II OSK 3474/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-20

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza legalizację samowoli budowlanej, powoduje bezprzedmiotowość decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, jeśli podstawą tej decyzji było niewykonanie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza legalizację samowoli budowlanej, nie czyni bezprzedmiotową decyzji nakazującej rozbiórkę, jeśli podstawą tej decyzji było niewykonanie obowiązku nałożonego decyzją administracyjną, w tym obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Niewykonanie tego obowiązku stanowiło samodzielną i wystarczającą przesłankę do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej O.W. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę dziewięciu domków letniskowych. Domki zostały wybudowane z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, a inwestor nie przedłożył wymaganego projektu zamiennego. Pomimo późniejszej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszczała legalizację domków, organy administracji i sądy obu instancji uznały, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie stała się bezprzedmiotowa z uwagi na niewykonanie pierwotnego obowiązku nałożonego decyzją z 2012 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy inspektor sądowy Dorota Wasiłek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej O.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 486/19 w sprawie ze skargi O.W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 486/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę O.W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie nakazu rozbiórki. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał O.W. i K.W. dokonanie rozbiórki dziewięciu domków letniskowych wybudowanych na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w miejscowości M. w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Starosty Powiatu G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozstrzygając sprawę w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nakazał opracowanie i przedstawienie w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych, a także wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie drzwi do pomieszczeń łazienek oraz dostosowanie domków do zapisów obowiązującego miejscowego planu w zakresie obowiązującej linii zabudowy od strony północnej, celem doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową przedmiotowych dziewięciu domków do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem, obowiązującą linię zabudowy od strony północnej wyznaczono w odległości 10 m od granicy działki, zaś domki usytuowano w odległości 6,5 m od tej granicy. Zmieniono usytuowanie poszczególnych typów domków typ A i B na działce, a także zamontowano w drzwiach do łazienek drzwi o szerokości 60 cm, zamiast drzwi o szerokości 80 cm, naruszając przepisy dotyczące warunków techniczno-budowlanych. Na wprowadzone istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie uzyskano decyzji o zmianie udzielonego pozwolenia na budowę W dniu 2 czerwca 2016 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia powyższej decyzji nakazującej rozbiórkę, na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (poprzednia decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] września 2016 r. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji własnej z dnia [...] marca 2014 r, nakazującej dokonanie rozbiórki, a Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymał tę decyzje w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1407/16 uchylił decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przez organy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Generalnie Sąd uznał, że co do zasady zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przed wykonaniem decyzji o usunięciu samowoli budowlanej (nakazu rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 k.p.a. Jednakże niezależnie od tego, zdaniem Sądu, organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego co do zmian wprowadzonych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak i ich wpływu na bezprzedmiotowość decyzji o nakazie rozbiórki oraz legalności posadowienia dziewięciu domków letniskowych. Sąd wskazał, że organ ponownie rozpatrując sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w jaki sposób (w jakiej odległości) została ustalona linia zabudowy w aktualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w miejscowości M. (w aktach sprawy brak stosownego dokumentu). Następnie należy ocenić, czy wybudowanie domków letniskowych w odległości 6,5 m od granicy, rzeczywiście nie narusza obowiązującego prawa. W razie ustalenia, że domki te spełniają aktualne wymogi stawiane w zmienionym planie zagospodarowania przestrzennego, organ zobowiązany będzie rozważyć, czy spełnione zostały obie przesłanki wynikające z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i podjąć rozstrzygnięcie uwzględniając zasadę proporcjonalności. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę okoliczność wybudowania domków letniskowych na podstawie zezwolenia na budowę (a nie w ogóle bez zezwolenia) oraz niekwestionowany fakt zmiany planu miejscowego, który umożliwia legalizację dziewięciu domków letniskowych, przychylić się należy do stanowiska wnioskodawcy, że ustał przedmiot rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] marca 2014 r. orzekającej rozbiórkę dziewięciu domków letniskowych. W zmienionej sytuacji prawnej realizacja celu decyzji rozbiórkowej (doprowadzenie do zgodności faktycznego zagospodarowania terenu z regulacjami nieobowiązującego już planu miejscowego zagospodarowania przestrzeni) stała się niemożliwa. Rozpatrując sprawę po raz kolejny Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. uzupełnił materiał dowodowy o wypis i wyrys planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości M. dla terenu położonego przy przedłużeniu ulicy [...] ([...]), a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...], na podstawie art. 162 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), ponownie odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji własnej z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej dokonanie rozbiórki dziewięciu domków letniskowych. Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 162 § 1 k.p.a. (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ ten wyjaśnił, że § 4 ust. 2 pkt 4 obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brzmi następująco "ustala się następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: /.../ do czasu utraty wartości użytkowych dopuszcza się pozostawienie istniejącego zespołu domków rekreacji indywidualnej oraz budynków gospodarczych przy płn. i płd. granicy działki nr [...]". Z planu wynika również definicja nieprzekraczalnej linii zabudowy, którą jest linia ograniczająca obszar usytuowania budynków, dotycząca wszystkich kubaturowych elementów elewacji. Dalej organ zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 1407/16 wskazał m. in., iż przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej rozbiórkę dziewięciu domków letniskowych, nie są te domki letniskowe, lecz "skonkretyzowany obowiązek nałożony na skarżącego". Wobec niekwestionowanego faktu zmiany planu miejscowego, który umożliwia obecnie legalizację przedmiotowych domków letniskowych, przychylić należy się do stanowiska, że ustał przedmiot rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego powyższe stanowisko Sądu byłoby uzasadnione, gdyby podstawą wydania decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2014 r. było niezgodne z planem miejscowym usytuowanie opisanych powyżej domków letniskowych, czyli gdyby podstawą "skonkretyzowania obowiązku [rozbiórki] nałożonego na skarżącego" było niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania usytuowanie domków. Jednakże podstawą powstania tego obowiązku było niewykonanie "skonkretyzowanego obowiązku" nałożonego uprzednią, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. tj. obowiązku przedłożenia, w wyznaczonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, którego to obowiązku strona nie wykonała. Zgodnie zatem z przepisem art. 51 ust. 5 tej ustawy w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. obowiązany był zatem orzec nakaz rozbiórki dziewięciu domków letniskowych, co też uczynił wydając decyzję z dnia [...] marca 2014 r. W ocenie organu zmiana planu miejscowego nie oznacza bezprzedmiotowości decyzji rozbiórkowej i nie ma wpływu na istnienie przedmiotu postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego usytuowanie dziewięciu domków letniskowych było jedną z przyczyn wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2012r., nakazującej przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, ale nie było podstawą (bezpośrednią) wydania decyzji z dnia [...] marca 2014 r., nakazującej rozbiórkę tych domków. Zmiana planu miejscowego nie oznacza ustania przedmiotu rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] marca 2014 r., a w związku z tym nie ma podstawy wygaszenia tej decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] października 2017 r. wniósł skarżący, zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1460/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając że organy orzekające w sprawie uzupełniły materiał dowodowy, ale zaprezentował odmienną niż zawarta w wyroku z dnia [...] marca 2017 r. ocena prawna sytuacji, mimo niewniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Powyższy wyrok został następnie uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1309/18, a sprawa została przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W sprawie na ocenę prawną składają się dwa zasadnicze elementy, po pierwsze – dopuszczalność stosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. do decyzji nakładającej obowiązek, który nie został wykonany i po drugie – wyznaczenie przesłanek bezprzedmiotowości. W zakresie pierwszego elementu wiąże ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1407/16 o dopuszczalności zastosowania tego trybu. W zakresie drugiego elementu związania oceną prawną Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ nie dokonał należycie kontroli wykonania przez organy orzekające w sprawie oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny, zaskarżonym w tej sprawie wyrokiem, oddalił skargę. Podstawę prawną wyroku stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd przypomniał, że decyzja z dnia [...] marca 2014 r. została wydana, gdyż domki letniskowe (dziewięć) zostały wybudowane w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego decyzją Starosty G. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] projektu budowlanego, a nie został przedłożony projekt budowlany zamienny. Zmieniono usytuowanie poszczególnych domków typu A i B na działce budowlanej, została przekroczona obowiązująca linia zabudowy, która od strony północnej granicy działki wynosiła 10 m, a domki usytuowano w odległości 6,5 m od tej granicy. Ponadto w drzwiach łazienek zamontowano drzwi o szerokości 60 cm, zamiast o szerokości 80 cm. Na wprowadzone istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie uzyskano decyzji o zmianie udzielonego pozwolenia na budowę. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nakazał opracowanie i przedstawienie w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych – celem doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową przedmiotowych domków letniskowych do stanu zgodnego z prawem. Nakazano m. in. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowanych, wykonanie robót polegających na przebudowie drzwi do pomieszczeń łazienek w domkach letniskowych oraz dostosowanie domków do zapisów obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie obowiązującej linii zabudowy od strony północnej działki. Termin wykonania obowiązku wyznaczono na dzień 30 kwietnia 2013 r. W wyznaczonym terminie nałożone obowiązki nie zostały wykonane, w tym nie został przedłożony projekt budowlany zamienny, nie przedłożono oświadczenia uprawnionej osoby potwierdzającego wykonanie prac budowlanych zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Ponieważ wszystkie domki w całości zostały zrealizowane w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą ich rozbiórkę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Z uzasadnienia aktualnie kontrolowanej decyzji z dnia [...] października 2017 r. wynika, że obecnie obowiązujący na tym obszarze miejscowy plan zagospodarowania dopuszcza pozostawienie domków letniskowych w dotychczasowym miejscu. Jednakże podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę domków letniskowych było niewykonanie obowiązku nałożonego na inwestora decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w tym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę domków wybudowanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. W ocenie Sądu, sama zmiana planu miejscowego nie jest wystarczająca do uznania, że decyzja orzekająca rozbiórkę stała się bezprzedmiotowa. Inwestor nie wykonał m.in. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, nałożony obowiązek rozbiórki nie ustał. Jak zasadnie uznał organ odwoławczy, zmiana planu miejscowego nie oznacza bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] marca 2014 r., ponieważ usytuowanie domków letniskowych na działce budowlanej niezgodne z planem miejscowym było jedną z przyczyn wydania decyzji nakazującej przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, nie było jednak bezpośrednią przyczyną wydania decyzji rozbiórkowej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, natomiast organy orzekające w wydanych rozstrzygnięciach zastosowały ocenę prawną zawartą w wyroku Sądu z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1407/16 i wykonały zalecenia co do dalszego postępowania, w tym uzupełniły materiał dowodowy sprawy. Dokonały też oceny wpływu zmiany zapisów planu miejscowego na ustalenie, czy zmiany te spowodowały bezprzedmiotowość decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] marca 2014 r. i Sąd ocenę tę podzielił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie: 1/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wydanego wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze, uniemożliwiając przeprowadzenie jego kontroli instancyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie rozmiarów faktycznie zamontowanych drzwi (ościeżnic) w domkach letniskowych, których obejmował nakaz rozbiórki, a w szczególności co do tego, że aktualnie zamontowane drzwi (ościeżnice) w domkach letniskowych są zgodne zarówno z projektem, jak i wymaganiami technicznymi stawianymi przepisami prawa, a zatem decyzja ta naruszała przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniającym jej uchylenie, co skutkowało jednocześnie błędnym niezastosowaniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.; 3/ art. 151 oraz art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia "zaskarżonej decyzji", w szczególności wobec nieprzedłożenia przez skarżącego projektu zamiennego, w sytuacji gdy Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią zawartą w prawomocnym wyroku Sądu z 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1497/16, jak i koniecznością uwzględnienia konstytucyjnej zasady proporcjonalności, co doprowadziło do "nieuzasadnionego nieoddalenia skargi" i niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.; Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a następnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za obydwie instancje. Jednocześnie skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego zauważyć należy, iż w sprawie niniejszej skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 151 i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naruszenie to skarżący wiąże z wadliwym przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia decyzji objętej żądaniem, w sytuacji gdy Sąd związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1407/16 (w zarzucie tym wskazano sygn. akt "II SA/Sz 1497/16", jednakże powyższe uznano za oczywistą omyłkę pisarską, gdyż w sprawie wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 marca 2017 r. oznaczony jest sygn. II SA/Sz 1407/16). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony. Nie jest sporne, że aktualnie kontrolowany wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 7 sierpnia 2019 r. został wydany w warunkach związania wskazanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1407/16 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1309/18. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wyrażona w wyroku z dnia 9 marca 2017 r. dotyczyła tylko części regulacji w przepisie prawa materialnego. Sąd ten przesądził bowiem, iż w stosunku do decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki dopuszczalne jest stosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. I w tym zakresie Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 153 p.p.s.a., albowiem nie sformułował nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Skoro związanie w trybie art. 153 p.p.s.a. dotyczyło dopuszczenia stosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a w zaskarżonym wyroku Sąd oceny tej nie podważał, to nie dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji skontrolował zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2017 r. w zakresie wykonania przez organ wskazań co do dalszego postępowania, a więc w zakresie ustaleń co do linii zabudowy w aktualnym miejscowym planie dla działki zainwestowanej, stwierdzając że miejscowy plan dopuszcza pozostawienie domków letniskowych w obecnym miejscu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, związanie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 marca 2017 r. nie zobowiązywało organów do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, ale oprócz dopuszczenia możliwości zastosowania w stosunku do decyzji nakazującej rozbiórkę normy art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i powinności uwzględnienia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nakazywało rozważenie czy są spełnione obie przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i podjęcie rozstrzygnięcia uwzględniającego zasadę proporcjonalności. Z powyższego wynika zatem, co przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2019 r., iż "ocena prawna wiązała w zakresie uwzględnienia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast nie wyłączała obowiązku stosowania przepisów ustawowych. Nałożenie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wydawane zostało na podstawie przepisów prawa materialnego – ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Uwzględnienie w wyznaczonych w przepisach tej ustawy przesłanek nakazu rozbiórki uwarunkowane jest rozważeniem czy nastąpiły takie zmiany faktyczne, że czynią obowiązek bezprzedmiotowym". Będąc zatem związany także i wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 p.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji rozważył kwestię zmian faktycznych czyniących obowiązek bezprzedmiotowym, mając na względzie wyznaczone w przepisach ustawy Prawo budowlane przesłanki nakazu rozbiórki. Skarga kasacyjna nie kwestionuje, że decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, wobec niewykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. tj. m.in. obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, który to obowiązek nie został wykonany. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego co do tego, że w rezultacie brak było podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji objętej żądaniem. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nieprzedłożenie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego nie jest kwestią nieistotną, skoro niewykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. stanowiło podstawową przesłankę warunkującą wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Również i zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. opisany w drugim z kolei zarzucie skargi kasacyjnej nie został przez Naczelny Sąd Administracyjny podzielony. Kwestia braku ustaleń co do zgodności z przepisami aktualnej szerokości drzwi do łazienek w przedmiotowych domkach, w świetle przedstawionych wyżej rozważań, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także i zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie tej normy prawnej skarżący powiązał z nieodniesieniem się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów, co zdaniem skarżącego uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Sąd nie odniósł się w szczególności do zarzutu naruszenia przez organ art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie rozmiarów faktycznie zamontowanych drzwi w domkach letniskowych, gdyż aktualnie zamontowane drzwi są zgodnie zarówno z projektem, jak i wymaganiami technicznymi (s. 3-4 uzasadniania skargi kasacyjnej). W orzecznictwie wskazuje się zasadniczo, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA: z 28 września 2010 r. I OSK 1605/09; z 13 października 2010 r. II FSK 1479/09, dostępne w CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanego przepisu w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w niezbędnym zakresie, wszystkie elementy przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., i poddaje się kontroli instancyjnej. Zaś skarga kasacyjna nie wykazała istotności tego uchybienia na wynik sprawy. Obowiązek przebudowy drzwi do łazienek nie był jedynym obowiązkiem nałożonym na inwestora w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., a obowiązki te, w tym nieprzedłożenie projektu budowlanego zamiennego – co jest przecież niesporne – nie zostały w zakreślonym terminie wykonane, co z kolei warunkowało wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stąd, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło