I OSK 2530/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-03-20

Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Kremer, sędzia NSA Zygmunt Zgierski, sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca złożył już wcześniej wniosek w tej samej sprawie, który został prawomocnie rozstrzygnięty?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca złożył już wcześniej wniosek w tej samej sprawie, który został prawomocnie rozstrzygnięty. W takiej sytuacji ponowne postępowanie jest niedopuszczalne na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ istnieje już prawomocne orzeczenie wiążące strony i inne organy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1996 r. zatwierdzającej podział działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na tożsamość sprawy z poprzednim wnioskiem skarżącej, który został prawomocnie rozstrzygnięty przez SKO, WSA i NSA. WSA oddalił skargę skarżącej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, prostując jednocześnie omyłkę w komparycji wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
1) prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 916/19 w ten sposób, że w miejsce słów: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie" wpisuje: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie"; 2) oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 916/19 w sprawie ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 3 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1) prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 916/19 w ten sposób, że w miejsce słów: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie" wpisuje: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie"; 2) oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 916/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Kierownik Urzędu Rejonowego w Bochni decyzją z dnia 28 października 1996 r. zatwierdził projekt podziału działki nr [...] przy ul. [...] w B. W wyniku tego podziału działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...]. W decyzji ustalono, że działka nr [...] stanowi drogę i przechodzi na własność Gminy Miasta Bochnia. Skarżąca wnioskiem z dnia 15 marca 2019 r. zażądała stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2019 r. odmówiło wszczęcia postępowania. Następnie skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne z dnia 10 kwietnia 2019 r., wskazując że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. była już przedmiotem weryfikacji zarówno przez organy jak i sądy administracyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 22 marca 2017 r., po rozpatrzeniu podania B. C. z dnia 28 grudnia 2016 r. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 28 października 1996 r., a w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 12 maja 2017 r. organ ten utrzymał w mocy wskazaną decyzję organu I instancji. Następnie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję z dnia 12 maja 2017 r., która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 898/17. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1444/18 oddalił natomiast skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą. Wobec powyższego Kolegium zwróciło uwagę na powołane wyroki sądów, które wypowiedziały się prawomocnie i wiążąco odnośnie wszystkich zarzutów wnioskodawczyni, tj. zarzutu o niewykonalności decyzji podziałowej (wyroki w sprawach I OSK 1444/18 oraz II SA/Kr 898/17), a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 243/10 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1784/10 odnoszące się twierdzeń strony dotyczącej statusu działki nr [...] jako ulicy ogólnodostępnej oraz zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odniesieniu do powyższego Kolegium stwierdziło, że dokonana uprzednio przez sąd administracyjny ocena zgodności z prawem aktu z zakresu administracji publicznej nie może podlegać dalszej weryfikacji prawnej przez inne sądy i organy. Skarżąca w skardze na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.; 2) art. 107 § 1 w zw. z § 3 K.p.a.; 3) art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę podzielił stanowisko organu, że wniosek skarżącej z dnia 15 marca 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. jest tożsamy z poprzednim jej wnioskiem z dnia 28 grudnia 2016 r. zawierającym takie samo żądanie, na podstawie którego postępowanie w sprawie zostało już prawomocnie zakończone. W ocenie Sądu skarżąca we wniosku z dnia 15 marca 2019 r. inaczej tylko zaakcentowała poprzednio podnoszoną okoliczność będącą podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności, tj. niewykonalność decyzji podziałowej w związku z brakiem jej akceptacji przez skarżącą. Zatem sprawa z wniosku skarżącej z dnia 15 marca 2019 r. jest tożsama ze sprawą z poprzedniego jej wniosku z dnia 28 grudnia 2016 r., zakończoną prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1444/18. W tej sytuacji organy obu instancji prawidłowo stwierdziły brak możliwości prawnej wszczęcia i prowadzenia nowego postępowania z wniosku strony z dnia 15 marca 2019 r. i odmówiły jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, z uwagi na błędne dokonanie kontroli działalności administracji publicznej i błędne uznanie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie może zostać wszczęte z uwagi na tożsamość niniejszej sprawy ze sprawą ostatecznie zakończoną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nr [...] usytuowanej w B., w sytuacji, gdy we wniosku 15 marca 2019 r. skarżąca powołuje się i wskazuje na nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, m.in. okoliczności te nie były objęte stanem faktycznym i prawnym stanowiącym podstawę decyzji z dnia 28 października 1996 r., co skutkuje tym, iż sprawy te nie są tożsame, a co miało istotny wpływ na wyniki sprawy, gdyż organ nie przeprowadził postępowania merytorycznego, mimo że był do tego zobowiązany; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, z uwagi na błędne dokonanie kontroli działalności administracji publicznej i niedostrzeżenie, iż decyzja z dnia 28 października 1996 r. została wydana bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa oraz była niewykonalna w dniu jej wydania, a ta niewykonalność miała charakter trwały, co ma swoją podstawę w przepisach Prawa wodnego, tj. art. 4 oraz art. 9 ust. 1 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obowiązujących w dniu wydania decyzji; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, z uwagi na błędne dokonanie kontroli działalności administracji publicznej i błędne uznanie, że organ podjął wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podczas gdy, organ całkowicie zaniechał jakiegokolwiek zbadania przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz załączonych dokumentów, a jedynie ograniczył się do podzielenia wcześniejszego już stanowiska, podważając tym samym zaufanie do organów administracji publicznej, mimo, że skarżący wskazał we wniosku nowe okoliczności i dowody; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, z uwagi na błędne dokonanie kontroli działalności administracji publicznej i nieuwzględnienie, iż organ administracji publicznej nie dopuścił dowodów przedstawionych przez skarżącą, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez rozpoznanie skargi oraz uchylenie obu postanowień wydanych w sprawie, ewentualnie uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie; 2) zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 15 września 2020 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie natomiast do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna, jako sformalizowany środek zaskarżenia, powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez Sąd. Skarga kasacyjna, jako sformalizowany środek prawny, obwarowana została przymusem sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 – 3 P.p.s.a.), co ma zapewnić skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega bowiem na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzuty są usprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem oceniać, czy Sąd I instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie zatem określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy lub ogólnikowy, skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez WSA lub działające w sprawie organy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. akt II GSK 813/23 oraz z dnia 6 października 2023 r. sygn. akt I OSK 2080/23). Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne ze względu na sposób w jaki częściowo została zredagowana skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że w skardze kasacyjnej w pkt 1 został sformułowany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, z uwagi na błędne dokonanie kontroli działalności administracji publicznej i błędne uznanie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie może zostać wszczęte z uwagi na tożsamość niniejszej sprawy ze sprawą ostatecznie zakończoną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. Tymczasem przedstawiona przez autora skargi kasacyjnej teza stoi w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozważając czy zaistniały podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, że wniosek skarżącej z dnia 15 marca 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. jest tożsamy z poprzednim jej wnioskiem z dnia 28 grudnia 2016 r. zawierającym takie samo żądanie, na podstawie którego postępowanie w sprawie zostało już prawomocnie zakończone ostateczną decyzją z dnia 12 maja 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję organu z dnia 22 marca 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 28 października 1996 r. Zaprezentowany w skardze kasacyjnej pogląd, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie może zostać wszczęte z uwagi na tożsamość niniejszej sprawy ze sprawą ostatecznie zakończoną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. nie jest zatem konkluzją i stanowiskiem Sądu I instancji. Zarzut skargi kasacyjnej oparty jest wobec powyższego na nieprawidłowym założeniu, co pozbawia go waloru skuteczności. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do badania zarzutów czy decyzja z dnia 28 października 1996 r. została wydana bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa czy też była niewykonalna w dniu jej wydania, a ta niewykonalność miała charakter trwały wobec stwierdzenia - poprzez porównanie treści obu żądań - że sprawa z wniosku B. C. z dnia 15 marca 2019 r. jest tożsama ze sprawą z jej wniosku z dnia 28 grudnia 2016 r. W takiej sytuacji niedopuszczalne było wszczęcie, prowadzenie lub jakiekolwiek inne ponowne badanie sprawy, która została już zakończona decyzją ostateczną. Z powyższym poglądem należy się zgodzić. Stosownie do treści art. 61a § 1 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Wskazany przepis przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygniecie. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61a § 1 K.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. stanowi zatem podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011, teza 6 do art. 61a), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1385/11 oraz z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1467/16). Dopóki zatem w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma zatem fakt, że złożony przez skarżącą wniosek z dnia 15 marca 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] przy ul. [...] w B. jest kolejnym wnioskiem złożonym przez tę samą stronę w tej samej sprawie. Mianowicie skarżąca kasacyjnie wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z wnioskiem z dnia 28 grudnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji z dnia 28 października 1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 22 marca 2017 r. odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z 1996 r., a decyzją z dnia 12 maja 2017 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 22 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 898/17 oddalił skargę skarżącej, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1444/18 oddalił skargę kasacyjną. W takich okolicznościach skarżąca kasacyjnie złożyła w dniu 15 marca 2019 r. ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności wskazywanej decyzji z dnia 28 października 1996 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazujące, że wniosek B. C. z dnia 15 marca 2019 r. dotyczy tożsamej sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji, która została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 22 marca 2017 r. utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia 12 maja 2017 r., a decyzje te były przedmiotem kontroli sądowej ww. wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2017 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2018 r. W myśl zaś art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, co stanowi przeszkodę do ponownego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 października 1996 r., a to uzasadniało zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. Dla wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wystarczające jest bowiem, na co wskazano we wcześniejszych rozważaniach, stwierdzenie istnienia którejkolwiek przesłanki niedopuszczalności wszczęcia postępowania. Postanowienie to nie ma charakteru uznaniowego. Organ jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w każdym przypadku, gdy stwierdzi, że postępowanie nie może być wszczęte z jakiejkolwiek przyczyny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1514/18 oraz z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 2134/21) i taka sytuacja zachodziła w przedmiotowej sprawie. Z tych względów na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. (pkt 2 skargi kasacyjnej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia, a stwierdziwszy istnienie przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z dnia 28 października 1996 r., brak było podstaw prawnych do analizy czy decyzja ta zawiera wady, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. jak też czy naruszała przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne oraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarowaniu gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wobec niezasadności zarzutów dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. bezprzedmiotowe stały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt 3 i 4 skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., w pkt 2 oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie, wobec stwierdzenia oczywistej omyłki w komparycji wyroku Sądu I instancji w zakresie błędnego oznaczenia siedziby organu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 1 P.p.s.a. sprostował z urzędu w tym zakresie zaskarżone orzeczenie (pkt 1 wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło