II OSK 557/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 200/18 w sprawie ze skargi A. K. U. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej także "NSA") przez Wojewodę Mazowieckiego (dalej także: "organ", "skarżący kasacyjnie", "Wojewoda") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2018 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 200/18), stwierdzający przewlekłość postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. A. K. U., obywatel Indii (dalej "skarżący", "strona", "cudzoziemiec") złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Mazowieckiego sprawy z wniosku z [...] 2017 r. o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "RP"). Cudzoziemiec zażądał zobowiązania organu do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty otrzymania akt, dokonania kontroli przewlekłości i bezczynności, orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa przy stwierdzeniu bezczynności i przewlekłości, przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ewentualnie wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji ustalił, że wniosek cudzoziemca o pobyt czasowy zawierał braki formalne, tym samym pismem z [...] lutego 2018 r. pełnomocnik cudzoziemca został wezwany w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do ich uzupełnienia; braki te zostały uzupełnione w dniu [...] lutego 2018 r. Natomiast [..] kwietnia 2018 r. Wojewoda, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.), dalej: "u.c.". wystąpił do Komendanta Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Komendanta Stołecznego Policji z wnioskiem o przekazanie informacji czy wjazd i wyjazd cudzoziemca na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 28 marca 2018 r. pełnomocnik cudzoziemca złożył ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi, pismem z [...] kwietnia 2018 r., cudzoziemiec został wezwany do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego zgodnie z wnioskiem skarżącego. Wezwanie to zawierało informację o terminie załatwienia sprawy do [...] czerwca 2018 r. W tym stanie faktycznym cudzoziemiec skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność i przewlekłość Wojewody Mazowieckiego w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zgody na pobyt czasowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w sprawie nie występuje przewlekłość, ani bezczynność, a tym bardziej ich rażąca forma. Wszelkie ewentualne opóźnienia w terminach wydawania decyzji czy podejmowania poszczególnych czynności wynikają ze stale rosnącej liczby składanych wniosków oraz obłożenia pracą pracowników organu. Wyjaśnił, że liczba wniosków o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca na terytorium RP składanych do Wojewody Mazowieckiego w pierwszym miesiącu 2018 r. w porównaniu do stycznia 2017 wzrosła o 19,57 %, natomiast w stosunku do adekwatnego okresu 2013 r. wzrosła aż o 239,42 %. Stwierdził także, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, jak również przyznanie cudzoziemcowi sumy pieniężnej jest całkowicie bezzasadny. Pełnomocnik skarżącego wskazuje na brak możliwości wykonywania przez cudzoziemca obowiązków pracowniczych związanych z koniecznością częstych wyjazdów. Jednak pobyt cudzoziemca na terytorium Polski (w przypadku złożenia wniosku o pobyt czasowy w czasie legalnego pobytu) uznaje się za legalny do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie. Ponadto, z załączonych dokumentów, w tym umowy o pracę nie wynika konieczność wyjazdów służbowych cudzoziemca, w tym wyjazdów zagranicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 października 2018 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 200/18) – wobec wydania przez Wojewodę Mazowieckiego w dniu [...] czerwca 2018 r. decyzji udzielającej skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP do 31 stycznia 2021 r. w celu wykonywania pracy – umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpatrzenia tego wniosku, stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł oraz przyznał sumę pieniężną na rzecz cudzoziemca w wysokości 500 zł. Orzekł także o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Sąd przyjął, w powołaniu na doktrynę i orzecznictwo, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W ocenie Sądu I instancji po wpłynięciu wniosku skarżącego z [...] października 2017 r. postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły, opieszale i niesprawnie. Organ przez 3 miesiące nie podjął żadnej czynności w sprawie. Dopiero pismem z [...] stycznia 2018 r. wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku i uiszczenia opłaty skarbowej. Pełnomocnik skarżącego uzupełnił braki przy piśmie z [...] lutego 2018 r. Dalej pismem z [...] lutego 2018 r. organ ponownie wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz do osobistego stawiennictwa. Strona żądane braki uzupełniła [...] lutego 2018 r. oraz dodatkowo przy piśmie z [...] lutego 2018 r., [...] marca 2018 r. przedłożyła aktualne dokumenty z ZUS. Dopiero po skierowaniu ponaglenia organ pismem z [...] kwietnia 2018 r. wystąpił do właściwych organów o udzielenie informacji zgodnie z art. 109 u.c., następnie pismem z [...] kwietnia 2018 r. poinformował stronę skarżącą, że decyzja zostanie wydana do [...] czerwca 2018 r. i ponownie wezwał cudzoziemca do przedłożenia aktualnych dokumentów w zakresie potwierdzenia miejsca zamieszkania i opłacania składek ZUS. W dniu [...] czerwca 2018 r. Wojewoda wydał decyzję, którą udzielił zezwolenia na pobyt czasowy w związku z wykonywaniem pracy. Oznacza to, że rozpoznawał sprawę ponad 7 miesięcy. Zdaniem Sądu jako bezzasadne należało uznać wyjaśnienia organu, że wszelkie opóźnienia w terminach wydawania decyzji czy podejmowania poszczególnych czynności przez organ wynikają ze stale rosnącej liczby składanych wniosków oraz obłożenia pracą pracowników organu. Tymczasem w sprawie czynności nie były podejmowane niezwłocznie, w sposób nieefektywny, polegający np. na nieuzasadnionym mnożeniu wezwań w zakresie uzupełnienia wniosku. Wezwanie to powinno być precyzyjne - zamiast uczynić to jednorazowo i w sposób skumulowany, organ etapował te czynności. Dalej - organ całkowicie zignorował prawo strony w zakresie uzyskania informacji o terminie załatwienia sprawy i powodach zaistniałych opóźnień (art. 36 k.p.a.). Organ działał opieszale, ignorując termin wynikający z art. 35 k.p.a. W tej sytuacji Sąd I instancji ocenił, że zaistniała przewlekłość nosi cechy rażącego naruszenia prawa, a tym samym uznał za konieczne wymierzenie organowi symbolicznej grzywny oraz sumy pieniężnej na rzecz skarżącego, która ma charakter nie tylko prewencyjny. W przekonaniu sądu wojewódzkiego wymierzona grzywna i suma są adekwatne do stopnia zawinienia organu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Mazowiecki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w części dotyczącej pkt 3, 4 i 5 tj. w zakresie stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenia grzywny w wysokości 500 zł oraz przyznania od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 149 § 1 a p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i 5 k.p.a. i art. 36 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy taka sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie, 2) art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a. poprzez przyznanie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 500 zł oraz nałożenie grzywny w tej samej wysokości podczas, gdy są to dwa alternatywne środki o charakterze pieniężnym, a w świetle stanu faktycznego zarówno przyznanie sumy, jak i nałożenie grzywny nie było zasadne. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 3, 4 i 5 i rozpoznanie skargi poprzez uznanie braku przewlekłości prowadzonego postępowania z rażącym naruszeniem prawa, nie wymierzanie organowi grzywny i nie przyznawanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Ewentualnie o uchylenie w zaskarżonym zakresie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Skarżący kasacyjnie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik organu administracji wskazał, że dwukrotnie wzywał do uzupełnienia braków formalnych wniosku z tego powodu, że nastąpiła zmiana pełnomocnika cudzoziemca w trakcie postępowania, a pierwsze wezwanie nie zostało w całości wykonane i braki jedynie częściowo uzupełnione. Dalej WSA w Warszawie nie uwzględnił normy art. 35 § 5 k.p.a. i nie odliczył od czasu trwania postępowania okresu opiniowania wniosku cudzoziemca przez inne organy. Jako wyłączający stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa skarżący kasacyjnie przywołał kwestię trudności kadrowych i ilości prowadzonych postępowań. Jeśli chodzi o drugi zarzut kasacyjny to Wojewoda podkreśla, że wybór rodzaju środka przewidzianego w art. 149 § 2 p.p.s.a. zależy od sądu. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji funkcji prewencyjnej nie jest wystarczająca grzywna, może przyznać od organu sumę pieniężną. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia jednoczesne zastosowanie obydwu środków. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które NSA rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Zaskarżony wyrok zapadł na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). O stanie przewlekłości, którego wystąpienia w sprawie nie zakwestionował skarżący kasacyjnie (zakresem skargi kasacyjnej nie został objęty pkt 2. wyroku) można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (vide wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1009/19). Uznanie przez Sąd I instancji, że postępowanie przed organem administracji było prowadzone w sposób przewlekły nie jest kwestionowane przez Wojewodę Mazowieckiego, sporna pozostaje natomiast kwalifikacja owego zaniechania jako dokonanego z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "rażącego naruszenia prawa" przyjętego jako znamię normy prawnej w art. 149 § 1a p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2075/14). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności. Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (por. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14). Dokonując oceny charakteru bezczynności w przedmiotowej sprawie trafnie Sąd I instancji – opisując i analizując chronologię zdarzeń i czynności podjętych przez organ – przyjął, że działania Wojewody cechował po pierwsze element całkowitego braku czynności przez ponad 3 miesiące od daty wpływu wniosku, a następnie nie nastąpiła koncentracja czynności w zakresie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Wystarczające jest bowiem jednokrotne wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, skierowane do ustanowionego pełnomocnika. W dacie wezwania takim pełnomocnikiem była A.J. i nie było potrzeby ponownego wezwania do ustanowionego parę dni później pełnomocnika. Wypowiedzenie pełnomocnictwa wskazanej osobie nastąpiło [...] lutego 2018 r., a organ został o tym powiadomiony [...] lutego 2018 r. Pierwsze wezwanie zatem było skierowane skutecznie i brak było podstaw do ponownego kierowania wezwania do usunięcia braków formalnych. Brak wykonania pierwszego wezwania winien skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Już ta wadliwość procedury powodowała, że wystąpiła przewlekłość, a zważywszy, że organ czekał z tymi czynnościami ponad 3 miesiące, to już to uzasadniało rażące naruszenie prawa. Nie nastąpiła bowiem koncentracja czynności niezbędna w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Skarżący kasacyjnie twierdzi, że należało odliczyć od czasu trwania postępowania okresu, jaki organy opiniujące miały na wypowiedzenie się, czy wjazd i wyjazd cudzoziemca na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 109 ust. 1 u.c. przed wydaniem decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd na terytorium RP. Organy opiniujące mają 30 dni od otrzymania wniosku na zajęcie stanowiska, w szczególnych wypadkach termin ten może zostać przedłużony do 60 dni (ust. 2 i 3). Jednocześnie ust. 4 ustanawia domniemanie uzyskania informacji, jeśli organy te nie wypowiedzą się w zakreślonym terminie. Oznacza to, że od terminu 7 miesięcy trwania postępowania należało odliczyć okres od daty doręczenia prośby o przekazanie informacji plus 30 dni. Co prawda Sąd I instancji nie uwzględnił odliczenia 30 dni wynikających z art. 35 § 5 k.p.a.. w zw. z art. 109 ust. 2 u.c., niemniej nie miało to wpływu na kwalifikację przewlekłości jako dotkniętej wadą rażącego naruszenia prawa. Czas trwania postępowania przekroczył bowiem rozsądne granice. Strona na bieżąco dostarczała bowiem aktualne, wymagane dokumenty i rolą organu było jedynie podjęcie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do argumentacji organu administracji dotyczącej wzrostu ilość spraw dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców i nagromadzenia się tych spraw wyjaśnić należy, że organizacyjne problemy organu nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (vide wyrok NSA z 17 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2542/16; wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 521/16; wyrok NSA z 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2614/16). W odniesieniu do powyższych ustaleń, zdaniem NSA, zasadnie sąd I instancji przyjął, że stwierdzony stan przewlekłości uzasadniał stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że miał on charakter rażący. Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i 5 k.p.a. i art. 36 k.p.a. nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a poprzez przyznanie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 500 zł oraz nałożenie na Wojewodę Mazowieckiego grzywny w wysokości 500 zł, podczas gdy są to dwa alternatywne środki o charakterze pieniężnym i nie było podstaw do ich zasądzania. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Mając na uwadze, że w sprawie zaistniały podstawy do uznania, że Wojewoda Mazowiecki prowadził postępowanie w sposób przewlekły, noszący cechy rażącego naruszenia prawa, zasadne było przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że na datę wyrokowania zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. (M. P. z 2018 r., poz. 187) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2017 r. wyniosło 4 271,51 zł, co oznacza, że górna granica sumy pieniężnej możliwej do zasądzenia na rzecz skarżącego wynosiła 21 357,55 zł. Tym samym kwota zasądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wysokości 500 złotych była niewiele większa niż 10 % jednomiesięcznego wynagrodzenia i znajdowała swoje uzasadnienie w realiach rozpoznawanej sprawy. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że była to kwota adekwatna do stopnia zawinienia organu. Dodać przy tym należy, że również do czasu trwania postępowania oraz dużej bierności organu. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter swego rodzaju zadośćuczynienia spowodowanego długotrwałą bezczynnością lub przewlekłością w prowadzeniu postępowania i nie znosi, czy też nie ogranicza ewentualnych roszczeń skarżących względem organu z tytułu odszkodowania oraz nie podlega zaliczeniu na jego poczet. Należy przyjąć, że ma ona charakter represyjny względem organu administracyjnego w związku z krzywdą jaką strona poniosła wskutek zwłoki organu w rozpoznaniu wniosku i długotrwałego, bezskutecznego oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy przez organ. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny i może być ona przyznana niezależnie od nałożenia na organ grzywny, która ma charakter dyscyplinujący. Także w okolicznościach tej sprawy wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 złotych miało swoje uzasadnienie w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Po pierwsze Sąd został wyposażony w kompetencję orzekania w tym przedmiocie niezależnie od wniosku skarżącego. Po drugie kwota ta stanowi w istocie kwotę minimalną (vide wyrok NSA z 1 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1715/19) i jest ona odpowiednia do stwierdzonego stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze, NSA uznał skargę kasacyjną za nie mającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji