II OSK 224/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia del. WSA Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę może zostać wydana, gdy roboty budowlane objęte zmienianą decyzją zostały już wykonane, a zakres zmian dotyczy nowego przedsięwzięcia inwestycyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę, wydana na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, może dotyczyć jedynie zamierzonych, a nie dokonanych już istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przed wydaniem takiej decyzji organ powinien zweryfikować zakres wykonanych dotychczas robót budowlanych. Ponadto, odstępstwa od wymogów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, sanitarnych lub ochrony zabytków, uzyskane na podstawie § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczą wyłącznie tych konkretnych obszarów, a nie całokształtu zagadnień związanych z pozwoleniem na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z.J. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego zmieniającą pozwolenie na budowę rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego. Organy administracji uznały, że projekt budowlany spełnia wymogi Prawa budowlanego i warunki zabudowy, a uzyskane odstępstwa od przepisów technicznych są wystarczające. Z.J. zarzuciła naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnej decyzji o warunkach zabudowy oraz dopuszczenie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, które zostały już wykonane.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA we Wrocławiu oraz zaskarżoną decyzję Wojewody Dolnośląskiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 467/17 w sprawie ze skargi Z.J. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016 r. nr [...]; 3. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Z.J. kwotę 1900 (jeden tysiąc dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 467/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z.J. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] 2016 r. Prezydent Wrocławia działając na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 290, dalej: "Pr. bud."), zmienił ostateczną decyzję z dnia [...] 2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielający M. i H.N. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego we Wrocławiu przy ul. J. [...] a na działce nr [...],[...], obręb S., w części dotyczącej projektu budowlanego w zakresie kubatury budynku, usytuowania ścian działowych, lokalizacji okien, kształtu dachu i zatwierdził projekt budowlany obejmujący wskazane zmiany oraz udzielił pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzanych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ orzekający wskazał, że projekt budowlany spełnia wszystkie wymagania z art. 35 ust. 1 Pr. bud., a ponadto w sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 Pr. bud., niezbędne do wydania wnioskowanej decyzji.
Opisana powyżej decyzja została zaskarżona przez A.J., B.J., Z.J., Ł.J., S.J. i T.J., którzy w odwołaniach zarzucili wydanie jej z naruszeniem art. 3 pkt 20 Pr. bud., § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z naruszeniem art. 144 kodeksu cywilnego. Ponadto zdaniem odwołujących się przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami wydanej w sprawie decyzji o warunkach zabudowy.
Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja jest decyzją zmieniającą pozwolenie na budowę, która podlega regulacji zawartej w art. 36a Pr. bud. Jednocześnie Wojewoda Dolnośląski wyjaśnił, że zmiany wprowadzone do pierwotnego projektu budowlanego należy uznać za istotne, wymagające zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Dokonując oceny dopuszczalności planowanej inwestycji organ wziął pod uwagę ustalenia zawarte w decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 14 lutego 2011 r. ustalającej warunki zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego na nieruchomości położonej we W. przy ul. J. [...]. W ocenie organu w wyniku planowanej zmiany zamierzenie budowlane jest nadal zgodne z ustaleniami ww. decyzji lokalizacyjnej. Wojewoda wskazał również, że na potrzeby pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy uzyskali zgodę na odstępstwo, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o warunkach technicznych, bowiem Dolnośląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] 2012 r. - po analizie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawców: budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony we wskazanych ekspertyzach, inny niż podany w § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. bez zapewnienia wymaganej odległości ściany budynku z otworem okiennym od granicy z sąsiednią działką budowlaną. W związku z czym należy uznać, że inwestycja nie narusza przepisu § 12 ust. 1 w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewoda wskazał też na spełnienie przez przedmiotową inwestycję wymagań określonych w § 206 ust. 2 oraz § 57 i § 60, a nadto § 271-273 powoływanego rozporządzenia.
Legalność decyzji wydanej w sprawie przez Wojewodę Dolnośląskiego zakwestionowała Z.J. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa. Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena przyjęta przez organy, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki do wydania decyzji udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę w zakresie zmian określonych w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym. Sąd zwrócił uwagę, że zmiany nie obejmowały delokalizacji ściany zewnętrznej budynku, usytuowanej od strony niezabudowanej działki oznaczonej numerem 148/9, stanowiącej współwłasność Z.J., a położenie tej ściany, a poprzez to odległość od granicy z sąsiednią działką zostało w sposób ostateczny i prawomocny określone w opisanej powyżej decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2012 r. Zgodę na taką lokalizację wyraził również Dolnośląski Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w postanowieniu z dnia [...] 2012 r., a następnie w toku postępowania prowadzonego w rozpoznawanej sprawie oświadczeniem z dnia 5 sierpnia 2016 r. podtrzymał stanowisko przyjęte wobec zamierzonej inwestycji. Sąd potwierdził, że analiza nasłonecznienia wykazała, że nie doszło do naruszenia warunków określonych w § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nadto decyzja pozostaje w zgodzie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.
W skardze kasacyjnej Z.J. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie:
1. naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1) p.p.s.a.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1Pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, iż w dniu 8 kwietnia 2016 r. (na skutek wniosku złożonego w dniu 14 września 2015 r.) została wydana nowa decyzja Prezydenta Wrocławia o warunkach zabudowy dla inwestycji przy ul. J. [...] we W. obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowę budynku gospodarczego, a rozstrzygnięcie w postaci pozwolenia na budowę zostało oparte na decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2011 r. nr [...], którą wskazany organ wyznaczył warunki zabudowy dla terenu położonego we W. przy ul. J., co powinno skutkować co najmniej uchyleniem decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017 r. oraz decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016 r. Nr [...],
ewentualnie
art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, iż w dniu 8 kwietnia 2016 r. (na skutek wniosku złożonego w dniu 14 września 2015 r.) została wydana nowa decyzja Prezydenta Wrocławia nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji przy ul. J. [...] we W. obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowę budynku gospodarczego, a rozstrzygnięcie w postaci pozwolenia na budowę zostało oparte na decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2011 r. nr [...], którą wskazany organ wyznaczył warunki zabudowy dla terenu położonego we W. przy ul. J., co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016 r. Nr [...], z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 36a ust. 1 Pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, iż nie jest dopuszczalnym dokonywanie zmiany decyzji pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane w zakresie objętym zmienianą decyzją zostały wykonane oraz w przypadku gdy zakres zmian dotyczy nowego przedsięwzięcia inwestycyjnego, niepodlegającego kwalifikacji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego pozwolenia na budowę,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015 poz. 1422) (zwanego dalej również "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych") oraz w zw. z art. 9 Pr. bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że projektowany budynek jest zgodny z przepisami Rozporządzenia w sprawie Warunków Technicznych z uwagi na uzyskane odstępstwo w postaci wskazań ekspertyzy technicznej właściwego rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy, pomimo iż w/w warunki nie zostały spełnione przez inwestorów,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że aneks do ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku, pismo Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu oraz uzgodnienie projektu budowlanego przez rzeczoznawcę do spraw przeciwpożarowych, spełniają wymóg sporządzenia ekspertyzy technicznej oraz ich uzgodnienia są zgodnie ze wskazanym przepisem,
5) art. 145 § 1 pkt 1) lit a) p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy nie zostało wydane uzgodnienie wojewódzkiego konserwatora zabytków do ekspertyzy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia, a zgodnie z zapisem decyzji Prezydenta Wrocławia Nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] 2016 r. pkt 2 c) działka im [...],[...], obręb S. znajduje się na obszarze ujętym w Gminnej Ewidencji Zabytków na podstawie Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2014 r.
2. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu przepisu art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.:
1) art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, iż w dniu 8 kwietnia 2016 r. (na skutek wniosku złożonego w dniu14 września 2015 r.) została wydana nowa decyzja Prezydenta Wrocławia nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji przy ul. J. [...] we W. obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowę budynku gospodarczego, a rozstrzygnięcie w postaci pozwolenia na budowę zostało oparte na decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2011 r. nr [...], którą wskazany organ wyznaczył warunki zabudowy dla terenu położonego we Wrocławiu przy ul. J., co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016 r. Nr [...], lub co najmniej uchyleniem ww. decyzji oraz usunięciem z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2011 r. lub decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016 r. o warunkach zabudowy,
2) art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez nierozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, zaniechanie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności związanych ze sprawą i dokonanie wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącej do nieuzasadnionego przyjęcia, że ziściły się przesłanki do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Wrocławia nr [...] z dnia [...] 2016 r., a w szczególności poprzez przyjęcie, że:
1) przedłożony do akt sprawy aneks do ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku spełnia wymóg sporządzenia ekspertyzy technicznej, pomimo iż aneks do ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. J. [...],[...] we W. w związku z planowaną rozbudową, przebudową i nadbudową ograniczał się do wniosku, iż "rozbudowa budynku nie będzie miała negatywnego wpływu na istniejący budynek i może być realizowana po wykonaniu i zatwierdzeniu projektu budowlanego przez organy administracji publicznej", a analiza obu projektów budowlanych prowadzi do konkluzji, że zachodzą różnice w postaci:
- zmiany wysokości budynku,
- zmiany konstrukcji dachu (dach czterospadowy "kopertowy" zamiast dachu dwuspadowego oraz na taras nad parterem),
- zmiany w elewacji północno - wschodniej, która przebiega niżej niż w zmienianym projekcie budowlanym i byłaby obecnie zwieńczona okapem dachu, natomiast wcześniej elewacja sięgała kalenicy,
- zmiany w powierzchni piętra (powiększenie),
- zmiany w powierzchni partem (powiększenie),
- zmiany technologii wykonania obiektu z murowanej na drewnianą,
- zmiany lokalizacji ścian działowych
2) przedłożone do akt sprawy pismo Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu z dnia [...] 2016 r. nie stanowi uzgodnienia ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego,
3) przedłożone do akt sprawy uzgodnienie projektu budowlanego przez rzeczoznawcę do spraw przeciwpożarowych w dniu [...] 2016 r. nie stanowi ekspertyzy rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenie nieważności w całości lub uchylenie w całości decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017 r. oraz decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016 r.; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.
Prawidłowo Sąd I instancji zauważył, że przedmiotem jego kontroli jest decyzja o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę i tylko w tych granicach w jakich zaskarżona decyzja wprowadza zmiany, może dokonać oceny prawnej tej decyzji. Jednocześnie poza zakresem kontroli Sądu pozostają postanowienia pierwotnej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, które pozostały w niej niezmienione. Prawidłowa jest również konstatacja Sądu, że na roboty budowlane objęte zmianą decyzji o pozwoleniu na budowę, w zakresie w jakim naruszają reguły wynikające z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, niezbędne jest uprzednie uzyskanie zgody na takie odstępstwa. Błędnie natomiast Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów administracji wyrażone w zaskarżonych decyzjach, że zgoda taka została udzielona przez Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu, bowiem odstępstwa uzyskane na podstawie § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, na które powołują się organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny dotyczą wyłącznie odstępstw od wymogów związanych z ochroną przeciwpożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków. Odstępstwa od pozostałych wymogów wynikających z rozporządzenia mogą być uzyskane tylko na podstawie art. 9 ustawy Prawo budowlane albo na podstawie art. 12 ust. 2 rozporządzenia. Za taką wykładnią § 2 ust. 2 pkt 1 przemawia fakt, że wymienione zostały w nim oraz w powiązanym z tym przepisem ustępem 4 organy administracji zajmujące się jedynie pewnymi szczególnymi elementami procesu budowlanego, to jest ochroną pożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków nie zaś całokształtem zagadnień związanych z zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę ( por. wyrok NSA z dnia 16 września 2016r. sygn. akt II OSK 3098/14, LEX nr 2167551 oraz wyrok WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 899/17, LEX nr 2408799). W tym kontekście zasadny jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 i art. 9 Pr. bud.
Zasadnie skarżąca kasacyjnie wywodzi, że warunkiem dopuszczenia zastosowania regulacji zawartej w art. 36a ust. 1 Pr. bud. jest prowadzenie procesu budowlanego. Jego zakończenie czyni bezprzedmiotowym stosowanie tego przepisu, a ewentualna zmiana (rozbudowa, nadbudowa, przebudowa itd.) wykonanego obiektu może nastąpić po uzyskaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa bowiem budynku z istotnymi odstępstwami bez uzyskania pozwolenia zamiennego jest samowolą budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw. Oczywiste jest, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 36a ust. 1 Pr. bud., może dotyczyć tylko zamierzonych, a nie dokonanych przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków tego pozwolenia (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 44/06, dostępny na: CBOSA). Zatem przed wydaniem decyzji zmieniającej organ powinien zweryfikować zakres wykonanych dotychczas robót budowlanych. Brak takich ustaleń czyni zasadnym zarzut naruszenia przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnianie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, mogących mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a.)
Niezasadne są natomiast zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt Pr. bud. oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu i ocenie decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, nowej decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla tego samego terenu. Rozwijając tenże wątek należy podkreślić, że dla tego samego terenu można wydać kilka decyzji o warunkach zabudowy, wszak przepis art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm. dalej: " u.p.z.p.") stanowi, że w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Dodać przy tym należy, iż podmiot, któremu wydano decyzję o warunkach zabudowy ma prawo ponownie ubiegać się o wydanie tego rodzaju decyzji w odniesieniu do tego samego terenu pod warunkiem, że wniosek dotyczyć będzie innej inwestycji (por. np. wyroki NSA: z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1566/07; z dnia 15 listopada 2007r., sygn. akt II OSK 1508/06 oraz wyroki WSA: w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 22/13; w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1570/05 i inne, wszystkie dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Problem jednak powstaje w sytuacji, gdy teren dla którego uprzednio wydano już decyzję o warunkach zabudowy, został objęty udzielonym inwestorowi pozwoleniem na budowę, a następnie wydano w stosunku do niego kolejną decyzję o warunkach zabudowy, tak jak ma to miejsce w kontrolowanym przypadku. Należy przy tym zauważyć, że przepisy powoałnej u.p.z.p. nie zawierają ograniczeń czasowych w obowiązywaniu decyzji o warunkach zabudowy za wyjątkiem możliwości wygaszenia takiej decyzji w trybie art. 55 u.p.z.p. (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017r. sygn. akt II OSK 663/16, LEX nr 2248138). W ocenie NSA, w przedstawionej sytuacji, nie można nie dostrzegać faktu, że decyzja o warunkach zabudowy w oparciu o którą udzielono pierwotnego pozwolenia na budowę pozostaje w obrocie prawnym, co oznacza, że na jej podstawie organ zatwierdził przedłożony przez inwestora projekt budowlany, a tym samym inwestor uprawniony był do podjęcia określonych w tej decyzji robót budowlanych, mających wpływ na zagospodarowanie terenu. To powoduje konieczność brania pod uwagę tej decyzji w postępowaniu zmierzającym do zmiany udzielonego wcześniej pozwolenia na budowę. Nie można bowiem - jak uczyniła to skarżąca kasacyjnie - całkowicie pomijać faktu wydania dla spornej inwestycji decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzedzonej wydaniem decyzji o warunkach zabudowy.
Odrębną kwestię stanowi fakt istnienia podstawy do wydania kolejnej decyzji o warunkach zabudowy oraz jej zgodność z wcześniej wydaną decyzją o warunkach zabudowy, te jednak okoliczności nie dotyczą przedmiotu niniejszej sprawy i nie podlegają ocenie w ramach tego postępowania. Można jedynie wskazać, że wydanie kolejnej decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe do czasu, gdy nie zostanie wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Wynikający bowiem z aktów administracyjnych stan prawny nieruchomości, w zakresie ustalenia sposobu zagospodarowania terenu, powinien być spójny, w tym znaczeniu, że kolejne decyzje (np. decyzje o warunkach zabudowy) winny uwzględniać stan prawny określony wcześniejszą decyzją o pozwoleniu na budowę, co wynika z treści art. 16 k.p.a.( por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. II OSK 2409/12). Stąd prawidłowo organy oceniły zgodność decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę z wcześniej wydaną decyzją ustalającą warunki zabudowy. Zaś fakt nieuwzględnienia treści kolejnej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla tego samego terenu, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2017r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] 2016r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie stanowi podstawy do uchylenia tych decyzji.
Niezasadne są również zrzuty skargi kasacyjnej w zakresie w jakim wskazują, że pismo Komendanta Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu z dnia [...] 2016r. nie może być uznane za uzgodnienie w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jak wynika z treści tego pisma w ocenie komendanta planowana przez inwestora zmiana w projekcie budowlanym, nie wpływa na dokonane przez ten organ ustalenia zawarte w wydanym wcześniej postanowieniu. Zatem przyjąć należy, że takie uzgodnienie zostało dokonane. Z treści powołanego przepisu nie wynika bowiem, jaką formę powinno mieć uzgodnienie. Istotne jest natomiast aby stanowisko organu uzgadniającego odnosiło się do zmian, których dotyczyła decyzja. Podobnie niezasadna jest argumentacja skargi kasacyjnej dotycząc aneksu do ekspertyzy technicznej, która spełnia wymagania wynikające z § 206 ust. 2 rozporządzenia o warunkach technicznych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło