I OZ 958/20

P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Województwa [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 19/19 w sprawie ze sprzeciwu Województwa [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 19/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze sprzeciwu Województwa [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości: 1. odrzucił skargę kasacyjną Województwa [...]; 2. zwrócił Województwu [...] kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd I instancji podniósł, że wyrokiem z 5 lutego 2019 r. I SA/Wa 19/19 (dalej wyrok I SA/Wa 19/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw Województwa [...] (dalej skarżący) na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości. Odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 11 marca 2019 r. [k. 33-33v akt I SA/Wa 19/19]. Pismem z 8 kwietnia 2019 r. Województwo [...], reprezentowane przez r. pr. P.S., wniosło skargę kasacyjną od wyroku I SA/Wa 19/19. Skarga kasacyjna została dnia 9 kwietnia 2019 r. wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego [k. 38-44 akt I SA/Wa 19/19], który 16 kwietnia 2019 r. przekazał ją według właściwości do WSA w Warszawie [k. 38, 45 akt I SA/Wa 19/19]. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 177 § 1 ppsa (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W myśl art. 178 ppsa wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Województwo Świętokrzyskie upłynął 10 kwietnia 2019 r., zaś przedmiotowa skarga kasacyjna została wniesiona do WSA w Warszawie, stosownie do trybu wynikającego z art. 177 § 1 ppsa, dnia 16 kwietnia 2019 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 pppsa orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono, jak w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (k. 48-49 akt sądowych). Zażalenie wywiodło Województwo [...], reprezentowane przez r. pr. P.S., które zaskarżając w całości postanowienie z 13 maja 2019 r., zarzuciło postanowieniu naruszenie art. 53 § 4 w zw. z art. 193 ppsa przez odrzucenie skargi kasacyjnej, mimo że termin na jej wniesienie winien zostać przez Sąd uznany za zachowany, bo przed jego upływem skarga kasacyjna została wniesiona wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także złożono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 58-59 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 53 § 4 w zw. z art. 193 ppsa. Jak stanowi art. 177 § 1 ppsa, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z powyższego przepisu wynika, że miarodajna dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest data nadania przesyłki na adres właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, czyli tego, który wydał zaskarżone orzeczenie. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji, które wprost normowałyby konsekwencje wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela, że w takiej sytuacji datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Skargę kasacyjną wniesioną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd ten powinien przekazać do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżony wyrok, a dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej decydująca jest data nadania (przekazania) tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 479, uw. 6 i przywołane przez Komentatora orzecznictwo; postanowienie NSA z 29.1.2015 r. II OZ 59/15, Lex 1628853, aprobowane przez B. Dautera w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 596, uw. 5). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego - z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego - datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania (nadania) przez NSA do sądu właściwego (postanowienie NSA z: 9.2.2016 r. II OZ 119/16; 9.12.2015 r. I OZ 1613/15; 28.7.2015 r. II OZ 707/15; 29.1.2015 r. II OZ 59/15; 22.8.2014 r. II OZ 810/14, cbosa) Jeżeli skarga kasacyjna pomimo prawidłowego pouczenia została bezpośrednio wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie do sądu wojewódzkiego, to takiej sytuacji termin jest zachowany jedynie w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny prześle tę skargę do właściwego sądu wojewódzkiego przed upływem terminu do jej wniesienia (postanowienie NSA z 23.2.2011 r. I OZ 118/11, Lex 1070890). Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w zażaleniu, że w sprawie zastosowanie znaleźć winien art. 53 § 4 w zw. z art. 193 ppsa. Wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wywiedzenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego są czynnościami prawnymi zasadniczo się od siebie różniącymi (np. w kontekście przymusu adwokackiego i wymogów formalnych). Art. 177 § 1 ppsa wprowadza jasną regułę, zgodnie z którą skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie [a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego], w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis ten jest szczegółowo i kompleksowo reguluje postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej, przeto nie zachodzi podstawa do stosowania art. 53 § 4 ppsa w związku z odesłaniem wewnątrzustawowym wynikającym z 193 ppsa (przesłanką zastosowana tej regulacji jest bowiem brak szczególnych przepisów postępowania przed NSA). Skoro ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej w stosunku do skarżącego kasacyjnie upłynął 10 kwietnia 2019 r., a skarga kasacyjna, adresowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na jego prawidłowy adres, oddana została w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego dnia 9 kwietnia 2019 r. (k. 44 akt sądowych), wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 12 kwietnia 2019 r. (prezentata NSA) i zarządzeniem z 12 kwietnia 2019 r. Przewodniczący zarządził przekazanie skargi kasacyjnej do WSA w Warszawie, a przy piśmie z 15 kwietnia 2019 r. została według właściwości przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie dnia 16 kwietnia 2019 r. (prezentata WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2019 r.; k. 38, 45 akt sądowych), to nie został zachowany termin wynikający z art. 177 § 1 ppsa. Sąd I instancji zasadnie zatem skargę kasacyjną odrzucił na podstawie art. 178 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpozna w osobnym trybie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.