budziło też wątpliwości, iż jest on wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Wprawdzie pojawiły się w późniejszym okresie również uwagi Spółki dotyczące istnienia w całym obiekcie przegród budowlanych, jednakże w tym miejscu Sąd zauważa, że przedmiotowa sprawa dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok 2014 i z tego też względu istotny jest stan faktyczny spornej hali w tym właśnie okresie podatkowym. Dlatego też dla oceny spełnienia przez omawiany obiekt budowlany wymogu wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych nie mają znaczenia twierdzenia Spółki zawarte w jej piśmie z dnia 24 lipca 2017 r., że hala w roku 2016 została pozbawiona części osłon słupów, a co za tym idzie nie posiada już wszystkich przegród budowlanych.
Natomiast osia sporu nadal pozostała, po pierwsze kwestia, czy obiekt ten posiada fundament, a w dalszej kolejności, czy spełniona jest czwarta cecha budynku, a mianowicie, czy obiekt ten jest trwale związany z gruntem.
Niejednokrotnie dokonanie odpowiedniej kwalifikacji obiektów budowlanych wobec treści art. 1a ust. 1 pkt 2 i pkt 3 upol, może nastręczać szereg trudności. Kluczowe terminy w tym zakresie - mimo nieustannie rozwijającego się piśmiennictwa oraz kształtowania się orzecznictwa, które starają się wprowadzić co racjonalniejsze sposoby kwalifikacji przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w przedmiotowym zakresie - mają taki charakter, że siłą rzeczy będą inicjowały rozbieżności interpretacyjne. Szereg stanów faktycznych może niejako "balansować na granicy" i powodować poważne trudności przy kwalifikacji danego obiektu budowlanego do stosownego źródła opodatkowania. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca na gruncie dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawy, bowiem zarówno z treści sporządzonej w sprawie ekspertyzy biegłego powołanego przez organ podatkowy, ustaleń z dokonanych oględzin, treści pozwolenia na budowę ja i pozostałej dokumentacji dotyczącej procesu budowlanego, wyłania się obraz obiektu, którym względy technicznym spełnia wszystkie wymogi ustawowe, właściwe dla obiektów budowlanych będących budynkiem.
Wprawdzie, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, zadaniem powołanego w sprawie biegłego z uprawnieniami budowlanymi w zakresie do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, nie jest dokonywanie ocen prawnych na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czy dany obiekt budowlany stanowi budynek w rozumieniu tej ustawy, gdyż ocena ta należy już do kompetencji organu podatkowego, jednakże dogłębna analiza zarówno treści samej opinii biegłego , jak i złożonych do niej dodatkowych wyjaśnień, w ocenie Sądu zawiera wystarczające informacje o charakterze technicznym, pozwalające na pełną i wszechstronną ocenę, obu spornych zagadnień, a mianowicie istnienia fundamentów oraz trwałego związania obiektu z gruntem na którym został on posadowiony.
Za fundamenty biegły uznał takie elementy konstrukcyjne jak ławy, stopy, płyty, podwaliny, pale i studnie, które przenoszą obciążenie od elementów konstrukcyjnych obiektów budowlanych (ściany, słupy) na podłoże gruntowe. Przyjął też, iż trwałość związania z gruntem jest zagwarantowana wówczas, gdy fundamenty bezpiecznie i stabilnie przenoszą obciążenie na podłoże gruntowe, nie powodując nadmiernych deformacji obiektu w każdym z trzech kierunków w przestrzeni, tworząc zależność przyczynowo-skutkową wzajemnych relacji pomiędzy obciążającą konstrukcją a obciążanym podłożem gruntowym. W badanym przypadku duże znaczenie ma lekkość konstrukcji tworzącej powierzchniowy "żagiel", gdzie połączenie z fundamentem i jego masa zabezpieczają halę przed negatywnymi skutkami podrywów wiatru, np. w momencie otwarcia bramy itp.
W ocenie biegłego, będący przedmiotem opracowania obiekt pn. "hala namiotowa" jest budynkiem zarówno w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obiekt ten jest trwale związany z gruntem poprzez płytę fundamentową konstrukcja nośna została połączona z tą płytą za pomocą śrub, chociaż w definicji legalnej nie chodzi o jakiekolwiek konkretne połączenie techniczne, takie jak śrubowe , spawane itp., lecz o scalenie obiektu i podłoża, mające zapewnić mu bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowe. Hala namiotowa jest więc trwale połączona z fundamentem, jaki stanowi dla niej płyta. Dodatkowo, została ona wzmocniona uzupełniającą konstrukcją drewnianą w celu bezpiecznego przeniesienia obciążeń zewnętrznych. Tak, więc przedmiotowa hala jest budynkiem o konstrukcji szkieletowej, wykończonej "lekką" obudową. W dodatkowym odniesieniu się do zastrzeżeń Spółki co do sporządzonej przez niego opinii, wyjaśnił, że termin "wylewka betonowa" (poziomująca o grub. 25 cm), niebędąca wg Spółki odpowiednikiem fundamentu, to nazwa potoczna, która nie znajduje żadnego uzasadnienia w polskich i europejskich normach oraz przepisach z zakresu budownictwa. Przedmiotowa konstrukcja hali posadowiona jest na fundamencie. Podłoże jest tu warstwą nośną znajdującą się pod fundamentem, na którą przekazuje on obciążenia. Za fundamenty biegły ponownie uznał ławy, stopy, płyty, podwaliny, pale i studnie, które przenoszą obciążenie od elementów konstrukcyjnych obiektów budowlanych (ściany, słupy) na podłoże gruntowe, jako konstrukcje przekazujące obciążenie na podłoże gruntowe. Nie ma tu według niego znaczenia, czy taka konstrukcja jest lub zostanie wykonana z betonu, cegły drewna łub nawet z samego, zagęszczonego lub stabilizowanego kruszywa (takie ławy fundamentowe również wykonywano w przeszłości i nazywano je fundamentami). Nie ma też znaczenia, czy będzie ona zbrojona czy też nie. O tym decyduje projektant na podstawie przeprowadzonych obliczeń i analiz. W kwestii niewykonania odkrywek fundamentów i bazowania jedynie na dokumentacji obiektu (projekcie budowlanym i książce obiektu budowlanego) oraz wydanych decyzjach, biegły stwierdził, że taki zarzut mógłby wskazywać na to, że obiekt nie został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem oraz pozwoleniem na budowę, co mogłoby oznaczać, że w rzeczywistości został on inaczej wykonany. Dokumentacja powykonawcza powinna być wiarygodną dokumentacją obiektu z naniesionymi zmianami podczas jego realizacji (w tym z kwalifikacją odstępstw od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę). Powinna ona stanowić nieodłączny dokument książki obiektu budowlanego i być na tyle wiarygodną aby mogła służyć m.in. do celów późniejszych badań i analiz tak, żeby za każdym razem nie zachodziła konieczność odkrywania np. fundamentów.
Faktem jest, na co zwróciła uwagę strona skarżąca, że biegły nie dokonał odkrycia fundamentów, bazując na dokumentacji. Nie można jednakże pominąć okoliczności, że biegły dokonał jednakże oględzin obiektu spornej hali i na tą okoliczność sporządził też stosowna dokumentację fotograficzną. Do niej też odwoła się w uzupełnieniu swojej opinii, przywołując cztery pierwsze fotografie zamieszczone w swojej opinii z września 2015 r. Omawiając je wskazał, iż na pierwszej fotografii, wyraźnie widoczna jest betonowa płyta wystająca ponad powierzchnię utwardzenia placu, czyli konstrukcja hali nie została ustawiona bezpośrednio na płycie parkingu (jak twierdzi Spółka), chociaż utwardzenie parkingu mogłoby być dla niej również fundamentem, gdyby posiadało odpowiednią nośność, Z kolei znajdująca się na pierwszym planie, na drugiej fotografii drewniana konstrukcja będąca wzmocnieniem uszkodzonej, aluminiowej konstrukcji wiaty została bezpośrednio oparta (posadowiona) na betonowej płycie, a na trzeciej fotografii widoczna jest wydzielona płytowa konstrukcja betonowa, której wymiary w rzucie pokrywają się praktycznie z obrysem hali zaś trwałość połączenia konstrukcji aluminiowej z konstrukcją betonową posadzki (a nie jest to połączenie z gruntem) przedstawiono na fotografii czwartej.
Według niego dla utrzymania trwałych i bezpiecznych połączeń konstrukcji nie ma żadnego znaczenia możliwość odkręcenia łączników (śrub) i przeniesienia hali w inne miejsce. Każdą nawet bardzo odpowiedzialną konstrukcję szkieletową hal przemysłowych, łączoną z fundamentami na śruby można w taki sam sposób zdemontować bez żadnej szkody dla jej stanu technicznego.
Natomiast w kwestii użytego przez niego pojęcia posadzka lub podkład betonowy posadzki i porównywanie ich do fundamentu płytowego to biegły jednoznacznie stwierdził, że posadzka i jej podkład nośny jest powierzchniowym dźwigarem (tak jak płyta fundamentowa), przeznaczonym do przenoszenia obciążeń:
1) równomiernie rozmieszczonych (np. od składowanych materiałów),
2) skupionych (punktowych) o dużych wartościach, np. od nóg regałów,
3) konstrukcją precyzyjnych obrabiarek, nieposiadających wydzielonego fundamentu np. ze względu na drgania,
4) konstrukcji nośnych obiektów budowlanych,
5) wózków widłowych, pojazdów technologicznych o dużych naciskach kół, itp.
Bardzo często są to obciążenia znacznie przekraczające wielkości reakcji przekazywanych przez konstrukcje szkieletowe hal.
Analizując powyższe dane techniczne zawarte w samej opinii biegłego, jak i złożonych przez niego dodatkowych wyjaśnieniach, Sąd biorąc także pod uwagę pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności znajdujący się w aktach sprawy materiał fotograficzny dotyczący sposobu umocowania spornego obiektu, podzielił w całości stanowisko organów obu instancji, o istnieniu fundamentów, w znaczeniu w jakim wskazywana przez Spółkę wylewka betonowa (wprawdzie nie zbrojona), pełni funkcje fundamentu mającego na celu przenoszenie obciążeń konstrukcyjnych hali oraz zapewnienia tej konstrukcji sztywności i wytrzymałości na warunki atmosferyczne.
Sąd nie podzielił zatem tej, bardzo obszernej części zarzutów skargi oraz ich uzasadnienia, które to zmierzały do podważenia technicznej wartości opinii biegłego, co do samego sposobu posadowienia spornej hali na gruncie Spółki. Wprawdzie, jak już Sąd wyżej zauważył, biegły nie ustrzegł się pewnych wad przy jej sporządzeniu, jednakże w świetle dokonanej przez Sąd ponownej analizy i oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając przy tym wpływ poszczególnych z zebranych dodatkowo dowodów na ustalenia opinii biegłego, jego końcowe wnioski okazały się w pełni uzasadnione.
Można jedynie w tym miejscu zauważyć, iż sama skarżąca na etapie postępowania podatkowego, pomimo długotrwałości jego trwania, a także systematycznego kwestionowania rzetelności opinii biegłego powołanego z urzędu przez organ podatkowy, na tym etapie rozpoznania sprawy nie zdecydowała się na przedłożenie kontropinii swojego rzeczoznawcy.
Takowa założona została dopiero , jako nowy dowód na etapie postępowania sądowego. Aczkolwiek Sąd nie dopuścił opinii tej jako dowód w sprawie, to jednakże można jedynie zauważyć, iż również w jej ramach nie ustrzeżono się tych samych błędów, jakie Spółka sama podnosiła w stosunku do opinii biegłego D. B.
Z Opinii Technicznej z dnia 4 lipca 2018 r. sporządzonej przez J. K., biegłego sądowego w zakresie m.in. budownictwa ogólnego o specjalności konstrukcyjno-budowlanej w przedmiocie konstrukcji budowlanej hali namiotowej zlokalizowanej w [...] przy ul.[...], na działce a również wynika, iż oparł się on jedynie na dokumentacji, a mianowicie Projekcie budowlanym i pozwoleniu budowlanym. Zatem także on nie wykonywał w terenie odkrywki fundamentu, co stanowiło jeden z głównych zarzutów Spółki pod adresem biegłego D. B. W kwestii tymczasowego charakteru obiektu z kolei odwoływał się jedynie do oświadczenia użytkownika, nie wyrażając w tym przedmiocie żadnych własnych ocen. Co istotniejsze dołączona przez tego biegłego do swojej ekspertyzy technicznej dokumentacja fotograficzna obiektu, w ocenie Sądu w pełni koresponduje z wcześniejszym, już znajdującym się w aktach sprawy materiałem fotograficznym, a który to w ocenie Sądu potwierdza wnioski końcowe biegłego D. B., zarówno co do istnienia fundamentu jako elementu mającego na celu przenoszenia obciążeń konstrukcyjnych hali , jak i jej trwałego związania z gruntem.
W tej ostatniej kwestii, a mianowicie warunku trwałego związania budynku z gruntem, Sąd w całości podziela tą, już wcześniej przywołaną przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, linię orzecznictwa sądów administracyjnych, uznająca, że użyte w art. 1a ust. 1 pkt 1 upol. i art. 3 pkt 2 p.b. określenie "trwale związany z gruntem" nie powinno być rozumiane w znaczeniu, o którym mowa w art. 47 § 2 i 3 k.c. w związku z art. 48 k.c., lecz w znaczeniu językowym. Ten aspekt sprawy szeroko omówiono między innymi w tezowanym wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017r sygn. akt II FSK 630/15.
Ponieważ na obszerne fragmenty tego wyroku powołał się już uprzednio Kolegium w swoim uzasadnieniu decyzji, można jedynie przypomnieć, iż w językowym znaczeniu przez "trwałe związanie" rozumieć należy połączenie, które powinno mieć charakter fizyczny, a nie prawny (R. Dowgier, glosa do wyroku NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., II FSK 1405/10, PPLiFS 2013, nr 2, s. 39). W wyroku z dnia 29 lipca 2010 r., II OSK 1234/00 (CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że "trwałe związanie z gruntem oznacza związanie na tyle mocne, iż odłączenie obiektu spowodowałoby zasadniczą jego zmianę w sensie technicznym, uniemożliwiającą ponowne jego posadowienie w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża".
W tej linii orzeczniczej, którą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni akceptuje i podziela, akcentuje się też, że przez trwałe związanie z gruntem należy rozumieć takie połączenie danej budowli (budynku) z gruntem, które ma charakter techniczno - użytkowy, uwzględniający z jednej strony związek budynku z podłożem, a z drugiej to, że jako konstrukcja przestrzenna musi oprzeć się czynnikom mogącym zniszczyć jego konstrukcję ustawioną na fundamencie (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., II FSK 895/12 Lex nr 1485456; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., II FSK 1405/10 Lex, nr 1104106 z glosą aprobującą R. Dowgiera PPL i FS 2013, nr 2, str. 37-41). Skoro określenie "trwale związany z gruntem" nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, czy w ustawie - Prawo budowlane, to w świetle utrwalonego orzecznictwa (wyrok NSA z dnia 24 lipca 2002 r., I SA/Gd 1979, POP 2003, Nr 2, poz. 43; uchwała NSA z dnia 20 marca 2000 r., FPS 14/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 92) i piśmiennictwa (T.Spyra, Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni, Kraków 2006, B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008 r., s. 41; A. Bielska-Brodziak, Orzecznictwo NSA w sprawach podatkowych. Językowa granica wykładni, Radca Prawny 2006, nr 2, s. 81) należało przyjąć jego już wyżej przywołane przez Sąd językowe rozumienie.
Jedynie na marginesie, można dodatkowo zauważyć, iż przepisy kodeksu cywilnego art. 47 § 2 i 3 k.c. w związku z art. 48 k.c., odwołują się do cywilistycznego rozumienia pojęcia trwałości związania budynku z gruntem. Przy obecnym stanie techniki, co jest powszechnie wiadome, istnieje już możliwości przenoszenia całych budynków w inne miejsce, bez uszczerbku dla ich konstrukcji. Trudno zatem w oderwaniu od rzeczywistości, wywodzić przy obecnym poziomie technicznego zaawansowania technik budowlanych, iż w sytuacji istnienia realnej możliwości przeniesienia danego obiektu w inne miejsce (nawet w całości), nie będzie spełniony warunek jego trwałego związania z gruntem.
Oczywiście w każdym przypadku ocena taka wymaga zindywidualizowania i właśnie mając to na uwadze, Sąd oceniając zasadność zarzutów Spółki oraz jej argumentację przywołaną na ich poparcie, mając na uwadze realia niniejszej sprawy i konkretne przeprowadzone w sprawie dowody, nie podzielił jej stanowiska, iż w odniesieniu do spornej hali nie zostały spełnione łącznie wszystkie wymogi ustawowe wynikające z art. 1a ust. 1 pkt 1 upol., do uznania tego obiektu budowlanego za budynek, stanowiący samodzielną podstawę opodatkowania o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 upol.
Końcowo, Sąd nie podzielił także tej części argumentacji Spółki, w której wskazywała ona na tymczasowy charakter hali. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego niezbicie wynika, iż Spółka o zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu budowlanego - hali namiotowej na użytkowanie na czas oznaczony do 31 grudnia 2032 r. wystąpiła dopiero obecnie, a jej wniosek spotkał się z formalnym sprzeciwem Starosty Krapkowickiego (decyzja z 27 czerwca 2017 r., nr [...], w aktach sprawy). Obecnie postępowanie to zostało zawieszone, z uwagi na nieprzedłożenie przez Spółkę w wyznaczonym jej terminie dokumentacji niezbędnej, dla oceny zasadności jej żądania zmiany sposobu użytkowania obiektu, na okres tymczasowy.
Sąd podał też kontroli, pomimo braku w tym zakresie stosownych zarzutów skargi prawidłowość przyjętych przez organy wartości budowli oraz powierzchni gruntów i budynków należących do Strony, nie stwierdzając w tym zakresie wadliwości przyjętych podstaw dla opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości, w oparciu o obowiązujące w roku 2014 stawki podatkowe przewidziane w uchwale Rady Miejskiej w Gogolinie nr XXXVIII/3 84/2013 z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.
W tym stanie sprawy, ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło