I SA/Lu 965/15

WyrokWSA w Lublinie2016-03-04

Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Krystyna Czajecka-Szpringer, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na remonty, przebudowę, modernizację obiektu przedszkola oraz zakup i instalację wideodomofonu mogą być finansowane z dotacji oświatowej przeznaczonej na pokrycie wydatków bieżących związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką?
Ratio decidendi
Dotacja oświatowa, zgodnie z przepisami obowiązującymi w latach 2011-2012, mogła być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką. Wydatki na remonty, przebudowę, modernizację obiektu przedszkola oraz zakup i instalację wideodomofonu miały charakter inwestycyjny lub remontowy, a nie bieżący, i stanowiły obowiązek organu prowadzącego placówkę, a nie zadań statutowych przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. W związku z tym nie mogły być finansowane z dotacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez prywatne przedszkole. Organ I instancji i organ odwoławczy uznały, że wydatki na remonty, malowanie, przebudowę kuchni oraz zakup wideodomofonu w kwocie 22.511,69 zł zostały poniesione niezgodnie z przeznaczeniem dotacji. Skarżąca kwestionowała tę ocenę, argumentując, że wydatki te były bieżące i służyły realizacji zadań przedszkola. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Małgorzata Fita Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu sprawy z odwołania M. L., dalej: "strona", "skarżąca", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L., dalej: "Prezydent Miasta", "organ I instancji", z dnia [...] listopada 2014r. określającą wysokość należności przypadającej do zwrotu do budżetu miasta z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez firma A w L., dalej: "Przedszkole", prowadzone przez stronę, na kwotę 22.511.69 zł oraz nakazującą zwrot kwoty dotacji wraz z odsetkami naliczonymi jak od zaległości podatkowych w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż Prezydent Miasta zobowiązał stronę -jako osobę prowadzącą Przedszkole - do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 22.511,69 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak od zaległości podatkowych, liczonych od wskazanych dat, będących dniem ich przekazania, od wskazanych kwot dotacji, w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji na rachunek budżetu Miasta. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta [...] wyjaśniono m.in., że Przedszkole prowadzone przez stronę otrzymało w latach 2011 - 2012 dotacje z budżetu Miasta w łącznej kwocie 601.340,00 zł, celem przeznaczenia ich na realizację zadań Przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania, opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz wykorzystania wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących Przedszkola. Prezydent Miasta wskazał, iż dotacje zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem określonym w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty w kwocie 578.554,60 zł. Stwierdzono, że dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej kwocie 273,71 zł, na którą składają się dotacje przeznaczone przez stronę na sfinansowanie opłat telekomunikacyjnych za używanie telefonów komórkowych (138,98 zł) oraz opłat za usługi monitoringu (134,73 zł), strona zwróciła wraz z odsetkami w kwocie 67,00 zł (przelewem z dnia [...] sierpnia 2014 r.) uznając niezasadność sfinansowania z dotacji wskazanych wydatków. Prezydent Miasta stwierdził również, iż dotacje w kwocie 22.511,69 zł zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem określonym w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, przy czym strona nie dokonała zwrotu wskazanej kwoty. Kwota ta obejmowała sfinansowanie wydatków obejmujących: malowanie w grudniu 2011r. sal i korytarza po zainstalowaniu wideodomofonu w korytarzach i salach Przedszkola (3.331,59 zł); naprawę pęknięć, gruntowanie oraz malowanie sal w grudniu 2011r. (2.070,09 zł); usługi malowania sal i korytarza w grudniu 2012r. w celu usunięcia zacieków w pomieszczeniach Przedszkola po awarii sieci wodnokanalizacyjnej (6.500,00 zł); podzielenie w marcu 2011r. pomieszczenia dotychczasowej kuchni na dwie części, tj. miejsce na przygotowanie posiłków i zmywalnię, wraz z montażem ścianki działowej, szpachlowaniem i dwukrotnym malowaniem ścian (8.610,00 zł); zakup materiałów budowlanych do podzielenia kuchni i wykonania przejścia wewnętrznego, tj. drzwi, (508,35 zł); zakup i instalację wideodomofonu (743,00 zł), dwóch dzwonków bezprzewodowych (52,00 zł - przy drzwiach wejściowych do przedszkola oraz 57,99 zł - do komunikacji pomiędzy rodzicami a nauczycielami); remont - malowanie kuchni w sierpniu 2011r. (638,67 zł, przy czym ta pozycja została wprost wskazana w załączniku do decyzji oraz w wyliczeniu na s. 7, brak jej natomiast w zestawieniu na s. 3-4, choć jest ujęta w kwocie ogólnej). W odwołaniu strona decyzji Prezydenta zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego, wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, błędną ocenę dowodów skutkującą przyjęciem, że dotacja w kwocie 22.511,69 zł została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy strona wykazała, że wydatki zostały poniesione na realizację zadań Przedszkola określonych w art. 5 ust. 7 i art. 90 ust. 3d u.s.o.; 2) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 5 ust. 7 u.s.o. poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu polegającą na bezpodstawnym uznaniu przez organ, że dotacja w kwocie 22.511,69 zł nie mogła być wykorzystana na cele określone w tym przepisie, w tym na zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wyposażających szkołę w sprzęt niezbędny do wykonywania innych zadań statutowych, - art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez niewłaściwą, zawężającą wykładnię, co skutkowało uznaniem, że dotacja w kwocie 22.511,69 zł otrzymana przez Przedszkole nie została przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań Przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, - art. 124 ust. 3 w związku z art. 236 ust. 2-4 u.f.p. poprzez niezastosowanie tych przepisów co skutkowało bezpodstawnym uznaniem przez organ, że wydatki w kwocie 22.511,69 zł pokryte z dotacji nie stanowią wydatków bieżących Przedszkola w rozumieniu tego przepisu, - art. 252 ust. 1 u.f.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na bezpodstawnym uznaniu przez organ, że dotacja otrzymana przez Przedszkole z budżetu Miasta w latach 2011 - 2012 w wysokości 22.511,69 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co wiąże się z obowiązkiem zwrotu dotacji wraz z odsetkami. Odwołując się do powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w nim zarzuty są nieuzasadnione, natomiast decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. prawa nie narusza. W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie Kolegium stwierdziło, iż z ich treści wynika, iż analizowana dotacja ma charakter podmiotowo-celowy. Przysługuje bowiem na każdego ucznia (element podmiotowy), jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań Przedszkola (element celowości). W konsekwencji, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powołującego na uzasadnienie tej oceny wyrok WSA w Białymstoku z [...] lutego 2013r., sygn. akt I SA/Bk 6/13, w ramach dotacji dofinansowanie obejmować może jedynie określone w statucie Przedszkola zadania, ale wyłącznie w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być bowiem, jak wskazuje się w wyroku WSA w Lublinie z [...] lipca 2012r. sygn. akt I SA/Lu 384/12, uczeń, wobec którego Przedszkole realizuje zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Organ odwoławczy odwołując się do powołanego wyżej wyroku WSA w Białymstoku, stanął również na stanowisku, iż art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty nakłada na osobę prowadzącą Przedszkole otwarty katalog zadań ją obciążających i zarazem nienależących do zadań realizowanych przez Przedszkole, np. zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, wykonywanie remontów obiektów szkolnych. Realizacja tych zadań stanowi obowiązek osoby prowadzącej Przedszkole i nie można wydatków z związanych z tymi obowiązkami uznać za wydatki poniesione na realizację zadań Przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania, opieki. Tym samym nie mogą być one sfinansowane z dotacji, gdyż w istocie prowadziłoby to do nieuprawnionego przeznaczenia dotacji na dofinansowanie realizacji zadań osoby prowadzącej Przedszkole i byłoby sprzeczne z celem udzielenia tego rodzaju wsparcia ze środków publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło również, iż zakwestionowane wydatki nie stanowiły bieżącej konserwacji obiektu przedszkola, czemu przeczy charakter i zakres prac. B. konserwacją, w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane jest bowiem wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót niepolegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu jego utrzymanie w dobrym stanie, zabezpieczenie przed szybkim zużyciem albo zniszczeniem. Również w świetle przepisów art. 3 ustawy o rachunkowości do wydatków na działalność bieżącą, właściwych dla przeznaczenia dotacji nie można zaliczać wydatków inwestycyjnych. Do podobnych wniosków prowadzą przepisy art. 124 ust. 3 w związku z art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Wykonane prace zasadniczo polegały natomiast na odtworzeniu stanu pierwotnego obiektu przedszkola i miały charakter remontu, zaś podzielenie kuchni na dwa pomieszczenia zakwalifikować należy jako przebudowę, z kolei wydatki na montaż wideodomofonu i dzwonków bezprzewodowych, łącznie z wykonaniem remontu w grudniu 2011r., polegającego na malowaniu sal i korytarza, miały charakter wydatków modernizacyjnych i zadań inwestycyjnych dotyczących obiektu Przedszkola. Nie można więc im przypisać charakteru wydatków bieżących przedszkola, o których mowa w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. W ocenie organu odwoławczego nie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 §1oraz art. 80 k.p.a. ponieważ na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę ustalono fakt i wysokość poniesionych wydatków. W tym zakresie nie ma sporu pomiędzy stroną a organami administracji publicznej. Sporny jest natomiast sposób zakwalifikowania tych wydatków. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca zarzuciła: 1) naruszenia przepisów postępowania: -w art. 7, 77 §1, 80 KPA poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, błędną ocenę dowodów skutkującą przyjęciem, że dotacja w kwocie 22 511,69 zł została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy z materiału dowodowego wynikało, że z dotacji pokryto wydatki bieżące na realizację zadań określonych w art. 5 ust 7 i art 90 ust. 3d ustawy z dnia [...].09.1991 r. o systemie oświaty. (Dz.U. 1991 Nr 95, poz. 425 z póżn. zm.); 2) naruszenia przepisów prawa materialnego: - w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu , polegającą na bezpodstawnym uznaniu , że finansowanie wymienionych w tym przepisie - jedynie przykładowo - zadań nie może być dokonywane z dotacji. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy , gdyż w konsekwencji wadliwej wykładni organ uznał, ,że dotacja w kwocie 22.511,69 zł. nie została wykorzystana na cele zgodne z jej przeznaczeniem ; - art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez niewłaściwą, zawężającą wykładnię, co skutkowało uznaniem, że dotacja w kwocie 22.511,69 zł. otrzymana przez Przedszkole nie została przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań Przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej; - w art. 124 ust. 3 w związku z art. 236 ust.2-4 ustawy z dnia [...].08.2009r. o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię tych przepisów co skutkowało bezpodstawnym uznaniem przez organ, że wydatki w kwocie 22 511,69 zł pokryte z dotacji stanowią wydatki niebędące wydatkami bieżącymi Przedszkola w rozumieniu tych przepisów; - w art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia [...].08.2009r. o finansach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na bezpodstawnym uznaniu przez organ, że dotacja otrzymana przez Przedszkole z budżetu Miasta w latach 2011-2012 została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co wiąże się z obowiązkiem zwrotu dotacji wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wskutek braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego uznano, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Z kolei błąd wykładni przepisów art. 5 ust. 7 oraz art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty doprowadził organy do zanegowania poglądu, iż Przedszkole, które nie jest podmiotem prawa, nie może być samodzielnym adresatem zadań określonych w ustawie i nie może odpowiadać za ich realizację a odpowiedzialność za realizację zadań przedszkola ponosi skarżąca. Natomiast zadania określone wymienione w art. 90 ust. 3d oraz art. 5 ust. 7 pokrywają się. Bezpodstawne jest zatem, w świetle wyroku WSA w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2014r., sygn. akt I SA/Bk 634/13, wyłączenie możliwości sfinansowania z dotacji zadań określonych w art. 5 ust. 7, w ramach dofinansowania realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki mieści się praktycznie cała podstawowa działalność szkoły lub placówki. Zwrócono również uwagę, powołując wyrok WSA w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2011r., sygn. akt I SA/Gd 315/11, iż pojęcie wydatków bieżących nie zostało zdefiniowane w ustawie o systemie oświaty, wobec tego należy stosować w tym zakresie przepisy art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazując, iż zarzuty skargi stanowią powtórzenie zarzutów odwołania, przytoczyło argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który nie jest również sporny między stronami. Sporna jest natomiast ocena prawna stanu faktycznego w świetle art. 5 ust. 7 oraz art. 90 ust. 3d ustawy z dnia [...] września 1991r. o systemie oświaty, dalej: u.s.o. (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 2156 ze zm., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie). Nie można zatem podzielić zarzutu naruszenia art. 7 ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 23), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 77 §1, stanowiącego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 wymagającego, aby organ administracji publicznej ocenił, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wbrew zarzutowi skargi zebrano wystarczający do ustalenia stanu faktycznego materiał dowodowy, który został wyczerpująco rozpatrzony. Zarzut skargi w tym zakresie jest zaś ogólnikowy i nie wskazuje jakichkolwiek braków w odniesieniu do zebrania i oceny materiału dowodowego, którego miałby się dopuścić organ I instancji lub organ odwoławczy. Sprawa poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczy prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Miasta w 2011 oraz 2012r. zgodnie z art. 90 ust. 1 i 2b u.s.o. Dotacja, o której mowa, na podstawie art. 90 ust. 3d tej ustawy mogła być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym profilaktyką społeczną ponoszonych przez prowadzone przez skarżącą Przedszkole. W związku z tym należy zauważyć, iż art. 90 ust. 3d w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, czyli nadanym przez art. 1 pkt 38 lit. e) ustawy z dnia [...] marca 2009r. (Dz.U. Nr 56, poz. 458) zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem [...] kwietnia 2009r. stanowił, iż dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje, o których mowa mogą być przy tym wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Z kolei art. 5 ust. 7 u.s.o. (także w brzmieniu nadanym wskazaną wyżej ustawą zmieniającą) stanowił, iż za działalność szkoły lub placówki odpowiada organ prowadzący szkołę lub placówkę. Do jego zadań należy zaś w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia [...] września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.), i organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Analiza przytoczonych przepisów, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, nie pozwala na zaakceptowanie poglądu wyrażonego w uzasadnieniu skargi, iż błędne jest rozdzielanie zadań podlegających finansowaniu z omawianej dotacji oraz zadań, które takiemu finansowaniu nie podlegają, a w ramach dofinansowania realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, wskazanych w art. 90 ust. 3d u.s.o., mieści się cała podstawowa działalność statutowa placówki. Przeciwnie, omawiane dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki lub szkoły. W świetle takiego brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. nie sposób przyjąć, że dotacja może być wydatkowana na każdy cel związany z działalnością placówki oświatowej. W stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie dotacje są przeznaczone na dofinansowanie zadań szkoły (placówki) w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Chodzi przy tym o wydatki bieżące, nie wszystkie jednak ale wyłącznie mieszczące się w zakresie zadań kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Z tego względu w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że jest to dotacja o charakterze mieszanym, podmiotowo–celowa, gdyż udziela się jej jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel, tj. realizację dofinansowania konkretnych zadań placówki, czyli w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2014r., sygn. akt II GSK 916/13). Wskazuje się również, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez placówkę oświatową, bądź jednostkę prowadzącą, czy też pokrywaniu wszelkich ich wydatków (wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Kr 1304/12, wyrok NSA z dnia [...] maja 2014r., sygn. akt II GSK 229/13 oraz z dnia [...] marca 2014r., sygn. akt II GSK 1858/12, a w piśmiennictwie M. Pilich, Komentarz do art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, ABC W. 2012). O istotnej zmianie treści art. 90 ustawy o systemie oświaty wspomniał również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] grudnia 2008r., sygn. akt K 19/07, zauważając, że rządowy projekt zmian ustawy o systemie oświaty (zrealizowany powołaną wyżej ustawą zmieniającą z 2009r.) dąży do "określenia przeznaczenia otrzymywanych dotacji na dofinansowanie realizacji zadań placówek oświatowych w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz ograniczenie możliwości wykorzystania tych dotacji wyłącznie do pokrywania wydatków bieżących." Art. 90 ust. 3d u.s.o., dodany w 2009r., nie tylko zatem przewidział zakaz wykorzystywania dotacji na wydatki inne niż bieżące, ale dodatkowo zezwolił na finansowanie z dotacji wyłącznie takich wydatków bieżących, które związane są z realizacją zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Rola omawianej dotacji udzielanej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, nie polega więc na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (placówkę oświatową) czy też pokrywania wszelkich jej wydatków. Ponieważ celem dotacji jest dofinansowywanie zadań placówki jedynie w zakresie wyszczególnionym w art. 90 ust. 3d u.s.o., wydatki na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną nie mogą być finansowane z dotacji. Z powyższego wynika, że finansowanie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej stanowi obowiązek organu prowadzącego szkołę i nie można wydatków z nią związanych uznać za wydatki poniesione na realizację zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki (wyrok WSA w Białymstoku z dnia [...] lutego 2013r., sygn. akt I SA/Bk 6/13 oraz wyrok NSA z dnia [...] września 2014r., sygn. akt II GSK 916/13). Innymi słowy, dotacja, zgodnie z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, nie jest przeznaczona na ogólne sfinansowanie zadań placówki oświatowej. Tym samym nie można podzielić zarzutu skarżącej, iż błędne jest założenie organów, zgodnie z którym zadania wskazane w art. 5 ust. 7 u.s.o. obciążają podmiot prowadzący placówkę oświatową i nie mogą, w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, być finansowane z dotacji. W związku z tym należy zauważyć, iż art. 5 ust. 2 u.s.o. określa bliżej, jakie podmioty mogą być organami prowadzącymi szkoły i placówki, wymieniając wśród nich nie tylko jednostki samorządu terytorialnego, ale również osoby prawne i osoby fizyczne, oraz jakie prawa i obowiązki są im z tego tytułu przypisane. Treść art. 5 ust. 7 tej ustawy wskazuje z kolei, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, a do zadań tego organu należy w szczególności (pkt 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2 – 6 ustawy z dnia [...] września 1994r. o rachunkowości. Zatem ustęp 7 zobowiązuje organ prowadzący placówkę do zapewnienia szkole lub placówce warunków działalności, a "na cele wymienione w przepisie organy prowadzące są zobowiązane zapewnić odpowiednie środki finansowe". (por. M P., komentarz do art. 5 u.s.o., op.cit.). W zestawieniu z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o., w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, należy więc wykluczyć możliwość finansowania z dotacji oświatowej wydatków na zadania organu prowadzącego placówkę, o których to zadaniach jest mowa w treści art. 5 ust. 7 u.s.o. Zauważyć jednocześnie trzeba, iż zarówno treść art. 5 ust. 7, jak również art. 90 ust. 3d u.s.o. zmieniała się. Pierwszy z powołanych przepisów, określający zadania organu prowadzącego, uzupełniony został, począwszy od [...] marca 2015r., o pkt 1a przewidujący obowiązek organu prowadzącego placówkę zapewnienia warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym. Treść drugiego natomiast, począwszy o dnia [...] stycznia 2014r., w miejsce ogólnego sformułowania, iż dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących, zmieniona została w ten sposób, że wskazywała na zasadzie katalogu zamkniętego wydatki bieżące i majątkowe możliwe do sfinansowania dotacją. Dopiero jednak od dnia [...] marca 2015r. w tym katalogu umieszczone zostały wydatki bieżące związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7. Biorąc zaś pod uwagę charakter dotacji, wynikający z treści art. 126 ustawy z dnia [...] sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 885 ze zm.), zgodnie z którym dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych, należy przyjąć, iż podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że pozwalają mu na to przepisy szczególne (wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2014r., sygn. akt II GSK 159/13). Nie można zatem rozszerzająco wykładać przepisów normujących dotacje, zwłaszcza dla podmiotów spoza sektora finansów publicznych. Przeciwnie, należy je wykładać ściśle. Z tego względu nie można podzielić zapatrywania, iż właściwe jest szerokie rozumienie, wynikającego z treści art. 90 ust. 3d u.s.o., zakresu zadań szkoły finansowanych dotacją w 2011 i 2012r. ze względu na dokonaną w 2015r. zmianę tego przepisu. Tym samym w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie do dotacji udzielanych na podstawie art. 90 u.s.o. w 2011 i 2012r. nie ma zastosowania pogląd wyrażony w wyroku WSA w Białymstoku, sygn. akt 634/13, zgodnie z którym w ramach dofinansowania realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki mieści się praktycznie cała podstawowa działalność szkoły lub placówki, a w konsekwencji mogą być finansowane z dotacji wszystkie potrzeby związane z jej funkcjonowaniem, w tym dotyczące obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, w stanie prawnym obowiązującym w 2011 i 2012r. należy, jak słusznie przyjęły organy administracji publicznej, wykluczyć możliwość sfinansowania z dotacji oświatowej wydatków na: malowanie w grudniu 2011r. sal i korytarza po zainstalowaniu wideodomofonu w korytarzach i salach Przedszkola (3.331,59 zł); naprawę pęknięć, gruntowanie oraz malowanie sal w grudniu 2011r. (2.070,09 zł); usługi malowania sal i korytarza w grudniu 2012r. w celu usunięcia zacieków w pomieszczeniach Przedszkola po awarii sieci wodnokanalizacyjnej (6.500,00 zł); podzielenie w marcu 2011r. pomieszczenia dotychczasowej kuchni na dwie części, tj. miejsce na przygotowanie posiłków i zmywalnię, wraz z montażem ścianki działowej, szpachlowaniem i dwukrotnym malowaniem ścian (8.610,00 zł); zakup materiałów budowlanych do podzielenia kuchni i wykonania przejścia wewnętrznego, tj. drzwi, (508,35 zł); zakup i instalację wideodomofonu (743,00 zł), dwóch dzwonków bezprzewodowych (52,00 zł - przy drzwiach wejściowych do przedszkola oraz 57,99 zł - do komunikacji pomiędzy rodzicami a nauczycielami); remont - malowanie kuchni w sierpniu 2011r. (638,67 zł). Wydatki te miały, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, charakter remontu, przebudowy oraz modernizacji obiektu przedszkola. Podkreślić zaś należy, iż dotacja oświatowa w stanie prawnym odnoszącym się do rozpoznawanej sprawy nie jest nakierowana na finansowanie całokształtu wydatków ponoszonych przez organ prowadzący placówkę oświatową. Zakłada ona natomiast sfinansowanie tylko niektórych wydatków bieżących, bezpośrednio związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Inne wydatki, czy to bieżące, czy to majątkowe, wynikające z obowiązków prowadzącego placówkę niepubliczną, obciążają podmiot prowadzący. Założeniem, które legło u podstaw konstrukcji omawianej dotacji jest bowiem finansowanie działalności niepublicznych placówek oświatowych z wielu źródeł. Dotacja jest tylko jednym z nich, kolejnym – o charakterze prywatnoprawnym- są wpłaty wnoszone przez korzystających z usług placówki. Założenie, o którym mowa znajduje swój wyraz w przepisach ust. 2a-3 w artykule 90 u.s.o., normujących mechanizm obliczania dotacji, zakładający tylko częściowe finansowanie wydatków bieżących placówek niepublicznych. Przede wszystkim wskazać zaś należy, iż zgodnie art. 5 ust. 7 pkt 2 u.s.o. wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w zakresie zapewnienia warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, należy do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę. Jak wyżej wskazano w stanie prawnym obowiązującym w latach 2011-2012 nie można utożsamiać wydatków obciążających podmiot prowadzący placówkę, które nie mogą być finansowane z dotacji oraz zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, które o ile służą pokryciu wydatków bieżących szkoły lub placówki. Mogą być sfinansowane z dotacji. Ponadto wskazane wydatki, sfinansowane przez skarżącą z otrzymanej dotacji, nie miały charakteru wydatków bieżących. Zgodnie bowiem z treścią art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, mający zastosowanie do wydatków z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, a zatem także miast na prawach powiatu, przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. Zgodnie z ust. 4 powołanego artykułu wydatki majątkowe obejmują inwestycje i zakupy inwestycyjne, w tym na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego; zakup i objęcie akcji i udziałów, a także wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego. Z kolei wydatki bieżące klasyfikuje się, jak o tym stanowi ust. 3, na: wydatki jednostek budżetowych (w tym na wynagrodzenia i składki od nich naliczane, wydatki związane z realizacją ich statutowych zadań); dotacje na zadania bieżące; świadczenia na rzecz osób fizycznych; wydatki na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego; wypłaty z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez jednostkę samorządu terytorialnego, przypadające do spłaty w danym roku budżetowym; obsługę długu jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki bieżące jednostek samorządu terytorialnego to zatem wydatki inne niż wydatki majątkowe, w tym wskazana w art. 236 ust. 4 ustawy o finansach publicznych dotacja na zadania bieżące. Ponieważ ustawa o finansach publicznych, ani wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2010r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 1053 ze zm.), nie pozwala na jednoznaczne zakwalifikowanie spornych wydatków, zasadne jest odwołanie się pomocniczo do przepisów ustawy o rachunkowości, tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 40 ust. 2 ustawy o finansach publicznych jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami o rachunkowości. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 pkt 10 ustawy o finansach publicznych jej przepisy określają jedynie szczególne zasady rachunkowości, planowania i sprawozdawczości obowiązujące w sektorze finansów publicznych. Odwołując się zaś do art. 3 pkt 17 tej ostatniej ustawy słusznie organ odwoławczy zauważył, iż do wydatków bieżących, finansowanych z dotacji, nie powinno się zaliczać wydatków na inwestycje. Zakwestionowane wydatki sfinansowane przez skarżącą z dotacji nie stanowią zaś w świetle powołanych regulacji wydatków bieżących. Odnosząc się z kolei do kwestii naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu Miasta organ odwoławczy słusznie zauważył, iż zgodnie z art. 252 ust. 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych odsetki nalicza się, począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Prawidłowo też wskazał, że w niniejszej sprawie nastąpi przerwa w naliczaniu odsetek od dnia [...] stycznia 2015r. do dnia doręczenia stronie decyzji Kolegium. Dalsze odsetki będą zaś naliczane po dniu doręczenia decyzji organu odwoławczego do dnia wpłaty włącznie. Wystąpiła bowiem sytuacja, o której mowa w art. 54 §1 pkt 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), stanowiącym, iż odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 §3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 §3. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło