II GZ 128/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1024/19 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 2 października 2020 r. (sygn. akt III SA/Kr 1024/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił wniosek Spółki A (dalej zwanej "Skarżącą") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu. WSA wskazał, że postanowieniem z 8 stycznia 2020 r. WSA odrzucił skargę Skarżącej z uwagi na brak uiszczenia wpisu od skargi, zaś postanowieniem z 10 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I OZ 445/20) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie o odrzuceniu skargi. WSA dodał, ze pismem z 19 sierpnia 2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca stwierdziła w szczególności, że przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi ustała w dniu 13 sierpnia 2020 r., tj. w dniu doręczenia Skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2020 r. Zdaniem WSA, Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. WSA uznał, że Skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu w momencie doręczenia jej postanowienia WSA z 8 stycznia 2020 r. odrzucającego skargę, a zatem z tym dniem ustała przyczyna uchybienia terminu. W ocenie WSA, Skarżąca powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od tego dnia, a tymczasem zdecydowała się jedynie zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie o odrzuceniu skargi. WSA nie podzielił przy tym stanowiska Skarżącej, że wspomniany 7-dniowy termin otworzył się dopiero w momencie doręczenia jej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o oddaleniu zażalenia. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA z 2 października 2020 r., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie Skarżącej terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 88 ppsa, polegające na odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi, w sytuacji gdy nie zachodziła przesłanka złożenia wniosku spóźnionego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy zapoczątkowanej wniesioną skargą i skutkowało jej odrzuceniem; - art. 87 § 1 i 2 ppsa przez uznanie, że Skarżąca uchybiła 7-dniowemu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji gdy Skarżąca złożyła wniosek w ciągu 7 dni od dnia otrzymania rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi wniesionej w sprawie. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła w szczególności, że dopiero w momencie ostatecznego rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wpisu od skargi. Do tego momentu Skarżąca podejmowała wszelkie czynności zmierzające do nadania skardze dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 ppsa postanowił, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 ppsa, a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędne jest stanowisko WSA, który uznał, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi ustała z dniem doręczenia Skarżącej nieprawomocnego postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, w sytuacji gdy Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie tegoż Sądu, zgodnie z którym należy rozróżnić sytuację, gdy strona przyjmuje bez zastrzeżenia ocenę sądu co do uchybienia terminu i wnosi tylko wniosek o przywrócenie terminu od sytuacji, gdy strona nie zgadza się z takim stanowiskiem, a w konsekwencji wnosi zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Wówczas nie jest zasadne przyjęcie, że początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wyznacza data doręczenia nieprawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego rozstrzygającego w przedmiocie uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej. Zatem jeżeli od postanowienia o odrzuceniu skargi złożone zostało zażalenie, to termin 7-dniowy z art. 87 § 1 ppsa, przewidziany na złożenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, zaczyna swój bieg od daty doręczenia postanowienia sądu drugiej instancji rozstrzygającego kwestię uchybienia terminu (por. postanowienia: z 27 października 2017 r. o sygn. akt II OZ 1267/17; z 29 listopada 2017 r. o sygn. akt II GZ 866/17 - treść tych, jak i dalej powołanych postanowień jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wobec powyższego rację ma Skarżąca, że doręczenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2020 r. i prawomocne przesądzenie kwestii uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi otwierało Skarżącej termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wymaga podkreślenia, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 ppsa, jest aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął - czy też nie - przed jej dopełnieniem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 marca 2017 r. o sygn. akt II GZ 207/17; 19 stycznia 2017 r. o sygn. akt II GZ 1355/16; 29 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GZ 222/12). Wobec tego dopiero nieuwzględnienie zażalenia na odrzucenie skargi sprawia, że aktualny staje się interes strony w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, o ile nie złożyła go wcześniej. W niniejszej sprawie kwestia uchybienia terminu do uiszczenia wpisu skargi przez Skarżącą została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2020 r. (sygn. I OZ 445/20) doręczonym pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 13 sierpnia 2020 r. (k. 77 akt sądowych). W tej sytuacji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 ppsa, upływał w dniu 20 sierpnia 2020 r. Zatem skoro Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu w dniu 19 sierpnia 2020 r., to dokonała tego z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 ppsa. W tej sytuacji WSA bezzasadnie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, czym naruszył art. 88 ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.