I GZ 371/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. K.-B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 785/18 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi E. K.-B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym postanawia: uchylić pkt 2 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 785/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi E.K.-B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w pkt 1 uchylił zaskarżone postanowienie; w pkt 2 zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W postanowienia tym Wojewódzki Sąd orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącej kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania równych wysokości wpisu na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w pozostałym zakresie wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony. Powołał treść art. 205 § 3 p.p.s.a. Następnie wskazał, że w myśl art. 85 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Nadto z art. 91 ustawy wynika, że wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków. W ocenie Sądu z treści powyższych przepisów wynika, że tylko w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z 14 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1039/13 i powołane tam orzeczenia; z 6 lutego 2014 r., sygn. akt I GZ 15/14 oraz wyroki NSA z 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06 oraz z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 838/13, treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie stawiennictwo na rozprawie, jak wynika z wezwania na rozprawę było nieobowiązkowe. Poza tym wskazany przepis art. 205 § 1 p.p.s.a. nie obejmuje swym zakresem żądanego przez skarżącą zwrotu kosztów opłat pocztowych, wykonanych kserokopii oraz zakupionych materiałów biurowych. Tym samym wniosek ww. zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie II (drugim) postanowienia wniosła E. K. - B.. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenia art. 200 p.p.s.a. stanowiącego o zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji. W zażaleniu skarżąca podniosła, że w prowadzonym postępowaniu poniosła koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw takie jako zakup materiałów biurowych, koszty wykonania kserokopii, koszty przesyłek pocztowych, także przejazdów do Sądu. Skarżąca określiła koszty na kwotę 605 zł, na dzień 10 lipca 2019 r. Na potwierdzenie powyższego przedłożyła w załączeniu m.in. oryginał biletów PKP z dnia 30 maja 2019 r. na kwotę 39,06 zł, oryginał pokwitowań pocztowych 2 szt. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne choć nie wszystkie podniesione w nim argumenty zasługują na uwzględnienie. Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). W razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 p.p.s.a.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje szczegółowych zasad ustalania wysokości przysługujących stronie należności, odsyłając w tym zakresie do przepisów odrębnych. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasądził zwrot na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 zł. Kwota ta obejmuje zwrot poniesionego przez skarżącą wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca stawiła się na rozprawie. Skarżąca stawiła się również w Sądzie na ogłoszeniu orzeczenia w dniu 30 maja 2019 r. Jednocześnie w dniu 30 maja 2019 r. wpłynął do Sądu I instancji wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania w tym wpisów sądowych w wysokości 600 zł i dodatkowych kosztów według złożonego przez skarżącą wykazu na kwotę 572, 65 zł (wykaz ten obejmował m.in. koszty podroży do WSA w Łodzi z dnia 7 lutego 2019 r. w kwocie 32,28 zł, 21 maja 2019 r. w kwocie 35, 41 zł i 30 maja 2019 r. w kwocie 39,06 zł). Skarżąca wniosek swój poparła załączając spis i wyliczenie poniesionych kosztów oraz kserokopie m.in. biletów podroży. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Sądu I instancji, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość zasądzenia tylko kosztów podróży, jeżeli stawiennictwo na rozprawie było obowiązkowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że generalną zasadę zwrotu kosztów postępowania między stronami stanowi art. 205 § 1 p.p.s.a., z którego jednoznacznie wynika, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty przejazdów do sądu oraz równowartość utraconego zarobku. Przepis ten w żaden sposób nie uzależnia możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od charakteru stawiennictwa stron. Istnieje możliwość zasądzenia kosztów przejazdów do sądu, nawet jeśli stawiennictwo nie było obowiązkowe (postanowienie NSA z: 26.8.2010 r. I OZ 624/10; 11.9.2014 r., II OZ 896/14; 17.9.2014 r. I OZ 743/14; 16.11.2014 r. I OZ 1087/14; 10.11.2015 r., II OZ 77/15; 19.11.2014 r., II OZ 1216/14; 31.3.2016 r. II OZ 309/16; 23.6.2016 r. II OZ 820/14; wyrok NSA z: 5.5.2015 r., II OSK 2502/14; 10.11. 2015 r., II OSK 169/15; 23.6.2016 r., II OSK 2503/14 , cbosa; odpowiednio – uchwała Sądu Najwyższego z 18.7.2012 r., III CZP 33/12, OSNC 2012/2/14, aprobowana przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, P. Gołaszewskiego w: red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 770 nb 33). W pozostałym zakresie zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że przepis art. 205 § 1 p.p.s.a. nie obejmuje swym zakresem żądanego przez skarżącą zwrotu kosztów opłat pocztowych, wykonanych kserokopii oraz zakupionych materiałów biurowych. Tym samym wniosek ww. zakresie nie mógł zostać uwzględniony. WSA ponownie rozpoznając sprawę zasądzenia kosztów postępowania w zakresie zwrotu kosztów dojazdu skarżącej na rozprawę, ustali, czy kwota określona w zestawieniu kosztów złożonych przed Sądem I instancji, o której zwrot wniosła skarżąca, została prawidłowo obliczona i udokumentowana i wyda postanowienie w zakresie zwrotu tych wydatków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.