II OSK 151/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy maszt mobilny o wysokości do 25,5 m, planowany do rozstawienia na 180 dni, jest tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem, który może być realizowany na podstawie zgłoszenia, czy też wymaga pozwolenia na budowę z uwagi na trwałe związanie z gruntem?Ratio decidendi
Tymczasowy maszt mobilny, który ze względu na swoją konstrukcję, wysokość oraz wymogi stabilności i bezpieczeństwa wymaga trwałego związania z gruntem (np. za pomocą podstaw, zastrzałów stalowych, odciągów), nie jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, a jego budowa wymaga pozwolenia na budowę. Sama możliwość demontażu lub przeniesienia obiektu nie przesądza o braku trwałego związania z gruntem.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. złożyła zgłoszenie zamiaru rozstawienia tymczasowego masztu mobilnego na okres 180 dni. Wojewoda Podkarpacki wniósł sprzeciw, uznając, że planowane przedsięwzięcie wymaga pozwolenia na budowę, gdyż maszt stanowi obiekt trwale związany z gruntem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację obiektu jako trwale związanego z gruntem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 931/18 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 czerwca 2018 r. nr I-III.7721.7.15.2018 w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamierzonego przystąpienia do rozstawienia tymczasowego masztu mobilnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 931/18 oddalił skargę T. S.A. w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 czerwca 2018 r. nr I-III.7721.7.15.2018 w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamierzonego przystąpienia do rozstawienia tymczasowego masztu mobilnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. S.A. w W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej p.p.s.a., w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku, mając na względzie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia,
2) prawa materialnego poprzez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie poprzez:
- naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) poprzez przyjęcie, że przedmiotowa tymczasowa stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi obiekt wymagający trwałego połączenia (kwalifikowanego) z gruntem, które powinno być weryfikowane w ramach pozwolenia na budowę,
- naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę,
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez zaakceptowanie stanowiska organów administracji publicznej, że w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem.
Wskazując na powyższe podstawy, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten wskazuje na obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku i nie służy do kwestionowania merytorycznej treści uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w omawianym przepisie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na uznanie, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. i art. 77 k.p.a. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz należycie ustaliły stan faktyczny, który słusznie został zaakceptowany przez Sąd I instancji.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy planowane przez skarżącą kasacyjnie Spółkę zamierzenie inwestycyjne: "rozstawienie tymczasowego masztu mobilnego >>[...]<< o wysokości do 25,5 m n.p.t." jako obiektu tymczasowego na 180 dni na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości K., gmina B. może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, czy też konieczne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Wobec tego należało dokonać oceny, czy planowany obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Stosownie zaś do art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W świetle tej definicji jedną z kategorii tymczasowych obiektów budowlanych są obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem. Wskazać należy, że trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia obiektu od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Wyjaśnić przy tym należy, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się zatem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (zob. wyroki NSA: z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1261/15; z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 989/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny o trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy też możliwość jego demontażu i przeniesienia na inne miejsce, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie o trwałości jego związania z gruntem (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 1288/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto o tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem decyduje również to, czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (zob. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie należało podzielić stanowisko organów, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że zgłoszone przez skarżącą kasacyjnie Spółkę zamierzenie inwestycyjne dotyczyło obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu.
Jak wynika z dołączonego do zgłoszenia szkicu i dokumentacji fotograficznej, planowany obiekt wymaga zastosowania odpowiednich zabezpieczeń w celu zapewnienia mu stabilności i wykluczenia możliwości niekontrolowanej zmiany położenia, czy zniszczenia. Zasadnie zatem uznał Sąd I instancji, że konieczność ustabilizowania masztu za pomocą podstaw, zastrzałów stalowych oraz odciągów dowodzi, że obiekt ten, dla prawidłowego i bezpiecznego użytkowania, musi być połączony trwale z gruntem. Ponadto, konstrukcja i wysokość masztu (do 25,5 m n.p.t.) nie pozwalają przyjąć, że jest to obiekt, który stawia się na gruncie bez trwałego, stabilnego z nim związania.
Wobec powyższego, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Na marginesie należy dodać, że z dniem 25 października 2019 r. nastąpiła zmiana brzmienia art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez zaliczenie mobilnych masztów antenowych do tymczasowych obiektów budowlanych (ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw). Ta ustawa nowelizująca mająca na celu usunięcie istniejących barier administracyjnoprawnych, stanowiących przeszkodę w budowie sieci telekomunikacyjnych, stworzyła dopiero z dniem 25 października 2019 r. możliwość kwalifikacji masztów antenowych zgodnie z oczekiwaniami skarżącej Spółki i nie może być odnoszona do spraw rozstrzygniętych przed tą datą.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło