II SA/Bk 423/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-09-26
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Elżbieta Lemańska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wprowadzenie strony w błąd przez organ), może zostać uwzględniony pomimo złożenia go po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., jeśli organ nie mógłby odmówić wznowienia z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania, nawet oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że termin ten biegnie od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a nie od dnia dowiedzenia się o możliwości prawnej wznowienia. Sąd odrzucił argumentację skarżącej o możliwości wyegzekwowania od organu wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy strona sama uchybiła terminowi.Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją przyznającą jej specjalny zasiłek opiekuńczy, twierdząc, że została wprowadzona w błąd przez pracownika MOPS, który nie poinformował jej o możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, wskazując na niedochowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Skarżąca podnosiła, że dowiedziała się o możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w październiku lub listopadzie 2018 r., a wniosek złożyła w grudniu 2018 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że termin został przekroczony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta S. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę
Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta S przyznał A. K. na okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] października 2015 r. specjalny zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł miesięcznie, z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką – I. W., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzja została doręczona A. K. dnia [...] stycznia 2015 r.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r., doprecyzowanym pismem z [...] stycznia 2019 r. A. K. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, wskazując, że została wprowadzona w błąd przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (dalej: "MOPS"), który nie poinformował jej o możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne oraz przekazał wnioskodawczyni niewłaściwy formularz do wypełnienia. Wskazała również, że o okoliczności tej dowiedziała się od innego pracownika MOPS w 2018 r. W odpowiedzi na wezwanie Burmistrza Miasta S. z dnia [...] stycznia 2019 r. podała datę [...] stycznia 2015 r. jako termin okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (vide: pismo z [...] stycznia 2019 r.).
Postanowieniem z dnia[...] lutego 2019 r. nr [...] Burmistrz Miasta S. odmówił wznowienia postępowania z wniosku A. K. w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Miasta S. z [...] stycznia 2015 r. nr [...], z uwagi na brak wskazania przez wnioskodawczynię istnienia jakiejkolwiek przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a. oraz niedochowanie terminu z art. 148 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło ww. postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na naruszenia procesowe polegające, po pierwsze na niewłaściwym zastosowaniu art. 149 § 3 k.p.a., a po drugie na braku dokonania oceny co do dochowania ustawowego terminu wznowienia z art. 148 § 1 k.p.a. oraz przyjęcie, że datą dowiedzenia się o okoliczności uzasadniającej wznowienie jest [...] stycznia 2015 r., podczas gdy wnioskodawczyni wskazywała, że o przyczynie wznowienia dowiedziała się w 2018 r. Organ odwoławczy polecił organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do ustalenia w którym dniu 2018 r. wnioskodawczyni dowiedziała się o możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
Wskutek powyższego, pismem z [...] marca 2019 r. organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do sprecyzowania daty, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2019 r. wnioskodawczyni podała datę [...] października 2018 r., wyjaśniając, że w tym dniu wypełniała wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na dalszy okres, tj. od listopada 2018 r. oraz została pouczona przez pracownika MOPS o możliwości otrzymania wyrównania za poprzednie lata, tj. od [...] stycznia 2015 r. do [...] października 2018 r. ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką.
Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Burmistrz Miasta S. odmówił wznowienia postępowania z wniosku A. K. w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], ze względu na niedochowanie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że wnioskodawczyni dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dnia [...] października 2018 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania złożyła dnia [...] grudnia 2018 r., a więc po upływie miesięcznego terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania nie wskazano żadnej przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a., zaś podniesione tam argumenty o wprowadzeniu w błąd przez urzędnika MOPS, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy ww. postanowienie, od którego zażalenie wniosła A. K. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji, co do braku dochowania przez nią ustawowego miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.
Skargę na ww. postanowienie wywiodła do tut. Sądu A. K. Podniosła w niej, że nie zgadza się z wydanym postanowieniem organu II instancji, ponieważ uzyskała informację od pracownika MOPS, że może otrzymać wyrównanie za poprzednie lata. Wskazała, że datę [...] października 2018 r. podała organowi pod naciskiem pracownika MOPS, a w rzeczywistości był to [...] listopada 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ wskazał, że skarżąca podała datę [...] października 2018 r. jeszcze przed skierowaniem do niej wezwania o jej sprecyzowanie, a następnie dwukrotnie wyjaśniła w jakich okolicznościach dowiedziała się o możliwości uzyskania wyrównania, co wyklucza argumentację skarżącej o wskazaniu ww. daty pod naciskiem pracownika MOPS.
Ustanowiony skarżącej pełnomocnik z urzędu w dniu [...] sierpnia 2019 r. wniósł do tut. Sądu pismo zatytułowane: "uzupełnienie skargi", w którym wskazał, że podtrzymuje skargę i zaskarża postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt [nie wskazano] k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie zaskarżonego postanowienia organu I instancji w mocy, podczas gdy organ odwoławczy winien był je uchylić i orzec odmiennie co do istoty sprawy, tj. zgodnie z wnioskiem skarżącej - wobec faktu, że miesięczny termin do wniesienia o wznowienie postępowania nie dotyczy wniosku o wznowienie opartego na przesłankach uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu;
b) art. 10 k.p.a. przez pozbawienie skarżącej czynnego udziału w sprawie (przez brak zawiadomienia przez Kolegium o zakończeniu postępowania dowodowego)
W uzasadnieniu pisma wskazał, że gdyby nawet uznać, iż skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia wcześniej, tj. [...] października 2018 r., to jednak organy
I i II instancji nie były uprawnione do odmowy wznowienia postępowania tylko na tej podstawie, że podanie o wznowienie wniesione zostało dnia [...] grudnia 2018 r. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie (tak: wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2404/11, Legalis nr 762672). W przedmiotowym stanie faktycznym, wniosek o wznowienie postępowania oparty był - na co wskazał sam organ - na jednej z podstaw określonych w art. 145 § 1 k.p.a., a zatem - na jednej z podstaw warunkujących możliwość wznowienia postępowania przez organ z urzędu. W tej sytuacji, powołanie się przez organy I i II instancji wyłącznie na niezachowanie terminu, jako na podstawę oddalenia żądania, pozbawione było podstaw prawnych.
Odnosząc się zaś do kwestii samych przesłanek wznowienia postępowania, niezależnie od faktu braku możliwości badania ich na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego, pełnomocnik podniósł, że organy obu instancji -
z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. - nie poinformowały skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw, co
z kolei doprowadziło - wobec, niewypełnienia obowiązku udzielenia skarżącej odpowiednich wskazówek - do powstania po jej stronie szkody związanej
z nieznajomością prawa.
Końcowo podkreślono, że w stanie prawnym obowiązującym po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13) skarżąca uprawniona była do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. świadczenia w kwocie wyższej niż specjalny zasiłek opiekuńczy, a ponadto niewymagającego uzyskiwania dochodów poniżej określonej ustawowo wysokości,
a zatem korzystniejszego niż specjalny zasiłek opiekuńczy. Tymczasem
w zaistniałym stanie faktycznym na skutek odstąpienia przez organy obu instancji od realizowania wskazanej zasady, skarżąca poniosła szkodę materialną, uzyskała bowiem świadczenie niższe niż przysługiwałoby jej, gdyby została poinformowana
o fakcie przysługiwania jej świadczenia pielęgnacyjnego i gdyby wskazano jej odpowiedni w tym celu formularz.
W oparciu o powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, z uwagi na niedochowanie ustawowego terminu do złożenia wniosku. Kontrolą sądową w analizowanej sprawie zostało zatem objęte postanowienie wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.
W tym miejscu zauważyć należy, że postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.
Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przyjmuje się że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. wyrok NSA z dnia
19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Postępowanie dotyczące wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania (art. 145 § 1 k.p.a., art. 145 k.p.a.) oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 k.p.a.). W przypadku przyjęcia zachowania wymogów formalnych wniosku, w pierwszej kolejności organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) i dopiero po oficjalnym wszczęciu postępowania nadzwyczajnego badać czy faktycznie zaistniała określona we wniosku przesłanka wznowieniowa (art. 149 § 2 k.p.a.). W wyniku tak przeprowadzonego postępowania może dopiero zapaść merytoryczna decyzja w sprawie (art. 151 k.p.a.). W przypadku natomiast stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi z ustawy bądź nie wskazała na określoną w art. 145 § 1 k.p.a. podstawę wznowienia postępowania – organ winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postepowania (art. 149 § 3 k.p.a.).
Stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w tym uregulowaniu wyraźnie wskazuje się na moment dowiedzenia się o okoliczności a nie na moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania (o przysługującym prawie wznowienia). Przyjęty tu pogląd nie jest kwestionowany w orzecznictwie i doktrynie (por. np. wyroki NSA z dnia
19 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 127/07 i z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 1460/01, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 września 2010 r. Sygn. akt II SA/Rz 279/10). Nie jest też istotna świadomość w zakresie prawnego znaczenia okoliczności faktycznej, jako podstawy wznowienia.
Jak wynika zaś z akt sprawy, skarżąca wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r.,
a następnie doprecyzowanym pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., zwróciła się
o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] października 2015 r. Jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania wskazała na fakt wprowadzenia ją w błąd przez pracownika MOPS w S. poprzez nieujawnienie treści ustawy i możliwości prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz wydanie do wypełnienia niewłaściwego formularza, tj. okoliczności oparte na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Następnie w postępowaniu wyjaśniającym, przeprowadzonym po postanowieniu Kolegium z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] - w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. (na wezwanie organu z dnia [...] marca 2019r.) – skarżąca wyjaśniła, że informację o możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne uzyskała w dniu [...] października 2018 r. w MOPS w S., gdy wypełniała wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z datą [...] listopada 2018 r. W zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2019 r., wniesionym na postanowienie Burmistrza Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], również podała datę [...] października 2018 r. Ponadto jak słusznie zauważa Kolegium wskazana data ([...].10.2018 r.) jest zawarta w wyjaśnieniu skierowanym do tego organu z dnia [...] marca 2019 r. (data wpływu), po otrzymaniu przez skarżącą postanowień Kolegium z dnia [...] marca 2019 r. (znak: [...],[...],[...] i [...]), a przed wezwaniem organu do podania daty o dowiedzeniu się o okoliczności, na podstawie której ubiega się o wznowienie postępowania. Powyższe zaprzecza, aby skarżąca podała wskazaną datę pod wpływem stresu, czy nacisku pracownika MOPS. Skarżąca wyjaśniła trzykrotnie, w jakiej sytuacji dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a przy tym brak jest logicznego uzasadnienia, aby wyjaśnienie przekazane do Kolegium i zażalenie
z dnia [...] kwietnia 2019 r., mogły zostać sporządzone pod wpływem stresu, czy pod naciskiem pracownika MOPS w S. Jak trafnie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, z wyżej przedstawionych okoliczności wynika, że skarżąca miała czas na zastanowienie się jaki był to dzień i nie jest wiarygodne, aby przy sporządzeniu ww. pism pracownik miał wpływ na podanie daty.
A zatem przyjąć należy, że skarżąca o okoliczności wskazanej we wniosku mającej stanowić podstawę wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu
[...] października 2018 r. w MOPS w S., gdy wypełniała wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z datą [...] listopada 2018 r. Nie można zgodzić się natomiast ze skarżącą, że w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. kładzie się nacisk na posiadanie przez stronę określonego stanu wiedzy o istnieniu przesłanki do wznowienia postępowania. Taka wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., w której termin wskazany w tym przepisie rozpoczynałby bieg od dnia uzyskania świadomości o prawnym znaczeniu okoliczności mogącej być podstawą wznowienia, w praktyce uniemożliwiałby ustalenie daty, od której biegłby ten termin i dawałby stronom możliwość manipulowania tym terminem, a to nie zasługuje na akceptację.
W tym stanie rzeczy, jakkolwiek skarżąca powołała we wniosku o wznowienie postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłankę, to nie mogła ona stanowić skutecznej podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 2015 r. gdyż wniosek w tym zakresie został złożony po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest zatem prawidłowe, a jego uzasadnienie spełnia kryteria zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 kpa.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że w sprawie dotyczącej uznania przez organ przekroczenia przez stronę terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie można skutecznie zarzucać organowi, że nie podjął on z urzędu działań zmierzających do wyeliminowania wadliwej zdaniem skarżącej decyzji administracyjnej. Kontrolowane postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania. Zatem w tym postępowaniu kwestią zasadniczą było zbadanie dopuszczalności tego wniosku, z uwagi na niedotrzymanie terminu do jego wniesienia wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Nie było natomiast podstaw do dalszego prowadzenia niniejszej sprawy jako wznowionej z urzędu. Tym bardziej, że obowiązujące przepisy prawa nie wskazują, aby obowiązkiem organu było każdorazowe wznowienie postępowania w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysował się pogląd wskazujący, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, ponieważ przepis art. 147 k.p.a. stwarza jedynie możliwość wznowienia postępowania również z urzędu. Żaden z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2791/00 i wyroki WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt. I SA/Wa 1299/07 i z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 861/07, wyroki WSA w Poznaniu dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Po 240/11 i z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1105/11, pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Prowadzona z urzędu działalność organów administracji pozostaje zatem w gestii tych organów a brak inicjatywy konkretnego organu w tym zakresie (skoro żaden przepis nie obliguje go do wszczęcia postępowania z urzędu a jedynie daje mu taką możliwość) nie podlega ocenie Sądu administracyjnego. Z tych przyczyn Sąd w składzie obecnym nie podziela odmiennego stanowiska zaprezentowanego w przytoczonym w skardze wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2404/11 (tak też: NSA
w wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r. I OSK 2431/15).
Z wyżej wskazanych przyczyn zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego.
W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów zażalenia, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to wskazać należy, że
w myśl ugruntowanej już linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zarzut ten może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym, to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Tymczasem skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że wspomniane wyżej uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a także związku przyczynowego między tym naruszeniem a wynikiem sprawy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżąca miała możliwość skorzystania z uprawnień przysługujących jej na etapie postępowania przed organem I instancji na podstawie omawianego przepisu, z czego skorzystała składając oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy (k. 67 i 69 akt adm.), organ zaś drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcia w całości na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji. Skarżąca nie wykazała zatem w żaden sposób, że została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień, a tym samym, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jedynie takie naruszenie przepisów postępowania może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło