I SA/Łd 60/19

WyrokWSA w Łodzi2019-05-23

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Anna Świderska, Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenia osób trzecich, które pojawiły się po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli strona miała możliwość powołania tych dowodów wcześniej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenia osób trzecich, które pojawiły się po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli strona miała możliwość powołania tych dowodów wcześniej. Instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie służy ponownemu przeprowadzaniu postępowania dowodowego w pełnym zakresie, lecz usuwaniu wad postępowania, które ujawniły się po jego zakończeniu. Dowody te muszą być nowe w stosunku do postępowania wymiarowego i istnieć w dniu wydania decyzji, a strona nie mogła mieć o nich wiedzy wcześniej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, dołączając oświadczenia osób, na rzecz których jej mąż świadczył usługi remontowo-budowlane, twierdząc, że stanowią one nowe okoliczności faktyczne i dowody. Organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że dowody te nie są nowe, ponieważ strona miała możliwość ich powołania wcześniej, a postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu badaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia decyzji dotyczącej określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r., odmawiająca uchylenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] r. ustalającą W. F. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok w kwocie 336.165,00 zł od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 448,220,00 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. ustalił skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2012 r. w kwocie 336.165,00 zł od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 448.220,00 zł. W wyniki rozpatrzenia złożonego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 62/18 oddalił skargę. Od tego orzeczenie skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej i stało się ono od dnia 26 kwietnia 2018 r. prawomocne. W dniu 30 kwietnia 2018 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wpłynął wniosek podatniczki z dnia 18 kwietnia 2018 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jako jego podstawę wskazano art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Do wniosku dołączone zostały kserokopie oświadczeń: T. M., Z. S., D. W., C. M. s., S. P., W. B., T. K., D. W., J. S., J. T. A. T., I. W., E. G. i E. C., z których wynika, że M. F. świadczył na ich rzecz lub osób im bliskich usługi remontowe i budowlane o pobierał z tego tytułu wynagrodzenie. Zdaniem strony dowody powyższe wskazują na konieczność wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., a w konsekwencji na jej zmianę. Powyższe oświadczenia ujawniają bowiem istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., działając na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 241 § 1 w zw. z art. 217 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wznowił postępowanie w sprawie. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] r. decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Nie zgadzając się z przyjętym rozstrzygnięciem strona wniosła od niego odwołanie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podkreślił, że istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zaistniały prawne podstawy do wzruszenia w tzw. trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. ponownie zaakcentował, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ przypomniał, że w rozpatrywanej sprawie żądanie wznowienia postępowania oparto na przesłance wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i podjęto próbę wykazania "nowych 'okoliczności faktycznych lub dowodów", którymi są oświadczenia osób na rzecz których M. F. świadczył usługi remontowo - budowlane, z których to oświadczeń wynikają nazwiska usługodawców oraz wysokość wynagrodzenia, jakie M. F. otrzymywał z tytułu świadczenia ww. usług. Jako nowe dowody stron wskazała przedłożone oświadczenia, w szczególności A. G.. Analizując ponownie możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej organ wskazał, że instytucja wznowienia postępowania jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, a w ramach postępowania wznowieniowego organy nie przeprowadzają postępowania dowodowego, jak w postępowaniu wymiarowym. W ocenie organu składane przez stronę wnioski dowodowe o przesłuchanie osób, którym M. F. miał świadczyć usługi, w celu dokładnego ustalenia dochodów, które osiągnął, w istocie rzeczy zmierzają do rozpatrzenia sprawy przez organy podatkowe w jej/całokształcie, co w świetle obowiązujących przepisów prawa należy uznać za niedopuszczalne Organ odwoławczy podkreślił, że przy wykładni terminu "nowe dowody/okoliczności", użytego w art. 240 § 1 pkt 5 nie można pomijać zwrotu "wyjdą na jaw", a w efekcie należy uznać, że strona postępowania może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź takie dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, prowadzonego w trybie zwykłym. Tym samym okoliczności te lub dowody nie mogą stanowić podstawy wznowienia w sytuacji, gdy były doskonale znane stronie w toku postępowania zwykłego lecz z niezrozumiałych przyczyn nie zostały przez stronę podniesione przed wydaniem decyzji bądź po jej wydaniu w toku postępowania odwoławczego. Organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania. Wobec powyższego podkreślono, że oświadczenia A. G. z dnia 30 października 2017 r. zostały sporządzone w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego i w związku z tym trzeba uznać, że skarżąca miała świadomość ich istnienia, co z kolei oznacza, że nie mogą być traktowane jako nowy dowód w niniejszej sprawie. Podobnie jak okoliczności mające z nich wynikać. W ocenie organu zastanawiający i wbrew doświadczeniu życiowemu jest niewątpliwie fakt, że osoby składające oświadczenia pamiętają dokładnie wysokość wynagrodzenia oraz kiedy były świadczone usługi w sytuacji, gdy miało to miejsce nierzadko kilkadziesiąt lat temu. Stwierdzono nadto, że okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W ocenie organu okoliczności wynikające ze złożonych oświadczeń, czyli fakt, że M. F. osiągał dochód z tytułu wykonywanych usług nie mogą być uznane za gdyż nie mogą mieć wpływu na zmianę treści decyzji. W ocenie organu okoliczności wynikające ze złożonych oświadczeń nie odnoszą się niewątpliwie do kluczowej dla rozstrzygnięcia tezy, zaaprobowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, tj., że skarżąca nie uprawdopodobniła faktu zgromadzenia przez męża środków finansowych na dokonanie zakupu lokalu, w tym ich przechowywania do czasu poniesienia wydatku. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że nie wystąpiły przesłanki określone art. 240 § 1 pkt 5 ww. ustawy uzasadniające wzruszenie decyzji, tj. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu, a wbrew zarzutom odwołania, skarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a całokształt zgormadzonego materiału dowodowego w sprawie został przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sposób szczegółowy rozpatrzony oraz poddany zgodnej z normami prawa procesowego ocenie, co doprowadziło do wyjaśnienia w ramach trybu nadzwyczajnego prawnopodatkowego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania w postaci: 1) art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 O.p. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie me wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, przemawiające za uchyleniem w całości lub w części decyzję dotychczasową, podczas gdy: a) pojawiły się nowe, istotne okoliczności faktyczne-informacje o osobach na rzecz których M. F. świadczył usługi remontowo-budowlane, daty, oraz kwoty jakie z tego tytułu otrzymywał b) pojawiły się nowe dowodowy, w szczególności oświadczenie A. G., które są istotne dla sprawy i nie były znane organowi; 2) art. 180 § 1 O.p. i art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. i art. 123 § 1 O.p. w zw. art. 243 § 2 O.p. poprzez nie dopuszczenie dowodów z zeznań świadków, wskazanych przez skarżącą, podczas gdy przesłuchanie tych osób, nie stanowiłoby samoistnej podstawy wznowienia postępowania, pozwoliłoby natomiast ustalić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy - zbadać przesłanki wznowienia przedmiotowego postępowania i ich wpływ na dotychczasowe rozstrzygnięcie, a brak jest przepisów, które wyłączałyby możliwość przeprowadzania takich dowodów w toku postępowania wznowieniowego. Mając na uwadze powyższe wniesiono uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie ponosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie jest zasadna . Sporną kwestią w tej sprawie była ta - czy dowody przedstawione przez Skarżącą w postaci dokumentów z oświadczeń oraz z zeznań świadków stanowiły podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją organu podatkowego drugiej instancji, ustalająca zobowiązanie podatkowe za 2012 r. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Zdaniem Skarżącej wskazała ona na dokumenty i osoby, które mogły potwierdzić istotne dla sprawy okoliczności gromadzenia środków pieniężnych przez jej męża , służących pokryciu poniesionych wydatków w roku kontrolowanym. Zdaniem organów powołane dowody , nie należą do tych , o których strona nie miała wiedzy w trakcie postępowania wymiarowego ( nie mogą być traktowane jako nowe ) albowiem mogła żądać ich przeprowadzenia ( mogły być powołane przez stronę ) , a z niezrozumiałych względów z nich nie skorzystała , np. oświadczenie A. G. z 30 października 2017 r. ( decyzja ostateczna wydana została [...] r. ). Nadto , podniesiono , że postępowanie wznowieniowe nie jest etapem , w którym prowadzi się postępowanie dowodowe (tu: zeznania świadków ) , jak w postępowaniu wymiarowym, co kłóciłoby się z jego istotą. Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy opowiada się za stanowiskiem organów w następujących powodów: W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Op., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności, tj.: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) muszą być to nowe okoliczności lub nowe dowody, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Innymi słowy przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które to okoliczności lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy - mogące mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 Op. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., I FSK 1179/15). W judykaturze podkreśla się ponadto, że nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 Op. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Wznowienia postępowania nie będzie zatem uzasadniać powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Powołane przez stronę dowody nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op., jeżeli dowody te nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej dotyczącej strony. Odnośnie natomiast "nowych okoliczności" o jakich stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Op., to utrwalił się pogląd, że jest to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., I GSK 1356/16 i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r., II FSK 931/15). Wychodząc z powyższych założeń stwierdzić należy, że organ podatkowy – co do zasady – słusznie uznał, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania. W ocenie Sądu skarżący zmierza w istocie do ponownej oceny dowodów i okoliczności ustalonych oraz ocenionych już przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym zwykłym. Z decyzji wymiarowej ( ostatecznej ) oraz poprzedzającego ja postępowania podatkowego wynika , że strona powoływała się na to ,że jej mąż M. F. poza wynagrodzeniem uzyskiwanym ze stosunku pracy , przez wiele lat świadczył na rzecz szeregu osób fizycznych usługi remontowo-budowlane i pobierał z tego tytułu wynagrodzenie , które miał odkładać " w walizce zamykanej na kluczyk , gdzieś pod szafą lub na szafie". Po jego śmierci okazało się ,że odłożył 460.000,- zł. Na te okoliczności przesłuchano kilku świadków , którzy nie potrafili wskazać na zleceniodawców oraz wielkość przekazanych przez nich środków pieniężnych. Osób tych nie potrafiono zidentyfikować , także nie uczyniła tego skarżąca. W tych okolicznościach sąd kontrolujący tę decyzję podzielił ocenę organów , że strona nie uprawdopodobniła faktu zgromadzenia takich środków przez męża co do źródła pochodzenia ani wysokości. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy przez pryzmat przesłanki wznowieniowej opisanej w art. 240 § 1 pkt 5 OP. stwierdzić należy , że wskazując na nowy dowód lub nową okoliczność nie można odwoływać się do okoliczności , o których strona lub organ wiedział w trakcie postępowania wymiarowego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Spektakularnym tego przykładem jest oświadczenie złożone przez Pana A. G. z 30.10.2017 r. a więc dokument prywatny istniejący przed wydaniem decyzji ostatecznej ( 30.11.2017 r.), oświadczenie sporządzone w trakcie postępowania odwoławczego. Bez wątpienia nie jest to nowy dowód czy też nowa okoliczność faktyczna, opisana w rzeczonym oświadczeniu. Nie są znane powody , dla których strona nie skorzystała z tego dowody , natomiast przeprowadzenie go w obecnym postępowaniu z całą pewnością naruszałoby zasadę stałości decyzji. Nie należy zapominać ,że na organy nie został nałożony obowiązek absolutnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Strona ma obowiązek współdziałania z organem , tym bardziej kiedy udowodnienie określonej okoliczności , odnosi korzystne dla niej skutki. Brak aktywności w postępowaniu wymiarowym w celu udowodnienia istnienia określonych okoliczności, o których strona miała wiedzę nie może być uzupełniony czy też zastąpiony w postępowaniu wznowieniowym , którego celem nie jest ponowne załatwienie sprawy w pełnym zakresie , lecz usunięcie wad postępowania , które ujawniły się po tym jak decyzja stałą się ostateczną. W ocenie sądu nie są to tego rodzaju zdarzenia ( objęte powołanymi dowodami) , o których strona nie miała wiedzy , i które zostały po raz pierwszy ujawnione dopiero po wydaniu decyzji wymiarowej. Strona nie podaje przy tym żadnych racjonalnych powodów z jakich nie mogła ustalić a następnie wskazać na rzekomych zleceniodawców męża Pana M. F. , powołanych we wniosku o wznowienie postępowania , przez cały okres prowadzonego postępowania podatkowego, tj. od stycznia 2017 r. (data wszczęcia ) do [...] listopada 2017 r. ( data wydania dec. ostatecznej) czyniąc to wkrótce ( dwa miesiące ) po wydanym wyroku WSA w Łodzi sygn. I SA/Łd 62/18 oddalającym skargę na tę decyzję. Zarzuty skargi koncentrują się na stwierdzeniu ,że do naruszenie art. 250 § 1 pkt 5 Op. doszło na skutek błędnego przyjęcia ,że nie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne oraz nowe dowody , podczas gdy są nimi informacje o osobach , na rzecz których mąż strony świadczył usługi a także m.in. dowód w postaci oświadczenia A. G. . Odnosząc się do tych kwestii zauważyć należy ,że za dowody nowe nie można uznać pisemnych oświadczeń sporządzonych przez wskazane osoby fizyczne. Przede wszystkim, zostały one sporządzone po dacie wydania decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe za 2012 r., poza jednym z nich , o czym wcześniej. Tego rodzaju "dokumenty prywatne" nie istniały wobec tego w dniu wydania decyzji ostatecznej, co powoduje, że nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Z kolei zarzut opisany jako odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków , których zeznania nie stanowiłby samoistnej podstawy wznowienia postępowania ale pozwoliłby na ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy , przy jednoczesnym braku regulacji zakazujących przeprowadzenia takiego dowody, stwierdzić należy , że także i on nie jest zasadny. W tym zakresie przywołać należy poglądy prawne NSA , podzielane przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę , iż w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania uregulowanego w Rozdziale 17 Działu IV Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie może po raz pierwszy przeprowadzać dowodów, które miałyby jednocześnie stanowić podstawę ( nawet pośrednią " zbadać przesłanki wznowienia" – przypis sądu rozpoznającego niniejszą sprawę ) do wszczęcia tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych. Nie można poprzez pryzmat zasady prawdy materialnej (art. 122 Ordynacji podatkowej ) i zupełności materiału dowodowego (187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz art. 188 Ordynacji podatkowej uznawać, że w postępowaniu wznowieniowym organ podatkowy miał obowiązek przeprowadzić nowy dowód w postaci przesłuchania świadków. Należy podkreślić, że na tym etapie postępowania, czyli przy badaniu przez organ podatkowy, czy wystąpiła przesłanka wznowieniowa, organ podatkowy nie przeprowadza dowodów wskazanych we wniosku jako jego podstawa, na co trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2012 r., w sprawie II FSK 1800/10 (por. także wyrok NSA z 12.08.2014 r. sygn. akt II FSK 1936/12) . Dla przypomnienia wskazać należy, że dowód z zeznań świadka jest dowodem osobowym ustnym, co oznacza, że nie można zastąpić go zeznaniami pisemnymi. Pisemne oświadczenia osób fizycznych powinny stanowić źródło informacji dla organu podatkowego o tym, że pewne osoby mogłyby zostać przesłuchane w charakterze świadków, lecz w toku pierwotnego postępowania podatkowego, ale nie mogą tym samym zastępować dowodu z zeznań świadków, który to został expressis verbis wymieniony w art. 181 Ordynacji podatkowej. Na takie rozumienie pisemnych oświadczeń wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 marca 2014 r. w sprawie II FPS 7/13 . Z przytoczonych względów Sąd uznał, że wydane decyzje były prawidłowe, a skarga nie mogła być uwzględniona. Nie zostały bowiem naruszone przepisy art. 187 § 1 w zw. z art. 180 w zw. art. 120 i w zw. z art. 122 i 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe działały na podstawie prawa ( art. 120 Ordynacji podatkowej), stosując przepisy ( art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej), podejmując niezbędne działania w celu zbadania przesłanek co do wznowienia postępowania (art. 122 Ordynacji podatkowej). Badając przesłanki co do wznowienia na podstawie art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie miały obowiązku przesłuchania świadków i dopuszczenia wszelkich innych dowodów mających znaczenie dla sprawy (art. 188 i 187 Ordynacji podatkowej). W ten sposób nie były uprawnione do podjęcia żądanego przez Skarżącego rozstrzygnięcia (art. 240 § 1 pkt 5). Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a więc wobec nie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, decyzja organu drugiej instancji na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. db

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło