I SA/Po 768/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-12-13
Skład orzekający: Barbara Rennert, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości może zostać wydana bez uwzględnienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości jako stron postępowania i adresatów decyzji?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, musi być skierowana do wszystkich współwłaścicieli i doręczona im wszystkim. Pominięcie któregokolwiek ze współwłaścicieli jako strony postępowania i adresata decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2016. Organ pierwszej instancji ustalił podatek, opodatkowując nieruchomość stawką od działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczające do zastosowania stawki od działalności gospodarczej, nawet jeśli faktycznie nie jest ona tam prowadzona. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak doręczenia decyzji współwłaścicielowi, pominięcie jednego ze współwłaścicieli w postępowaniu oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 2276,- zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt sześć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...], na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. – dalej: "u.p.o.l.") oraz uchwały Nr XIII/84/2015 Rady Miasta i Gminy Buk z dnia 27 października 2015 r. w sprawie określenia na terenie miasta i gminy Buk wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2016 (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2015 r., poz. 6948) ustalił [...] (dalej: podatnicy, strona, skarżący) podatek od nieruchomości za rok 2016 w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2016 r. w związku z nabyciem działki nr [...] w [...], która stanowi tereny przemysłowe i na której znajduje się hala przemysłowa została wydana decyzja wymiarowa na 2016 r.
SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzono oględziny nieruchomości oraz uzyskano dodatkowe informacje, na podstawie których ponownie wydano decyzję wymiarową na rok 2016. opodatkowującą nieruchomość przy ul. [...] stawką od działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił, że do uznania, że nieruchomość jest związana z wykorzystywaną działalnością nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest na niej faktycznie prowadzona a wystarczy stwierdzenie, że jest ona w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie prowadzi on tam działalności gospodarczej. Decydującym w sprawie było ustalenie czy przedmiotowa nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika czy też jest wykorzystywana do celów prywatnych, tzn. ustalenie ujęcia przedmiotowej nieruchomości w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez przedsiębiorcę, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych lub zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej wydatków dotyczących nieruchomości.
W odwołaniu podatnicy wskazali, że nieruchomość nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej dla pojazdów ciężarowych, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej na tym gruncie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż do uznania, że nieruchomość jest związana z wykorzystywaną działalnością gospodarczą nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest na niej faktycznie prowadzona, a wystarczy stwierdzenie, że jest ona w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie prowadzi on tam działalności gospodarczej. Z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że zasadniczym kryterium decydującym o uznaniu przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą, jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę. Jest to zatem związek o charakterze formalnym, albowiem co do zasady nie jest istotne czy przedsiębiorca grunty, budynki i budowle faktycznie wykorzystuje dla celów działalności gospodarczej. W definicji ustawowej budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie ma warunku faktycznego wykorzystywania nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, uważa się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Należy zatem stwierdzić, że o tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie bowiem wynika, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania i to w znaczeniu, o jakim mowa w art. 336 Kodeksu cywilnego. Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Posiadanie występuje zatem przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie.
Podatnik [...] jest wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przedsiębiorca, z miejscem wykonywania działalności L., ul. [...] oraz [...] ul. [...] (podatnik pisemnie wyjaśnił, iż w ww. ewidencji błędnie wpisano numer "[...]" zamiast prawidłowego "[...]" tym samym potwierdzając związanie tej nieruchomości z jego działalnością gospodarczą.). Kolegium przy pierwotnym rozpatrywaniu niniejszej sprawy wskazało, iż działalność gospodarcza osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą nie wypełnia całości aktywności życiowej osoby fizycznej a zatem nabyta nieruchomość choć będąca własnością przedsiębiorcy - osoby fizycznej, nie musi mieć jakiegokolwiek związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez niego. W toku ponownego rozpatrywania niniejszej sprawy organ pierwszej instancji dokonał jednak ustaleń, z których wynika, iż opodatkowana nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą podatnika. Przyznał to też sam podatnik informując, iż działka nr [...] oraz znajdująca się na niej hala magazynowa są ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla działalności gospodarczej pod nazwą [...]. Ponadto podatnik poinformował, iż do "kosztów uzyskania" zaliczane są wydatki związane z porządkowaniem i przywracaniem stanu technicznego umożliwiającym korzystanie z terenu w [...] oraz opłata za użytkowanie drogi od obecnego właściciela.
W ocenie Kolegium zgromadzony w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż przedmiotowa nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą podatnika. Jak sam oświadczył nieruchomość została wprowadzona do ewidencji środków trwałych, a wydatki z nią związane są zaliczane przez niego do kosztów uzyskania przychodu.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołujących organ wskazał, iż brak dojazdu dla samochodów ciężarowych do opodatkowanej nieruchomości nie przesądza o braku możliwości wykorzystywania jej gospodarczo, bowiem działalność gospodarcza nie musi wiązać się jedynie z transportem ciężarowym. Ponadto ustanawianie służebności przejazdu nie jest obowiązkiem gminy, jak zdaje się to postrzegać podatnik, lecz jest kwestią regulowaną przez właścicieli nieruchomości i może być rozstrzygnięta poprzez umowne lub sądowe ustanowienie służebności drogi koniecznej. Ponadto podatnik wyjaśnił, iż dojazd do nieruchomości odbywa się poprzez nieruchomość sąsiednią, a koszty z tym związane są zaliczane przez niego do kosztów uzyskania przychodu w ramach jego działalności gospodarczej prowadzonej na opodatkowanej nieruchomości.
W skardze z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
a). art. 133 § 1 O.p. w zw. z art. 145 § 1 O.p. zw. z art. 92 § 1 O.p. i art. 3 ust. 4 u.p.o.l., polegające na tym, iż w aktach spraw brak jest informacji, by decyzja wymiarowa została doręczona współwłaścicielowi nieruchomości [...];
b). art. 122 O.p. w zw. z art. 123 § 1 O.p. w zw. z art. 200 § 2 pkt 1 i 3 O.p., polegające na tym, iż w toku postępowania podatkowego organ I instancji kierował swoje zapytania tylko i wyłącznie wobec jednego podatnika - [...], z pominięciem drugiego współwłaściciela nieruchomości [...], a także przez to, że przed wydaniem decyzji w I instancji organ zaniechał umożliwienie obu stronom wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego;
c). art. 122 O.p. w zw. z art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., polegające na tym, iż organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny odpowiedzi na zarzut przedłożony przez podatnika, a dotyczący niemożności korzystania z przedmiotowej nieruchomości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w związku z brakiem dostępu do drogi publicznej;
d). art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 124 O.p. w zw. z art. 3 ust 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., polegające na tym, iż w niniejszym przypadku organy podatkowe w ogóle nie odniosły się do kwestii, czy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. dopuszczalne jest wydanie w niniejszym przypadku decyzji, ustalającej wymiaru podatku od nieruchomości w stawce dotyczącej gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, w stosunku do współposiadacza gruntu, który nie jest przedsiębiorcą.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r., I FSK 579/16 - wyrok i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl natomiast art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas, w zależności od rodzaju naruszenia, uchyla decyzję w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżone decyzje mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu powodującym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego, z uwagi na uchybienia o charakterze proceduralnym.
Z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawodawca zmienił regulację w zakresie opodatkowania nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich. Od tego terminu małżonkowie podlegają analizowanej regulacji określonej w przepisie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Dostrzeżono to jednoznacznie w orzecznictwie sądowym, czego przykładem może być wyrok w sprawie sygn. III SA/Po 318/10, gdzie przyjęto pogląd, iż małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli. Każdy z małżonków powinien więc otrzymać egzemplarz decyzji podatkowej na nieruchomość wchodzącą w skład majątku małżeńskiego. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej, sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, powinni być wykazani obydwoje małżonkowie jako podatnicy, a podatek w jednej kwocie (bez podziału). Praktyka wymierzania podatku od nieruchomości w jednej decyzji doręczanej dowolnemu małżonkowi jest niezgodna z wymogami ustawy Ordynacja podatkowa. Podobnie uznano w sprawach sygn.: II FSK 244/06, I SA/Ol 579/08, I SA/Ol 593/09, I SA/Sz 874/06. (Por. szerzej P.Borszowski, Współwłaściciele jako podatnicy podatku od nieruchomości, System informacji prawnej LEX; L.Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2012 r., str.240 - 241).
Podatnikami podatku od nieruchomości w przypadku współwłasności (współposiadania) są, co do zasady, wszyscy współwłaściciele (współposiadacze). Na wszystkich z nich ciąży solidarnie obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego będącego przedmiotem współwłasności (współposiadania) co oznacza, że organ podatkowy może żądać uiszczenia całości lub części podatku od nieruchomości od kilku z nich lub każdego z osobna, a uiszczenie podatku od nieruchomości przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych z obowiązku. Jednocześnie aż do uiszczenia całej kwoty należnego podatku od nieruchomości od nieruchomości lub obiektu budowlanego będącego przedmiotem współwłasności (współposiadania), wszyscy współwłaściciele (współposiadacze) pozostają zobowiązani (por. art. 91 O.p. w zw. z art. 366 k.c.).
Powyższe oznacza, że – jak wskazał WSA w Rzeszowie w wyroku z 13 grudnia 2011 r., I SA/Rz 717/11 - "każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego ze współwłaścicieli - zwalnia pozostałych. W praktyce oczywiście spotykane jest, że każdy ze współwłaścicieli płaci podatek jedynie w części odpowiadającej posiadanemu przez niego udziałowi w nieruchomości wspólnej, jednakże praktyka ta nie wpływa na ogólne zasady odpowiedzialności solidarnej. Charakter odpowiedzialności podatkowej jest bowiem uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów, ewentualnego podziału nieruchomości quoad usum".
Oznacza to również, że organy podatkowe nie ustalają podatku od nieruchomości częściowo poszczególnym współwłaścicielom będącym osobami fizycznymi. Decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości dotyczą całej nieruchomości (bez wyszczególniania udziałów współwłaścicieli) i doręczane są wszystkim współwłaścicielom. W wyroku WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2013 r., I SA/Sz 927/12, Sąd wskazał, że "jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości".
Dotyczy to także współwłaścicieli będących małżonkami, w tym małżonkami pozostającymi w rozdzielności majątkowej. Podatek od nieruchomości dotyczący gruntu będącego współwłasnością małżonków winien być ustalony w pełnej kwocie (bez wyszczególniania udziałów małżonków), a decyzja ustalająca ten podatek doręczona winna zostać obu małżonkom (zob. przykładowo wyrok NSA z 12 lutego 2007 r., II FSK 244/06).
Współwłaścicielami (współposiadaczami) w rozumieniu art. 3 ust. 4 u.p.o.l. są, między innymi: małżonkowie – w stosunku do nieruchomości (obiektów budowlanych) stanowiących ich współwłasność łączną (a więc nieruchomości oraz obiekty budowlane wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków) oraz współwłasność ułamkową.
W rozważanej wyżej kwestii relacji między art. 3 ust. 4 u.p.o.l. a art. 92 § 1, art. 133 § 1 o.p. należy odwołać się do stanowiska prawnego w sprawach sygn.: III SA/Po 318/10, III SA/Po 206/10, I SA/Gl 17/09, I SA/Lu 754/07, I SA/Kr 453/07, I SA/Bk 368/07, III SA/Po 617/12, I SA/Kr 1559/12 (por. System informacji prawnej LEX czy www.orzeczenia.nsa.gov.pl, gdzie dostępne są wszystkie powołane wyżej wyroki).
W podsumowaniu powyższej analizy orzecznictwa sądów należy dojść do przekonania, że utrwalone jest zapatrywanie prawne, w myśl którego w przypadku nieruchomości pozostającej we współwłasności, wszyscy współwłaściciele powinni być adresatami jednej decyzji, w której wysokość podatku od nieruchomości należy ustalić w jednej kwocie. Wszystkim też decyzja ta powinna być doręczona. Jak wyjaśniono wyżej, skutkiem jej doręczenia jest powstanie zobowiązania podatkowego. W efekcie doręczenia decyzji dochodzi również do solidarnej odpowiedzialności tych współwłaścicieli, którym decyzję doręczono. Odpowiedzialność solidarna wyraża się w tym, iż organ może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie organu przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych. Jednak ta solidarna odpowiedzialność podatników musi mieć u podstaw zobowiązanie podatkowe, które powstaje przez doręczenie decyzji ustalającej wszystkim współwłaścicielom - osobom fizycznym, a nie niektórym z nich.
Sąd w składzie orzekającym podziela przedstawione wyżej stanowisko prawne, prezentowane dotąd w orzecznictwie sądowym i przyjął je dla celów niniejszej kontroli legalności.
Nie można też nie zauważyć, że gdyby przyznać organowi uprawnienie do wyboru podatnika i strony postępowania podatkowego z grona współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania rozważanym podatkiem, to pominięci współwłaściciele mieliby prawo domagać się wznowienia takiego postępowania podatkowego. Każdy bowiem ze współwłaścicieli ma pełne prawo, jako podatnik z mocy ustawy podatkowej, wykazywać organowi w prowadzonym postępowaniu okoliczności istotne dla samej zasady opodatkowania oraz dla wysokości zobowiązania podatkowego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, przede wszystkim zwrócić trzeba uwagę, że zgodnie z treścią aktu notarialnego umowy nabycia zabudowanej nieruchomości gruntowej, przedmioty opodatkowania nabyli małżonkowie na prawie ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej. Zatem pominięcie jednego z małżonków, jako podatnika rozważanego podatku należy ocenić jako wprost sprzeczne z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. W dalszej kolejności to pominięcie podatnika spowodowało, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została skierowana do adresatów, wyznaczonych przez przepisy materialnego prawa podatkowego, bowiem w rozpatrywanym przypadku oboje małżonkowie mają status podatników, a przez to adresatów decyzji wymiarowej i oboje powinni być (w rozumieniu obowiązku) adresatami tej decyzji.
To uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.
Ponadto należy też wskazać, że w toku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania podatkowego, toczącego się już po pierwszym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji wymiarowej, doszło do naruszenia praw skarżącej [...] do czynnego udziału w postępowaniu, polegającym na tym, iż w toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji kierował swoje zapytania tylko i wyłącznie wobec jednego podatnika - [...]. Takie postępowanie, w świetle tego, iż współwłaściciele są osobnymi podatnikami i jako tacy mają równe prawo do brania czynnego udziału w postępowaniu, narusza art. 123 § 1 O.p. Zaznaczyć należy, że przedmiotowe uchybienie nie zostało dostrzeżone z urzędu przez rozpatrujące odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
W realiach niniejszej sprawy dalszym uchybieniem było to, iż ani w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy B., ani też w postępowaniu drugoinstancyjnym, organy nie zawiadomiły stron o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Jak bowiem wynikało z poprzednich decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylających poprzednie decyzje, organ I instancji był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie tego, czy przedmiotowa nieruchomość związana jest z działalnością gospodarczą podatnika. Organ podatkowy zatem musiał przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe, a zatem aktualizował się obowiązek określony w art. 200 § 1 O.p., tzn. obowiązek zawiadomienia strony o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Co więcej, przedmiotowy obowiązek nie został zrealizowany również na etapie postępowania odwoławczego.
W tym stanie sprawy przedwczesne jest odnoszenie się do kwestii przedmiotowego zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy stawki opodatkowania. Natomiast w rezultacie niniejszego wyroku organ będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie podatkowe przy przyjęciu prawidłowego grona podatników, stron postępowania podatkowego i adresatów decyzji podatkowej, stosownie do zebranych dowodów i poczynionych ustaleń faktycznych, zgodnie z przedstawionym wyżej stanowiskiem prawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 P.p.s.a., jak w pkt II sentencji wyroku.
Miarkując wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd kierował się dyspozycją art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu zbadać należy m.in. nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę znany mu z urzędu fakt, że do Sądu wniesiono dwie analogicznej treści skargi w tożsamych rodzajowo sprawach. Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg są zbieżne. Z uwagi na powtarzalność spraw sporządzenie skargi w niniejszej sprawie wymagało od pełnomocnika skarżących mniejszego niż przeciętny nakładu pracy, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w części. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się zatem wpis od skargi w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...]zł, stanowiącej połowę stawki należnej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota [...]zł uiszczona od dokumentu pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło