III SA/Łd 257/19
WyrokWSA w Łodzi2019-06-18
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B jest możliwy bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, jeśli od dnia zatrzymania upłynął okres przekraczający rok, mimo że uprawnienia do kierowania pojazdami zostały przywrócone bez takiego sprawdzenia?Ratio decidendi
Zwrot zatrzymanego prawa jazdy i przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami to odrębne instytucje prawne, oparte na różnych przesłankach. Jeśli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem zwrotu dokumentu jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, nawet jeśli uprawnienia zostały przywrócone bez takiego egzaminu. Przywrócenie uprawnień bez egzaminu jest możliwe, gdy cofnięcie nie było określone na konkretny okres przekraczający rok.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B A. P. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Prawo jazdy zostało zatrzymane w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, a następnie cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami. Mimo że uprawnienia zostały przywrócone bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, organ uznał, że zwrot zatrzymanego dokumentu wymaga takiego sprawdzenia, ponieważ od dnia zatrzymania upłynął okres przekraczający rok. Skarżący argumentował, że skoro uprawnienia przywrócono bez egzaminu, to zwrot dokumentu również powinien nastąpić bez niego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi Z.M. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., al. A 15/10 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu A. P. z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] w sprawie odmowy zwrotu A. P. zatrzymanego prawa jazdy kategorii B bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] odmówił A.P. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
A. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł, że skoro Prezydent Miasta Ł. wydał ostateczną decyzję o przywróceniu mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji to zwrot dokumentu prawa jazdy winien być również dokonany bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na treść art. 102 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) i stwierdził, że z powyższą normą koresponduje art. 49 ust.1 pkt 3 lit. b ww. ustawy, który stanowi, iż sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. kategoryczne brzmienie art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy dotyczy każdej sytuacji - z wyłączeniem przypadków, do których odnosi się jej art. 49 ust. 3 - w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na czas dłuższy niż jeden rok. Przepis art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ustanawia cztery przesłanki zwrotu zatrzymanego prawa jazdy – 1) ustanie przyczyny zatrzymania; 2) uiszczenie opłaty ewidencyjnej; 3) posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami oraz 4) uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, która to przesłanka dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok.
Analizując spełnienie przesłanek zwrotu zatrzymanego w niniejszej sprawie prawa jazdy Kolegium stwierdziło, że po pierwsze miało miejsce ustanie przyczyny zatrzymania. W tym zakresie wskazało, że dokument prawa jazdy A. P. został zatrzymany na podstawie postanowienia Prokuratury Rejonowej Ł. – B. z [...] sygn. akt [...], w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks Karny (Dz.U. z 2017 r. 2204 z późn. zm.). Organ jednocześnie wyjaśnił, że postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy jest środkiem zapobiegawczym w stosunku do osób, wobec których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, może zostać obligatoryjnie orzeczony wobec nich zakaz prowadzenia pojazdów. Wobec A.P. taki zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z [...]. sygn. akt: [...] - na okres 6 miesięcy z zaliczeniem okresu zatrzymania tj. od 7 września 2007 r. do 7 marca 2008 r.
Kolegium uznało, że A. P. spełnił również dwie kolejne przesłanki zwrotu prawa jazdy, tj. uiścił opłatę ewidencyjną oraz od 19 listopada 2018 r. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż na podstawie decyzji z [...] znak: (...) zostały mu przywrócone uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wynikające z prawa jazdy kategorii B. Niemniej jednak od dnia zatrzymania prawa jazdy, tj. od 7 września 2007 r. do dnia przywrócenia mu uprawnień, tj. 19 listopada 2018 r. upłynął okres przekraczający rok, co oznacza, iż winien poddać się on kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskać pozytywny wynik w tym zakresie. Organ odwoławczy zwrócił jednocześnie uwagę, że w rozpoznawanej sprawie nie miał miejsce określony w art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami wyjątek od zasady, iż kierowca nie poddaje się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, pomimo okresu przekraczającego rok zatrzymania prawa jazdy, bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z [...] sygn. akt [...] A. P. nie został uniewinniony, jak również postępowanie nie zostało bezwarunkowo umorzone. Uwzględniając powyższe oraz oświadczenie strony z 31 października 2018 r., iż nie podda się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. jest zasadna i ma oparcie w przepisach prawa.
Odnosząc się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów organ stwierdził, że przedmiotem prowadzonego postępowania nie jest sprawa przywrócenia stronie uprawnień do kierowania pojazdami i związana z tym kwestia regulowana przez art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, bowiem w tym zakresie obowiązuje już ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...], lecz kwestia zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, uregulowana w art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy.
W końcowej części rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że akceptuje stanowisko odwołującego się, iż do osób ubiegających się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy okres pozbawienia tego dokumentu przez okres przekraczający rok winien odnosić się wyłącznie do okresu faktycznego pozbawienia prawa jazdy, wynikającego wprost z określonych tytułów prawnych, co znajduje swoje potwierdzenie również w przywołanym przez stronę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 października 2017 r. sygn. akt: III SAB/Gd 38/17. Na gruncie rozpoznawanej sprawy okres pozbawienia strony prawa jazdy nie jest dowolny, bowiem znajduje swoje potwierdzenie w określonych tytułach prawnych, tj. wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z [...] sygn. akt: [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...], która z dniem 19 listopada 2018 r. stała się ostateczna i prawomocna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniósł A. P.. Skarżący podniósł, że decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. przywrócił mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kat. B bez konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Decyzja uprawomocniła się i stała się ostateczna. W ocenie wnoszącego skargę skoro decyzja o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi stała się prawomocna i niewzruszalna, a jednocześnie jest decyzją dalej idącą niż decyzja o zwrocie dokumentu prawa jazdy, gdyż wywiera wpływ na sferę przysługujących mu praw, to jej pochodną winna być decyzja o zwrocie zatrzymanego dokumentu prawa jazdy. Jednocześnie skoro przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało uwarunkowane spełnieniem dodatkowych warunków czy dopełnieniem określonych czynności, to i decyzja nieingerująca w sferę praw skarżącego, tj. decyzja o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy powinna być pozytywna.
Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, skarżący podkreślił, że wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, w jakim rzeczywiście osoba pozostawała bez prawa jazdy. Skarżący zwrócił uwagę, że art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień. W sprawie skarżącego natomiast cofnięcie uprawnień nastąpiło bez wskazania terminu, a w takim przypadku przywrócenie uprawnień następuje po ustaniu przyczyny, niezależnie od czasu trwania faktycznego pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami. W tej sytuacji brak jest podstaw, by zwrot zatrzymanego prawa jazdy uzależnić od podejścia do egzaminu kwalifikacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Pismem z 12 czerwca 2019 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik A.P. dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji błędne uznanie, że do wydania decyzji o zwrocie prawa jazdy skarżącemu konieczne jest kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, podczas gdy wydano uprzednio decyzję dalej idącą, tj. decyzję o przywróceniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię przepisu, polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że okres jednego roku wskazany w tym przepisie, od którego zależy obowiązek sprawdzenia kwalifikacji, może mieć zastosowanie w sytuacji braku wskazania w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdem, podczas gdy z jednolitego stanowiska wyrażonego w orzecznictwie jednoznacznie wynika, że sprawdzenie kwalifikacji ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok, przy czym okres cofnięcia musi być wprost wskazany w decyzji o cofnięciu uprawnień;
b. art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że warunkiem koniecznym do zwrotu prawa jazdy skarżącemu jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, mimo iż zgodnie z treścią decyzji z [...] Prezydenta Miasta Ł., uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kat. B zostały przywrócone skarżącemu bez konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
W oparciu o powyższe zarzutu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji wydana na podstawie o art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Z ustaleń organów orzekających wynika, iż dokument prawa jazdy został zatrzymany A. P. postanowieniem Prokuratury Rejonowej Ł. – B. z [...] sygn. akt [...] w związku z podejrzeniem popełnienia przez przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 ze zm.). Z kolei decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] cofnięto A. P. uprawnienia do kierowania pojazdami wynikające z prawa jazdy kategorii B w związku z niepoddaniem się badaniom lekarskim i psychologicznym. Następnie Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł. wyrokiem z [...] sygn. akt [...] orzekł wobec A. P. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym na okres sześciu miesięcy z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 7 września 2007 r. Dopiero zaś [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z przywrócono skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowi wynikające z prawa jazdy kategorii B.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy dokonały właściwej subsumcji i wykładni mających zastosowanie przepisów prawa, tj. art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Wskazać należy, że stosownie do art. 102 ust. 2 tej ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Z brzmienia zaś art. 49 ust.1 pkt 3 b ustawy wynika, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Mając na uwadze wskazane regulacje zauważyć należy, że koniecznymi przesłankami zwrotu zatrzymanego prawa jazdy są ustanie przyczyny zatrzymania i uiszczenie opłaty ewidencyjnej. Niezbędnym warunkiem jest również posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami, bowiem zwrot dokumentu prawa jazdy dokonywany jest z założeniem, że dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponadto, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Podkreślić należy, że ustawodawca jednoznacznie wskazał, że przesłanką do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia, na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy, jak również okoliczność, czy zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok wynikało z jednej czy kilku podstaw prawnych. Taka wykładnia art. 102 ust. 2 ustawy wynika zarówno z wykładni językowej, jak i zgodna jest z wykładnią celowością i systemową. Treść art. 102 ust. 2 ustawy w pełni koresponduje bowiem z przepisem art. 49 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy, stanowiącym że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający roku (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 20/16, z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 158/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy wynikający wprost z określonych tytułów prawnych jak wyrok, postanowienie czy decyzja administracyjna przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, a nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy (por. wyroki: NSA z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 24/12, WSA w Gdańsku z 19 października 2017 r. sygn. akt III SAB/Gd 38/17, dostępne w CBOSA).
W okolicznościach niniejszej sprawy okres pozbawienia skarżącego prawa jazdy kategorii B, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, znajduje potwierdzenie w konkretnych tytułach prawnych, a mianowicie w wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z [...] sygn. akt [...] orzekającym wobec A. P. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] przywracającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Z zestawienia dat wynikających z powyższych tytułów prawnych wynika, że okres pozbawienia skarżącego prawa jazdy wielokrotnie przekroczył roczny okres, o którym mowa w art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. A. P. w toku postępowania administracyjnego oświadczył przy tym, iż nie podda się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Jednocześnie należy zauważyć, że w stanie faktycznym sprawy nie miał miejsca wyjątek od zasady, iż kierowca nie poddaje się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, pomimo okresu przekraczającego rok zatrzymania prawa jazdy, wskazany w art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, bowiem w stosunku do skarżącego nie zapadł wyrok uniewinniający od zarzucanego mu czynu, tj. prowadzenia pojazdu po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, jak również postępowanie w tym zakresie nie zostało warunkowo umorzone. Tym samym uznać trzeba, że zasadnie organy rozpoznające sprawę orzekły, iż należy odmówić skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B w sytuacji braku spełnienia wymogu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, iż w konsekwencji uprawomocnienia się decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi oraz braku zgody skarżącego na jej zmianę lub uchylenie, jak również na skutek braku uzależnienia wydania tej decyzji od spełnienia dodatkowego warunku w postaci kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, w rozstrzyganej sprawie winna zostać wydana decyzja o zwrocie skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy. W tym zakresie podkreślić należy, że czym innym jest przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami, a czym innym zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Rozstrzygnięcia wydawane w powyższych sprawach opierają się na odrębnych przesłankach określonych w różnych przepisach ustawy o kierujących pojazdami. Art. 102 i art. 49 ust.1 pkt 3 lit.b ustawy dotyczy zatrzymania prawa jazdy i określenia warunków jego zwrotu, natomiast przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy art. 103 ust. 3 i art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy. Art. 103 ust. 3 stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Należy zwrócić uwagę, że w ostatnio wymienionym przepisie ustawodawca nie zawarł stwierdzenia analogicznego do użytego w treści art. 102 ust. 2 ustawy, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Wprawdzie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji, jednakże ustawodawca użył w tym przepisie zwrotu "cofniętego na okres przekraczający rok", który nie jest równoznaczny ze sformułowaniem "którego była pozbawiona na okres przekraczający rok" użytym w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony uznać należy pogląd, zgodnie z którym zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" należy interpretować ściśle jako cofnięcie odnoszące się do decyzji, a zatem to z decyzji o cofnięciu uprawnień powinno wynikać, że cofnięcie uprawnień następuje na okres przekraczający jeden rok. W przeciwnym wypadku ustawodawca użyłby innych zwrotów, chociażby " cofniętego na okres, czy do czasu, w którym nie ustały przyczyny cofnięcia" (por. wyrok NSA z 15 lipca 2016 roku sygn. akt I OSK 2549/14, wyrok WSA w Poznaniu z 15 lutego 2018 roku sygn. akt. II SA/Po 773/17, wyrok WSA w Szczecinie z 9 sierpnia 2017 roku sygn. akt II SA/Sz 23/17 dostępne w CBOSA).
Należy zauważyć, że w okolicznościach sprawy decyzja z [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami nie precyzowała okresu cofnięcia tych uprawnień, stąd też, mając na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa, brak było podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji przed wydaniem decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe nie przesadza jednak wbrew przekonaniu skarżącego o wadliwości decyzji odmawiającej mu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.
W ocenie sądu wobec odrębności instytucji zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz przywrócenia cofniętych uprawnień od kierowania pojazdami, o czym mowa wyżej, nie można utożsamiać przesłanek mających zastosowanie w sprawie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami z warunkami zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Powoływanie się więc przez skarżącego na treść decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi wydanej bez uprzedniego kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji celem dowiedzenia, że do zwrotu dokumentu prawa jazdy w niniejszej sprawie nie jest również konieczne uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, nie może odnieść zamierzonego skutku. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że warunkiem koniecznym zwrotu prawa jazdy skarżącemu jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, mimo iż zgodnie z treścią decyzji z [...] Prezydenta Miasta Ł. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, wynikające z prawa jazdy kat. B zostały przywrócone skarżącemu bez konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy, skoro jak wyżej wskazano, przepis ten dotyczy jedynie przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami i nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W rozstrzyganej sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, w którym ustawodawca wyraźnie stwierdził, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa na okres przekraczający jeden rok.
Z powyższych przyczyn również cała argumentacja skarżącego odnosząca się do przesłanek cofnięcia i przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi nie może zostać uwzględniona w kontrolowanej sprawie dotyczącej wyłącznie kwestii zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również twierdzenie skarżącego, że decyzja o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi jest decyzją dalej idącą w zakresie uprawnień skarżącego niż decyzja o zwrocie prawa jazdy. Nawet bowiem słuszność tej argumentacji może stanowić jedynie postulat pod adresem ustawodawcy. Nie może natomiast przesądzać o zastosowaniu postulowanej przez skarżącego wykładnia sprzecznej z literalnym brzmieniem art. 102 i art. 49 ust.1 pkt 3 lit.b ustawy o kreujących pojazdami. Sąd administracyjny powołany jest bowiem jedynie do stosowania prawa ustanowionego przez ustawodawcę.
Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji o odmowie zwrotu prawa jazdy przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad, o których mowa art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wyczerpująco zebrał, a następnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego, dokonując jej właściwej wykładni celem podjęcia rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba, że decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie niezbędne elementy i została należycie uzasadniona, spełnia więc wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ w wystarczającym stopniu odniósł się do argumentacji odwołania, wyjaśniając przy tym przesłanki, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji błędne uznanie, że do wydania decyzji o zwrocie skarżącemu prawa jazdy konieczne jest kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 18).
EC
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło