II SA/Gd 5/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ł. na uchwałę Rady Miasta z dnia 4 marca 2014 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odrzucić skargę. E. Ł. zaskarżył w dniu 27 stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uchwałę Rady Miasta z dnia 4 marca 2014 r., nr [..], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta W. w kwartale ulic [..] (Dz. Urz. Woj.. z dnia 27 marca 2014 r., poz. 1284). Niniejsza skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa – pismem z dnia 29 sierpnia 2018 r., które wpłynęło do skarżonego organu w dniu 5 września 2018 r. (wezwanie w aktach planistycznych). W odpowiedzi na wezwanie Rada Miasta podjęła uchwałę nr [..] odmawiającą uwzględnienia wezwania, doręczona skarżącemu w dniu 14 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić jako wniesioną po terminie. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 730), zwanej dalej u.s.g., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten został zmieniony przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) i jego treść otrzymała następujące brzmienie: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu. Ustawa zmieniająca z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., jednakże przepis przejściowy art. 17 ust. 2 tej noweli przewiduje, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (dot. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (dot. ustawy o samorządzie gminnym), art. 6 (dot. ustawy o samorządzie województwa), art. 7 (dot. ustawy o samorządzie powiatowym) i art. 11 (dot. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, wszystkie przypisy sądu) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to w niniejszej sprawie dotyczącej uchwały o planie miejscowym podjętej przez Radę Miasta w dniu 4 marca 2014 r., że dla skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. stosuje się przytoczony na wstępie przepis w brzmieniu dotychczasowym, a więc skarga do sądu administracyjnego musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Również dla ustalenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego stosuje się przepisy art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Tak więc skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zachowuje w tych okolicznościach aktualność uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 60), według której przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Wskazany w tym przepisie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, bądź wprawdzie taką odpowiedź udzielił, ale została ona doręczona stronie już po upływie terminu sześćdziesięciu dni, liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 710/13, dostępnym w CBOSA). Jak wynika z akt planistycznych, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które obecnie powołuje się skarżący, jest kolejnym wezwaniem skierowanym do Rady Miasta w związku z zaskarżoną uchwałą. Poprzednie wezwanie dokonane zostało pismem z dnia 11 października 2017 r., które wpłynęło do organu w dniu 17 października 2017 r. Rada Miasta uznała wezwanie za niezasadne, podejmując uchwałę z dnia 7 listopada 2017 r., nr [..], której odpis doręczono wzywającemu w dniu 14 listopada 2017 r. Termin do wniesienia skargi właściwy dla tego pierwszego wezwania upłynął zatem skarżącemu w dniu w dniu 14 grudnia 2017 r. Sądowi wiadomo jest z urzędu, że skarga E. Ł. na uchwałę Rady Miasta z dnia 4 marca 2014 r., nr [..], poprzedzona wezwaniem z dnia 11 października 2017 r., została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 426/18 (dostępny w CBOSA), z uwagi na wniesienie jej po terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu jednokrotnie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu siedmiu sędziów, z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02 (ONSA z 2003 r., nr 1, poz. 2) wyraził aprobowany w orzecznictwie i zachowujący aktualność pogląd, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw, by traktować je inaczej, niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu w tej samej sprawie, dotyczące tej samej uchwały, stałoby w sprzeczności z art. 21 ust. 1 Konstytucji i przewidzianą w nim zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, jak i z art. 78 Konstytucji. Mechanizm ograniczający możliwość dokonywania wielokrotnego wzywania do usunięcia naruszenia prawa nie wynika wprost z przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ale jest on konsekwencją konstytucyjnej zasady równości wszystkich podmiotów wobec prawa, a jego istnienie nie jest w żaden sposób kwestionowane tak w doktrynie jak i orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2/12 oraz postanowienia NSA: z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 491/16; z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1294/15; z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2564/14, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością jednokrotną, niniejsza skarga wniesiona w następstwie kolejnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest już spóźniona i jako taka podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Wobec przedstawionych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.