II OSK 967/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-20

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Andrzej Wawrzyniak, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił oddziaływanie planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej na środowisko, w szczególności czy należało uwzględnić maksymalne technicznie możliwe pochylenie anten przy kwalifikacji przedsięwzięcia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Dla prawidłowej kwalifikacji inwestycji radiokomunikacyjnej jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko konieczne jest określenie parametrów technicznych zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia, w tym uwzględnienie możliwości maksymalnego pochylenia anten i ewentualnego nakładania się wiązek promieniowania. Organy administracji nie mogą ograniczać się wyłącznie do parametrów deklarowanych przez inwestora, lecz muszą rzetelnie wyjaśnić wszystkie okoliczności wpływające na oddziaływanie inwestycji na środowisko. W niniejszej sprawie brak było takiej analizy, co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wydanego przez Starostę, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewodę. Skarżący kwestionował decyzje organów w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, wskazując na brak uwzględnienia maksymalnego pochylenia anten i sumowania mocy promieniowania. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, a NSA rozpatrywał skargę kasacyjną Spółki będącej inwestorem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżącej na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Go 655/18 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz G. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn akt II SA/Go 65 5/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G.W., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], a także zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego G.W. kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332; zwanej dalej: .p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] na działce nr [...] w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez G.W., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewoda ocenił, że przedłożony wraz wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt budowlany jest zgodny z warunkami ustalonymi w decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Projekt budowlany jest także zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz kompletny, spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 z późn. zm.). Projekt zagospodarowania działki zgodny jest z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Spełnione zostały także wymagania dotyczące obowiązku przedłożenia wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Projekt budowlany wykonany został przez osoby posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn akt II SA/Go 655/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzje organów obu instancji oraz orzekł o kosztach postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że inwestycja dotyczy budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmującej między innymi wieżę antenową o wysokości 74,5, dziewięć anten sektorowych i trzy anteny radioliniowe oraz zestaw modułów wyniesionych RRU dla potrzeb obsługi anten sektorowych. Sąd I instancji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę załączył kompletną dokumentację, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostateczną decyzję Burmistrza [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] grudnia 2017 r., projekt budowlany. Nadto do akt sprawy administracyjnej dołączono "Kwalifikację przedsięwzięcia instalacji radiokomunikacyjnej w przedmiocie oddziaływania na środowisko" sporządzoną na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 71 z późn. zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r.), zawierającą obok stosownych obliczeń, graficzny model obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko. Uwzględniając powyższą dokumentację organ II instancji stwierdził, że opierając się na szczegółowych danych przedstawionych przez inwestora, iż przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu I instancji, Wojewoda dokonując tej oceny naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art, 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie wypowiedział się jednoznacznie, czy w świetle zebranego materiału dowodowego zachodzi możliwość zdalnego sterowania antenami i związana z tym możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Powyższe nie wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kwalifikacji przedsięwzięcia. Brak jest dokumentów w oparciu, o które można by ustalić w jakim zakresie dane techniczne konkretnej anteny umożliwiają jej pochylenie. Jeżeli bowiem istnieje możliwość pochylenia anteny, tzw. tilt, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta winna podlegać wyjaśnieniu przez organ, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości, należało ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie zbadać od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i powinno zostać zweryfikowane w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz należycie umotywowane w uzasadnieniu decyzji. Zmiana pochylenia anteny może być następstwem nie tylko zamierzonych działań inwestora, ale także następstwem zdarzeń niezależnych od niego np. działaniem sił natury. Ponownej weryfikacji powinny wobec tego podlegać takie zagadnienia jak azymuty, możliwość pochylenia anteny - tzw. tilt, możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania (na skutek działania ludzi i sił natury) bądź przyjęte zabezpieczenia (rozwiązania techniczne) przed możliwą ingerencją ludzi i działaniem sił natury (np. silne wiatry), odległość na jaką urządzenie może emitować pole elektromagnetyczne (równoważna moc promieniowana izotropowo), uwzględniając dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, (zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności - rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Powyższe zagadnienie nie było również przedmiotem jakichkolwiek rozważań ze strony organu I instancji. W "kwalifikacji przedsięwzięcia", na którym to dokumencie organ oparł się dokonując analizy oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko zawarto dane dotyczące równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla poszczególnych anten podczas, gdy z dokumentacji wynika, że na maszcie radiowym będzie umieszczonych w sumie dziewięć anten sektorowych, po trzy w każdym z określonych w projekcie budowlanym azymucie (90 stopni, 190 stopni i 300 stopni). Określono więc oddziaływanie na środowisko jedynie pojedynczych anten, a nie całego przedsięwzięcia. Dla ustalenia czy dane przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko, w jakim stopniu, czy dana inwestycja może być zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu odpowiednio § 2 ust. 1 bądź § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. niezbędne jest określenie parametrów zarówno do poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. Kwestia oddziaływania pola magnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnie możliwego emitowania tego pola z urządzenia. Od wyników tej analizy z uwzględnieniem powyższych uwag zależeć będzie nie tylko to, czy przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę inwestor obowiązany był uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405; zwanej dalej: u.u.i.o.ś.). W aktach sprawy, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest analizy sposobu wykorzystania terenu, na który oddziałuje sporne przedsięwzięcie, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko. W tym zakresie postępowanie zostało również przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a uzasadnienie decyzji nie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. W skardze kasacyjnej Spółka A zarzuciła ww. wyrokowi naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], jak również poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018r., nr [...], podczas gdy zarówno decyzja Wojewody [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji nie naruszały przepisów prawa materialnego i procesowego; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo istnienia podstaw ku temu, ażeby skargę oddalić, albowiem zarówno decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 roku, nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], nie naruszały przepisów prawa materialnego i procesowego; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone rzetelnie i wnikliwie, a organy poczyniły ustalenia odnośnie do wszystkich tych kwestii, które są rzeczywiście istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia; 4) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że realizacja wnioskowanej inwestycji może wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przy kwalifikowaniu przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko należy mieć na względzie maksymalne technicznie możliwe pochylenie anten, a nie parametry przewidziane jako maksymalne dla danej konfiguracji przez inwestora, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest rzeczywiste zamierzenie inwestycyjne, lecz wyobrażenie Sądu o tymże zamierzeniu inwestycyjnym. 5) art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że realizacja wnioskowanej inwestycji może wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przy kwalifikowaniu przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko należy mieć na względzie maksymalne technicznie możliwe pochylenie anten, a nie parametry przewidziane jako maksymalne dla danej konfiguracji przez inwestora, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest rzeczywiste zamierzenie inwestycyjne, lecz wyobrażenie Sądu o tymże zamierzeniu inwestycyjnym. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie sposób zgodzić się z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku twierdzeniem, iż organy obu instancji nie poczyniły ustaleń odnośnie oddziaływania spornego przedsięwzięcia w miejscach dostępnych dla ludności. Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy świadczy o tym, że miejsca dostępne dla ludności w związku z promieniowaniem emitowanym przez wnioskowaną stację bazową winny zostać określone na podstawie istniejącej zabudowy. Skarżąca kasacyjnie przedłożyła organowi rysunki określające przekroje wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten rozsiewczych, które pozwalają przyjąć ponad wszelką wątpliwość, że z uwagi na wysokość miejsc montażu i pochylenie anten stacji bazowej oraz dopuszczalny na działkach sąsiednich sposób i warunki zagospodarowania, nie dojdzie tu do sytuacji przekroczenia wartości pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności. Z rysunków przedstawiających przekrój wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten rozsiewczych projektowanych anten stacji bazowej wynika jednoznacznie, że w odległości maksymalnej 70 m dla anten sektorowych [...] oraz w odległości 40 m dla anteny sektorowej [...] od środka anteny rozsiewczej główna oś wiązki promieniowania będzie przebiegała w miejscach dla ludności niedostępnych. Decydujące znaczenie ma jedynie określenie wartości promieniowania elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności, a zatem na powierzchni terenu i w budynkach mieszkalnych. Organy obu instancji należycie rozważyły kwestię maksymalnego pochylenia (tiltów) anten wchodzących w skład stacji bazowej, zbadały paramenty maksymalnego pochylenia tych anten uwzględniając zarówno ich właściwości fabryczne, jak i planowany sposób ich montażu w przypadku tej konkretnej inwestycji. Bezzasadna jest więc sugestia Sądu, jakoby organ administracji dopuścił się uchybień w zakresie gromadzenia lub analizy materiału dowodowego odnoszącego się do tej okoliczności. To, że fabrycznie dane urządzenie ma określona właściwość (czy skale właściwości) nie oznacza, że w przypadku konkretnej inwestycji ten parametr faktycznie wystąpi. Zależeć to może bowiem od planowanego sposobu wykorzystania tego urządzenia przez inwestora na konkretnej inwestycji. Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że w § 2 i § 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. wymieniono w sposób wyczerpujący przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Przepisy te jako wartość służącą kwalifikacji wskazują jedynie równoważną moc promieniowania dla konkretnej anteny, nie odnosząc się do kształtowanego w jej otoczeniu natężenia pola elektromagnetycznego. Odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny, czyli od miejsca będącego środkiem układu współrzędnych, względem którego wyznaczono charakterystykę promieniowania anteny, to odcinek prostej, którą wyznacza się w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Przy wyznaczaniu przedmiotowej odległości należy uwzględnić zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i jej pochylenie (tilt). Tym samym kluczową kwestią przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych jest zidentyfikowanie, czy w odległościach wskazanych przepisami rozporządzenia w linii prowadzonej w wiązce promieniowania występują miejsca dostępne dla ludzi. Ponadto zgodnie z powołanymi powyżej przepisami rozporządzenia równoważna moc promieniowania wyznacza się dla pojedynczej anteny nawet w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się inna realizowana lub zrealizowana instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna i radiolokacyjna. Tym samym każda antenę traktuje się jako indywidualna instalacje i z tego powodu nie dokonuje się sumowania mocy anten (superpozycji pól) zarówno z innymi antenami przedmiotowej stacji bazowej, jak i stanowiących element innych instalacji radiokomunikacyjnych. Przepis ten należy traktować jako lex specialis w stosunku do § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazałą się bezzasadna. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów. Mając na uwadze istotę zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej w pierwszej kolejności odnieść się należało do kwestii prawidłowej wykładni przepisów rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. Skarżąca kasacynie stara się bowiem zakwestionować stanowisko Sądu I instancji, iż dla ustalenia czy dane przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko, w jakim stopniu oraz czy dana inwestycja może być zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu odpowiednio § 2 ust. 1 bądź § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. niezbędne jest określenie parametrów zarówno do poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia. Z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. wynika, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: rodzaj anteny (instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne, radiolokacyjne); liczba anten; moc promieniowania poszczególnych anten; emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny; maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania odległość instalacji od miejsc dostępnych dla ludzi; występowanie na obiekcie realizowanej lub zrealizowanej innej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej. Dopiero określenie tych poszczególnych parametrów technicznych inwestycji pozwala na dokonanie jej kwalifikacji i charakteru (por. wyroki NSA z dnia 28 lutego 2018 r., II OSK 243/18; z dnia 16 czerwca 2015 r., II OSK 2706/13; z dnia 12 czerwca 2014 r., II OSK 104/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednym z podstawowych parametrów inwestycji polegającej na budowie instalacji radiotelekomunikacyjnej (tj. m.in. stacji bazowej telefonii komórkowej) jest ilość i moc anten. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już podkreślano, że dla poczynienia prawidłowych ustaleń, w jaki sposób dana inwestycja wpłynie na środowisko niezbędne jest określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ich ewentualne nakładanie bądź nachodzenie się spowoduje, że moc promieniowania znacznie przekroczy wartości dopuszczalne. Z powyższych względów niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 9 grudnia 2016 r., II OSK 708/15; z dnia 16 czerwca 2015 r., II OSK 2706/13; z dnia 29 września 2015 r., II OSK 139/14; z dnia 1 grudnia 2015 r., II OSK 801/14; z dnia 9 grudnia 2016 r., II OSK 708/15, z dnia 22 lutego 2017 r., II OSK 1494/15; z dnia 10 maja 2018 r., II OSK 2877/17; z dnia 3 lipca 2018 r., II OSK 1570/18, z dnia 20 czerwca 2018 r., II OSK 1809/16, z dnia 1 lipca 2018 r., II OSK 907/18 z dnia 20 lutego 2019 r., II OSK 262/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Systemowa wykładnia § 3 ust. 1 rozporządzenia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów powołanych do ochrony środowiska jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne. Stosownie bowiem do § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących to przedsięwzięcie z parametrami realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Przepis ten jednoznacznie przewiduje sumowanie parametrów przedsięwzięcia, którego dotyczy postępowanie administracyjne. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2019 r. II OSK 2792/17 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przepisu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. nie należy mylić z § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia, gdzie jest mowa o wyznaczaniu równoważnej mocy promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny. Przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia (sumowanie parametrów planowanego przedsięwzięcia i parametrów realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju) wchodzi w grę, gdy planowane przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie osiąga progów określonych w ustępie 1 § 3 rozporządzenia. Przedłożona przez inwestora kwalifikacja przedsięwzięcia, która stanowiła dla organów administracji architektoniczno-budowlanej podstawę do analizy oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, zawiera jedynie dane dotyczące równoważnej mocy promieniowania dla poszczególnych anten podczas. Z projektu budowlanego wynika, że na maszcie radiowym będzie umieszczonych w sumie dziewięć anten sektorowych, po trzy w każdym z określonych w projekcie budowlanym azymucie (90 stopni, 190 stopni i 300 stopni). Określono więc oddziaływanie na środowisko jedynie pojedynczych anten, a nie całego przedsięwzięcia. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że dokument przedłożony przez inwestora nie pozwalał na dokonanie rzetelnej oceny ewentualnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Ponadto organy nie wyjaśniły, czy istnieje możliwość pochylenia poszczególnych anten i tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie nie jest wystarczające ograniczenie rozważań do zakresu pochylenia anten niejako deklarowanego przez inwestora. W przypadku stwierdzenia istnienia możliwości faktycznego pochylenia anten większej niż deklarowana przez inwestora, organy powinny ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest ewentualne oddziaływanie promieniowania na miejsca dostępne dla ludności w przypadku nachylenia anten pod różnym kątem. Wszystkich tych okoliczności nie zbadały organy administracji architektoniczno-budowlanej rozpatrujące niniejszą sprawę. Sąd I instancji zasadnie zatem ocenił, że decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty, wydane został z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu uzasadniających ich uchylenie. W konsekwencji za niezasadne należało uznać zarzuty podniesione w ramach obu podstaw kasacyjnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło