I FSK 1742/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-04-06

Skład orzekający: Ryszard Pęk, Janusz Zubrzycki, Adam Nita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż udziału we współwłasności nieruchomości, poprzedzona jej podziałem geodezyjnym i wyłączeniem z produkcji rolnej, dokonana przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu tym podatkiem?
Ratio decidendi
Sprzedaż udziału we współwłasności nieruchomości, poprzedzona jej podziałem geodezyjnym i wyłączeniem z produkcji rolnej, nawet jeśli dokonana przez osobę fizyczną nieprowadzącą formalnie działalności gospodarczej w tym zakresie, może zostać uznana za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, jeśli osoba ta podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców, nawet jeśli czynności te są formalnie dokonywane przez pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca, będąca współwłaścicielką nieruchomości rolnej, planowała sprzedaż jej części spółce z o.o. w celu budowy osiedla domków jednorodzinnych. W tym celu zawarto umowę przedwstępną, w ramach której skarżąca udzieliła spółce pełnomocnictwa do dokonania szeregu czynności, w tym podziału geodezyjnego nieruchomości na mniejsze działki i wyłączenia ich z produkcji rolnej. Skarżąca twierdziła, że nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami i sprzedaż ta stanowi jedynie zarząd jej majątkiem prywatnym. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że opisane działania, nawet dokonywane przez pełnomocnika, noszą znamiona zorganizowanej aktywności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu VAT.
Rozstrzygnięcie
1) oddalił skargę kasacyjną, 2) zasądził od M. A. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Adam Nita (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2798/18 w sprawie ze skargi M. A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. A. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2798/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę M. A. (w dalszej części uzasadnienia określanej jako Wnioskodawczyni, Strona lub Skarżąca) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (zwanego dalej Organem interpretacyjnym lub DKIS) z 24 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego stała się zgodność z prawem interpretacji indywidualnej, wydanej przez DKIS w zakresie podatku od towarów i usług. Problemem, do którego odnosił się wspomniany organ była zaś kwestia tego, czy w stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku interpretacyjnym, sprzedaż przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm., dalej określanej jako u.p.t.u.), podlegającą opodatkowaniu wspomnianą daniną publiczną. Należy zauważyć, że zaskarżona interpretacja, zgodnie z art. 14i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 – zwanej dalej O.p.) podlega zamieszczeniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Prezentując zaś stan faktyczny sprawy w niezbędnym zakresie, umożliwiającym zrozumienie istoty sporu pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego godzi się wyartykułować kilka kwestii. Jak wskazano we wniosku interpretacyjnym, Skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej (jej udział we współwłasności wynosi ½). Wspomniane prawo majątkowe zostało nabyte przez Stronę na podstawie umowy darowizny i znalazło się w jej majątku prywatnym. Wnioskodawczyni wraz z drugim współwłaścicielem, planują sprzedaż części nieruchomości H. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwanej dalej Spółką lub Kontrahentem strony). Z kolei Spółka na wspomnianej działce planuje zrealizować inwestycję w postaci budowy osiedla domków jednorodzinnych. Strona wskazała, że z jej Kontrahentem została zawarta umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości. Wnioskodawczyni wraz z drugim współwłaścicielem oświadczyli w niej, że podejmą starania zmierzające do dokonania podziału geodezyjnego nieruchomości na dwie działki: działkę nr 2 (przeznaczoną do sprzedaży) oraz działkę nr 1, która ma pozostać w dalszym ciągu współwłasnością sprzedających. Strony postanowiły również, że w umowie przyrzeczonej zawrą umowę ustanowienia służebności gruntowych obejmujących działkę nr 2 jako nieruchomość obciążoną oraz działkę nr 1 jako nieruchomość władnącą, polegających na prawie przejścia i przejazdu z ograniczeniem jego wykonania do drogi oraz na prawie dostępu do mediów, w tym energii elektrycznej, gazu, wodociągów, które to służebności ustanowione będą nieodpłatnie i na czas nieoznaczony. Jednocześnie, sprzedający zobowiązali się do udzielenia Spółce oraz jej pełnomocnikowi wszelkich niezbędnych informacji i wyjaśnień, pełnego wsparcia oraz stosownych pełnomocnictw do przeprowadzenia w ich imieniu wspomnianego podziału geodezyjnego nieruchomości oraz wyłączenia działki z produkcji rolnej. Następnie sprzedający udzielili nabywcy (Kontrahentowi) pełnomocnictwa celem dokonywania w imieniu m.in. Wnioskodawczyni szeregu czynności związanych z przedmiotową działką. Obejmują one m.in. podział geodezyjny nieruchomości na 11 działek pod projektowane domy oraz działek pod drogi dojazdowe, wyłączenie działki z produkcji rolnej, uregulowanie stanu prawnego nieruchomości poprzez podział geodezyjny uwzględniający zajęcie pasa pod drogę oraz przeniesienie pasa zajętego pod drogę do innej księgi wieczystej wraz ze stosownym sprostowaniem ewidencji gruntów. Przyczyny przyjęcia tego rozwiązania zostały szczegółowo opisane zarówno w interpretacji indywidualnej, zamieszczonej w BIP, jak i w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, opublikowanym w CBOSA. Precyzyjnie wskazano tam racje uzasadniające zmianę pierwotnej koncepcji podziału działki z wizji wyodrębnienia z niej dwóch nieruchomości na pomysł podziału na trzy działki lub od razu na 11 działek (istotnych dla Kontrahenta przez wzgląd na jego zamierzenia gospodarcze, związane z budową domów). Jak wyjawiła Wnioskodawczyni, Spółka zobowiązana będzie do poniesienia opłaty adiacenckiej (naliczonej na skutek podziału), niezależnie od tego, w którym momencie opłata taka zostałaby naliczona, tak aby w żadnym wypadku nie ponosili jej sprzedający. Wskazano też, że zbywający nie prowadzą działalności związanej z obrotem nieruchomościami, czy też innej działalności o podobnym profilu i nie zamierzają realizować takiej aktywności. Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie stanowiła zaś i nie stanowi również obecnie składnika majątkowego służącego do prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej lub rolnej Skarżącej ani wchodzącego w skład spółki prawa cywilnego czy handlowego. Dodatkowo, Strona zapewniła, że w celu sprzedaży nie podejmowała aktywnego działania w zakresie obrotu nieruchomościami - nie angażowała ona środków podobnych do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawców, takich jak np. uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych, a także nie prowadziła działań marketingowych i reklamowych mających za cel sprzedać działki, wykraczających poza zwykłe formy ogłoszenia. Wyjawiono też, iż nieruchomość nie była i nie jest przedmiotem umów najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. W tak zaprezentowanym stanie faktycznym Wnioskodawczyni sformułowała jedno pytanie. Jej wątpliwości wzbudziło mianowicie to, czy w przypadku podziału nieruchomości na dwie działki, na trzy działki albo dokonania wtórnego podziału nieruchomości przed jej sprzedażą Spółce (od razu na działki pod projektowane domy oraz pod drogi dojazdowe), cena sprzedaży będzie musiała zostać powiększona o podatek od towarów i usług? Jednocześnie wyraziła ona przekonanie, że sprzedaż przez nią udziału w nieruchomości nie będzie miała charakteru działalności gospodarczej i nie będzie objęta podatkiem od towarów i usług, nawet w przypadku dokonania przed sprzedażą podziału nieruchomości w opisany wcześniej sposób. Z zapatrywaniem tym nie zgodził się Organ interpretacyjny. W jego przekonaniu fakt zawarcia z Kontrahentem umowy przedwstępnej, w ramach której udzielono mu pełnomocnictwa celem dokonywania w imieniu Strony szeregu czynności związanych z działką (m.in. podziału geodezyjnego nieruchomości na 11 działek oraz wyłączenia działki z produkcji rolnej) jest przejawem ściśle profesjonalnej i zorganizowanej aktywności. W przekonaniu DKIS, Skarżąca sprzedając udział we współwłasności nieruchomości nie rozporządza majątkiem prywatnym. Nie jest to bowiem typowe (zwykłe) dysponowanie prawem własności. Z tego względu, Organ interpretacyjny stanął na stanowisku, że Wnioskodawczyni będzie działała w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u. i dokona sprzedaży w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 tej samej ustawy. Wobec tego, Skarżąca sprzedając udział we współwłasności nieruchomości dokona czynności podlegającej opodatkowaniu, tj. odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 u.p.t.u. Pogląd Organu interpretacyjnego podzielił Sąd I instancji. W jego przekonaniu, działania zamierzone przez Stroną są przejawem ściśle profesjonalnej i zorganizowanej aktywności. Zaakcentowano przy tym, że nie są one podejmowane bezpośrednio przez Skarżącą, ale przez jej pełnomocnika. Zdaniem Sądu I instancji nie oznacza to jednak, że aktywności opisane we wniosku interpretacyjnym pozostają bez wpływu na sytuację prawną Strony. Po udzieleniu pełnomocnictwa, czynności wykonane przez osobę trzecią wywołają bowiem skutki bezpośrednio w sferze prawnej Skarżącej (mocodawcy). W konsekwencji, Skarżąca podejmie działania podobne do tych, które wykonują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, wskazanych w orzeczeniach TSUE, wydanych w sprawach C-180/10 i C-181/10. Tym samym, wykaże ona aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości, porównywalną do działań podmiotów profesjonalnie zajmujących się tego rodzaju obrotem. W skardze kasacyjnej Strona wniosła o: 1) przyjęcie skargi do rozpoznania, 2) zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie skarżonej interpretacji indywidualnej w całości, 3) zasądzenie na rzecz Wnioskodawczyni od Organu interpretacyjnego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, tj. w wysokości wpisu sądowego i kosztów zastępstwa zawodowego pełnomocnika, ustalonych według norm przepisanych. Jednocześnie, wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności obrazę: 1) art. 3 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) - poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, w której zastosowaniu podlegał art. 145 §1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a.; 2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przez organy administracyjne przepisów, tj: a) naruszenie prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054, z późn. zm., zwanej dalej u.p.t.u.). Zdaniem Skarżącej nastąpiło to poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż sprzedaż przez Wnioskodawczynię jej udziału w nieruchomości mieści się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej; b) prowadzące do niewłaściwej oceny co do zastosowania względem Skarżącej art. 15 ust. 1 u.p.t.u. i uznania jej w zakresie podejmowanych czynności za przedsiębiorcę; c) a w konsekwencji, prowadzące do niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. - poprzez uznanie, iż dostawa przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów u usług. W odpowiedzi na przedstawione zarzuty i argumentację, DKIS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, a także o zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu interpretacyjnego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Doszło do tego na posiedzeniu niejawnym przez wzgląd na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2023 r. Zostało ono wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). W wykonaniu wspomnianego zarządzenia, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia swojego stanowiska lub dodatkowych argumentów w formie pisemnej, do dnia rozpoznania sprawy. Fundamentem sporu pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego była ocena stanu faktycznego zaprezentowanego we wniosku o interpretację, dokonana przede wszystkim przez wzgląd na treść art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Istotne było bowiem wyprowadzenie wniosku co do tego, czy podejmując czynności opisane we wniosku, Skarżąca będzie działać jako podatnik podatku od towarów i usług, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., urzeczywistniając zakres przedmiotowy podatku od towarów i usług. W tym zakresie, w swojej skardze kasacyjnej Wnioskodawczyni akcentowała okoliczność, że nie prowadzi działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, a sama nieruchomość nie stanowiła nigdy składnika przedsiębiorstwa ani nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz weszła w skład majątków prywatnych Strony i jej brata. Wskazywano też, że Skarżąca nie prowadziła żadnych działań mających na celu znalezienie kupca na nieruchomość ani zmierzających do podniesienia ceny nieruchomości, czyli maksymalizacji zysku z jej sprzedaży. Jedyną jej aktywnością miało być przy tym wydzielenie przedmiotu sprzedaży, natomiast zarówno dodatkowy podział nieruchomości, jak i uzyskanie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej (bez zmiany planu miejscowego) zostało dokonane z inicjatywy Kontrahenta strony. W tej sytuacji, zdaniem Wnioskodawczyni trudno mówić o angażowaniu przez nią jakichkolwiek środków. Skarżąca jedynie zezwalała bowiem na dokonywanie określonych, opisanych wcześniej czynności przez Spółkę. Ta zaś, formalnie działając w imieniu Strony i jej brata angażuje zarówno środki finansowe, jak i zasoby ludzkie. Dlatego zdaniem Skarżącej, nie jest możliwe przypisanie jej w zakresie przedmiotowej transakcji prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującej obrót nieruchomościami - poprzez angażowanie środków porównywalnych z tymi, którymi celem osiągnięcia i maksymalizacji zysku z obrotu nieruchomościami posługują się podmioty profesjonalnie, realizujące taką aktywność. Wszak nie angażuje ona żadnych środków, włącznie ze swoim osobistym zaangażowaniem w czynności, ani nie przyświeca jej cel w postaci zwiększenia zysku ze sprzedaży. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego klasyfikacji podatkowoprawnej zachowania zaprezentowanego we wniosku interpretacyjnym należy dokonać przez wzgląd na spostrzeżenia zawarte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r., sygn. akt C-180/10 i C-181/10. W judykacie tym TSUE wyraził pogląd, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli skorzystało ono z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz bez względu na to, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Ponadto, Trybunał wskazał, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, gdy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli czynność ta jest wykonywana w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Jeśli natomiast wspomniany podmiot, w celu dokonania sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE, należy uznać go za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. Przedstawione zapatrywanie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zdeterminowało orzecznictwo polskich sądów administracyjnych. Świadczy o tym szereg ich judykatów (por. w szczególności wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1289/10, z 18 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1536/10, z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1656/11, z 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 13/11, z 16 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 110/11i I FSK 1654/11, z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 265/12, z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 9/14, z 2 września 2015 r., sygn. akt I FSK 239/14, z 8 września 2014 r., sygn. akt I FSK 931/14, z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 1077/14, z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1455/14, z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 449/17). Zestawiając zaprezentowany pogląd ze stanem faktycznym i prawnym sprawy należy zauważyć, że bardzo szeroko zdefiniowano pojęcie działalności gospodarczej, w jego ujęciu normatywnym, zwartym w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. W myśl tego przepisu, działalność gospodarcza (jak wiadomo, będąca jednym z czynników, przesądzających o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług) obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Jednocześnie, ustawodawca przykładowo wskazał, że są nią czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (por. art. 15 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u.). W konsekwencji każdy, kto dokonując dostawy lub świadcząc usługi zachowuje się w sposób charakterystyczny dla producenta, handlowca lub usługodawcy, wkracza w zakres podmiotowo – przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie jest wykorzystywaniem w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE (i - tym samym - art. 15 ust. 2 u.p.t.u.), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności, decyduje natomiast stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wykazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Takie aktywne działania mogą polegać np. na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych (pkt 40 wyroku TSUE z 15 września 2011 r., sygn. akt C-180/10 i C-181/10). Aktywność tego rodzaju nie należy do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W ten sposób, poprzez działalność TSUE, kształtowane są kryteria, jakimi należy się kierować przy określaniu przypadków wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a kiedy ma miejsce jedynie zarząd majątkiem prywatnym. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług każdorazowo wymaga zaś oceny, odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy (por. wyrok składu siedmiu sędziów NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 oraz wyrok z 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08). Powinien jej podlegać ogół czynności podmiotu realizującego określoną aktywność, a nie poszczególne jego działania. Należy przy tym uwzględnić czynności związane z nabytymi nieruchomościami na przestrzeni pewnego czasu. Biorąc pod uwagę te spostrzeżenia, zasadne jest stwierdzenie, że zarówno Sąd I instancji, jak i Organ interpretacyjny zasadnie przyjęli, iż w świetle okoliczności faktycznych sprawy, Skarżąca będzie wykonywać działalność gospodarczą dla celów ustawy o podatku od towarów i usług. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach przedmiotowej sprawy nie ma wątpliwości co do tego, że były podejmowane aktywne działania, w zakresie obrotu nieruchomościami, wskazujące na zaangażowanie środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Należy do nich opisany przez Wnioskodawczynię m.in. podział geodezyjny nieruchomości – w najdalej idącym wariancie - na 11 działek pod projektowane domy oraz działek pod drogi dojazdowe, wyłączenie działki z produkcji rolnej, uregulowanie stanu prawnego nieruchomości poprzez podział geodezyjny uwzględniający zajęcie pasa pod drogę oraz przeniesienie pasa zajętego pod drogę do innej księgi wieczystej wraz ze stosownym sprostowaniem ewidencji gruntów. Nie ma przy tym znaczenia, że aktywności te nie były podejmowane przez Stronę, ale przez jej Kontrahenta. Ten działał bowiem na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez Stronę i jej brata jako współwłaścicieli nieruchomości, której zbycie jest planowane. Jego aktywności charakterystyczne dla działalności gospodarczej, a przez to wyczerpujące zakres przedmiotowy podatku od towarów i usług podejmowano więc w imieniu Skarżącej. W tej sytuacji nie ma znaczenia, że zbywający nie prowadzą działalności związanej z obrotem nieruchomościami, czy też innej działalności o podobnym profilu i nie zamierzają realizować takiej aktywności. Obojętne dla sprawy jest też to, iż nieruchomość nigdy nie stanowiła i nie stanowi składnika majątkowego służącego do prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej lub rolnej Skarżącej ani wchodzącego w skład spółki prawa cywilnego czy handlowego. Wskazane wcześniej okoliczności, związane z aktywnością podejmowaną w imieniu Wnioskodawczyni przez jej kontrahenta świadczą bowiem o tym, że sprzedaż nieruchomości nastąpi w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. przez podatnika tej daniny publicznej (por art.. 15 ust. 1 u.p.t.u.), a w konsekwencji będzie wyczerpywać zakres przedmiotowy podatku od towarów i usług, określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, nie znalazł potwierdzenia żaden z zarzutów podniesionych w piśmie procesowym skutkującym przeniesieniem sprawy sądowoadministracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona. Stało się tak na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Adam Nita Ryszard Pęk Janusz Zubrzycki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło