IV SA/Wa 2319/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-05
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Leszek Kobylski, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z powodu niezawinionego braku udziału w tym postępowaniu, jeśli jego nieruchomość nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji i nie wykazano negatywnego wpływu inwestycji na jego nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ nie wykazał interesu prawnego. Brak bezpośredniego sąsiedztwa z terenem inwestycji oraz brak udowodnionego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na jego nieruchomość wykluczyły możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego i być indywidualny oraz realny, a nie opierać się na hipotetycznych uciążliwościach.Stan faktyczny
Skarżący B. S. wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej ustalającej warunki zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 1,0 MW. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, ponieważ planowana inwestycja nie oddziaływała negatywnie na jego nieruchomość. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., twierdząc, że nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, mimo że jego nieruchomość znajduje się w sąsiedztwie terenu inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant ref. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzję z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołań: B. S. oraz J. S. i B. S., od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2018 r, znak: [...], odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla budowy [...] o mocy do 1,0 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, planowanej na działkach nr [...] i [...], położonych w obrębie [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że okolicznością niesporną jest, że odwołujący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzja ostateczną, jednak brak ich udziału w tym postępowaniu nie oznacza jeszcze, iż mamy do czynienia z niezawinionym brakiem udziału stron, jako stron, w tym postępowaniu.
Kolegium wyjaśniło, że status strony nie wynika z uznania danego podmiotu za stronę przez organ administracyjny. Pojęcie strony zostało zdefiniowane w art. 28 K.p.a. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, decydują przepisy prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Takiej osobie nie przysługuje zaś przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Dalej organ wskazał, że odwołującym przysługiwałby status strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną, gdyby inwestycja, dla której tą decyzją ustalono warunki zabudowy oddziaływała na nieruchomości stanowiące własność odwołujących (które w niniejszym postępowaniu nie graniczą bezpośrednio z planowaną inwestycją), stwarzając określone uciążliwości.
W toku postępowania w odpowiedzi na wezwanie Kolegium o wykazanie interesu prawnego w sprawie, B. S. wskazał, że jest właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu, dla którego ww. decyzją ostateczną ustalono warunki zabudowy, a mianowicie działki położonej w [...], oznaczonej nr [...]. Z kolei, J. S. oraz B. S. wskazali, że również są właścicielami nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu, dla którego ww. decyzją ostateczną ustalono warunki zabudowy, a mianowicie działki w obrębie [...], oznaczonej nr [...]. Ponadto, skarżący wskazali, iż planowana inwestycja, dla której ww. decyzją ustalono warunki zabudowy stanowi realne zagrożenie dla znajdującej się na ich działkach kolekcji drzew, krzewów i bylin stworzonej przy [...].
Organ odnosząc się kwestii oddziaływania planowanej inwestycji wyjaśnił, że wprawdzie planowana inwestycja stanowi zabudowę przemysłową, gdyż ma służyć produkcji energii elektrycznej, jednak tego rodzaju produkcja energii elektrycznej ze słońca nie będzie powodować emisji hałasu oraz substancji szkodliwych dla środowiska oraz promieniowania. Brak jest również jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, iż realizacja i eksploatacja planowanej inwestycji będzie miała negatywny wpływ na stan wód i gleby na nieruchomościach stanowiących własność odwołujących, jak również na rośliny z kolekcji drzew, krzewów i bylin stworzonej przy [...], która znajduje się w odległości około 150m od terenu inwestycji. Wprawdzie w załączonej przez odwołujących opinii Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, jej autor stwierdza, iż lokalizacja inwestycji, dla której ww. decyzją ostateczną ustalono warunki zabudowy może przyczynić się do degradacji ww. kolekcji roślin, jednak to twierdzenie jest pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia, a zatem nie można zweryfikować jego trafności.
W ocenie Kolegium, w tej sytuacji należy uznać, iż wskazane przez odwołujących nieruchomości, stanowiące ich własność znajdują się poza zasięgiem negatywnego oddziaływania ww. inwestycji. Zatem jej realizacja i eksploatacja nie będzie miała wpływu na sferę praw i obowiązków odwołujących, gdyż nie będą oddziaływać na wskazane powyżej działki.
Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w momencie wydawania ww. decyzji ostatecznej, odwołujący nie byli właścicielami nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej nr. [...]. Nabyli ją bowiem dopiero w maju 2017 r. Stąd, już z tego powodu nie mogą skutecznie podnosić zarzutu niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną. Z kolei, okoliczność, iż ówczesny właściciel tej nieruchomości nie brał udziału w tym postępowaniu mogłaby być, w ocenie Kolegium, skutecznie podniesiona tylko przez niego, a nie przez inne podmioty.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż odwołujący nie posiadają interesu prawnego w sprawie zakończonej ww. decyzja ostateczną, a zatem brak ich udziału w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie nie może być oceniony jako niezawiniony brak udziału strony w tym postępowaniu.
Organ też zwrócił uwagę, iż o interesie prawnym odwołującego się nie przesądza podniesiona przez niego okoliczność, iż został uznany za stronę, jak twierdzi, tożsamego postępowania o wydanie warunków zabudowy. Organ wyjaśnił, iż sprawa zakończona decyzją organu I instancji z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], w którym to postępowaniu skarżący brał udział nie była tożsama pod względem przedmiotowym ze sprawą zakończoną ww. decyzją ostateczną. Dotyczyła innego terenu. Ponadto, należy podkreślić, że o tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, decydują przepisy prawa materialnego, a nie uznanie organu administracji prowadzącego postępowanie w sprawie.
W ocenie Kolegium, nie zachodzą również pozostałe wskazane przez odwołujących podstawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną
Jako istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej, a nie znaną organowi, który ją wydał, odwołujący wskazali położenie działki nr [...] w odległość 1,5 km od terenu inwestycji oraz okoliczność, iż na działce tej nie istniała elektrownia fotowoltaiczna, ale była dopiero projektowana. W ocenie Kolegium, są to istotne okoliczności dla sprawy, jednak wbrew twierdzeniom skarżących, były one znane organowi I instancji w dniu wydania ww. decyzji ostatecznej. W aktach sprawy znajduje się kopia mamy - część graficzna wyników analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na której uwidocznione jest położenie, zarówno terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, jak i działki nr [...]. Nie można zatem uznać, że została ujawniona nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, która była nieznana organowi I instancji w chwili wydania ww. decyzji ostatecznej. W konsekwencji należy stwierdzić, że brak jest podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Zdaniem Kolegium, brak jest również przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. W ocenie odwołujących, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zachodzi ww. przesłanka wznowienia, gdyż ww. decyzja o warunkach zabudowy została wydana bez uprzedniego uzyskania przez inwestora wymaganej prawem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Niezależnie od zasadności twierdzeń stron odnośnie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia, jej nieuzyskanie, nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania, określonej ww. przepisie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest bowiem wydawana w odrębnym postępowaniu, a nie w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy - jako akt organu współdziałającego z organem wydającym decyzję o warunkach zabudowy. Zatem nawet w przypadku ustalenia, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była wymagana, jej brak, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Nie można też zdaniem Kolegium uznać, iż zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. We wniosku o wznowienie postępowania, skarżący zarzucili, iż przeprowadzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu została sfałszowana oraz, że jej fałszerstwo jest oczywiste. Organ jednak zauważył, iż brak jest orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszerstwo tego dowodu. W ocenie Kolegium brak jest również jakichkolwiek podstaw nie tylko do stwierdzenia, iż fałszerstwo tego dowodu jest oczywiste, ale nawet do podejrzenia jego sfałszowania.
Wobec stwierdzenia braku którejkolwiek ze wskazanych przez odwołujących podstaw wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] lutego 2017 r. Kolegium odmówiło jego uchylenia.
W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie nie naruszono też art. 150 § 2 Kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. powyższej decyzji Kolegium zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 5 i 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 140 i art. 144 k.c. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię, niezastosowanie i ustalenie, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony postępowania z pominięciem, że był on uznany za stronę tożsamego postępowania w wydanie warunków zabudowy tej samej inwestycji w tym samym miejscu a także, że przedmiotowa inwestycja w części tj. droga i wszystkie media zlokalizowane są na działce [...] bezpośrednio przy jego granicy;
- przepisów prawa procesowego tj.: art. 7, 77 § 1 i art 8 w zw. z art 80, art. 107 § 3 k.p.a., jak i art. 84 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ wynik sprawy, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie błędnych ustaleń. Dodatkowo Strona podniosła na naruszenie także art. 9 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że wnioskodawca miał obowiązek wskazać jaki jego interes prawny naruszono, co jest tożsame z uznaniem, że musi on posiadać gruntowną znajomość przepisów prawa i regulacji technicznych oraz posiadać wiedzę specjalistyczną pozwalającą mu na samodzielne ustalenie zakresu oddziaływania obiektu, nie dysponując wszystkimi danymi technicznymi tej elektrowni. W ocenie Skarżącego doszło także do naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez nierozważenie przez organ odwoławczy, czy zaszły przesłanki określone w art. 145 § k.p.a.
Dalej Strona podniosła, że organ dopuścił się naruszenia art. 150 § 2 , art. 65 i 19 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprze błędną wykładnię i uznanie, że skoro w ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do wznowienia to organ I instancji mógł być "sędzią sam we własnej sprawie".
Zdaniem skarżącego organ dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez nie uznanie tej przesłanki do wznowienia tylko z uwagi na to, ze decyzja środowiskowa jest uzyskiwana w odrębnym trybie, co nie ma żadnego znaczenia dla zaistnienia tej przesłanki gdyż artykuł ten nie wprowadza żadnych ograniczeń co do formy uzyskania wymaganego stanowiska innego organu. Zwrócił także uwagę na naruszenie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprze jego niezastosowanie, a którego analiza jest kluczowa do prawidłowego rozpoznania przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad i naruszeń prawa, co skutkowało oddaleniem skargi.
Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Wójta Gminy [...] o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] o mocy do 1,0 MW wraz z drogą dojazdową i infrastrukturą towarzyszącą.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od ogólnej zasady trwałości i stabilności decyzji określonej w art. 16 K.p.a.
Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a. (chodzi tu o błędy w sposobie prowadzenia postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanej decyzji a nie samą decyzję). Postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Pierwszy etap tzw. wstępny (wyjaśniający) rozpoczyna wniosek strony (tu z dnia 16 sierpnia 2018 r.), zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) albo podjęciem postanowienia o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). Drugi etap, tzw. właściwy, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia, a kończy się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 K.p.a.
W kontrolowanej sprawie postępowanie wznowieniowe – wszczęte wnioskiem skarżącego wskazujących na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 K.p.a. – po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu, zakończyło się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. decyzji o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym wobec braku podstaw do wznowienia, a więc decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją, będącą przedmiotem zaskarżenia.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Domagając się wznowienia postępowania wnioskodawca argumentował, że w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy nie brały udziału jako strona tegoż postępowania, mimo że jego nieruchomość pozostaje w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
W ocenie Sądu, pogląd organu odwoławczego o nieprzysługiwaniu skarżącemu statusu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji i w konsekwencji również braku wskazanej przez skarżącego podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 K.p.a., zasługuje na akceptację. Stanowisko to organ wyraził w oparciu o kompletny oraz prawidłowo oceniony materiał dowodowy.
Argumentując przedstawioną wyżej ocenę w pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy oceniać w oparciu o ogólna zasadę wyrażoną art. 28 K.p.a. która oparta jest na kryterium interesu prawnego. Interes prawny jest natomiast kategorią prawnomaterialną obejmującą uprawnienia i obowiązki stron oparte na prawie. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, przy czym musi on być indywidualny i realny a więc znajdujący potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego.
W sprawie dotyczącej warunków zagospodarowania prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane przez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty (realny) interes danego podmiotu, który to interes zostaje naruszony postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy.
Przy ocenie interesu prawnego w sprawach dotyczących warunków zabudowy w orzecznictwie ugruntował się pogląd, który skład orzekający podziela, że stroną postępowania w tego rodzaju sprawach, może być (oprócz inwestora i właściciela działki zainwestowania) właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości niesąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji (por. wyroki NSA z dnia 25 lutego 2009 r., II OSK 1732/07; z dnia 22 lutego 2006 r., II OSK 551/05, z dnia 17 kwietnia 2007 r., II OSK 646/06 oraz WSA we Wrocławiu z 28 maja 2018 r., II SA/Wr 410/17– CBOSA). W świetle tego orzecznictwa, w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy interes prawny mogą mieć właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z terenem inwestycji jak też właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów niesąsiadujących z terenem inwestycji, lecz znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji na ich grunty. Podkreślić zatem trzeba, że o posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie decyduje tylko kwestia bezpośredniego sąsiedztwa z terenem inwestycji, ale okoliczności faktyczne występujące w konkretnej sprawie. Przy ustalaniu kręgu stron postępowania nie ma więc automatyzmu. Niezależnie od podstawy prawnej poszukiwania interesu prawnego, jego istnienie uzależnione będzie od okoliczności występujących w konkretnej sprawie, o czym rozstrzyga charakter inwestycji, rodzaj, stopień, zakres uciążliwości i zasięg oddziaływania na otoczenie. Brak wpływu na wykonywanie prawa własności lub brak oddziaływania na nieruchomość świadczy o braku interesu prawnego. W konsekwencji stwierdzić należy, że "bliskość" położenia działki wnioskodawców względem działki zainwestowania nie ma wyłącznego znaczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, gdyż stronami mogą być tylko te podmioty, które wykażą swój interes prawny. Wykazanie interesu prawnego polega zaś na wykazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz wykazania, że zamierzenie to może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie z tylko z faktu sąsiedztwa.
Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że Skarżący swój interes prawny oparł na twierdzeniu, że planowana zabudowa negatywnie wpłynie na jego nieruchomości, na których znajdują się kolekcje drzew, krzewów i bylin stworzonej przy [...]. Następnie stwierdził, że ze względu na odległość od planowanej inwestycji (która wynosi 150 m), znajduje się w obszarze odziaływania inwestycji.
Stwierdzić należy, że inwestycja (farma fotowoltaiczna) objęta kwestionowaną decyzją o warunkach zabudowy nie ogranicza Skarżącego wykonywania prawa własności na jego nieruchomości, która co prawda znajduje się w obszarze analizowanym, ale nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji. Z akt sprawy wynika, że planowana inwestycja ma zostać usytułowana na działkach [...] i [...] położonych w Gminie [...], które nie sąsiadują bezpośrednio z działkami Skarżącego, tj. z działkami o nr [...] i [...]. Działki skarżącego od planowanej inwestycji oddzielają działki inwestora powstałe w wyniku podziału działek nr [...] i [...] i droga [...].
Poza tym, co istotne w sprawie Skarżący oprócz ogólnych stwierdzeń, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego nieruchomości, nie wskazał na żadne konkretne dane, z których takie stwierdzenia można byłoby wywieść. Stwierdzenie zawarte w piśmie z 26 listopada 2018 r., że "farma fotowoltaiczna jako zabudowa przemysłowa (...), jej spektrum szkodliwego oddziaływania na otoczenie jest bardzo duże" jest nie wystarczające i bardzo ogólne.
W toku postępowania Strona dołączyła do akt sprawy Opinię Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego i opinię ornitologiczną terenu z [...] listopada 2015 r, w których nie wskazano dokładnie jakie zagrożenia mogą wystąpić i na podstawie jakich przepisów prawa takie stwierdzenia można wywieść. Są to jedynie ogólnie sformułowane przypuszczenia i wątpliwości co do budowy elektrowni fotowoltaicznej oraz ewentualne zalecenia. Poza tym ww. dokumentom nie można przypisać charakteru opinii specjalistycznej, w zasadzie stanowią one stanowisko w sprawie. Oddziaływania, na które wnioskodawca się powołuje mają więc charakter spekulacyjny i nie są w żaden sposób potwierdzone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1921/06, jeżeli norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.
Planowana inwestycja polegająca na budowie [...] – zdaniem Sądu - nie ingeruje bezpośrednio w możliwość wykonywania uprawnień właścicielskich przez skarżącego, jak również nie jest źródłem immisji w rozumieniu prawa cywilnego. Istotne oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się w granicach działki nr ewid. [...] i [...]. Inwestycja nie zakłóca również korzystania z innych nieruchomości sąsiednich, w tym działki nr ewid. [...], ponad przeciętną miarę. Ponadto, generuje energię elektryczną ze słońca (tj. źródła odnawialnego) i ma ją wprowadzać do krajowego systemu energetycznego. Faktem powszechnie znanym jest, że stanowi to najczystszą możliwą formą pozyskiwania energii elektrycznej, która nie produkuje ścieków i żadnych odpadów oraz nie emituje żadnych substancji mogących zanieczyszczać powietrze, a także hałasu, jak i nie powoduje postawania wibracji i promieniowania. Produkcja energii elektrycznej w elektrowni słonecznej nie jest toksyczna (powołane stanowisko zostało zaprezentowane w wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., IV SA/Wa 2238/19 dotyczącym tej samej planowanej inwestycji w postępowaniu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy).
W ocenie Sądu, trudno zatem przyjąć, aby inwestycja wpłynęła na możliwość zagospodarowania nieruchomości, czy rozporządzenia nią.
Co więcej, przyjąć należy, że wskazany przez skarżącego interes ma charakter faktyczny, nie zaś prawny, gdyż oprócz powołania się na własność nieruchomości, położnej w sąsiedztwie działek nr ewid. [...] i [...] obręb [...], nie powołał skutecznie żadnego innego przepisu prawa materialnego, który pozwalałby na przyjęcie istnienia interesu prawnego.
Kolegium prawidłowo uznało, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy skarżącemu status strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. nie przysługiwał. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił przekonywującą argumentację w tym zakresie, podobnie jak i co do pozostałych przesłanek wznowieniowych (art. 145 § 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 6 K.p.a.), wobec tego brak więc jest konieczności jej powielania.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, nie pozwala na jego kontynuację i rozpatrywanie innych kwestii. Podstawą prowadzenia postępowania i najważniejszym jego warunkiem, jest ustalenie strony postępowania, a w szczególności jeżeli chodzi o postępowanie wznowieniowe oparte na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przeprowadzona, przez organy analiza, dotycząca postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy w rozpatrywanej sprawie, w sposób przekonywujący wykazała, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomości skarżącego. Skutkiem ustalenia braku takiego oddziaływania za trafne uznać trzeba stanowisko organów, iż nie przysługiwał skarżącemu przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Brak przymiotu strony oznaczał zaś, że decyzja ta nie była obarczona wadą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Skutkiem takiego ustalenia, winno było zaś wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej - bez badania, czy w sprawie występują inne przesłanki wznowieniowe. W tym stanie rzeczy również pozostałe zarzuty skarżącego wskazujące na istnienie innych wad decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji wydanych we wznowionym postępowaniu nie mogły być przedmiotem rozważań organów i sądu administracyjnego (Wyrok NSA z 4 kwietnia 2014 r., II OSK 2674/12, CBOSA).
Sąd uznał, że interes prawny wnioskodawcy nie wynika także z art. 140 k.c. Przepis ten stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Przepis ten wprowadza więc ograniczenia w możliwości korzystania z nieruchomości, w tym w możliwości jej zagospodarowania, przez jej właściciela. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że planowana inwestycja ograniczyła sposób korzystania przez nie z ich nieruchomości. Prawo do zabudowy nieruchomości jest natomiast podstawowym prawem właściciela nieruchomości. Realizacja inwestycji na nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy nie wpływa na sposób zabudowy i gospodarowania nieruchomością skarżących. W niniejszej sprawie nie da się także skutecznie wywieś interesu prawnego wnioskodawcy z naruszenia art. 144 k.c., gdyż ochrona przewidziana w tym przepisie dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości odnosi się wyłącznie do zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych. Zasadnie można się więc na nią powoływać najwcześniej na etapie budowy obiektów. Wyjaśnić wypada, że przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy nie są zagadnienia związane z przyszłym i niepewnym wpływem planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości sąsiadujących, a tym bardziej subiektywnie odczuwana uciążliwość inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 1809/12, CBOSA). Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r. sygn. II CR 149/85 (OSNC 1986/10/162) ocena "przeciętnej miary", o której mowa w art. 144 k.c. może być dokonana tylko na podstawie obiektywnych warunków występujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, iż ich przestrzeń w razie realizacji inwestycji może zostać ograniczona.
Poza tym wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest jedynie to, czy skarżący może być uznany za stronę postępowania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną o warunkach zabudowy. Postępowanie to jest prowadzone w nadzwyczajnym trybie wznowieniom. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące prawidłowości samej decyzji o warunkach zabudowy (art. 61 ust. 1 u.p.z.p.), nie mogą zatem podlegać rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnić także należy, że zarzuty merytoryczne stawiane decyzji ustalającej warunki zabudowy nie świadczą o interesie prawnym strony skarżącej. Aby móc rozpatrzeć takie zarzuty najpierw trzeba stwierdzić, że dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu, a dopiero potem - po ustaleniu, że taki interes posiada - można badać, czy zarzuty te są uzasadnione i czy decyzja jest prawidłowa. Nie można jednak czynić tego odwrotnie.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżący był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla – jak twierdzi – tożsamej inwestycji, która miała zostać zrealizowana na działkach nr ewid. [...] i [...]. Wprawdzie na skutek podziału tych nieruchomości doszło do wydzielenia działek nr ewid. [...] i [...], jednak analiza porównawcza map z postępowań w 2016 r. i 2017 r. wskazuje, że pomiędzy działkami inwestycyjnymi – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie zachodzi tożsamość obszaru (tak też zauważono w ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., IV SA/Wa 2238/19).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło