II SA/Ke 392/19

WyrokWSA w Kielcach2019-08-22

Skład orzekający: Dorota Chobian, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B orzeczony wyrokiem karnym może stanowić podstawę do odmowy wydania prawa jazdy kategorii A, C i C+E, mimo że zakaz ten nie obejmuje bezpośrednio tych kategorii?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, stanowi podstawę do odmowy wydania prawa jazdy kategorii A, C i C+E. Wynika to z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które rozszerzają skutki zakazu na inne kategorie prawa jazdy, realizując cele prewencyjne i zabezpieczające bezpieczeństwo ruchu drogowego, a nie stanowiąc rozszerzenie sankcji karnej.
Stan faktyczny
Skarżący G.W. wnioskował o wydanie prawa jazdy kategorii A, C i C+E. Wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Organy administracji odmówiły wydania prawa jazdy, powołując się na przepisy ustawy o kierujących pojazdami, które rozszerzają skutki zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B na inne kategorie prawa jazdy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady ochrony praw nabytych i niedopuszczalne rozszerzenie wyroku karnego decyzją administracyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 1 kwietnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane też dalej jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 13 grudnia 2018 r. znak: [...], orzekającą o odmowie G.W. wydania dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami - prawa jazdy w zakresie kategorii A, C, C+E. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i argumentację prawną. Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. skierowanym do organu pierwszej instancji G.W. wniósł o wydanie dokumentu uprawniającego go do kierowania pojazdami w zakresie kategorii wyłączonych z zakazu Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim zawartego w wyroku z dnia 18 września 2018 r. sygn. akt II K 682/18 tj. prawa jazdy kat. A, C i C+E. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim ww. wyrokiem orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 4 lat. Odpis prawomocnego wyroku Sąd przesłał Staroście Ostrowieckiemu pismem z dnia 15 października 2018 r., celem wykonania orzeczonego środka karnego. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 2 listopada 2018 r. cofnął kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, na okres 4 lat od dnia 11 maja 2018 r. W tych okolicznościach, w wyniku rozpoznania ww. wniosku skarżącego, decyzją z dnia 13 grudnia 2018 r. organ pierwszej instancji odmówił kierowcy wydania prawa jazdy w zakresie kategorii A, C, C+E uzasadniając, że starosta jest zobowiązany do niewydania prawa jazdy m. in. kategorii C, czy C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Podkreślił, że zakaz ten odnosi się zarówno do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii w czasie trwania zakazu, jak też do kierowców posiadających już takie uprawnienia - przez zakaz zwrotu zatrzymanego im wcześniej prawa jazdy w okresie obowiązywania orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B. Kolegium, rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, wskazało, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 978 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą", prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl ust. 2 wskazanego przepisu ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B lub odpowiednio kat. C1, C, D1 lub D. Kolegium wyjaśniło, że art. 12 ust. 2 ustawy w powyższym brzmieniu obowiązuje od dnia 25 października 2014 r. i został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970). Zgodnie z art. 3 tej ustawy, przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. W przedmiotowej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, sygn. akt II K 682/18, zapadł w dniu 18 września 2018 r., a stał się prawomocny z dniem 26 września 2018 r., w związku z powyższym art. 12 ust. 2 w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Okolicznością bezsporną jest, jak wskazało Kolegium, że ww. prawomocnym wyrokiem orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 4 lat. Natomiast z uwagi na brzmienie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, prawo jazdy w zakresie kategorii A, C i C+E nie może być wydane osobie w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. W konsekwencji, jeżeli osoba, w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, zwróci się o wydanie prawa jazdy kategorii A, C, C+E, to organ związany treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy obowiązany jest wydać rozstrzygnięcie o odmowie wydania prawa jazdy kategorii A, C, C+E. Wnioskowane kategorie prawa jazdy można bowiem posiadać jedynie w sytuacji legitymowania się posiadaniem uprawnień kategorii B, co wynika wprost z ww. przepisów. Organ odwoławczy podkreślił, że z woli ustawodawcy kierowcy, wobec których orzeczono wyrokiem karnym skazującym zakaz prowadzenia pojazdów określonej kategorii, w okresie trwania zakazu nie mają możliwości nie tylko ubiegania się o wydanie prawa jazdy, ale także o jego zwrot i to również w sytuacji, gdy orzeczony wyrokiem skazującym zakaz nie dotyczy wszystkich kategorii prawa jazdy. Zdaniem Kolegium, za bezzasadny uznać należy zarzut, że skoro wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim zakazano skarżącemu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, to odmawiając zwrotu prawa jazdy pozostałych kategorii, organ dopuścił się nieuprawnionej ingerencji w treść tego prawomocnego wyroku. Decyzja organów konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec kierowcy zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje zatem w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ww. ustawy, która zawiera wykaz dolegliwości będących skutkiem (wprost) środka karnego orzeczonego przez sąd karny. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii prawa jazdy wymienionych w ustawie. Organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek odmowa wydania (zwrotu) dokumentu prawa jazdy następuje na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii, to decyzja wydawana na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest podejmowana w wykonaniu wyroku karnego. Nie można zatem przyjąć, że odmowa wydania (zwrotu) prawa jazdy stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem karnym. Odnosząc się do zarzutu braku konstytucyjności art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, Kolegium wyjaśniło, że nie jest organem władnym do kwestionowania konstytucyjności powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Dopóki więc Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi niezgodności ww. przepisów ustawy z Konstytucją RP, organy administracji mają obowiązek jego respektowania w aktualnym brzmieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G.W. zaskarżył w całości powyższą decyzję Kolegium, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych, która w połączeniu z art. 42 § 2 k.k. i art. 182 § 2 k.k.w. nie pozwala na cofanie uprawnień w trybie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. innych niż orzeczone przez sąd karny, tym samym odmowa wydania dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów kategorii innej, niż wobec której orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów stanowi, niedopuszczalne rozszerzenie wyroku karnego decyzją administracyjną; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli; 3) art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; 4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na błędnym uznaniu, że orzeczony w wyroku karnym zakaz prowadzenia pojazdów, co do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wyłącznie kategorii B rozciąga się także na prawo jazdy dotyczące innych kategorii, które skazany posiadał w dacie orzekania zakazu prowadzenia pojazdu wyłącznie kategorii B. W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, że organ odwoławczy, uzasadniając zaskarżoną decyzję, powołał orzeczenia sądów administracyjnych, które stanęły na stanowisku, iż skoro wyrokiem sądu powszechnego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, chociażby jednej kategorii, to brak jest podstaw do wydania uprawnienia do kierowania pojazdów pozostałych kategorii. Zdaniem skarżącego, w doktrynie i orzecznictwie dominuje odmienny pogląd, zgodnie z którym najważniejszą kwestią jest to, czy osoba w dacie orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jednej kategorii - w niniejszym przypadku kategorii B - posiadała już uprawnienia do kierowania pojazdami innej kategorii, czy też dopiero o uzyskanie takich uprawnień się ubiega już po orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych zapadłe w okresie od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r., w których sądy te stanęły na stanowisku, że organ nie może rozszerzyć ani zawęzić orzeczonego przez sąd powszechny zakazu prowadzenia pojazdów danej kategorii, a zakaz ten nie rozciąga się na te uprawnienia kierowcy, które wcześniej posiadał. Skarżący podniósł, że wykładnia językowa i celowościowa zapadłego przed Sądem Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim prawomocnego wyroku karnego z dnia 18 września 2018 r. prowadzi do jednoznacznych wniosków, że Sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów wyłącznie co do kategorii B. Powyższe przesądza o tym, że skarżącemu pozostawiono posiadane w dacie orzekania zakazu uprawnienia do prowadzenia pojazdów pozostałych kategorii. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie z podanych poniżej powodów. G.W. zwrócił się do organu pierwszej instancji o wydanie prawa jazdy potwierdzającego jego uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A, C, C+E, czyli kategorii, których nie dotyczył wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 18 września 2018 r., II K 682/18. Wyrokiem tym orzeczono wobec G.W. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wyłącznie kategorii B. Dlatego, zdaniem skarżącego, nadal posiada on uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A, C i C+E. Niemniej jednak zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978, dalej jako "ustawa o kierujących pojazdami" albo "ustawa"), prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei w myśl art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy wskazany wyżej przepis stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; - B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Oznacza to, że w okresie obowiązywania orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, osobie, wobec której zakaz ten orzeczono, nie może zostać wydane prawo jazdy obejmujące uprawnienie w zakresie kategorii A, C, C+E. Regulacja art. 12 ust. 2 ustawy nie prowadzi do podważenia prawomocnego wyroku sądowego i nie stanowi podwójnego ukarania. Samo zdarzenie prawne - fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, co do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B - może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. W obowiązującym stanie prawnym skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne kategorie prawa jazdy - uprawnienia do prowadzenia pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jak i dysponujących już takim prawem jazdy i domagających się ich zwrotu (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2015 r., I OSK 678/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem w literaturze prawa, każde zdarzenie prawne podlega niezależnej ocenie z punktu widzenia norma praw karnego, cywilnego i administracyjnego. Artykuł 12 ust. 2 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2018 r., VII SA/Wa 1826/17, lex nr 2509420). Naczelny Sąd Administracyjny (por. w wyrokach: z dnia 29 października 2015r., sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, czy wyrok z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 105/16, lex nr 2457845) stwierdził, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ww. ustawie. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to, znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca, pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych, ciężarowych z przyczepą czy autobusów (kategorii C, C+E, D). Wyrok karny orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których potrzebne jest prawo jazdy kategorii B oraz orzeczenie organu administracji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B mają zatem istotne znaczenie w świetle przepisów prawa i rodzą konsekwencje dla posiadanych przez skarżącego uprawnień. W sytuacji bowiem, gdy orzeczono o zakazie prowadzenia pojazdów dla prawa jazdy kategorii B, to oznacza, że w okresie obowiązywania tego zakazu dana osoba nie może realizować również uprawnień do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii A, C i C+E. W konsekwencji nie sposób zarzucić organom orzekającym w kontrolowanym postępowaniu, że z uwagi na obowiązujące regulacje ustawy o kierujących pojazdami – art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy - odmówiły skarżącemu wydania prawa jazdy odnośnie kategorii, których nie dotyczył zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony w ww. wyroku karnym. Organ jest uprawniony do odmowy wydania dokumentu, jeśli sprzeciwiają się temu obowiązujące przepisy prawa. Odpowiadając na argumentację zawartą w skardze w zakresie niezgodności wydanych decyzji z Konstytucją RP z uwagi na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, Sąd stwierdza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i powołuje się na wyrażony już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd (wyrok z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1860/17, lex nr 2467374), że przewidziana w art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami podstawa do nałożenia - niezależnej od sankcjonowania karnoprawnego - sankcji administracyjnej nie narusza wzorców konstytucyjnych. Z zestawienia przepisów art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika, że sankcja administracyjna w postaci decyzji o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii, co do której sąd karny nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów, wykracza poza treść orzeczonego w wyroku karnym środka karnego i nie pozostaje z nim w bezpośrednim związku. Skonkretyzowany decyzją o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy ustawowy zakaz wydania lub zwrotu dokumentu prawa jazdy został bowiem rozciągnięty na te kategorie, które nie zostały objęte orzeczonym w wyroku środkiem karnym - zakazem prowadzenia pojazdów. Ustawodawca dysponuje bowiem znaczną swobodą regulacyjną w zakresie wyboru form, metod oraz drogi prawnego sankcjonowania tych nielegalnych zachowań adresatów norm, które ze względu na przyjęte założenia i cele polityki państwa oraz zasady i wartości konstytucyjne wymagają odpowiedniej i nierzadko skumulowanej reakcji prawodawczej (por. np. rozważania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 9A/2015, poz. 148, uzasadnienie: pkt 7.2 i n.). Sankcja administracyjna odnosi się bowiem do tych kategorii prawa jazdy, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem karnym, a ponadto realizuje ona odmienne funkcje i cele. Nie są to zasadniczo cele i funkcje represyjne (odwetowe), lecz prewencyjne i zabezpieczające. Jak celnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 258/17, Lex nr 2309038), wartością chronioną konstytucyjnie jest również bezpieczeństwo publiczne, co wynika z art. 31 ust. 3 Konstytucji, dopuszczającego ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Bez systemu sankcjonowania działań godzących w tę wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa. Jak wskazano już wyżej, regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 ustawy ma bardzo istotne uzasadnienie celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu publicznemu (bezpieczeństwu ruchu drogowego). Z punktu widzenia chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego nie da się bowiem zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, która swoim działaniem (np. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym) stwarza realne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, mogłaby nadal być użytkownikiem ruchu drogowego prowadząc bez ograniczeń pojazdy wymagające innej, często wyższej kategorii uprawnień, niż te, których czasowo została pozbawiona. Trzeba również zwrócić uwagę na zupełnie odmienny przedmiot sankcji karnej i administracyjnej. O ile wyrok karny obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdu odnosi się wprost do uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, o tyle decyzja o odmowie wydania prawa jazdy lub o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Nie ma zatem w tym zakresie tożsamości sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia charakterze. Nie sposób zatem w sposób uprawniony twierdzić, jak czyni to w skardze skarżący, że organy administracji w sposób niedopuszczalny rozszerzają zakaz orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Organy obu instancji przestrzegały przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o kierujących pojazdami, wydając kwestionowane postanowienia z poszanowaniem zasady praworządności – art. 6 k.p.a. W takiej sytuacji nie może stanowić naruszenia art. 8 k.p.a. wydanie decyzji o rozstrzygnięciu odmiennym od oczekiwanego przez stronę. Nieskuteczny okazał się także zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały przez organy ustalone w oparciu o dowody z dokumentu. Strona nie wyjaśnia, jakie inne jeszcze dowody organy miałyby w sprawie zgromadzić, a niezbędne dla wydania decyzji w sprawie wniosku skarżącego, ale też Sąd takich braków w materiale dowodowym się nie dopatrzył. Z podanych wyżej powodów związanych z przedstawioną wykładnią przepisów art. 12 ustawy o kierujących pojazdami chybionym jest również zarzut skargi dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji. Przywołane zaś w uzasadnieniu skargi orzeczenia sądowe zapadły przed zmianą ustawy o kierujących pojazdami, na gruncie nieobowiązującego już stanu prawnego. Przepisy art. 12 ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji obowiązują od dnia 25 października 2014 r. Trzeba zauważyć, że prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane w dniu 11 maja 2018 r. (k. 2 akt adm.), nadto Starosta Ostrowiecki decyzją z dnia 2 listopada 2018 r. cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B (k. 17 akt adm.). Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło