II OSK 2696/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-08-25
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Marzenna Linska-Wawrzon, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy modyfikacja systemu antenowego na dachu budynku, polegająca na demontażu jednych anten i montażu innych, stanowi rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej wymagającą pozwolenia na budowę, czy też mieści się w kategorii instalowania urządzeń zwolnionych z tego obowiązku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że modyfikacje stacji bazowej telefonii komórkowej, polegające na demontażu starych i montażu nowych anten, stanowią rozbudowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że przepis dotyczący instalowania urządzeń (art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego) ma zastosowanie do prostego montażu, a nie do złożonych robót budowlanych wprowadzających zmiany w parametrach technicznych lub użytkowych obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. S.A. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to dotyczyło zabezpieczenia obiektu budowlanego i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów w związku z pracami wykonanymi przy stacji bazowej telefonii komórkowej. Spółka twierdziła, że wykonała jedynie modyfikację systemu antenowego, a nie rozbudowę stacji, która wymagałaby pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1642/18 w sprawie ze skargi T. S.A. w W. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 października 2018 roku Nr ... znak: ... w przedmiocie zabezpieczenia obiektu budowlanego i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1642/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę T. S.A. w W. na postanowienie Nr ... M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 października 2018 roku w przedmiocie zabezpieczenia obiektu budowlanego i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.
W skardze kasacyjnej T. S.A. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, opierając skargę kasacyjną:
1) na podstawie naruszenia przepisów postępowania, mając na względzie, że uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku, mając na względzie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że doszło do rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. Z. ... w K. (stacja bazowa ... K., kod stacji: ...), podczas gdy skarżący wykonał prace polegające na modyfikacji systemu antenowego,
2) na podstawie naruszenia prawa materialnego, przez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) przez:
- naruszenie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2018 roku, poz. 1202 ze zm., dalej: "Prawo budowlane", lub "ustawa Prawo budowlane") przez przyjęcie, że doszło do rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. Z. ... w K. (stacja bazowa ... K., kod stacji: ...), podczas gdy skarżący wykonał prace polegające na modyfikacji systemu antenowego,
- naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane na skutek braku zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie i ustalenie, że prace wykonane przez skarżącego wbrew wyraźnemu zwolnieniu z obowiązku pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, takiej decyzji wymagają,
- wadliwą wykładnię art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zastąpienie dotychczasowych anten sektorowych nowymi antenami, stanowi rozbudowę stacji bazowej,
- wadliwą wykładnię art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że "przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki",
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6, art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia jako urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego T. S.A. w W. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 maja 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Wbrew zarzutom kasacyjnym, Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące postanowienie organu powiatowego – wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, ze zmianą terminu wykonania obowiązku nałożonego na skarżącą Spółkę.
Zasadnicze zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą kwalifikacji prawnej robót budowlanych, które organy obu instancji uznały z rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), podczas gdy zdaniem skarżącej wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, dotyczącym robót budowlanych polegających na "instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych".
W pierwszej kolejności wskazać należy na niezasadność zarzutu kasacyjnego odnoszącego się do art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego.
Sąd Wojewódzki, dokonując prawidłowej wykładni wymienionego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w czasie wykonania przedmiotowych robót budowlanych – 2017 r. oraz w momencie orzekania w sprawie przez organ odwoławczy – 2018 r.) stwierdził prawidłowo, że ma on zastosowanie jedynie do tego rodzaju robót budowlanych, które polegają na instalowaniu a więc prostym montowaniu (zakładaniu, umieszczaniu) określonych urządzeń (np. radiokomunikacyjnych) na istniejących legalnie obiektach budowlanych.
Zakresem przedmiotowym powyższego przepisu nie są zatem objęte złożone roboty budowlane obejmujące nie tylko instalowanie nowych urządzeń, lecz także deinstalowanie już istniejących urządzeń, a w efekcie wprowadzające zmiany parametrów technicznych lub użytkowych obiektu stacji bazowej. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego może więc dotyczyć wyłącznie poszczególnych elementów stacji bazowej telefonii komórkowej, ale nie budowy, przebudowy lub rozbudowy stacji bazowej, jako całego zamierzenia budowlanego.
Niewątpliwie stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Według utrwalonego poglądu stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), a tym samym stanowi obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego), wymagający pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Natomiast przepis art. 29 ust. 2 pkt. 15 (jak też art. 30 ust. 1 pkt 3b) Prawa budowlanego może mieć zastosowanie w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń na obiektach budowlanych, a nie budowy (rozbudowy, przebudowy) takiego zamierzenia budowlanego, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej (por. wyroki NSA z dnia 21 stycznia 2016 r. II OSK 1224/14; 15 lutego 2017 r. II OSK 596/17; 20 stycznia 2017 r II OSK 1148/15; 15 grudnia 2017 r. II OSK 613/17; 13 grudnia 2017 r. II OSK 527/17; 12 kwietnia 2018 r. II OSK 1389/16).
W orzecznictwie przyjmuje się w szczególności, że montaż dodatkowych anten wraz z modułami radiowymi na istniejącej wieży stacji bazowej telefonii komórkowej, stanowi postać rozbudowy takiej stacji, wymagającej pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r. II OSK 925/20, 25 maja 2021 r. II OSK 859/21, 25 września 2019 r. II OSK 2654/17, 26 maja 2020 r. II OSK 925/20).
W tym kontekście regulacja art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego powołana w skardze kasacyjne ma drugorzędne znaczenie.
W niniejszej sprawie organy w toku postępowania ustaliły, że inwestor przeprowadził w ramach istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej roboty budowlane polegające na demontażu trzech anten UMT, jednej anteny MW oraz montażu 6 anten sektoralnych. Co ważne, organ pierwszej instancji porównał stację bazową telefonii komórkowej objętą zgłoszeniem z 2003 r. ze stanem po wykonaniu robót budowlanych w 2017 r. – wywodząc, że doszło do jej rozbudowy: "o nowe anteny sektorowe, jak i w zakresie rozbudowy o nowe pasma 800 i 2600".
Ustalenia dotyczące zakresu wykonanych prac przy stacji bazowej znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym dokumentacji technicznej przedstawionej przez samego inwestora, wskazującej na realizację rozbudowy przedmiotowego obiektu. Tym samym nieskutecznie podniesiono w skardze kasacyjnej argument, że dokonane modyfikacje stacji bazowej nie doprowadziły do zmiany jej parametrów użytkowych. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca Spółka nie podważyła w żaden sposób wniosków z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, ograniczając się tylko do zanegowania ustaleń potwierdzających zmianę dotychczasowych parametrów przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.
W takim stanie sprawy należało zaaprobować ocenę Sądu Wojewódzkiego co do zasadności zastosowania w sprawie procedury w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, celem umożliwienia inwestorowi legalizacji rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, dokonanej w warunkach samowoli budowlanej.
Podkreślić należy, że wymóg uzyskania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej odnosi się również do rozbudowy co wynika z art. 28 ust. 1 i art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Skoro w rozpatrywanym przypadku inwestor dokonał rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej bez pozwolenia na budowę, to uzasadnione było wydanie przez organ powiatowy postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, co prawidłowo zaakceptował organ odwoławczy, a następnie Sąd Wojewódzki.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło