II SA/Wa 2166/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-27
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Izby Notarialnej prawidłowo odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli strona twierdzi, że została błędnie pouczona o sposobie zaskarżenia uchwały?Ratio decidendi
Rada Izby Notarialnej prawidłowo odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych przesądziły o prawidłowości pouczenia zawartego w uchwale, a skarżący nie skorzystał z możliwości uzupełnienia pouczenia ani nie zastosował się do błędnego pouczenia, co wyklucza zastosowanie art. 112 k.p.a. Brak winy wymaga szczególnej staranności, a lekkie niedbalstwo wyklucza przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej odmawiającą przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący twierdził, że został błędnie pouczony o sposobie zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r., co miało być przyczyną uchybienia terminu. Rada Izby Notarialnej odmówiła przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a pouczenie było prawidłowe, co zostało potwierdzone prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T.Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.
Rada Izby Notarialnej w [...] (dalej jako Rada) uchwałą z dnia [...] października 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, odmówiła T. Z. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu powyższej uchwały Rada wskazała, iż w dniu [...] maja 2013 r. T. Z. złożył Radzie Izby Notarialnej w [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w sprawie uznania skargi na bezczynność Rady Izby Notarialnej w [...] oraz odmowy udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioskodawca stwierdził, iż został wadliwie poinformowany o przysługującym mu prawie do zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r.
Przedstawiony Radzie wniosek o przywrócenie terminu, wyniknął na podstawie następującego stanu faktycznego:
Pismem z dnia [...] września 2012 r. T. Z. zwrócił się do Krajowej Rady Notarialnej o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie odbywania aplikacji notarialnej. Krajowa Rada Notarialna w piśmie z dnia [...] października 2012 r. uznała się za organ niewłaściwy do udzielenia informacji publicznej we wskazanym zakresie i przekazała sprawę, w trybie art. 65 k.p.a., izbom notarialnym, które to pismo wpłynęło do Rady Izby Notarialnej w [...] w dniu [...] października 2012 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Rada wskazała, że nie może udostępnić T. Z. żądanych przez niego informacji z powodu braku wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego, informując jednocześnie, że może on uzupełnić wniosek w terminie 14 dni.
W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] listopada 2012 r. do Rady wpłynęło pismo T. Z., w którym podtrzymał on swoje dotychczasowe stanowisko nie wykazując jednak szczególnie istotnego interesu publicznego wymaganego dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
T. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady w przedmiotowej sprawie.
Rada Izby Notarialnej w [...], działając w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dniu [...] stycznia 2013 r. podjęła uchwałę w przedmiocie odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uchwale Rada poinformowała wnioskodawcę, iż w terminie 14 dni od jej doręczenia może wnieść odwołanie za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w [...] do Krajowej Rady Notarialnej w [...].
Przedmiotowa uchwała stała się przedmiotem skargi wnioskodawcy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 459/13 odrzucił skargę, bowiem T. Z. nie skorzystał z pouczenia zawartego w uchwale i nie wniósł odwołania do Krajowej Rady Notarialnej w [...] za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w [...], lecz złożył skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym nie został spełniony wymóg wyczerpania środków zaskarżenia. W dniu [...] lipca 2013 r. strona za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie II SA/Wa 459/13. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. wydanym w sprawie I OSK 1965/13 oddalił skargę kasacyjną.
W terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnioskodawca wniósł wniosek o przywrócenie terminu. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Rada odmówiła T. Z. przywrócenia termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek odrzuciła.
T. Z. wniósł w dniu [...] sierpnia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz tego samego dnia wniósł odwołanie.
W skardze T. Z., zaskarżając tę uchwałę w całości, wniósł o uchylenie pkt 1 uchwały i stwierdzenie nieważności pkt 2 uchwały, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. wydanym w sprawie II SA/Wa 618/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały nr [...] i nakazał Radzie Izby Notarialnej w [...] wezwać T. Z. do uprawdopodobnienia zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. T. Z. został wezwany do uzupełnienia swojego wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminowi. Wezwanie zostało odebrane przez osobę uprawnioną w dniu [...] września 2014 r. Strona w piśmie z dnia [...] września 2014 r. wyjaśniła, iż o sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r., wydanego w sprawie II SA/Wa 459/13, dowiedziała się w dniu [...] maja 2013 r. ze strony internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu [...] września 2014 r. Rada podjęła uchwałę nr [...] odmawiającą przywrócenia terminu oraz odrzucającą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Powyższa uchwała została zaskarżona przez T. Z. skargą z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie II SA/Wa 2165/14 stwierdził nieważność zaskarżanej uchwały.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w dniu [...] listopada 2015 r. Rada podjęła uchwałę nr [...] odmawiającą przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. T. Z. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 208/16, uchylił zaskarżoną uchwałę.
Mając powyższe ustalenia na względzie Rada stwierdziła, iż wniosek T. Z. o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niezasadny. Zgodnie z art. 58 k.p.a., strona może żądać przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: a) wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w terminie siedmiu od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, b) zostanie uprawdopodobnione, iż niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony.
W ocenie Rady, w niniejszej sprawie nie można mówić o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. T. Z. brak swojej winy upatruje w tym, iż został błędnie pouczony o sposobie zaskarżenia uchwały z [...] stycznia 2013 r. Kwestia zasadności prawidłowości pouczenia została prawomocnie rozstrzygnięta. Sądy administracyjne obu instancji stwierdziły wprost, iż pouczenie co do sposobu zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], było prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I OSK 1965113 stwierdził, iż "... sprawa z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej została rozstrzygnięta w I instancji w trybie zwykłego postępowania administracyjnego. Zresztą złożenie przez T. Z. skargi na bezczynność Rady Izby Notarialnej w [...] dowodzi, że wcześniej w sprawie z jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zapadło żadne rozstrzygnięcie. Dlatego też zawarta w punkcie drugim uchwały nr [...] decyzja o odmowie udostępnienia mu informacji publicznej jest decyzją pierwszoinstancyjną, zaskarżalną w drodze odwołania, o czym zresztą skarżącego prawidłowo pouczono."
Odmienne stanowisko prawne wnioskodawcy nie uzasadnia braku winy w niezachowaniu terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy. Od osoby z wyższym wykształceniem prawniczym, która odbywała aplikację notarialną, wymagać należy podwyższonego stopnia należytej staranności w dbaniu o swoje interesy. W niniejszej sprawie strona nie zachowała należytej staranności. Przecież uchwała z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zawierała prawidłowe pouczenie. Niezastosowanie się przez wnioskodawcę do pouczenia zawartego w wyżej wymienionej uchwale powoduje, iż nie można uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy samej strony. Niniejszym wnioskiem strona próbuje uniknąć skutków prawomocnie zakończonej sprawy. Wniosek powyższy wynika z faktu, iż strona w swoim piśmie z dnia [...] maja 2013 r. wskazała, iż żąda przywrócenia terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalny, bowiem rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] ma charakter decyzji pierwszej instancji, o czym przesądził prawomocnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt I OSK 1965/13. Rada Notarialna w [...] jest związana powyższym prawomocnym orzeczeniem sądu.
Oceniając wniosek po kątem spełnienia warunków z art. 58 § 2 k.p.a. Rada wskazała, iż uchwała z dnia [...] stycznia 2013 r. została skarżącemu doręczona dniu [...] stycznia 2013 r. Od tego dnia zaczął bieg 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zgodnie z zawartym w uchwale pouczeniem. Termin do wniesienia odwołania minął [...] lutego 2013 r. Zdaniem Rady, tryb autokontrolny podjęcia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. (z art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie miał wpływu na świadomość skarżącego, co do przysługujących mu środków zaskarżenia, a co za tym idzie, nie rzutuje na uchybienie terminowi co wniesienia odwołania. Skarżący był prawidłowo poinformowany o sposobie wniesienia środka odwoławczego od uchwały. Zdaniem Rady, termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia [...] lutego 2013 r. Okres oczekiwania na rozstrzygnięcie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II SA/Wa 459/13, nie można uznać za czas uzasadniający niezłożenie odwołania w terminie. W okresie od dnia [...] lutego 2013 r. do dnia [...] maja 2013 r. nie było żadnych obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód, uniemożliwiających mu złożenie odwołania od uchwały. Za taką przeszkodę nie można uznać odmiennego poglądu prawnego co do przysługujących stronie środków zaskarżenia. Skoro w dacie doręczenia stronie uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. uważała ona, iż została źle pouczona o przysługujących środkach zaskarżenia, powinna na podstawie art. 111 k.p.a. żądać uzupełnienia uchwały o pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia. Skoro T. Z. z takim wnioskiem nie wystąpił i jednocześnie nie zastosował się do zawartego w uchwale pouczenia, naraził się na skutki niezachowania terminu do zaskarżenia uchwały. Z pewnością więc strona nie zachowała 7 dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu. Tryb podjęcia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. nie stanowi przeszkody w złożeniu odwołania w terminie, bowiem nie wprowadzał strony w błąd, co do przysługujących jej środków zaskarżenia oraz terminu wniesienia odwołania. Świadomość prawną co do sposobu zaskarżania rozstrzygnięć Rady z pewnością T. Z. posiadał w dacie składania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. Z treści skargi wynika, iż stronie znana jest treść ustawy z dnia 6 września 2006 r. o dostępie do informacji publicznej. Było to działanie świadome, a więc wyłączające brak winy po stronie wnioskodawcy.
Uchwała Rady z dnia [...] października 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez T. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej uchwały, 2) zobowiązanie Rady, na podstawie art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do wydania w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, 3) zasądzenie od Rady na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wbrew stanowisku Rady, pouczenie zawarte w uchwale Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nie było prawidłowe. Pouczenie zawierało informację, że od tej uchwały przysługuje w terminie 14 dni od jej doręczenia odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej w [...] za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w [...]. Podczas, gdy zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnioskodawca może wystąpić do podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej - takim jest Rada Izby Notarialnej w [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stąd też od powyższej uchwały nie służyło odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że - wbrew stanowisku Rady - sądy administracyjne obu instancji, w tym NSA w postanowieniu z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I OSK 1985/13 błędnie stwierdziły, że pouczenie o sposobie zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. było prawidłowe. Bowiem o sposobie i trybie zaskarżenia danego orzeczenie rozstrzyga tylko i wyłącznie przepis prawa powszechnie obowiązującego, a nie orzeczenia sądów administracyjnych.
Nadto wbrew temu co twierdzi organ, tryb podjęcia uchwały Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. (tryb autokontroli) ma decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy. Wydanie uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. w trybie autokontroli wprowadziło skarżącego w błąd co do właściwego środka zaskarżenia. Wydanie decyzji w ramach autokontroli spowodowało u strony dysonans między wydaniem uchwały w trybie autokontroli i świadomością, że tego typy rozstrzygnięcia można zaskarżyć bezpośrednio do sądu administracyjnego, a pouczeniem zawartym w tej uchwale. Na podstawie orzecznictwa sądów administracyjnych (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 marca 2000 r. sygn. akt OPS 16/99) skarżący wywnioskował, że na wydane w ramach autokontroli rozstrzygnięcia wnosi się skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego. Dopiero z wydanego w granicach niniejszej sprawy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I OSK 1965/13 dowiedział się on, że ww. uchwała NSA nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż uchwała ta zapadła w odmiennym stanie faktycznym.
Skarżący uważa ponadto, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 459/13 odrzucającego jego skargi na uchwałę Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. zainteresowany dowiedział się w dniu [...] maja 2013 r. ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.goy.pI. Następnie pismem z dnia [...] maja 2013 r., w terminie 7 dni od dnia wydania ww. postanowienia Sądu, złożył w Radzie Izby Notarialnej w [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu powzięcia przez skarżącego informacji o treści postanowienia Sądu z dnia 21 maja 2013 r., tj. w dniu [...] maja 2013 r., ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero bowiem w dniu [...] maja 2013 r. zostało przesądzone, że od wydanej w trybie autokontroli uchwały Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej przysługuje wniosek o ponowne rozstrzygnięcie sprawy, a nie skarga do sądu administracyjnego. Zatem wnosząc w dniu [...] maja 2013 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zachował siedmiodniowy termin do wniesienia takiego wniosku.
Reasumując skarżący stwierdził, nie było jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż wynikało to li tylko i wyłącznie z błędnego pouczenia organu. W okolicznościach niniejszej sprawy organ powinien zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, która to zasada jest konsekwencją istnienia w prawie administracyjnym ogólnej zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jak też uwzględniania w jego toku interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była wydana na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. uchwała Rady, którą odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia przysługującego środka zaskarżenia od uchwały tej Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Kwestią, która podlegała zatem ocenie sądowej, było zastosowanie przez organ odwoławczy przepisów dotyczących przywrócenia terminu i zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do których Rada została zobowiązana powołanymi na wstępie wyrokami sądowymi (m.in. wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 1076/15 stwierdzającym bezczynność Rady Izby Notarialnej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu).
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy zostaną spełnione łącznie cztery przesłanek: 1) osoba zainteresowana uprawdopodobni braku swojej winy w uchybieniu terminu; 2) zainteresowany wniesie wniosek o przywrócenie terminu; 3) dochowany zostanie termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (siedem dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu), który jest nieprzywracalny; 4) zainteresowany dopełni wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
W niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione, tj. skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Wniosek o przywrócenie terminu skarżący uzasadnił tym, że został przez Radę błędnie pouczony o przysługującym środku zaskarżenia od uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. Skarżący zakwestionował przy tym zawarte w postanowieniu NSA z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I OSK 1985/13 stwierdzenie, iż pouczenie o sposobie zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. było prawidłowe. Podkreślił, iż to właśnie z utrzymanego tym orzeczeniem w mocy postanowienia WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 459/13 dowiedział się, że od uchwały wydanej w trybie autokontroli w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu przysługuje środek zaskarżenia w instancyjnym trybie odwoławczym, w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i k.p.a., a nie bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego. Odnosząc się do wskazanej argumentacji w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, iż w świetle art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W doktrynie przyjmuje się, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Na aprobatę zasługuje wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akty III SA/Wr 751/09 (publik. LEX nr 564453), w którym wyrażono pogląd, że skoro związanie wynikające z art. 170 p.p.s.a. odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej dotyczy sprawy, w której zapadł prawomocny wyrok.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie może być już kwestionowane, iż uchwała Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. w swej treści zawiera wymagane prawem pouczenie co do trybu jej zaskarżenia. Skarżący do przedmiotowego pouczenia się nie zastosował, lecz opierając się na własnej wiedzy i znajomości przepisów prawa procesowego, zaskarżył przedmiotową uchwałę wnosząc skargę do Sądu. W związku z powyższym nie można przyjąć, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu do dokonania określonej czynności prawnej. Wątpliwości strony co do właściwego trybu wniesienia środka zaskarżenia nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności w sytuacji, gdy strona zostaje pouczona o terminie i trybie wniesienia odwołania.
Nie może tej oceny zmieniać okoliczność, że w przedmiotowym pouczeniu zawarto informację, iż odwołanie należy wnieść do Krajowej Izby Notarialnej za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w [...]. Zastosowanie się do tego pouczenia niewątpliwie gwarantowało stronie rozpatrzenie wniesionego środka zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym, bez względu na to, czy zainteresowany wniósłby odwołanie, czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak słusznie podniósł organ, jeżeli strona ma wątpliwości co do terminu i trybu wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. przysługuje jej prawo żądania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (tu uchwały) jej uzupełnienia co do prawa odwołania. Z tego uprawnienia skarżący jednak nie skorzystał. Ponadto w świetle art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Jednakże na przepis art. 112 k.p.a. może powołać się strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji. Dla wystąpienia skutku przewidzianego w tym przepisie nie jest zatem wystarczające, że w decyzji zawarto błędne pouczenie, lecz jest konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia, tj. zgodnie z pouczeniem wniosła środek zaskarżenia przewidziany w tym przepisie. Z tej instytucji procesowej skarżący również nie skorzystał. Nie można zatem przyjąć, iż skarżący dołożył wymaganej staranności aby zaskarżyć kwestionowaną przez niego uchwałę, zwłaszcza, iż w sposób dostatecznie zrozumiały został poinformowany o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia.
Należy tutaj wskazać, że ustalone w art. 58 k.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oznacza to, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia w danych warunkach. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał we wniosku o przywrócenie terminu na żadne okoliczności, które miałyby uniemożliwić mu wykonanie nałożonego obowiązku. Tym samym Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne.
Reasumując stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, nie wykazała by zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw skargę należało oddalić na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ww. ustawy procesowej. Stąd orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło