I OSK 1710/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-12
Skład orzekający: Marian Wolanin, Wojciech Jakimowicz, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie wszystkich pism sporządzonych przez funkcjonariuszy ministerstwa w związku z zawiadomieniami o podejrzeniu popełnienia przestępstwa stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli nie zawiera wskazania konkretnych dat i adresatów tych pism?Ratio decidendi
Wniosek o udostępnienie wszystkich pism sporządzonych przez funkcjonariuszy ministerstwa w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, który nie wskazuje konkretnych dat i adresatów, nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Taki wniosek, odnoszący się do całości akt zakończonego postępowania jako zbioru materiałów, nie jest wnioskiem o informację publiczną, a zatem organ nie może popaść w bezczynność w rozumieniu przepisów P.p.s.a. w przypadku jego nierozpatrzenia.Stan faktyczny
Z. F. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący działań Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) w związku z podejrzeniem poświadczenia nieprawdy w dokumentach dotyczących nadania uprawnień do prowadzenia studiów. Wniosek dotyczył udostępnienia wszystkich pism sporządzonych przez funkcjonariuszy MNiSW w związku z zawiadomieniami o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę na bezczynność organu. Z. F. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od Z. F. na rzecz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Stachnik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 759/16 w sprawie ze skargi Z. F. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23.08.2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. F. na rzecz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 759/16 oddalił skargę Z. F. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z 23 sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od wyroku wniósł Z. F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, przez nieuprawnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy, prowadzące do uznania, że skarżący nie może wnioskować o istniejące dokumenty (będące częścią akt administracyjnych) ze względu na brak znajomości ich oznaczeń,
- art. 61 ust. 2 Konstytucji RP przez błędna wykładnię prowadzącą do uznania, że prawo do informacji nie obejmuje zbioru istniejących dokumentów,
- art. 10 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.d.i.p.", przez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że wniosek o udostępnienie dokumentów będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego musi obejmować wskazanie konkretnych dokumentów zawierających daty i adresata;
2) przepisów postępowania polegające na:
- niewłaściwym zastosowaniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez nieuwzględnienie całego materiału zebranego w sprawie i twierdzeń podnoszonych przez skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wyjaśnienia rozstrzygnięcia w zakresie stanu faktycznego sprowadzającego się do nieprawidłowego wskazania, że wniosek dotyczył całości akt postepowania, a w rzeczywistości dotyczył udostępnienia konkretnych dokumentów – informacji publicznych, co w kontekście wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 979/15 powinno być uzasadnione,
- art. 153 P.p.s.a. przez uznanie, że sformułowanie odnośnie do wniosku o całość akt postępowania poczynione w uzasadnieniu wyroku z 15 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2168/15 są wiążące dla przedmiotowego wniosku oraz wiążą Sąd.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Ocenę naruszenia przepisów postępowania powołanych w skardze kasacyjnej należy poprzedzić przypomnieniem żądania skarżącego. Otóż Z. F. w piśmie z 27 lipca 2015 r. skierowanym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformował o poświadczeniu nieprawdy w dokumentach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczących nadania uprawnień do prowadzenia studiów II stopnia w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Bielsku Białej. Wnioskodawca zwrócił się o poinformowanie go jakie działania podjęte zostały przez MNiSW w związku z informacjami zawartymi w tym piśmie, w szczególności, jaki organ ścigania został zawiadomiony o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 Kodeksu karnego przez podległych Ministrowi urzędników. W dniu 23 sierpnia 2015 r. wnioskodawca zwrócił się Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o udzielenie informacji, w trybie u.d.i.p., jakie inne czynności zostały dokonane przez Ministra oraz przez podległych mu pracowników w reakcji na zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Wnioskodawca zwrócił się w szczególności o udostępnienie w formie elektronicznej wszystkich pism sporządzonych przez funkcjonariuszy Ministerstwa w związku ze wskazanymi zawiadomieniami.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w piśmie z 20 października 2015 r. poinformował wnioskodawcę, że na skutek zawiadomienia z 26 maja 2015 r. zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające w trybie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1111) mające na celu ustalenie, czy wskazany w zawiadomieniu pracownik dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu obowiązków dyscypliny służbowej. W toku postępowania ustalono, że nie doszło do naruszenia tych obowiązków, w związku z czym postępowanie umorzono zgodnie z art. 125 ust. 2 ww. ustawy. Organ nie znalazł przesłanek uzasadniających zawiadomienie właściwych organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a o umorzeniu postępowania w tym zakresie poinformował skarżącego.
Następnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] r. odmówił udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie wszystkich pism sporządzonych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz funkcjonariuszy Ministerstwa, jakie powstały w związku z zawiadomieniami z 26 maja i 27 lipca 2015 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 979/15 oddalił skargę Z. F. na bezczynność Ministra w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Prawomocnym wyrokiem z 15 lipca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2168/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] r. oraz decyzję z [...] r. Sąd zwrócił uwagę organowi na nieprawidłową kwalifikację prawną żądanych informacji oraz wskazał, że po zakończeniu postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego dostęp do określonej informacji publicznej zawartej w dokumentach wytworzonych w toku postępowania przysługuje innym osobom na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy wniosek informacyjny odnosi się do całości akt zakończonego postępowania jako zbioru materiałów znajdujących się w posiadaniu organu. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 Sąd wskazał, że żądanie takie nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1u.d.i.p.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kierując się wytycznymi zawartymi w powyższym wyroku, w piśmie z 19 października 2016 r. poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Z. F. wywiódł skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 23 sierpnia 2015 r.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że organ prawidłowo zastosował art. 153 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny ograniczając swoje rozważania do oceny prawidłowości stosowania przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.
Wobec oparcia skargi kasacyjnej na obu podstawach kasacyjnych, w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty procesowe, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do kontroli procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Najdalej idącym w skutkach zarzutem procesowym jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jego naruszenie ma polegać na "braku wyjaśnienia rozstrzygnięcia w zakresie stanu faktycznego sprowadzającego się do nieprawidłowego wskazania, iż wniosek dotyczył udostępnienia istniejących, konkretnych dokumentów". Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż Sąd I instancji zajął wyraźne stanowisko co do stanu faktycznego, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i należycie ją wyjaśnił. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowi normatywny wzorzec dla oceny czy zaskarżony wyrok odpowiada ustawowym wymogom (zawiera konieczne elementy), które mają w przyszłości pomóc stronie oraz sądowi odwoławczemu w prześledzeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także w zapoznaniu się z motywami, jakimi kierował się Sąd I instancji przy podejmowaniu zaskarżonego wyroku. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera treść pozwalającą na prześledzenie procesu myślowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji i dokonanie kontroli instancyjnej. Rozważania Sądu są logiczne, spójne i konsekwentne, znajdują też oparcie w aktach sprawy. Ponadto skarżący uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. usiłuje podważyć ustalony przez organy organ i zaakceptowany przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy dotyczący oceny wniosku skarżącego i uznania, że żądanie zawarte we wniosku odnosi się do całości akt sprawy dyscyplinarnej jako zbioru materiałów znajdujących się w posiadaniu organu - jednak tak postawiony zarzut nie może być skuteczny.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianej wyżej uchwale składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09, art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez Sąd przyjęty i dlaczego, wówczas przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści art. 151 P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji, który formalnie z nałożonego na niego obowiązku się wywiązał, a w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może zatem stanowić skutecznej podstawy prawnej do wzruszenia w drodze kontroli kasacyjnej ustaleń stanu faktycznego. Nie można zasadnie, na podstawie wyłącznie art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. z pominięciem zarzutów wartościujących sądowe oceny konkretnych zastosowań przepisów postępowania, kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny sprawy. Inaczej mówiąc, za pomocą art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stawiać zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA: z 25 maja 2017 r., sygn. I GSK 1106/15; z 23 lipca 2013 r. sygn. II GSK 412/12; z 16 lipca 2013 r., sygn. II FSK 2208/11). Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał podstawę prawną odmowy zakwalifikowania wnioskowanej informacji jako informacji publicznej, a także w konsekwencji motywy oddalenia skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., którym skarżący usiłuje podważyć ustalenia stanu faktycznego oraz ocenę sądu akceptującego prawidłowość działań organu w tym zakresie, jest chybiony i jako taki nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej w ramach drugiej podstawy kasacyjnej podniesiono ponadto zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., czego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w nieuwzględnieniu całego materiału zebranego w sprawie i twierdzeń skarżącego. Zarzut ten również nie mógł odnieść skutku. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. wskazuje na granice sprawy jako granice, w jakich rozstrzyga sąd I instancji. W granicach sprawy rozpoznawanej przez Sąd I instancji, a zainicjowanej skargą Z. F. mieściła się ocena, czy wniosek z 23 sierpnia 2015 r. podlegał rozpoznaniu jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można natomiast kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (wyrok NSA z 25 września 2018 r., I OSK 682/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ocena zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. jest ściśle powiązana z oceną wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego. Dotyczy bowiem oceny treści wniosku skarżącego z 23 sierpnia 2015 r. Autor skargi kasacyjnej błędnej wykładni art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. upatruje w wadliwym przyjęciu, że treść wniosku z 23 sierpnia 2015 r. o udostępnienie wszystkich pism sporządzonych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz funkcjonariuszy Ministerstwa, jakie powstały w związku z zawiadomieniami z 26 maja i 27 lipca 2015 r., dotyczy informacji publicznej. W konsekwencji kwestionuje stanowisko Sądu I instancji, że informacje żądane przez skarżącego nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Treść skonstruowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazuje zatem, że strona skarżąca kasacyjnie podnosząc te zarzuty kwestionuje prawidłowość kwalifikacji i oceny przez Sąd I instancji treści wniosku z punktu widzenia jej podpadania pod zakres pojęcia informacji publicznej. Należy mieć na uwadze, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi niezbędny i istotny element stanu faktycznego w konkretnej sprawie z zakresu dostępu do informacji publicznej rozpoznawanej w trybie wnioskowym. Treść skonstruowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że w ich ramach zakwestionowano prawidłowość oceny stanu faktycznego sprawy, a nie przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie wskazanych w zarzucie przepisów u.d.i.p. Rozumienie zaś tych przepisów w kontekście niepodważonego ustalenia, że wniosek dotyczył dostępu do wszystkich dokumentów postępowania wyjaśniającego, zdeterminowane jest związaniem wskazaną powyżej oceną prawną zawartą w wyroku z 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2168/15.
Ocena treści wniosku skarżącego jako elementu stanu faktycznego sprawy mogła być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutów naruszenia tych przepisów postępowania, które dotyczą wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz określają standardy jego oceny, a które Sąd I instancji naruszył rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Specyfika postępowań w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, w których przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) stosuje się wówczas, gdy w postępowaniach tych wydawane są decyzje administracyjne, wymagałaby dla zakwestionowania oceny złożonego wniosku powiązania zastosowanego przez Sąd I instancji art. 151 w związku z art. 153 P.p.s.a. oraz w związku z art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 153 P.p.s.a. i art. 10 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Przy czym argumentacja powołana na uzasadnienie zarzucanych naruszeń prawa zmierza w istocie do wykazania, że prawidłowe rozumienie określenia "informacja publiczna" powinno prowadzić do przyjęcia, że wniosek o udostępnienie dokumentów będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i będących częścią akt administracyjnych nie musi obejmować wskazania konkretnych dokumentów zawierających oznaczenia daty i adresata. Taka argumentacja w zakresie wykładni pojęcia "informacji publicznej" użytego w treści art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 10 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., pozostaje w sprzeczności ze oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2168/15 oraz treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13. W orzeczeniach tych wskazano, że żądane informacje dotyczące całości akt zakończonego postępowania jako zbioru materiałów znajdujących się w posiadaniu organu, nie stanowią wniosków o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a w rezultacie nie podlegają rozpatrzeniu w jej trybie. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym uwzględnić, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki zatem nie zawiera jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wykładania dokonana przez Sąd I instancji art. 10 i art. 4 ust. 3 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wskazuje zaś, że Sąd przyjął, że za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wkładania ta jest prawidłowa.
Zauważyć trzeba, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w istocie sposób zastosowania przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej w świetle ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, które są w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nieprawidłowe, ponieważ w ocenie strony skarżącej kasacyjnie treść wniosku z 23 sierpnia 2015 r. w realiach niniejszej sprawy dotyczy informacji publicznej. Niewłaściwe zastosowanie tych przepisów nie jest przy tym konsekwencją ich błędnej wykładni. Przypomnieć należy, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej i podlegający ocenie w tym postępowaniu - jak wyżej już zasygnalizowano - wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdyby jednak nawet przyjąć, że podniesione zarzuty dotyczą niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, to zarzut ten należy ocenić jako niezasadny. Prawidłowo Sąd I instancji ocenił bowiem wniosek skarżącego jako odnoszący się do całości akt sprawy. Skarżący we wniosku z 23 sierpnia 2015 r. zażądał dostępu do "wszystkich pism sporządzonych przez w/w funkcjonariuszy MNiSW, jakie zostały sporządzone w związku z w/w moimi pismami". Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że jego prawo do informacji publicznej zostało ograniczone wyłącznie przez brak znajomości oznaczeń poszczególnych pism (data i adresat). Spełnienie warunku skonkretyzowania wniosku przez oznaczenie żądanej informacji publicznej nie musi oznaczać wskazania konkretnej daty pisma ani jego adresata. Chodzi wyłącznie o sprecyzowanie żądania w taki sposób, aby możliwe było ustalenie czy informacja jest informacja publiczną. Sąd I tym samym uwzględnił ocenę prawną, którą był związany, przyjmując, że informacji publicznej nie stanowią w całości akta zakończonego postępowania jako zbioru materiałów znajdujących się w posiadaniu organu, a żądnie tak sprecyzowane nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
Stan sprawy nie został więc skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Oznacza to, że pismo skarżącego z 23 sierpnia 2015 r. należało odczytać jako żądanie udostępnienia w formie elektronicznej wszystkich pism sporządzonych przez pracowników Ministerstwa w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w trybie ustawy o służbie cywilnej. W tej sytuacji prawidłowo organ uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i poinformował o tym skarżącego. Stanowisko to zasadnie zaakceptował Sąd I instancji. Podkreślić należy, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zapewnienie dostępu do informacji w sprawach publicznych, nie zaś zobowiązanie organów do rozpatrywania w trybie tej ustawy każdego pisma, w tym jedynie formalnie i subiektywnie w ocenie wnioskodawcy stanowiącego wniosek o informację publiczną. Oznacza to, że skoro do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie wpłynął od skarżącego kasacyjnie wniosek, który uznany mógłby być za pismo zawierające materialnoprawne żądanie udostępnienia informacji publicznej, to tym samym logiczne jest, że organ ten nie mógł popaść w bezczynność w rozumieniu przepisów P.p.s.a.
Skoro zatem strona skarżąca kasacyjnie w ramach podstaw kasacyjnych nie zakwestionowała skutecznie wykładni ani zastosowania prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej, nie podważyła też skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, nie można było uznać, że treść wniosku dotyczy informacji publicznej w jej rozumieniu odkodowanym z przepisów art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2-4 w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a. (koszt za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r. poz. 265). Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowego w tej sprawie, uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło