V SA/Wa 1693/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-03

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie był właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie był właściwy do rozpatrzenia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 464/19 przesądził, że postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, a przepis art. 26 ust. 2 ustawy SENT stanowi lex specialis względem art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, ustalając właściwość miejscową według miejsca kontroli. W związku z tym, właściwy do rozpatrzenia odwołania był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej właściwy dla miejsca kontroli, a nie dla siedziby kontrolowanego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za nieuzupełnienie zgłoszenia w systemie SENT o numery rejestracyjne ciągnika i cysterny. WSA w Warszawie pierwotnie stwierdził nieważność decyzji z powodu niewłaściwości organu odwoławczego, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na właściwość Dyrektora IAS w Warszawie. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące kompetencji organów KAS, wadliwego uzasadnienia decyzji oraz błędnej wykładni przepisów materialnych dotyczących możliwości odstąpienia od nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Przedmiotem skargi A. K. (dalej jako: "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. decyzją z dnia (...)stycznia 2018 r. nr (...) o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu (...) listopada 2017 r. w miejscowości P. (obwodnica) na drodze krajowej nr 7, funkcjonariusze M. Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów oznaczonego wyróżnikiem (...): ciągnika o numerze rejestracyjnym (...), cysterny o numerze rejestracyjnym (...). Stwierdzono, że pojazdem przewożono 31.996 litrów oleju napędowego z poz. 2710 CN, a więc towaru objętego systemem monitorowania. Poddano weryfikacji dane wprowadzone do rejestru SENT dotyczące zgłoszenia (...). W wyniku analizy danych stwierdzono, że w ww. zgłoszeniu dokonano błędnego wpisu numeru rejestracyjnego ciągnika ((...) zamiast (...)) oraz nie uzupełniono pola dotyczącego numeru rejestracyjnego cysterny. W efekcie Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r., na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.; dalej: ustawa SENT) w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: o.p.), nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie polegające na nieuzupełnieniu przez przewoźnika zgłoszenia (...) o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy SENT. Po rozpoznaniu odwołania Strony, organ II instancji decyzją z dnia (...) marca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W. W skardze na powyższą decyzję Strona podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: 1. art. 2 pkt 16a ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej w brzmieniu obowiązującym od 27 kwietnia 2017 r. zgodnie z którym do zadań KAS należy ujawnianie i odzyskiwanie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w pkt 13-16 albo art. 33 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2017 r. poz. 2226 oraz z 2018 r. poz. 201) i który to przepis na zasadzie ex posterior derogat legi priori (prawo późniejsze zastępuje prawo wcześniejsze) wyparł art. 2 pkt 16a w brzmieniu obowiązującym od 18 kwietnia 2018 r. zgodnie z którym do zadań KAS należy wykonywanie zadań wynikających z ustawy SENT a zatem funkcjonariusze KAS od dnia 27 kwietnia 2018 r. nie są uprawnieni do wykonywania zadań wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, a zatem nakładania kar pieniężnych, a tym samym kara pieniężna nałożona na Skarżącą została nałożona przez organ, który nie posiadał w tym zakresie kompetencji, a zatem z naruszeniem zasady legalizmu. 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Jednocześnie Strona wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 22 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a następnie niezastosowanie polegające na uznaniu, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary stanowi pomoc udzielaną przez Państwo, a w niniejszej sprawie nie występuje ważny interes przewoźnika przemawiający a odstąpieniem od nałożenia kary. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1078/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji powołał się na art. 26 ust. 5 ustawy SENT i wskazał, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 221a § 2 o.p., w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1, odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego. Stosownie do treści art. 221a § 3 o.p. jeżeli nie można ustalić właściwego dyrektora izby administracji skarbowej zgodnie z § 2, odwołanie służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję. Następnie WSA wskazał, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 (art.17 § 1 o.p.). Odwołując się do orzecznictwa i doktryny, Sąd I instancji stwierdził, że odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego (w tej sprawie - administracyjnego). Zdaniem WSA ustawodawca w ww. przepisie ustanowił właściwość miejscową przy wnoszeniu odwołania, wskazując na dyrektora izby administracji skarbowej, który co do zasady byłby właściwy nie z uwagi na naczelnika urzędu celno-skarbowego wydającego decyzję, lecz dla kontrolowanego. Odnośnikiem czasowym przy przyjmowaniu właściwości miejscowej w tym przypadku jest dzień zakończenia postępowania podatkowego – a w niniejszej sprawie administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organem pierwszej instancji, który nałożył karę pieniężną był naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów (P.), stosownie do treści art. 26 ust. 2 ustawy SENT. Odwołanie od tej decyzji rozpatrzył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. Właściwym do rozpoznania odwołania był jednak Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., ponieważ Strona ma siedzibę w Ł. W konsekwencji zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. obarczona była zatem wadą nieważności, określoną w art. 247 § 1 pkt 1 o.p., którą sąd miał obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i na tej podstawie stwierdzić jej nieważność. Dyrektor IAS wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt. 1 o.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd, iż w przedmiotowej sprawie właściwym organem II instancji powinien być Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., wobec czego decyzja wydana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. obarczona jest wadą nieważności, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Naczelnika M. Urzędu Celno - Skarbowego w W. właściwym był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt II GSK 464/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA wskazał, że istotnym w sprawie jest, że przepis art. 26 ust. 2 ustawy SENT zastrzegając właściwość miejscową według siedziby organu właściwego dla miejsca kontroli przewozu towarów, czyli odmienną od zasady ogólnej wynikającej z art. 17 § 1 o.p., stanowi lex specialis względem tego unormowania. Zgodnie zaś z art. 221a § 2 o.p. w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1, odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego. NSA wskazał jednak następnie, że postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisów ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy ordynacji podatkowej, a nie wprost. Skoro zatem art. 26 ust. 2 ustawy SENT wyklucza stosowanie art. 17 § 1 o.p. w postępowaniu przed naczelnikiem urzędu celno-skarbowego w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej, to użytego w art. 221a § 2 o.p. zwrotu "właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego" nie można odnosić do zasady wynikającej z art. 17 § 1 o.p. Poza tym art. 221a § 2 o.p. nawiązuje do właściwości obowiązującej w dniu zakończenia postępowania podatkowego. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że dniem zakończenia postępowania podatkowego jest dzień wydania decyzji podatkowej. W realiach niniejszej sprawy byłaby to decyzja wymierzająca karę pieniężną. W dacie jej wydania obowiązywała zasada z art. 26 ust. 2 ustawy SENT, ustalająca właściwość miejscową według miejsca kontroli przewozu towarów, kontrolowanej czynności. W związku z tym NSA uznał, że skoro właściwy miejscowo dla kontrolowanego podmiotu na dzień zakończenia postępowania (wydania decyzji w pierwszej instancji) był Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w W. podległy instancyjnie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W. i pozostający w jego zasięgu terytorialnym, to ten dyrektor był właściwy do rozpatrzenia odwołania. Działanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nie było zatem dotknięte wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 1 o.p. NSA wskazał na koniec, że podobny tok rozumowania prezentowały sądy administracyjne na tle przepisu art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych uznając, że od decyzji wydanych w sprawach kar pieniężnych, o których mowa w art. 90 ust. 1 u.g.h., służy odwołanie do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na siedzibę organu (naczelnika urzędu celnego lub celno-skarbowego), który wydał decyzję w pierwszej instancji (np. wyroki WSA w Warszawie z 18 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 575/18, z 17 października 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 520/18, z 19 września 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 479/18, z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 190/18; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem NSA argumentację podniesioną w powołanych orzeczeniach wzmacnia nowelizacja ustawy o grach hazardowych dokonana ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018.2354). Ustawą tą z dniem 2 stycznia 2019 r. do ustawy o grach hazardowych wprowadzono art. 90a. Zgodnie z tym przepisem organem odwoławczym od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego nakładającej karę pieniężną, o której mowa w art. 90 ust. 1 pkt 1, jest dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję w pierwszej instancji. W uzasadnieniu projektu tej zmiany wskazano, że ma ona na celu usunięcie wątpliwości, co do zastosowania art. 221a § 2 o.p. przy ustalaniu właściwości miejscowej organu odwoławczego od decyzji w sprawie kary pieniężnej wymienionej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, o której mowa w art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych (Sejm RP VIII kadencji nr druku: 2905; www.sejm.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Należy też zauważyć, że Sąd rozpoznaje sprawę po uchyleniu wyroku przez NSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W toku ponownego rozpoznania znajdzie nwięc zastosowanie art. 190 p.p.s.a zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy zostało uznane za błędne. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 ustawy p.p.s.a. należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa (tak wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 963/09, LEX nr 746366). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że zarzut strony dot. braku uprawnień organów KAS do orzekania w sprawach nakładania kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT nie może być przez Sąd na obecnym etapie badany, gdyż NSA zajmował się kompetencją organów do prowadzenia postępowania i wydania decyzji i przesądził właściwość organów nie tylko miejscową , ale także rzeczową. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność nałożenia na wysyłającego kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł z tytułu wadliwego wypełnienia zgłoszenia do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów polegającego na błędnym wpisaniu numeru rejestracyjnego ciągnika ((...) zamiast (...)) oraz nieuzupełnieniu pola dotyczącego numeru rejestracyjnego cysterny . Stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2332 z późn. zm.), w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5 000 zł Odnosząc treść cytowanego przepisu do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary w nim określone, bowiem wysyłający istotnie nie uzupełnił zgłoszenia SENT o dane o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit c ustawy SENT. Wymaga podkreślenia, że z przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 z późn zm.) wynikają dla przewoźników szczególne obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe w przypadku przewozu dotyczącego tzw. towarów wrażliwych. Celem ustawy jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu towarów określonych tą ustawą oraz określenie zasad systemu monitorowania przewozu tych towarów. Powołaną ustawą wprowadzono również odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem towarów, podmiotów zobowiązanych: podmiotu wysyłającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu oraz podmiotu odbierającego. Skarżąca występująca w sprawie w roli przewoźnika, zgodnie z przepisami ustawy SENT miała obowiązek przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie w systemie SENT m.in. o prawidłowe dane dotyczące środka przewozowego, co dotyczy także numeru rejestracyjnego ciągnika i naczepy-cysterny. Nieprawidłowe zrealizowanie tego obowiązku jest zaś objęte przewidzianą w ustawie sankcją. Jak wynika z treści art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. W myśl ust. 4 pkt 3 tego artykułu, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu. Powołany ostatnio przepis wyraźnie posługuje się liczbą mnogą "numery rejestracyjne", a nie liczbą pojedynczą "numer rejestracyjny", co bezsprzecznie wskazuje, że w przypadku gdy na środek transportu składały się ciągnik oraz – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – naczepa-cysterna, obowiązkiem przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu było uzupełnienie zgłoszenia SENT przez wskazanie obu numerów rejestracyjnych. W przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym przed 14 czerwca 2018 r. przewidywał nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy SENT. W świetle powołanych wyżej przepisów, w szczególności zaś jednoznacznej treści art. 22 ust. 2 ustawy, nie ma przy tym znaczenia dla wymierzenia kary akcentowana przez skarżącą okoliczność popełnienia uchybienia w sposób omyłkowy, przez niedopatrzenie. Przepis wprowadza bowiem obiektywną odpowiedzialność za nieuzupełnienie zgłoszenia o określone dane. Jednocześnie to skarżącą – jako przewoźnika – obciąża obowiązek podania tych danych w zgłoszeniu zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy SENT. To także skarżąca odpowiada za działania i zaniechania osób, którymi posługuje się przy wypełnianiu zgłoszeń w systemie SENT. Wysokość kary określonej zaskarżoną decyzją na kwotę 5000 zł wynika z ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzenia naruszenia, to jest w dniu (...) listopada 2017 r. Obecnie, na mocy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1039) kara za takie naruszenie ustalona została na kwotę 10.000 zł. Na mocy jednak art. 14 ustawy zmieniającej do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Odnosząc się do zarzutów skargi jeszcze raz wyjaśnić należy, że przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT nie przewiduje wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Powołany przepis został ukształtowany tak, że przewiduje sankcję pieniężną za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, nie uzależniając też możliwości nałożenia kary od ustalenia skutków nieuczynienia zadość obowiązkom z art. 5 ust. 4 ustawy SENT. Jednocześnie niezasadny jest zarzut niezastosowania w okolicznościach sprawy przepisu art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Na mocy art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa między innymi w ust. 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Potrzeba badania dodatkowych przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 3 ustawy aktualizuje się wyłącznie w sytuacji stwierdzenia zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego przemawiających za odstąpieniem od kary pieniężnej. Zdaniem Sądu stanowisko organu o braku w okolicznościach sprawy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny jest prawidłowe. Nie zasługuje też na podzielenie zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej ( błędnie wskazanego w skardze jako naruszenie art.107 § 3 k.p.a ) , gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji dostatecznie wyjaśnia podstawy stanowiska organu. Wymaga podkreślenia, że przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). W okolicznościach sprawy rozważeniu podlegał przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, który odnosi się między innymi do kary przewidzianej w art. 22 ust. 2 ustawy. Trzeba podkreślić, że w świetle art. 22 ust. 3 ustawy o SENT o istnieniu "ważnego interesu przewoźnika" uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika, który dopiero w przypadku takiej wyjątkowości, a nie zwykłego interesu uzasadnia zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji. "Ważny interes przewoźnika" wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych zobowiązanego i jego rodziny, czy też – w konsekwencji – z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67 a § 1 o.p. ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28.08.2019 r sygn. II GSK 360/19 , dostępny w CBOSA). Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ rozważył tak rozumiane przesłanki ważnego interesu przewoźnika. Zasadnie jednak zwrócił uwagę, że nie można uznać, że zachodzą one po stronie skarżącej, która wezwana do udzielenia informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, takich informacji nie udzieliła. Nie można również zgodzić się z zarzutami skargi niedostatecznego rozważenia zagadnienia interesu publicznego. Organ, powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie wskazał w tym zakresie, że zaistnienie interesu publicznego oceniać należy z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie państwa kosztami pomocy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Organ wskazał ponadto, że interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie budżetu Państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną. Organ podkreślił również, że odstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia. Zatem, wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, wydając zaskarżoną decyzję organy rozważyły zarówno pojęcie ważnego interesu przewoźnika, jak i interesu publicznego, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. W ocenie Sądu nie zachodzą podstawy do podważania prawidłowości zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji interpretacji pojęcia interesu publicznego, która pozostaje w zgodzie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie wskazuje się między innymi, iż w interesie publicznym leży odstąpienie od nałożenia kary w sytuacji, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej przewoźnika, iż na skutek uiszczenia kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby bowiem wówczas pozorny (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2018 r., II SA/Bk 649/18). Przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT ma charakter uznaniowy i w ocenie Sądu organ nie przekroczył granic tego uznania. Nie budzi wątpliwości stanowisko organu, iż skarżąca nie wykazała swojego ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary. Skarżąca upatrywała przemawiającego za odstąpieniem od wymierzenia kary interesu publicznego w braku jej zawinienia w powstaniu nieścisłości i braku negatywnych obiektywnie skutków jej zaniedbania. Skarżąca wskazywała, że nieujęcie numeru naczepy i błędne wpisanie numeru ciągnika nastąpiło w wyniku niezamierzonej omyłki. Jednak należy wskazać, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że jej przepisy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały na skutek błędów czy pomyłek, gdyż chodzi o sytuacje będące następstwem zarówno celowego działania, jak i zaniechania lub niedbalstwa. Nadto skarżąca , jako podmiot profesjonalnie świadczący usługi w zakresie hurtowej sprzedaży paliw , zobligowana jest do szczególnej staranności w wypełnianiu obowiązków, jakie na nią nakłada ustawa. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło