I SA/Gl 92/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-26
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo określił stronę postępowania w sprawie zwrotu dotacji oświatowej, kierując decyzję do podmiotu, który w momencie jej wydania nie był już organem prowadzącym szkołę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie sprostały obowiązkowi prawidłowego ustalenia strony postępowania. Decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego szkołę, a nie do podmiotu, który pełnił tę funkcję w okresie, którego dotyczy dotacja, jeśli w międzyczasie doszło do cesji praw i obowiązków. Organy nie dokonały wyczerpującej analizy skutków prawnych umowy cesji w kontekście przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Centrum Oświaty (MCO) o określeniu kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2013 r. przez Policealną Szkołę A w T. oraz kwoty dotacji do zwrotu. Strona skarżąca zarzuciła m.in. niewłaściwe określenie strony postępowania, ponieważ w momencie wydania decyzji nie była już organem prowadzącym szkołę z uwagi na zawartą umowę cesji. SKO uznało, że skarżąca nadal jest stroną postępowania, powołując się na zapisy umowy cesji dotyczące odpowiedzialności za zobowiązania powstałe przed jej zawarciem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Beata Machcińska, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2013 r. oraz kwoty dotacji do zwrotu 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 9080 zł (dziewięć tysięcy osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 - dalej K.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. B. (dalej strona skarżąca) od decyzji Dyrektora Miejskiego Centrum Oświaty w T. (dalej w skrócie Dyrektor MCO) nr [...] z dnia [...], określającej dotację pobraną w nadmiernej wysokości w 2013 r. na prowadzenie Policealnej Szkoły A w T. (dalej w skrócie "Szkoła") w kwocie [...] zł oraz określającej dotację w tej kwocie do zwrotu - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że od ww. decyzji Dyrektora MCO strona - reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji względem osoby, która nie ma legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie jako strona postępowania,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące ustaleniem stanu faktycznego sprawy z pominięciem zasady prawny obiektywnej i nieustaleniem stanu faktycznego odpowiadającego rzeczywistości,
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące dokonaniem wybiórczej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz niezebraniem materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące dokonaniem wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego,
5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieuznaniem części poniesionych przez Szkołę wydatków za sfinansowane z otrzymanej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
Pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. lub uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przystępując do rozpoznania odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że nie jest związany treścią odwołania strony, co oznacza, że winien rozpoznać sprawę, a nie zarzuty zawarte w odwołaniu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt: I SA/Bk 37/05). Realizacja kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego determinowana jest bowiem ramami modelu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego i jego specyfiką zobowiązującą do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej przez dwa różne organy administracji publicznej.
Dalej Kolegium wskazało, że zasady postępowania w przypadku nieprawidłowego wykorzystania dotacji otrzymanych od jednostki samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077, dalej u.f.p.) W myśl art. 252 ust. 1 tej ustawy dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem czy pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa wyżej. W przypadku, gdy termin wykorzystania dotacji jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji. Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielania i rozliczania dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Jak wskazało Kolegium, dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Z kolei dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem albo następującego po upływie terminów zwrotu w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (art. 251 ust. 4 i art. 252 u.f.p.).
Kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie - w myśl art. 60 pkt 1 u.f.p. stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Do spraw tych stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej (art. 67 w zw. z art. 60 pkt 1 u.f.p.).
Z kolei materialną podstawę przyznawania i rozliczania dotacji, której dotyczy niniejsza sprawa stanowi ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1457 z późn. zm., dalej u.s.o.)
Przepis art. 90 ust. 3 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w roku 2013 stanowił, że dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Zgodnie z art. 90 ust. 3f u.s.o. dotacje dla szkół, wskazanych w ust. 3 przysługiwały za lipiec i sierpień na każdego ucznia, który w czerwcu spełnił warunek uczestniczenia w zajęciach, o którym mowa wyżej. Ponadto do szkół, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w klasach (semestrach) programowo najwyższych kończą się w kwietniu lub czerwcu, na mocy art. 90 ust. 2i u.s.o. odpowiednie zastosowanie znajdował przepis ust. 2f tego artykułu, zgodnie z którym dotacja przysługiwała również na każdego absolwenta szkoły w okresie od miesiąca następującego po miesiącu, w którym ukończył szkołę, do końca roku szkolnego, w którym absolwent ukończył szkołę.
Tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji ustała organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, o czym stanowi art. 90 ust. 4 u.s.o..
Korzystając z tej delegacji Rada Miasta T. podjęła w dniu 17 grudnia 2012 roku uchwałę w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu miasta dla przedszkoli, punktów przedszkolnych, zespołów przedszkolnych, szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne na terenie miasta T. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, zwana dalej "uchwałą". W tym miejscu organ odwoławczy przytoczył treść § 2 ust. 1 - 7 ww. uchwały.
Wskazał nadto, iż od 12 czerwca 2013 r. przepis § 3 pkt 3 tej uchwały otrzymał brzmienie: "W przypadku szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, miesięczną kwotę dotacji obliczoną zgodnie z ust. 2 pomniejsza się w następnym miesiącu o dotację udzieloną na uczniów, którzy nie uczestniczyli w co najmniej 50% zajęć edukacyjnych oraz powiększa o dotacje na uczniów, którzy nie zostali uwzględnieni w informacji sporządzonej wg stanu na 1 dzień miesiąca, a uczestniczyli w co najmniej 50% zajęć edukacyjnych".
Zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b tego artykułu, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.
Kolegium ustaliło, że strona jako organ prowadzący w roku 2013 Szkołę otrzymała w poszczególnych miesiącach tego roku dotację z budżetu Gminy T. na słuchaczy, na których dotacja nie przysługiwała, gdyż nie uczestniczyli w zajęciach w wymiarze uprawniających do uzyskania wsparcia finansowego. Wsparcie to wynosiło 225 zł na każdego słuchacza na miesiąc. Sytuacja taka miała miejsce w [...] przypadkach. Oznacza to, że skarżąca jako organ prowadzący Szkołę w roku 2013 pobrała z budżetu gminy dotację w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł ([...] x 225 zł - [...]zł).
Powyższych ustaleń organ odwoławczy dokonał na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w T. Wydział [...] Karny z dnia [...], sygn. akt [...] zapadłym w sprawie karnej dotyczącej poświadczenia nieprawdy przez dyrektora Szkoły w dokumentach stanowiących podstawę naliczenia i przekazanie dotacji na rzecz Policealnej Szkoły A w T.. Kolegium wyjaśniło w tym miejscu, że uznało dowód z tego wyroku za wystarczające źródło dowodowe dla ustalenia stanu faktycznego w opisanym wyżej zakresie. Zdaniem Kolegium przeprowadzanie kolejnych dowodów mających na celu zweryfikowanie uczestnictwa słuchaczy w zajęciach Szkoły, takich jak przesłuchanie świadków czego domaga się pełnomocnik strony - nie znajduje uzasadnienia, albowiem godziłoby w ekonomikę postępowania i prowadziło do bezpodstawnego założenia, że Sąd Rejonowy oparł swój wyrok na nierzetelnie zebranym materiale dowodowym.
Przechodząc z kolei do oceny wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jako organ prowadzący w roku 2013 Szkołę wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem dotację otrzymaną z Gminy T. w kwocie [...]zł, na którą składają się m.in. wynagrodzenia w kwocie [...]zł, które organ odwoławczy opisał w tabeli na stronie 5 decyzji pod pozycjami od 1 do 13. Ponadto jako środki pobrane a wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem organ wymienił także wydatki na pochodne od wynagrodzeń w wysokości [...]zł, wydatki eksploatacyjne w kwocie [...]zł, remonty w kwocie [...]zł oraz inne wydatki w łącznej wysokości [...], a konkretnie na: reklamę w kwocie [...]zł, usługi doradcze w kwocie [...]zł, usługi telekomunikacyjne w kwocie [...]zł, usługi szkoleniowe w kwocie [...]zł, zakupy w kwocie [...]zł. Jak zaznaczył organ, szczegółowe zestawienie wydatków i dowodów księgowych znajduje się z załączniku nr 1 do decyzji odwoławczej.
Z powyższego - zdaniem SKO - wynika, że kwota dotacji pobranej w nadmiernej wysokości przez skarżącą jako organu prowadzącego w 2013 r. Szkołę wynosi za ten rok [...]zł, natomiast dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem stanowi kwotę [...]zł. Tym samym SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że kwota dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem zawiera się w kwocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Takie podejście prowadzi do podwójnego przyporządkowania tych samych pieniędzy - raz do środków pobranych w nadmiernej wysokości, a drugi raz do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Jak już zostało wskazane, dotacja pobrana w nadmiernej wysokości to dotacja otrzymana z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Oznacza to, że środki stanowiące dotację pobraną w nadmiernej wysokości powinny stanowić tzw. cash fow, być środkami niezagospodarowanymi. Nie można więc wydatków pochodzących z dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oceniać pod kątem wykorzystania ich zgodnie z przeznaczeniem. Takiej weryfikacji mogą być poddane tylko te środki, których celem była realizacja dotowanego zadania.
Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że w istocie skarżąca winna zwrócić do budżetu Gminy kwotę [...]zł tytułem dotacji pobranej w roku 2013 w nadmiernej wysokości, a ponadto kwotę [...]zł tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Kwota ta jest jednak wyższa niż kwota dotacji podlegającej zwrotowi określona decyzją Dyrektora MOC. Tym samym uchylenie przez Kolegium zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez określenie stronie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi w łącznej kwocie [...]zł, pogarszałoby sytuację strony, co z kolei stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 139 K.p.a. zasady reformationis in peius.
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że pomimo, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Dyrektora MOC z dnia [...] zostało wydane z naruszeniem prawa, to ze względu na treść art. 139 K.p.a. brak jest możliwości wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że w jego ocenie to właśnie skarżąca jest stroną postępowania w sprawie określenia do zwrotu części dotacji otrzymanej w roku 2013 z budżetu Gminy - jako organ prowadzący w tym czasie Szkołę.
Zdaniem Kolegium, cesja uprawnień do tej Szkoły dokonana w dniu [...] na rzecz L. L. - [...] z siedzibą w T. nie spowodowała przeniesienia na nabywcę zobowiązań cedenta z tytułu zobowiązań publicznoprawnych powstałych przed dniem cesji. Po pierwsze wynika to wprost z zawartej umowy cesji. W § 3 pkt 4 stwierdza się: "Cedent odpowiada za wszelkie zobowiązania (publicznoprawne i cywilnoprawne), wynikające z działalności szkoły w okresie do dnia 31 sierpnia 2015 r.". Po drugie z treści tej umowy wynika, że na jej mocy cesjonariuszowi przekazano niejako prawo do marki jaką jest Policealna Szkoła A (z obowiązkiem jej prowadzenia), a nie zorganizowaną część przedsiębiorstwa z wszelkimi prawami i obowiązkami istniejącymi w dniu zawarcia umowy. Wobec przedstawionych wyżej argumentów stanowisko skarżącej co do tego, że obowiązkiem zwrotu dotacji powinien w rozpatrywanej sprawie być obciążony cesjonariusz należy uznać za chybione. .
Z kolei, jeżeli chodzi o kwalifikację części wydatków jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem Kolegium podniosło, że organy obu instancji - wbrew twierdzeniu strony - uwzględniły zmianę art. 90 ust. 3d u.s.o. i przyjęły, że jest to zmiana doprecyzowująca. Pomimo to, wydatki poczynione na wynagrodzenie organu prowadzącego wraz z pochodnymi od tego wynagrodzenia nie mogły zostać uznane za wydatki zgodne z przeznaczeniem dotacji. Ze znowelizowanej treści tego przepisu wynika bowiem, że wynagrodzenie organu prowadzącego może zostać sfinansowane z dotacji, o ile pełni on funkcję dyrektora szkoły. Z akt sprawy wynika, że dyrektorem Szkoły w roku 2013 była B. P., a zatem wydatek ten był niezgodny z art. 90 ust. 3d u.s.o.
Jeżeli zaś chodzi o wynagrodzenie osoby mającej zajmować się stroną internetową Szkoły to zauważyć należy, że umowy na tę usługę zostały zawarte łącznie z usługą na rzecz firmy B. Skoro w umowach nie wskazano, że obsługa którejś ze stron internetowych wymaga większych nakładów pracy przyjąć należało - jak słusznie uczynił też organ pierwszej instancji - że są to nakłady jednakowe. W konsekwencji za dotację wykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem uznano połowę kwoty wydatkowej na ten cel, albowiem pozostałą część wynagrodzenia usługodawcy uznano za zobowiązanie firmy B.
Za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem uznano także wydatki poniesione na wynagrodzenia i ich pochodne osób zatrudnionych w dziale księgowości i dziale kadr. Nie ulega wątpliwości, że tego typu wydatki co do zasady mogą znaleźć źródło finansowania w dotacji otrzymanej od jednostki samorządu terytorialnego. Niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie obowiązki z tego zakresu zostały zlecone innemu podmiotowi na zasadzie outsourcingu. Jednocześnie do ich realizacji zatrudniono pracowników wewnątrz firmy, co oznacza, że to sarno
zadania były finansowane podwójnie: raz na zewnętrz, a raz wewnątrz firmy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko strony, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Podkreślił jednakże, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych organom tym nie można przypisywać nieograniczonego obowiązku w zakresie poszukiwania faktów istotnych dla sprawy, w szczególności, jeżeli z faktów, na które powołuje się strona to ona wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 5688198, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1672/09). W ocenie SKO organ I instancji dołożył wszelkich starań w celu rzetelnego i kompleksowego ustalenia stanu faktycznego. Niedające się zaś usunąć - z powodu bierności strony - wątpliwości co do celowości wydatkowanych środków, zakwalifikował je jako dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, co w kontekście całokształtu rozpatrywanej sprawy wydaje się być w pełni uzasadnione.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 z zw. z art. 28 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji względem osoby, która nie ma legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie jako strona postępowania,
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące ustaleniem stanu faktycznego sprawy z pominięciem zasady prawdy obiektywnej i nie ustaleniem stanu faktycznego odpowiadającego rzeczywistości,
3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące dokonaniem wybiorczej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz niezebraniem materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 K.p.a poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące dokonaniem wybiórczej i dowolniej oceny materiału dowodowego,
5) naruszenie prawa materialnego tj. art. 90 ust. 3d u.so. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieuznaniem części poniesionych przez Szkołę wydatków za sfinansowane z otrzymanej dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora MOC. Ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzutów skarżącej w zakresie nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a.).
Ponadto, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w całości i o przyznanie prawa pomocy skarżącej w części to jest w zakresie wydatków i opłat sądowych w niniejszej sprawie
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że postanowieniem z dnia [...] Dyrektor MOC wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia dotacji pobranej w nadmiernej wysokości z budżetu miasta T. oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2013 r. Postępowanie zostało wszczęte w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] orzekającym o winie dyrektora Szkoły oskarżonego o przedkładanie w Miejskim Zarządzie Oświaty w T. poświadczających nieprawdę informacji o rzeczywistej liczbie uczniów, stanowiących podstawę naliczenia i przekazania dotacji z budżetu miasta T..
W decyzji z [...] Dyrektor określił stronie dotację pobraną w nadmiernej wysokości w 2013 r. na prowadzenie Szkoły w kwocie [...] zł i zobowiązał ją do jej zwrotu. Wskazał, iż zgodnie z treścią wyroku Sądu Rejonowego w T., który stanowił podstawę wszczęcia postępowania w sprawie w roku 2013 ustalono [...] przypadków pobrania miesięcznej dotacji wobec braku przesłanek do jej otrzymania, co sumarycznie stanowi o pobraniu w nadmiernej wysokości dotacji w kwocie [...] zł Ponadto, organ I instancji stwierdził na podstawie posiadanych dokumentów, iż strona wydatkowała na cele niezgodne z przeznaczeniem dotację w łącznej kwocie [...] zł. Przy czym, z uwagi na okoliczność, iż kwota ta zawiera się w kwocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości odstąpił od określania kwoty dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Decyzją z dnia [...] SKO utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Strona skarżąca w sprawie braku legitymacji biernej skarżącej do bycia stroną postępowania podniosła, że stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu udzielonej dotacji powinien każdorazowo być aktualny organ prowadzący szkoły. Udzielone dotacje są środkami publicznymi, stanowiącymi należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, ich celem jest wspomaganie działalności oświatowej. Nie wchodzą one do majątku osobistego danej osoby fizycznej, lecz są związane z podmiotem prowadzącym działalność oświatową, wykorzystującym otrzymane dotacje (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 642/17).
Na podstawie umowy z dnia [...] zawartej pomiędzy skarżącą i L. L. doszło do przeniesienia na tę osobę wszelkich praw i obowiązków wynikających z pełnienia funkcji organu prowadzącego Szkołę. W konsekwencji skarżąca nie posiadała na moment wszczęcia postępowania i nadal nie posiada legitymacji do bycia stroną niniejszego postępowania, gdyż nie jest już organem prowadzącym Szkołę. Organ I instancji dopuścił się zatem naruszenia art. 7 K.p.a. z zw. z art. 28 K.p.a., gdyż organ ma obowiązek działając z urzędu w sposób prawidłowy ustalić krąg podmiotów mających przymiot stron w konkretnym postępowaniu, rozumianych jako podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku postępowanie dotyczy. Błąd ten nie został następnie usunięty w ramach kontroli instancyjnej przez SKO.
Odnosząc się do poczynionych przez Kolegium ustaleń odnośnie umowy cesji autor skargi wskazał, iż pominięty został podstawowy aspekt cywilnoprawnego charakteru tej umowy, a mianowicie fakt, iż stanowi ona źródło wzajemnych praw i obowiązków wyłącznie dla zawierających ją stron. Poza wyraźnie przewidzianymi prawem wyjątkami umowa zobowiązaniowa nie może stanowić podstawy do kreowania względem podmiotu trzeciego jakichkolwiek obowiązków lub praw wynikających z jej treści. Zatem klauzula dotycząca rozgraniczenia odpowiedzialności cedenta i cesjonariusza z tytułu związanych z pełnieniem funkcji organu prowadzącego szkołę należności publicznoprawnych i cywilnoprawnych stanowić może wyłącznie podstawę do wzajemnych roszczeń stron umowy, ale nie wiąże organów administracji.
Jednocześnie, organ II instancji wadliwie uznał, że umowa cesji ma charakter przeniesienia wyłącznie prawa do marki "Policealna Szkoła A". W treści umowy wyraźnie wskazano, iż obejmuje ona prawa i obowiązki organu prowadzącego szkołę oraz zobowiązanie do przekazania dokumentacji przebiegu nauczania słuchaczy. Co więcej, zgodnie z treścią umowy nabywający prawa nie otrzymał uprawnienia do posługiwania się marką "A".
W sprawie zachodzi zatem podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 4 K.p.a. jako wydanej względem osoby, która nie jest stroną w sprawie.
Z ostrożności procesowej w przypadku, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej w przedmiocie braku legitymacji biernej i zasadności stwierdzenia nieważności decyzji autor skargi podniósł zarzuty względem merytorycznej treści decyzji.
Co do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zwrócił uwagę na wadliwe zebranie i ocenę materiału dowodowego. Wskazał, iż na okoliczność ustalenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości organ I instancji przeprowadził wyłącznie dowód z treści wyroku Sądu Rejonowego w T. wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. Organ odwoławczy podzielił to stanowisko czyli nie usunął wcześniej sygnalizowanego błędu.
Nie budzi wątpliwości, iż prawomocny wyrok karny stanowi dokument urzędów w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., którego treść wiąże organ odnośnie stwierdzonych w nim okoliczności, ale jednocześnie nie wyłącza to obowiązku organu w zakresie przeprowadzenia dowodów na istotne w sprawie okoliczności i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ponadto, należy mieć na uwadze rożne cele i krąg podmiotów występujących w postępowaniu karnym i administracyjnym. Powołany przez organ wyrok ma w ocenie skarżącej wyłącznie ten walor, iż
stwierdza okoliczność poświadczania nieprawdy w dokumentacji przez B. P.. Organ I instancji nie prowadził postępowania dowodowego mającego na celu ustalenia zakresu w jakim dzienniki zajęciowe są nierzetelne, a w szczególności organ nie dokonał przesłuchania osób, których dotyczą nierzetelne wpisy w dziennikach zajęciowych.
Strona zwróciła uwagę na utrwalony w orzecznictwie NSA pogląd spoczywającym na organie administracji obowiązku podejmowania niezbędnych czynności mających na celu wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz o skutku jaki wynika z braku dochowania przez Organ należytej staranności w wywiązaniu się z tego obowiązku, którym jest wadliwość decyzji w stopniu wypływającym na wynik sprawy, przytaczając fragmenty wyroku NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 102211 i wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1942113
Co do dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem autor skargi zaznaczył, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii prawidłowego i zgodnego z przeznaczeniem wydatkowania pobranej dotacji jest wykładnia art. 90 ust. 3d u.s.o. Przytoczył brzmienie tego uregulowania w 2010 r. oraz wskazał na doprecyzowującą zmianę tej normy prawnej, która weszła w życie 1 stycznia 2014 r. , a której treść również zacytował.
Zdaniem pełnomocnika, nowelizację należy traktować jako udzielenie "wykładni autentycznej" przepisu przed zmianą, co powinno w dużej mierze przyczynić się do zakończenia sporów o prawidłowe rozumienie "celowości" wydatków podlegających zakwalifikowaniu do dotacji. Wykładnia w kierunku zbieżnym z nowelizacją może być przyjęta jak podnosi się w doktrynie i judykaturze już na gruncie pierwotnego brzmienia przepisu.
Opierając się na takim rozumieniu dopuszczalnych do pokrycia z otrzymywanej dotacji wydatków jakie zostały sprecyzowane przez ustawodawcę w znowelizowanym brzmieniu art. 90 ust. 3d u.s.o. strona skarżąca podniosła, że całkowicie nieuzasadniony jest zarzut organu jakoby kwota [...] zł zł pobrana tytułem wynagrodzenia dla osoby fizycznej prowadzącej Szkołę i będącej jednocześnie jej wicedyrektorem była wydatkiem poniesionym niezgodnie z celem dotacji. Pokrycie tego wydatku z kwoty dotacji jest dopuszczalne w oparciu o brzmienie art. 90 ust. 3d pkt 1 ustawy po nowelizacji. Wypełnianie wskazanych w art. 5 ust. 7 u.s.o. obowiązków nie podlega wątpliwości, stanowią one jednak jedynie najbardziej podstawową formę aktywności organu prowadzącego. W niniejszej sprawie aktywność ta nie ograniczała się jedynie do wskazanych w przepisie czynności mających charakter głównie administracyjny, ale sięgała dalej, gdyż organ prowadzący sprawował stały nadzór nad szkołą, konsultując kierunki prowadzonych prac i formy przewidywanej aktywności, wskazywał na kierunki dalszego rozwoju szkoły i dbał o prawidłowe funkcjonowanie nie tylko na poziomie administracyjnym, ale również związanym z merytoryką prowadzonych zajęć. Jednocześnie strona poza pełnieniem roli organu prowadzącego sensu stricto była również wicedyrektorem Szkoły, a w związku z tym miała szeroki zakres obowiązków, wykraczających poza podstawowe obowiązki organu prowadzącego określone w art. 5 ust. 7 ustawy.
Następnie pełnomocnik odniósł się do nieuwzględnienia przez organy połowy wynagrodzenia W. W.. W jego opinii uwzględnienie jako wydatku zgodnego z celem dotacji wyłącznie połowy wynagrodzenia W. W. w związku z wykonanymi usługami dotyczącymi strony internetowej uznać należy za wadliwe, gdyż organ nie wskazał na jakiej podstawie dokonał podziału wynagrodzenia w takiej proporcji.
Z kolei w zakresie uznanego za niezgodny z celem dotacji wydatku na wynagrodzenia osób zatrudnionych w dziale księgowości i dziale kadr z uwagi na zlecenie prowadzenia księgi rachunkowej oraz umową o prowadzenie kadr zawartą z podmiotem trzecim - pełnomocnik ocenił takie działanie za nieuzasadnione. Obsługa kadrowa i księgowa są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania podmiotu, dlatego też w sposób nie budzący wątpliwości są wydatkami zgodnymi z przeznaczeniem dotacji. Wskazać należy, iż zawarte umowy nie zapewniały kompleksowej obsługi obu kwestii i dlatego też niezbędne było zatrudnienie personelu do wykonania zadań, które nie były objęte zleceniem.
Końcowo pełnomocnik ustosunkował się do wydatków nieuwzględnionych przez organy z uwagi na brak złożenia wyjaśnień przez stronę. Błędnym jest jego zdaniem zakwestionowanie prawidłowości poniesienia kosztów szeregu usług tylko z tego powodu, iż skarżąca nie udzieliła na wezwanie organ I instancji wyczerpujących informacji odnośnie okoliczności ich poniesienia oraz przedstawionych kopii dokumentów. W przypadku bowiem, gdy organ kwestionuje zasadność przedstawionych w oparciu o złożone dokumenty rozliczeń kosztów funkcjonowania Szkoły to organ winien wykazać nieprawidłowość wydatku.
Nie znajduje uzasadnienia przerzucenie negatywnych konsekwencji niemożności wyjaśnienia tych okoliczności przez organ na stronę postępowania. W konsekwencji wadliwie przeprowadzono postępowanie dowodowe i naruszono praw strony. Wskazane wady powodują konieczność decyzji uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia materiału dowodowego.
Pełnomocnik umotywował także zasadność wstrzymania wykonalności decyzji oraz wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy, które to wnioski podlegały odrębnemu rozstrzygnięciu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w sprawie nie ma zastosowania).
Kontroli Sądu podlegała decyzja Kolegium z dnia [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora MCO w T. określającą stronie skarżącej dotację pobraną w nadmiernej wysokości w 2013 r. w wysokości [...]zł i nakazującą zwrot dotacji w tej kwocie. W ocenie Kolegium w sprawie nie budzi wątpliwości, że prowadzona przez skarżącą Szkoła otrzymała dotację oświatową na [...]słuchaczy (225 zł miesięcznie na jednego ucznia), którym dotacja nie przysługiwała albowiem nie uczestniczyli w zajęciach w wymiarze uprawniającym do otrzymania dotacji. Znajduje to oparcie w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w T. Wydział [...] Karny z dnia [...], sygn. akt [...] zapadłym w sprawie karnej dotyczącej poświadczenia nieprawdy przez dyrektora Szkoły w dokumentach stanowiących podstawę naliczenia i przekazanie dotacji na jej rzecz, m.in. w roku 2013. Z ustaleniami wynikającymi z ww. wyroku strona w istocie nie polemizowała, podnosząc w tym zakresie jedynie nieprzeprowadzenie przez organ I instancji niezbędnego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia sprawy i dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, nie konkretyzując bliżej tak sformułowanych zarzutów. Skarżąca zwięźle odniosła się także do ustaleń organu w przedmiocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2013 r. w kwocie [...] zł, której obowiązku zwrotu organ odwoławczy de facto nie orzekł, uwzględniając wynikający z art. 139 K.p.a. zakaz reformationis in peius.
Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzje organów obu instancji zostały skierowane do strony skarżącej w niniejszej sprawie jako podmiotu będącego organem prowadzącym szkołę w badanym roku 2013 r. Natomiast w dacie wydania decyzji, na podstawie umowy cesji z dnia [...]organem prowadzącym szkołę była inna osoba fizyczna. To właśnie okoliczność skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną stanowiła wiodący zarzut skargi.
Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 5 u.s.o., przez organ prowadzący szkołę należy rozumieć również osobę fizyczną. Szkoła może być zakładana i prowadzona przez osobę fizyczną (art. 5 ust. 2 u.s.o.). Organ prowadzący szkołę odpowiada za jej działalność (art. 5 ust. 7 zd. 1 u.s.o.). Wymaga również odnotowania, że w myśl art. 90 ust. 3 u.s.o., to szkoła a nie jej organ prowadzący otrzymuje dotacje, które na podstawie art. 90 ust. 3d u.s.o. mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie jej wydatków bieżących. Stosownie do art. 90 ust. 3c u.s.o., dotację przekazuje się w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły.
W świetle powyższych przepisów należy stwierdzić, że oświatowe otrzymują w istocie szkoły, a nie osoba fizyczna je prowadząca, zaś jej beneficjentem są uczniowie a nie organ prowadzący daną szkołę. Zatem to szkoła zobowiązana jest do jej zwrotu, mimo skierowania decyzji do organu prowadzącego. Bez wątpienia bowiem szkoły nie posiadają osobowości prawnej co oznacza, że za zobowiązania takiej placówki odpowiada organ ją prowadzący, zgodnie z powołanym art. 5 ust. 7 u.s.o.
Trafnie przy tym zauważyła strona skarżąca, że przekazane szkole dotacje nie wchodzą do majątku osobistego danej osoby fizycznej. Jak natomiast zasadnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1304/12, stroną postępowania w sprawie zwrotu dotacji jest organ prowadzący szkołę, o której mowa w art. 90 u.s.o., bowiem stroną postępowania administracyjnego są jedynie podmioty, które posiadają zdolność administracyjnoprawną. Z tego zaś wynika, że decyzja o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości bądź wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna być skierowana do organu prowadzącego szkołę.
W niniejszej sprawie decyzja została skierowana do podmiotu, który na dzień wydania decyzji nie był już organem prowadzącym szkołę, a jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pełnił on funkcję organu prowadzącego tę szkołę w roku 2013. W aktach administracyjnych znajduje się także umowa cesji z dnia [...] zawarta pomiędzy skarżącą a L. L., mocą której strony dokonały nieodpłatnego przekazania obowiązku prowadzenia jako organ prowadzący, szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej pod nazwą Policealna Szkoła A w T. (§ 1 pkt 1 umowy). Jednocześnie cesjonariuszowi przekazano dokumentację nauczania słuchaczy Szkoły. Ponadto z § 4 ww. umowy jednoznacznie wynika, że nowy organ prowadzący nie nabywa prawa do używania w dalszej działalności nazwy Szkoły, może z niej korzystać do czasu zarejestrowania nowej nazwy w ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta T., nie dłużej niż do dnia 30 września 2015 r. Umowa cesji została przekazana organowi I instancji wraz z pismem z dnia [...], którym cesjonariusz zawiadomił Dyrektora MOC o zmianie organu prowadzącego Szkołę.
Rolą zatem organów było w pierwszej kolejności zbadanie i ustalenie, w świetle ww. przepisów oraz powyższej umowy, kto powinien być adresatem decyzji. Jest to o tyle istotne, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, w myśl którego decyzja o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego szkołę (por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 600/19 i z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 946/18, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 642/17, wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 681/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 905/17).
Zdaniem Sądu powyższemu obowiązkowi organy nie sprostały.
Z zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że Kolegium uznało, iż to właśnie skarżąca jest stroną postępowania w sprawie określenia do zwrotu części dotacji otrzymanej w roku 2013 z budżetu Gminy - jako organ prowadzący w tym czasie Szkołę bowiem cesja uprawnień do tej Szkoły dokonana w dniu [...] na rzecz L. L. nie spowodowała przeniesienia na nabywcę zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych cedenta powstałych przed dniem cesji (§ 3 pkt 4 umowy). Stwierdzenie to oparto przy tym na uznaniu, że na mocy powyższej umowy cesji cesjonariuszowi przekazano niejako prawo do marki jaką jest Policealna Szkoła A (z obowiązkiem jej prowadzenia), a nie zorganizowaną część przedsiębiorstwa z wszelkimi prawami i obowiązkami istniejącymi w dniu zawarcia umowy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującej analizy okoliczności związanych z kwestią ustalenia strony niniejszego postępowania. Przede wszystkim nieprawidłowo stwierdził, że na mocy umowy cesji cesjonariuszowi przekazano niejako prawo do marki jaką jest Policealna Szkoła A, gdyż nie znajduje to potwierdzenia w zapisach ww. umowy. Z nich bowiem wynika, że cesjonariusz przejął obowiązki organu prowadzącego Szkołę, za wyjątkiem prawa do wykorzystania jej nazwy - po upływie wskazanego terminu. Z kolei zapis § 3 pkt 4 umowy cesji nie przesądza - zdaniem Sądu - o braku następstwa prawnego. Zapis ten - regulując kwestię odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne wynikające z działalności szkoły do dnia [...] - ma jeszcze inne znaczenie. Otóż służyć może roszczeniu regresowemu w stosunku do poprzedniego organu prowadzącego Szkołę, który niewłaściwie wydatkował środki publiczne. Jednocześnie organy zaniechały zbadania kwestii dopuszczalności i skutków prawnych zapisu § 3 pkt 4 umowy cesji, dotyczącego odpowiedzialności cedenta za zobowiązania (w tym publicznoprawne) Szkoły w kontekście art. 5 ust. 7 zd. 1 i art. 90 u.s.o., czyli oceny czy w świetle wskazanych przepisów zapis ten mógł odnieść skutek prawny względem organu dotującego, z uwzględnieniem treści art. 519 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.
W konsekwencji tak ukształtowana treść umowy cesji powinna wzbudzić wątpliwości organu co do tego czy skarżąca winna być w rzeczywistości adresatem decyzji dotyczącej zwrotu dotacji za 2013 r.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium powinno ocenić jakie w istocie były skutki ww. czynności cywilnoprawnej, uwzględniając wszystkie jej zapisy. Zbadać także należy czy na dzień wydania decyzji cesjonariusz stał się organem prowadzącym szkołę ujawnionym w stosownej Ewidencji Szkół i Placówek Niepublicznych. W konsekwencji organ winien jednoznacznie ustalić, czy to skarżąca winna być stroną postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji. Dopiero bowiem takie jednoznaczne ustalenie spowodować może poczynienie dalszych ustaleń co do prawidłowości pobrania i wydatkowania dotacji, przy uwzględnieniu biegu terminów przedawnienia zobowiązania, jak i czynności związanych z jego przerwaniem bądź zawieszeniem.
Wobec stwierdzenia wskazanego powyżej naruszenia przepisów procedury administracyjnej Sąd stanął na stanowisku, że decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zaś dokonywanie oceny merytorycznej rozpoznawanej sprawy uznał za przedwczesne.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej koszty postępowania obejmujące wpis sądowy od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5400 zł (½ stawki wynikającej z § 2 pkt 7 w zw. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa. Wskazać należy, iż w myśl art. 206 P.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli tylko część zarzutów skargi została uwzględniona. Regulacja ta stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 200 i art. 205 P.p.s.a. Ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do takiego uzasadnionego przypadku należy do sądu rozpatrującego indywidualną sprawę (por. postanowienie NSA z 21 stycznia 2016 r., I OZ 1870/15). Określając wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego Sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. Określenie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować także z uwzględnieniem czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach. W tym przypadku Sąd orzekający stwierdził, że do uchylenia zaskarżonej decyzji doprowadził tylko jeden zarzut strony skarżącej. Uwzględnił nakład pracy pełnomocnika oraz okoliczność, że analogiczny zarzut był już podniesiony w sprawie rozpoznawanej przez tut. Sądem o sygn. akt I SA/Gl 905/17, dotyczącej dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2011 r. przez tę samą stronę skarżącą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło