I SA/Wa 875/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 494/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 20000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżącego [...] od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu złożonej skargi, wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z nieruchomości hipotecznej [...] - dawny proj. nr nieruchomości [...] o powierzchni [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Wobec powyższego skarżący wniósł o: wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość konieczne jest zlecenie wykonania nowego operatu szacunkowego określającego wartość tej nieruchomości ze względu na to, że operat szacunkowy, który wykonany został w 2016 r., stracił ważność. Dalsze czynności w sprawie podjęte zostaną zatem po wykonaniu ww. operatu szacunkowego oraz zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że w wyniku rozpatrzenia skarg o niewykonanie wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia: 2 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2493/14, 2 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1193/15, 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 329/16 oraz 11 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1292/17, wymierzył Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokościach odpowiednio: 1000 zł, 5000 zł, 15000 zł i 25000 zł. Z kolejną skargą na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. skarżący wystąpił pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z nieruchomości hipotecznej [...] - dawny proj. nr nieruchomości [...] o powierzchni [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Przed wniesieniem skargi z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wezwał Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 tej ustawy, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent [...] nie rozstrzygnął wskazanego na wstępie wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 20000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 powołanej ustawy i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Przy czym, wymierzając grzywnę w takiej kwocie, Sąd wziął pod uwagę ponad czteroletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi już czterokrotnie grzywny prawomocnymi wyrokami tutejszego Sądu z dnia 2 grudnia 2014 r., z dnia 2 października 2015 r., z dnia 29 czerwca 2016 r. i z dnia 11 grudnia 2017 r. organ wciąż nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość objętą złożonym wnioskiem. Ponadto brakiem odpowiedniego działania organ doprowadził do utraty ważności sporządzonego już w sprawie operatu szacunkowego i konieczności ponownego jego sporządzenia. Podkreślić przy tym należy, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 494/13 ma obecnie charakter rażącego naruszenia prawa. Przy dokonywaniu tej oceny Sąd wziął pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że od dnia 7 marca 2018 r., w którym do organu wpłynął odpis prawomocnego wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1292/17 wraz z aktami administracyjnymi sprawy, organ nie dokonał żadnej czynności mającej odzwierciedlenie w aktach sprawy, zmierzającej do rozpoznania opisanego wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2018 r. do wykonania powołanego wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. Przy czym powołana przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność, że w sprawie konieczne jest zlecenie wykonania nowego operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości, ze względu na to, że operat szacunkowy, który wykonany został w 2016 r. stracił ważność, jest w całości okolicznością wynikającą z całkowitego braku aktywności organu w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...] tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie w wykonaniu powołanego wyżej wyroku. Sąd uznał, że kwota ta jest adekwatna jako zadośćuczynienie za doznaną przez stronę krzywdę wynikłą z dotychczasowego niewykonania wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265).