II SAB/Gd 131/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie doręczenia orzeczenia dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. B. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). W dniu 27 listopada 2018 r. M. B. – reprezentowany przez radcę prawnego M. W. – J. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na niedoręczeniu mu orzeczenia z dnia 8 maja 2017 r. wydanego w sprawie sygn. akt [..] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i wskazało, że orzeczeniem z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt SKO [..], ustaliło, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w G., obejmującego działkę nr [..], w wysokości 38 441,91 zł, obowiązuje od 1 stycznia 2016 r. Orzeczenie to zostało wysłane w dniu 11 maja 2017 r. na adres pełnomocnika skarżącego i doręczone w trybie art. 44 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie przy tym z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV,V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018 r., poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego a zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z powyższego wynika, że sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, jedynie wtedy, gdy polega ona na: niewydaniu decyzji administracyjnej; niewydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.; niewydaniu aktu lub niepodjęciu czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, a także w przypadkach konkretnie określonych w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Przy czym, w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. W niniejszej sprawie nie mamy zaś do czynienia z niewydaniem przez organ rozstrzygnięcia. Skarżący zarzuca organowi bezczynność w doręczeniu rozstrzygnięcia, w istocie kwestionując prawidłowość – skuteczność jego doręczenia, a tym samym uznanie wydanego rozstrzygnięcia za obowiązujące w porządku prawnym. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy organ wydał orzeczenie poprzez jego sporządzenie, a następnie podjął czynność jego doręczenia zakończoną uznaniem jej skuteczności, skarżący w trybie odrębnej skargi na bezczynność, dotyczącej wyłącznie niedoręczenia orzeczenia, nie może domagać się rozstrzygnięcia przez sąd o prawnej skuteczności doręczenia. Sąd orzekający podziela stanowisko dotychczas wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym doręczenie rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 i 4a p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt I FSK 1479/17; postanowienie NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1788/12 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) jak i nie stanowi czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1979/14; postanowienie NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1788/12 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odnosi się bowiem do działań materialno - technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Tym samym bezczynność organu administracji publicznej w doręczeniu rozstrzygnięcia nie stanowi przypadku określonego w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Ponadto, zdaniem Sądu, doręczenie rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji nie stanowi innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a tym samym, że bezczynność organu w doręczeniu wydanego rozstrzygnięcia nie stanowi przypadku określonego w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. obejmuje bowiem bezczynność lub przewlekłość procesową, a zatem skargi te wiązać należy tylko z aktami lub czynnościami o charakterze ściśle procesowym - podjętymi w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kpa, których celem podjęcia jest wydanie decyzji lub postanowienia, wyłączonych z treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2015, s. 115). Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, nie stwierdza oraz nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak samodzielnie bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1194/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro doręczenie decyzji jest możliwe po jej wydaniu przez organ, to nie jest możliwe dochodzenie bezczynności w samym tylko doręczeniu decyzji (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2645/17 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl), słusznie wskazał, że skuteczność doręczenia decyzji nie może być rozstrzygana w trybie skargi na bezczynność. W przypadku skargi na bezczynność Sąd nie może bowiem badać treści decyzji ani też analizować czy wydana decyzja spełnia wymogi formalne. Na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie może podejmować ocen w kwestiach podlegających odrębnemu zaskarżeniu. Ustawodawca przewidział natomiast tryb weryfikacji decyzji nieostatecznych i ostatecznych, które umożliwiają wzruszenie decyzji na poziomie organów. Na rozstrzygnięcie wydane w tym zakresie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Strona skarżąca może zaś dochodzić słuszności prezentowanego stanowiska co do bezskuteczności doręczenia w drodze skargi na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania albo też żądać wznowienia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie, o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jednocześnie, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia o zwrocie skarżącemu uiszczonego w niniejszej sprawie wpisu.