III FSK 3332/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-06
Skład orzekający: Dominik Gajewski, Jolanta Sokołowska, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zaświadczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o utrzymaniu i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Brak stosownego zaświadczenia wydanego przez organ właściwy w sprawach dotyczących ochrony zabytków wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zaświadczenie takie, wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej i stanowi podstawę do oceny spełnienia przesłanek do zwolnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2015 r. Skarżący domagał się zwolnienia od podatku dla nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wydania zaświadczenia o utrzymaniu i konserwacji nieruchomości zgodnie z przepisami, co zostało utrzymane w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 976/19 w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 976/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.G.o na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to:
- art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") w związku z art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków z 23 lipca 2003 r.;
- art. 36 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282);
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, a to:
- art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm, dalej: "p.p.s.a."), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art.106 § 4 p.p.s.a. w związku z art.133 § 1 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Spór w rozpoznawanej sprawie ogniskuje się wokół problemu, czy budynek położony w K. objęty współwłasnością m.in. skarżącego podlegał w kontrolowanym roku podatkowym zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Kontrowersja w rozpoznawanej sprawie dotyczy jedynie tego, czy nieruchomość, której Skarżący jest współwłaścicielem, jest utrzymywana i konserwowana, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Innymi słowy, ustalenia wymaka okoliczność zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., warunkującej odstąpienie od fiskalnego obciążania właściciela zabytku w zakresie podatku od nieruchomości. Zaznaczyć przy tym należy, że organy podatkowe nie są uprawnione do prowadzenia samodzielnego postępowania co do przestrzegania i stosowania przez podatnika przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; w tym zakresie organ podatkowy opiera się na ocenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe wskazały, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. odmówił wydania zaświadczenia, że nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (postanowienie z 23 listopada 2015 r.). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w związku z przeprowadzonymi oględzinami w dniu 15 listopada 2012 r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie elewacji bocznych i elewacji tylnej kamienicy, która to decyzja do dnia oględzin nie została wykonana. Podczas kontroli, która odbyła się w dniu 14 stycznia 2014 r. stwierdzono, że zarówno elewacja frontowa, jak i elewacja tylna i boczna są w złym stanie technicznym, ponadto w pomieszczeniach widoczne są liczne zawilgocenia, zasolenia, występują nieszczelności. W dniu 25 marca 2014 r. zostało wydane pozwolenie konserwatorskie na wykonanie robót budowlano-konserwatorskich związanych między innymi z remontem elewacji tylnej budynku głównego, elewacji północnej i południowej oficyny tylnej, elewacji zachodniej oficyny bocznej, które do 5 listopada 2015 r., czyli przeprowadzenia oględzin poprzedzających wydanie postanowienia odmownego, nie zostało zrealizowane. Również podczas tych oględzin stwierdzono, że stan techniczny pozostaje bez zmian, elewacje nadal wymagają przeprowadzenia pilnych prac remontowych. Kondygnacje, poza poziomem piwnic i parteru, na których prowadzone są funkcje gastronomiczne, są nieużytkowane, bez bieżącej konserwacji, elementy zabytkowe częściowo zdemontowane, wymagają przeprowadzenia konserwacji i ekspozycji.
W dniu 5 listopada 2015 r. przeprowadzono kontrolę obiektu. WKZ w pisemnych wyjaśnieniach z 23 stycznia 2019 r., podtrzymał stanowisko zajęte w ostatecznym postanowieniu z 23 listopada 2015 r. Warto również odnotować, że wyrokiem z 6 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 713/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 287/17 w sprawie skargi na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszym składzie, nie budzi wątpliwości, że sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż organ konserwatorski jest właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Opinia wydana w tym zakresie, niezależnie od tego, czy na wniosek strony, czy na wniosek organu, korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu, mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości spornych przedmiotów opodatkowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowe zaświadczenia mają zatem moc dokumentów urzędowych i tak powinny być przez sąd pierwszej instancji uznane i ocenione. Jakkolwiek ustawodawca nie definiuje pojęcia dokumentu urzędowego, to jednak z treści art. 194 § 1 i 2 O.p. można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej lub inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Przedmiotowe zaświadczenia obie te przesłanki spełniają. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, że w istocie potwierdzają one stan faktyczny na dzień ich wydania (zob. L. Etel (red.) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany do art. 194, LEX/el 2012).
Pogląd o urzędowym charakterze zaświadczenia wydawanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków na wniosek organu podatkowego jest powszechnie akceptowany zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie (zob. wyrok NSA z 13 października 2016 r., II FSK 2487/14; wyroki WSA: w Krakowie z 3 marca 2017 r., I SA/Kr 1448/16, w Olsztynie z 8 czerwca 2020 r., I SA/Ol 109/20; B. Pahl, Czy indywidualny wpis budynku do rejestru zabytków stanowi podstawę do zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntu, na którym jest posadowiony? Glosa do wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2010 r., II FSK 450/09).
Reasumując, brak stosownego zaświadczenia, wydanego w określonym ustawą trybie proceduralnym przez organ właściwy w sprawach dotyczących ochrony zabytków, wyklucza możliwość zastosowania art.7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Z tego też względu okoliczności podniesione przez Skarżącego w ramach zarzutów, zarówno materialnych, jak i procesowych, uznać należy za irrelewantne dla istoty kontrolowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawy wymiarowej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Sędzia NSA Jolanta Sokołowska Sędzia NSA Dominik Gajewski Sędzia del. WSA Marek Kraus
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło