I SA/Gl 11/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-16
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Wojciech Gapiński, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oprocentowanie nadpłaty w podatku od nieruchomości przysługuje, gdy decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez organ odwoławczy z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nadpłata została zwrócona w terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oprocentowanie nadpłaty nie przysługuje w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nadpłata została zwrócona w ustawowym terminie. Przedawnienie jest obiektywną przesłanką niezależną od organu podatkowego, a zwrot nadpłaty w terminie wyłącza naliczanie odsetek zgodnie z art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r., wskazując na przedawnienie zobowiązania. Po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji określającej zobowiązanie i umorzeniu postępowania z powodu przedawnienia, organ pierwszej instancji określił wysokość nadpłaty. Spółka domagała się oprocentowania tej nadpłaty od dnia wpłaty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając oprocentowania, co Spółka zaskarżyła do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej także: o.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz.1925), po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "strona" lub "Spółka") od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na wstępie, że organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił wysokość zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł. Pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wskazując, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu podatku objętego powyższym wnioskiem. Kolegium decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. i umorzyło postępowanie w sprawie wskazując, że doszło do przedawnienia zobowiązania. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ odwoławczy uchylił postanowienie z dnia [...] r. wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] r.
Dalej podano, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wpłatę w wysokości [...] zł dokonaną przez Spółkę w dniu [...] r. w związku z decyzją z dnia [...] r. zaliczył jako nadpłatę w kwocie [...] zł na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. Nadto decyzją z dnia [...] r., nr [...] określił Spółce wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł.
Zarówno postanowienie z dnia [...] r., jak i decyzja z tego samego dnia zostały zaskarżone przez Spółkę.
Kolegium w dniu [...] r. postanowieniem nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność zastosowania art. 76 § 1 O.p. przy zaliczaniu nadpłaty, zaś decyzją nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wobec określenia wysokości nadpłaty bez uwzględnienia kwoty zaliczonej na poczet bieżącego zobowiązania, jak również wskazując, że wypłata oprocentowania nadpłaty jako czynność materialno-techniczna nie wymaga wydania decyzji.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji określił Spółce wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł, wskazując, że w ramach dokonanej wpłaty Spółka uiściła kwotę [...] zł tytułem należności głównej oraz kwotę [...] zł tytułem odsetek oraz że kwota ta wobec uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. i umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie stała się nadpłatą. Jednocześnie poinformował, że postanowieniem z dnia [...] r. nadpłata w wysokości [...] zł została zaliczona na bieżące zobowiązanie podatkowe, zaś pozostała kwota została zwrócona na rachunek bankowy Spółki.
W odwołaniu od tej decyzji, strona, domagając się jej uchylenia, podniosła, że organ I instancji nie uwzględnił, że od powstałej nadpłaty należne jest oprocentowanie. Wbrew stanowisku organu I instancji nie wystąpiły okoliczności, które wyłączałyby oprocentowanie za cały okres istnienia nadpłaty. W szczególności nie można twierdzić, że organ I instancji nie przyczynił się do uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, skoro zwlekał z jej wydaniem do [...] r., a uchylenie decyzji i umorzenie postępowania nastąpiło z powodu przedawnienia zobowiązania.
W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, że kwestią sporną jest oprocentowanie nadpłaty, która to kwestia została uregulowana w art. 78 § 1 O.p. stanowiącego, że nadpłaty w określonych przypadkach podlegają oprocentowaniu. Przepis ten w § 3 określa, że m.in. w przypadku wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, oprocentowanie, z zastrzeżeniem pkt 2 przysługuje od dnia powstania nadpłaty. Z pkt 2 wynika, że jeżeli organ nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie, oprocentowanie przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji. Wnioskując a contrario, w sytuacji, gdy organ przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji oprocentowanie przysługuje zawsze od dnia powstania nadpłaty. Termin zwrotu nadpłaty w przypadku wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego określa art. 77 § 1 pkt 1 O.p., zgodnie z którym wynosi on 30 dni od daty wydania takiej decyzji.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku wydania decyzji określonej w art. 77 § 1 pkt 1 O.p. nie znajdzie zastosowania art. 77 § 1 pkt 2 O.p., który stanowi, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty.
Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanym przypadku przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji była okoliczność niezależna od organu I instancji i to taka, która pojawiła się już po wydaniu decyzji tego organu. Nie sposób zatem stwierdzić, że nadpłata przysługująca Spółce powstała z uwagi na wykonanie zobowiązania wynikającego z wadliwej decyzji podatkowej, a wadliwość ta była wynikiem działania organu I instancji.
Na poparcie tego twierdzenia przywołano orzecznictwo sądowe, w którym wskazuje się, że przyczynienie się organu do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji wymiarowej oznacza każdą sytuację, w której pomiędzy tą przesłanką a działaniem lub zaniechaniem organu podatkowego występuje związek przyczynowo-skutkowy. Związek ten będzie występować w sytuacji, gdy przyczyną uchylenia decyzji jest dokonanie przez organ błędnej wykładni lub zastosowania prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 461/15 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 464/16).
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą Spółkę adwokat zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy nie uwzględnia ona oprocentowania od powstałej nadpłaty w kwocie 81.963 zł, liczonego od dnia 10 grudnia 2014 r. do dnia zwrotu nadpłaty, co w konsekwencji miało wpływ na naruszenie art. 77 § 1 pkt 1 oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p.
Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że kwota nadpłaty określona w decyzji organu I instancji nie jest prawidłowa, gdyż nie uwzględniono należnego skarżącej oprocentowania nadpłaty. Zdaniem pełnomocnika, organ I instancji powinien zwrócić także odsetki za okres od dnia wpłaty nienależnego podatku, tj. od dnia 10 grudnia 2014 r. do dnia zwrotu nadpłaty. Jednocześnie podkreślił, że oprocentowanie ma niwelować negatywne skutki ekonomiczne związane z brakiem możliwości dysponowania przez podatnika nienależnie wpłaconymi kwotami. Oprocentowanie to w tym zakresie pełni funkcję odszkodowawczą - stanowi niewątpliwie naprawienie szkody w zakresie utraconych korzyści (lucrum cessans). Utrata korzyści związana jest w tym przypadku bezpośrednio z pozbawieniem podatnika możliwości korzystania ze środków pieniężnych, które musiały zostać przez niego wpłacone na poczet nienależnego podatku.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej, wbrew twierdzeniom organu, nie wystąpiły okoliczności, które wyłączałyby oprocentowanie nadpłaty (tj. wyłączałyby oprocentowanie za cały okres istnienia nadpłaty). Organ I instancji przyczynił się bowiem do powstania przesłanki uchylenia decyzji, gdyż powstrzymywał się z wydaniem decyzji do dnia [...] r., a więc wydał ją nieco ponad miesiąc przed upływem terminu przedawnienia. Uchylenie decyzji wymiarowej organu I instancji oraz umorzenie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., co skutkowało powstaniem nadpłaty, spowodowane było właśnie przedawnieniem. Nie wystąpiły zatem okoliczności, o których mowa w art. 78 § 3 pkt 2 o.p., w związku z czym należało orzec o oprocentowaniu nadpłaty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Nawiązując do argumentacji skargi wskazał, że nie polega na prawdzie stwierdzenie, że organ "wstrzymywał się" z wydaniem decyzji. W ocenie Kolegium, to działania i postawa Spółki przyczyniły się do przedłużenia postępowania podatkowego. W piśmie z dnia 5 sierpnia 2014 r. Spółka w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia korekty deklaracji (wykazania w przedmiocie opodatkowania linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej) oświadczyła, że obecnie dokonuje analizy dokumentacji przesłanej przez UKS, w tym wyniku postępowania kontrolnego z dnia [...] r. Po dokonaniu tych czynności miała podjąć decyzję w kwestii złożenia korekty. Postanowieniami z dnia [...] r. organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe i skierował do strony wezwanie mające na celu ustalenie przedmiotu opodatkowania. Spółka nie złożyła żądanych wyjaśnień, przedstawiła jedynie dane na płycie CD, na podstawie których nie można było dokonać jakichkolwiek ustaleń. Pełnomocnik zwrócił się także o dokonywanie doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej, odmawiając następnie (w piśmie z dnia 23 września 2014 r.) wskazania adresu na platformie ePUAP. W dniu [...] r. organ I instancji wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, nie sposób twierdzić, że organ "wstrzymywał" się z wydaniem decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy rozstrzygnięcia jednego zagadnienia a to odpowiedzi na pytanie, czy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z powodu upływu terminu przedawnienia przez organ odwoławczy stanowi przesłankę określoną w art. 78 § 3 pkt 2 O.p. W ocenie strony skarżącej uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., skutkowało powstaniem nadpłaty spowodowanej przedawnieniem. W takiej sytuacji – zdaniem Spółki – nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 78 § 3 pkt 2 O.p., a to uzasadniło wniosek, że organ przyczynił się do powstania przesłanki powstania nadpłaty. Wymaga przy tym zaakcentowania, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] r., tj. przed upływem terminu przedawnienia.
Oceniając tak zaistniały spór w pierwszej kolejności Sąd odwoła się do normatywnej treści przepisów regulujących oprocentowanie powstałych nadpłat. W myśl art. 78 § 3 pkt 1 O.p. - co do zasady - oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, do dnia jej zwrotu, a zawarta w tych przepisach norma prawna, wiąże przyznanie oprocentowania nadpłaty z podważeniem wadliwej decyzji organu podatkowego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 sierpnia 2009 r. w sprawach o sygn. akt II FSK 613/08 oraz II FSK 614/08; z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I GSK 834/11), tzn. z sytuacją, gdy błędnie nałożono na podatnika zobowiązanie w wysokości wyższej niż wynikająca z prawa podatkowego, a następnie decyzja taka (w tym, decyzja określająca zobowiązanie podatkowe) została uchylona lub zmieniona. Norma ta ma charakter reguły ogólnej, względem której regulację o charakterze szczególnym ustanawia art. 78 § 3 pkt 2 O.p. Przepis ten również uzależnia przyznanie oprocentowania nadpłaty od podważenia wadliwej decyzji podatkowej (w tym także decyzji określającej), z tym, że nakazuje naliczanie oprocentowania nie od dnia powstania nadpłaty, ale od dnia uchylenia lub zmiany takiej decyzji i to wyłącznie wówczas - jak wyraźnie wynika to z tego przepisu - gdy organ nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji oraz, gdy nadpłata nie została zwrócona w terminie. A contrario, w przypadku terminowego zwrotu, oprocentowanie nie przysługuje w ogóle (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 3963/14).
W badanej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. dokonano zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł na bieżące zobowiązania Spółki, pozostałą zaś kwotę w wysokości [...] zł zwrócono na rachunek bankowy skarżącej (karta nr 5 akt podatkowych). Zaliczenie i zwrot miały zatem miejsce przed upływem 30-dniowego terminu, określonego w art. 77 § 1 pkt 1 lit. b O.p. W ocenie Sądu, oprocentowanie nadpłaty na podstawie omawianego przepisu art. 78 § 3 pkt 2 O.p. nie przysługuje, jeżeli jej zwrot nastąpił w terminie. Z przepisu tego bowiem wynika, że wypłata oprocentowania uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków. Pierwszym z nich jest to, by organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji wymiarowej, a drugim - niezwrócenie nadpłaty w terminie.
Sąd uważa, że przedawnienie zobowiązania podatkowego będącego podstawą uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy jest przesłanką obiektywną, która musi być uwzględniona przez organ podatkowy z mocy prawa. Trudno zatem obronić tezę, że organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki obiektywnej, niezależnej od organu. Nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej, że organ pierwszej instancji przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, gdyż powstrzymywał się z jej wydaniem do dnia 2 grudnia 2014 r. Jak długo bowiem nie upłynie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, tak długo organ podatkowy jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany (art. 120 O.p.) do wszczynania i prowadzenia postępowań podatkowych w celu określania prawidłowej, jego zdaniem, wysokości zobowiązań podatkowych. Zatem upływ czasu, w wyniku którego dochodzi do przedawnienia zobowiązania podatkowego jest okolicznością o charakterze obiektywnym. Nie można więc uznać, że organ podatkowy przyczynił się do uchylenia decyzji, jeżeli wydanie orzeczenia kasatoryjnego i umorzenie postępowania podatkowego nastąpiło z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto umorzenie postępowania przez organ odwoławczy jest rozstrzygnięciem bez merytorycznego ustosunkowania się do prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji.
Uwzględnienie upływu terminu przedawnienia, jako podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest przesłanką obiektywną i nie może być uznane za "przyczynienie" się tego organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji. (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 353/15, w którym Sąd stwierdził, że nie można uznać, że wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji określającej podatek na dwa miesiące przed upływem terminu przedawnienia, uchylonej następnie przez organ odwoławczy z uwagi na treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi przyczynienie się przez organ podatkowy do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji). Tak też najnowsze orzecznictwo sądowe. (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 1091/15; w Lublinie z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 969/15; w Rzeszowie z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt SA/Rz 80/16; w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1265/15; w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt SA/Rz 353/16).
Zasadne jest ponadto wskazanie, że tut. Sąd rozstrzygał na korzyść podatników skargi, w których zawarty był zarzut przyczynienia się organu przy przedawnieniu zobowiązania podatkowego jednakże – co wymaga podkreślenia – w innych sytuacjach faktycznych tj. wtedy, kiedy przedawnienie było jednym z zarzutów przyczynienia się organu do uchylenia decyzji, przy czym organy dysponowały nadpłatą przez okres wielu lat a decyzje tzw. wymiarowe wydawane były kilkakrotnie, postępowanie trwało latami a organy nie zwracały nadpłaty wynikającej z pierwotnej decyzji wymiarowej uchylonej następnie bądź przez organ odwoławczy bądź przez sąd administracyjny. Najbardziej jednak istotnym elementem był fakt, że wadliwość decyzji organu podatkowego została stwierdzona bądź w decyzjach organów odwoławczych bądź w orzeczeniach sądów administracyjnych. Ujmując rzecz inaczej uchylenie w takim przypadku rozstrzygnięć organów nie wynikało ani z przewlekłości postępowania ani też z powodu przedawnienia tylko w powodu wadliwości poprzednich decyzji wymiarowych i braku zwrotu nadpłat, pomimo istnienia podstaw prawnych ich zwrotu.
Wymaga zaakcentowania, że przesłanki określne w art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 O.p., nie mają związku z przewlekłością postępowania podatkowego - nie można powoływać się na tę okoliczność w zakresie sporu dotyczącego wysokości oprocentowania nadpłaty. (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 425/08 i sygn. akt II FSK 614/08). Istota wskazanych przesłanek wiąże oprocentowanie nadpłaty z uchyleniem (zmianą) decyzji wadliwej, a więc innymi słowy z wadą tkwiącą w samej tej decyzji, z której wynikała nadpłata, a nie z czasem trwania postępowania w tym przedmiocie. Tym samym, przez przyczynienie się, o którym mowa w przywołanych przepisach należy rozumieć taką sytuację, w której działanie lub zaniechanie organu podatkowego pozostawało w bezpośrednim związku z wadą decyzji, którą może być naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, co z kolei oznacza, że nie w każdym przypadku uchylenia lub zmiany decyzji owo przyczynienie się - jako przesłanka oprocentowania nadpłaty – występuje. (por. R. Dowgier, Przyczynienie się organu podatkowego do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji jako warunek oprocentowania nadpłaty, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, 2015, nr 4, s. 15 i n.).
Powyższy pogląd zbieżny jest z najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym oprocentowania nadpłat. Przykładowo, w wyroku z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 971/15 NSA stwierdził m.in., że "Innymi słowy, jeśli okazałoby się, że organ pierwszej instancji wydał decyzję już po upływie terminu przedawnienia, bez wątpienia należało by przyjąć, iż przyczynił się on do powstania przesłanki uchylenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie mała jednak miejsca. W chwili, gdy decyzja organu pierwszej instancji weszła do obrotu prawnego, zobowiązanie podatkowe nie było przedawnione. Organ podatkowy – zgodnie z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej – zobowiązany był działać na podstawie przepisów prawa i w ramach powierzonych kompetencji wypełniać określone w tych przepisach obowiązki. Ustalenie, iż podatek nie został wpłacony w należnej wysokości, w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się, obligowało organ w sposób bezwzględnie wiążący do wydania decyzji określającej to zobowiązanie. Zaznaczyć raz jeszcze należy, że w przypadku zobowiązań publicznoprawnych oraz działań administracji podatkowej mamy do czynienia nie z uprawnieniem, ale wyraźnym zobowiązaniem do podjęcia określonych przepisami czynności procesowych; działania organów w ramach powierzonych kompetencji nie można postrzegać w kategoriach woluntarystycznych, co do zasady bowiem podstawą ich podjęcia są bezwzględnie wiążące normy prawne".
Wymaga podkreślenia, że tożsamy stan faktyczny wystąpił w badanej sprawie, gdyż decyzja organu I instancji została wydana [...] r., a więc przed upływem przedawnienia zobowiązania za 2009 r. Uchylenie decyzji organu I instancji nastąpiło zatem w wyniku okoliczności, która zaistniała po jej wydaniu, trudno zatem przypisać zawinienie temu organowi, a skoro tak to za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 77 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło