I GSK 2231/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 19/19 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 30 maja 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 19/19 oddalił skargę A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty, poprzez uchylenie postanowienia Dyrektora MOR ARiMR w Warszawie nr [...] z [...] listopada 2018 r., a także poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białobrzegach z [...] września 2018 r. nr [...] albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Nadto skarżąca spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; obecnie tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) zarzucono: 1. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 101 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej kpa), w jego materialnoprawnym aspekcie, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2. mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania: a) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 kpa oraz w związku z art. 3 § 2 punkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 kpa, poprzez niewłaściwą wykładnie oraz błędne zastosowanie tj. nieuzasadnione oddalenie skargi; b) art. 101 § 3 kpa, poprzez niewłaściwe uznanie, że na zaskarżone postanowienie nie przysługiwało stronie zażalenie; c) art. 135 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 punkt 4 kpa, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 98 kpa poprzez jego błędna wykładnię i akceptacje braku zawieszenia postępowania przez organy z urzędu. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Skarga kasacyjna została wniesiona na wyrok Sądu I instancji, który na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę spółki A na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego ARMiR wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia strony na postanowienie o odmowie zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wywodzi, że wykładnia art. 101 § 3 kpa zaprezentowana przez Sąd I instancji jest błędna, gdyż w ocenie strony sformułowanie zawarte w wymienionym przepisie, mianowicie "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie" należy rozumieć w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Tym samym, zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenie skarżącej, iż WSA w Warszawie odrzucił skargę strony na przedmiotowe postanowienie, co w efekcie wynikowo skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 punkt 2 p.p.s.a. i w konsekwencji nieuzasadnionym odrzuceniem skargi należy uznać, za oczywistą omyłkę – gdyż nie odnosi się ono do treści zaskarżonego wyroku. Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych należy stwierdzić, że są one niezasadne. Istota sporu sprowadza się do tego, czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Katalog rozstrzygnięć (postanowień) zaskarżalnych w drodze zażalenia ma charakter pozytywny i w określonym momencie czasowym jest zawsze zamknięty (numerus clausus). Dla wniesienia zażalenia nie ma znaczenia ani wola podmiotu dotkniętego postanowieniem ani przekonanie organu o konieczności zapewnienia ochrony prawnej wyrażone w pouczeniu o prawie wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym podziela stanowisko wyrażone jednolicie i konsekwentnie w orzecznictwie, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie jest zaskarżalne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12; z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2509/12; z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2975/12; z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1651/14; z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2855/13; z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 339/16, z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1542/16). Należy podkreślić, że na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadzono zmiany w treści art. 101 § 3 k.p.a. Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Ustawodawca spowodował zatem zmianę znaczenia zwrotu " w sprawie zawieszenia postępowania" poprzez dodanie do dotychczasowej treści przepisu wyrażenie "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" . Treść art. 101 § 3 k.p.a. należy więc odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Innymi słowy zwrot: "w sprawie zawieszenia postępowania" obejmuje jedynie zawieszenie postępowania (a nie jak przed zmianą, także odmowę zawieszenia postępowania) oraz podjęcie zawieszonego postępowania. Należy dodać, że za racjonalne należy uznać wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje bowiem pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż rozstrzygnięcie to może kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Tak też trafnie wskazuje Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Skoro więc Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to słusznie Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że zażalenie na powyższe postanowienie jest niedopuszczalne, na podstawie art. 134 k.p.a. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżony wyrok WSA oddalający skargę na to postanowienie organu jest zgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 480 zł, obejmujących koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika organu, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2725).